Konya ihracatında Mart şoku: Şubat’a göre düşüş yüzde 7’nin üzerinde

Türkiye’nin mart ayı ihracatı 21,9 milyar dolar dolar oldu. 2026 yılında ilk çeyrek ihracatı 63,3 milyar dolara, son 12 aylık ihracat ise 271,3 milyar dolara ulaştı.

Mart ayı ihracat verileri Ticaret Bakanı Prof. Dr. Ömer Bolat ve Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) Başkanı Mustafa Gültepe tarafından Van’da açıklandı.

TİM Başkanı Mustafa Gültepe, mart ayıyla birlikte ihracatta ilk çeyrek performansının netleştiğini söyledi. İlk üç ayda arzu ettikleri seviyenin gerisinde kaldıklarını belirten Gültepe, şöyle devam etti:  

“Genel Ticaret Sistemi (GTS) kayıtlarına göre, mart ayını 21,9 milyar dolarlık ihracatla tamamladık.  Geçen yılın aynı ayına göre yüzde 6,4 eksideyiz. İhracatımız 2026’nın ilk çeyreğinde 63,3 milyar dolara, son 12 ayda ise 271,3 milyar dolara ulaştı. İlk çeyreği yüzde 3,1 ekside tamamlarken, 12 aylık çevrimde yüzde 3 artıdayız. Mart ayında 26 sektörümüzden 18’inin ihracatı daraldı. Sektörler sıralamasında otomotiv, 3,3 milyar dolarla liderliğini sürdürdü. Otomotivi 3 milyar dolarla kimyevi maddeler, 1,6 milyar dolarla çelik, 1,5 milyar dolarla elektrik-elektronik ve 1,2 milyar dolarla hazır giyim takip etti. TİM verilerine göre, geçen ay 34 ilimiz ihracatını artırdı. En çok ihracat yapan 5 ilimiz İstanbul, Kocaeli, Ankara, Bursa ve İzmir şeklinde sıralandı. Mart’ta 938 firmamız ilk kez ihracat yaptı. Bu firmalarımızın ihracatımıza katkısı yaklaşık 108 milyon dolar oldu. Parite, ihracatımıza geçen ay 682 milyon dolar katkı verdi.”

“Mart ayında Körfez ülkelerine ihracat yüzde 37 azaldı”

Mustafa Gültepe, geçen ay 125 ülke ve bölgeye ihracatın arttığını, 98 ülke ve bölgede ise düşüş olduğunu bildirdi. En çok ihracat yapılan ülkelerin Almanya, ABD, İtalya, Birleşik Krallık ve Fransa şeklinde sıralandığını belirten Gültepe, İran savaşından olumsuz etkilenen Körfez ülkelerine ihracatla ilgili de şunları söyledi:

“Mart ayında Körfez ülkelerine ihracatımız yüzde 37 düşüşle 1 milyar 371 milyon dolara geriledi. Sadece bir ayda bölge ülkelerine ihracatta 815 milyon dolarlık kaybımız var. Geçen ay Umman dışındaki tüm bölge ülkelerine ihracatımız düştü. Irak’ta yüzde 30, BAE’de yüzde 48, İran’da yüzde 41, Suudi Arabistan’da yüzde 29, Katar’da yüzde 83, Kuveyt’te yüzde 70, Bahreyn’de yüzde 81’e yakın kayıp var. Savaş en çok mücevher, hububat, otomotiv, kimya ve mobilya sektörlerimizi etkiledi. İhracat ailesi olarak bu zor koşullarda bölgeyle iletişimimizi daha da güçlendirmeliyiz. Lojistik kanallarımızı esneterek, ilişkilerimizi diri tutmalıyız. Bu konuda, gerek ilgili bakanlıklarımız gerekse TİM Lojistik Kurulumuz süreci yakından takip ediyor. İhracatçılarımızın sorunlarını çözüme kavuşturabilmek için var gücümüzle çalışıyoruz.”

Mustafa Gültepe savaşla birlikte artan petrol ve hammadde fiyatlarının rekabetçilikte zaten zorlanan ihracatçının yükünü daha da ağırlaştırdığını vurguladı. Tüm zorluklara rağmen üretime ve ihracata devam ettiklerini belirten Gültepe, sözlerini şöyle noktaladı:

“Bu zor koşullarda rekabetçiliğimizi güçlendirmek çok daha önemli hale geldi. Dolayısıyla, yeni desteklerin hızla devreye alınması gerekiyor. Doğru adımlarla birlikte, kalıcı başarılara hep birlikte ulaşabiliriz. Biz de TİM olarak ihracatçı birliklerimizle beraber pazar çeşitlendirmesi faaliyetlerimize aralıksız devam ediyoruz. Mart ayında Rusya, İngiltere ve Gana’nın da aralarında bulunduğu 8 ülkede
ticaret heyeti düzenledik. Nisan’da da yoğun bir takvimimiz var. Güney Afrika, Kanada ve Romanya dâhil 20 ülkeye heyet gerçekleştireceğiz. Her zaman söylediğimiz gibi işimiz üretim, gücümüz ihracat.”

Analiz

Türkiye’nin mart 2026 ihracat verileri, hem ülke genelinde hem de Konya özelinde yavaşlayan bir dış satım performansına işaret etti. Türkiye’nin mart ayı genel ihracatı 21,92 milyar dolar olarak gerçekleşirken, bu rakam geçen yılın aynı ayına göre yüzde 6,36 geriledi. Ocak-mart döneminde toplam ihracat 63,28 milyar dolar olurken, ilk çeyrekteki kayıp yüzde 3,09 oldu. TİM kayıtlı ihracat tarafında ise mart toplamı 19,47 milyar dolara ulaştı; bu tutar şubata göre yüzde 5 artsa da geçen yılın aynı ayına göre yüzde 3,11 düşüş gösterdi.

Konya cephesinde ise tablo daha dikkat çekici. Kentin ihracatı ocakta 247,2 milyon dolar, şubatta 274,4 milyon dolar düzeyindeyken martta 253,8 milyon dolara indi. Böylece Konya’da ihracat bir ayda yüzde 7,5 düşerken, yıllık bazda 280,2 milyon dolardan 253,8 milyon dolara gerileyerek yüzde 9,4 kayıp verdi. İlk üç aylık toplamda da Konya’nın ihracatı 816,2 milyon dolardan 775,4 milyon dolara inerek yüzde 5 daraldı. Mart ayında Konya, Türkiye genelinde en fazla ihracat yapan iller arasında 13. sırada yer aldı.

Bu görünüm, Konya’nın yalnızca genel ihracat yavaşlamasından etkilenmediğini; aynı zamanda kendi ana üretim kalemlerinde de ivme kaybettiğini ortaya koyuyor. Kentin ihracat omurgasını oluşturan otomotiv ve makine sektörleri toplamda 127 milyon doların üzerine çıksa da, her iki alandaki gerileme Konya’nın genel performansını aşağı çekti. Buna hububat ve iklimlendirme kalemlerindeki düşüş de eklenince mart ayı, Konya için dirençli değil baskılanmış bir ay olarak kayda geçti.

Türkiye genel tablo: dış talep var ama zayıf

Türkiye’nin mart ayında en fazla ihracat yaptığı ülke 1,617 milyar dolarla Almanya oldu. Almanya’yı İtalya, ABD ve Birleşik Krallık izledi. İlk 15 ülke içinde Romanya ve Bulgaristan’daki aylık artış dikkat çekerken, Irak ve Hollanda’da gerileme görüldü. Bu tablo, Avrupa pazarında bazı alanlarda toparlanma sinyali verirken, geleneksel yakın coğrafya pazarlarında aynı gücün korunamadığını gösteriyor.

Türkiye’nin martta en çok ihracat yaptığı ülkeler

Sektörlerde Türkiye’nin yükünü yine otomotiv ve kimya çekti

Türkiye’de mart ayında en güçlü ihracat kalemi 3,707 milyar dolarla otomotiv endüstrisi oldu. Onu 3,334 milyar dolarla kimyevi maddeler ve mamulleri izledi. Çelik, elektrik-elektronik ve hazırgiyim de üst sıralarda yer aldı. Ancak yıllık değişimlere bakıldığında tablo homojen değil. Yaş meyve-sebze, fındık ve madencilikte artış görülürken; mücevher, zeytin-zeytinyağı, hazırgiyim ve kimyada düşüş yaşandı. Yani Türkiye ihracatı içinde bazı sektörler yükselse de, geniş tabanlı güçlü bir artıştan söz etmek zor.

Türkiye’de martta öne çıkan sektörler

İlk 15 il içinde Konya negatif ayrıştı

Martta en fazla ihracat yapan iller sıralamasında İstanbul, Kocaeli ve Ankara ilk üçte yer aldı. İlk 15 içindeki hareketlere bakıldığında Hatay’ın aylık bazda yüzde 45,4, Ankara’nın yüzde 26 arttığı görülüyor. Aynı listede Konya’nın yüzde 7,5 gerilemesi, kentin benzer ölçekli ihracat illerinden olumsuz ayrıştığını gösteriyor. Bu veri, Konya’daki sorunun yalnızca ulusal ihracat iklimiyle açıklanamayacağını, il bazlı ürün ve pazar zayıflamasının da etkili olduğunu düşündürüyor.

Mart 2026’da en fazla ihracat yapan ilk 15 il

Konya’da düşüşün merkezinde hangi sektörler var?

Konya’da mart ihracatında ilk iki sırayı 66,91 milyon dolarla otomotiv, 60,46 milyon dolarla makine ve aksamları aldı. Bu iki sektör tek başına toplam ihracatın yarısından fazlasını oluşturdu. Ancak asıl sorun da burada ortaya çıktı. Makine ve aksamlarında 6,77 milyon dolarlık, otomotivde 5,60 milyon dolarlık yıllık kayıp yaşandı. Hububat, bakliyat, yağlı tohumlar ve mamulleri kaleminde 6,57 milyon dolarlık düşüş görüldü. Madencilik ürünlerinde yüzde 57,1, iklimlendirme sanayiinde yüzde 11,8 gerileme kaydedildi. Başka bir ifadeyle, Konya’nın üretim ve ihracat ağırlığı taşıyan sektörlerinin önemli bölümü aynı ay içinde aşağı yönlü hareket etti.

Buna rağmen tüm tablo olumsuz değil. Çelik ihracatı 7,63 milyon dolardan 9,31 milyon dolara yükselerek yüzde 22,1 arttı. Elektrik ve elektronikte de yüzde 4,1’lik artış görüldü. Çimento-cam-seramik-toprak ürünlerinde artış, deri ve deri mamullerinde ise yataya yakın sınırlı pozitif seyir dikkat çekti. Ancak bu artışlar henüz ana omurgadaki kaybı telafi edecek büyüklüğe ulaşmadı. Bu nedenle Konya’daki daralma, birkaç kalemdeki toparlanmayla dengelenemedi.

Konya’da sektör bazında mart 2026 ihracatı

Konya’da sektör bazında öne çıkan değişimler

Pazar tarafında ABD ilk sırada ama Irak’taki sert kayıp alarm veriyor

Konya’nın mart ayında en çok ihracat yaptığı ülke 25,53 milyon dolarla ABD oldu. Almanya, Rusya, Polonya ve İtalya ilk beşi oluşturdu. İlk bakışta pazar çeşitliliği olumlu görünüyor. Ancak verilerin ayrıntısı, Konya’nın bazı kritik pazarlarda ciddi güç kaybettiğini gösteriyor. Özellikle Irak’a yapılan ihracatın 16,68 milyon dolardan 8,60 milyon dolara inmesi dikkat çekici. Bu, neredeyse yarıya yakın bir daralma anlamına geliyor. Irak’ta aylık bazda da yüzde 37,3’lük düşüş bulunuyor. Birleşik Krallık’ta aylık kayıp yüzde 35,4’e ulaştı. BAE, Çin, Libya ve Romanya’da da aşağı yönlü seyir var.

Buna karşılık İspanya, Ukrayna, Bulgaristan, Nijerya ve Cibuti gibi pazarlarda artış kaydedildi. İspanya’ya ihracatın 3,59 milyon dolardan 6,96 milyon dolara çıkması ve aylık bazda yüzde 112,2’lik sıçrama, alternatif pazar arayışının sonuç verdiği alanlardan biri olarak öne çıkıyor. Fransa’daki aylık yüzde 38,3’lük artış da aynı çerçevede okunabilir. Ancak bu artışlar, Irak gibi geleneksel ve yüksek hacimli pazarlardaki kaybın etkisini henüz dengeleyebilmiş değil.

Konya’nın martta en çok ihracat yaptığı ülkeler

Konya’da ülke bazında öne çıkan değişimler

Konya için verinin söylediği: sorun yalnızca miktarda değil, bileşimde

Konya’daki mart daralması yalnızca “bu ay biraz daha az ihracat yapıldı” şeklinde okunamaz. Veri, daha yapısal bir uyarı veriyor. Kentin ihracatında yüksek paya sahip olan otomotiv ve makine gibi ana sektörler aynı anda zayıflıyor. Buna hububat ve iklimlendirme gibi tamamlayıcı güçlü alanlardaki kayıplar ekleniyor. Aynı dönemde Irak ve Birleşik Krallık gibi pazarlarda düşüş yaşanması, Konya’nın hem ürün kompozisyonunda hem de pazar dağılımında baskı gördüğünü düşündürüyor.

Öte yandan çelik, elektrik-elektronik ve bazı yeni veya büyüyen pazarlardaki toparlanma işaretleri, Konya’nın tamamen yön kaybetmediğini gösteriyor. Fakat mart verisinin ana mesajı net: kent ihracatındaki düşüş geçici bir aylık oynaklıktan ibaret görünmüyor; ana sektörlerdeki zayıflama sürerse ikinci çeyrekte Konya’nın sıralamada daha aşağı itilmesi riski doğabilir. Bu nedenle önümüzdeki aylarda özellikle otomotiv, makine ve Irak pazarı eksenindeki hareket, Konya ihracatının yönünü belirleyecek başlıca gösterge olacak.

Rakamlarla mart 2026 ihracatı

Mart 2026’da genel ihracat toplamı 21,92 milyar dolar oldu. Bu tutar, mart 2025’e göre yüzde 6,36 düşüşe işaret ediyor. Ocak-mart dönemi toplamı ise 63,28 milyar dolar seviyesinde ve geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 3,09 geride.

TİM kayıtlı ihracat tarafında mart toplamı 19,47 milyar dolar. Bu rakam:

• Şubat 2026’ya göre yüzde 5,00 arttı
• Mart 2025’e göre yüzde 3,11 düştü

Türkiye’nin martta en çok ihracat yaptığı ülkeler

Mart 2026 itibarıyla ilk 15 ülke şöyle:

1. Almanya: 1,617 milyar dolar
2. İtalya: 1,209 milyar dolar
3. ABD: 1,144 milyar dolar
4. Birleşik Krallık: 1,093 milyar dolar
5. Fransa: 937,1 milyon dolar
6. İspanya: 861,8 milyon dolar
7. Romanya: 757,3 milyon dolar
8. Irak: 533,1 milyon dolar
9. Polonya: 490,0 milyon dolar
10. Bulgaristan: 489,6 milyon dolar
11. Hollanda: 465,1 milyon dolar
12. Rusya Federasyonu: 438,9 milyon dolar
13. Fas: 404,1 milyon dolar
14. Belçika: 350,9 milyon dolar
15. Çin: 343,5 milyon dolar

Dikkat çeken aylık değişimler:

• Romanya şubata göre yüzde 40,7 arttı.
• Bulgaristan şubata göre yüzde 35,4 yükseldi.
• Irak şubata göre yüzde 18,6 geriledi.
• Hollanda şubata göre yüzde 15,2 düştü.

Türkiye’de sektör bazında mart 2026 görünümü

Martta öne çıkan sektörler:

1. Otomotiv Endüstrisi: 3,707 milyar dolar
2. Kimyevi Maddeler ve Mamulleri: 3,334 milyar dolar
3. Çelik: 1,553 milyar dolar
4. Elektrik ve Elektronik: 1,480 milyar dolar
5. Hazırgiyim ve Konfeksiyon: 1,214 milyar dolar
6. Demir ve Demir Dışı Metaller: 1,135 milyar dolar
7. Hububat, Bakliyat, Yağlı Tohumlar ve Mamulleri: 950,2 milyon dolar
8. Makine ve Aksamları: 886,4 milyon dolar
9. Savunma ve Havacılık Sanayii: 803,0 milyon dolar
10. Tekstil ve Hammaddeleri: 749,0 milyon dolar

Başlıca yıllık değişimler:

• Yaş Meyve ve Sebze: yüzde 32,5 artış
• Fındık ve Mamulleri: yüzde 25,5 artış
• Madencilik Ürünleri: yüzde 16,0 artış
• Mücevher: yüzde 37,6 düşüş
• Zeytin ve Zeytinyağı: yüzde 44,4 düşüş
• Hazırgiyim ve Konfeksiyon: yüzde 7,3 düşüş
• Kimyevi Maddeler ve Mamulleri: yüzde 1,8 düşüş

Mart 2026’da en fazla ihracat yapan ilk 15 il

1. İstanbul: 7,285 milyar dolar
2. Kocaeli: 2,189 milyar dolar
3. Ankara: 1,669 milyar dolar
4. Bursa: 1,547 milyar dolar
5. İzmir: 1,202 milyar dolar
6. Gaziantep: 826,2 milyon dolar
7. Denizli: 389,9 milyon dolar
8. Manisa: 389,3 milyon dolar
9. Hatay: 376,2 milyon dolar
10. Sakarya: 337,7 milyon dolar
11. Mersin: 282,0 milyon dolar
12. Adana: 276,4 milyon dolar
13. Konya: 253,8 milyon dolar
14. Kayseri: 237,8 milyon dolar
15. Antalya: 213,5 milyon dolar

İlk 15 içinde en dikkat çekici aylık hareket:

• Hatay şubata göre yüzde 45,4 artışla öne çıktı.
• Ankara şubata göre yüzde 26,0 arttı.
• Konya şubata göre yüzde 7,5 geriledi.

Konya verileri

Konya’da geçen ay neydi, bu ay ne oldu?

• Ocak 2026: 247,2 milyon dolar
• Şubat 2026: 274,4 milyon dolar
• Mart 2026: 253,8 milyon dolar
• Ocak-mart 2026 toplamı: 775,4 milyon dolar

Karşılaştırma:

• Şubat 2026 → Mart 2026: yüzde 7,5 düşüş
• Mart 2025 → Mart 2026: 280,2 milyon dolardan 253,8 milyon dolara, yüzde 9,4 düşüş
• Ocak-mart 2025 → Ocak-mart 2026: 816,2 milyon dolardan 775,4 milyon dolara, yüzde 5,0 düşüş

Konya, mart ayında il sıralamasında 13. sırada yer aldı.

Konya’nın martta en çok ihracat yaptığı ülkeler

1. ABD: 25,53 milyon dolar
2. Almanya: 20,67 milyon dolar
3. Rusya Federasyonu: 16,61 milyon dolar
4. Polonya: 12,15 milyon dolar
5. İtalya: 11,39 milyon dolar
6. Irak: 8,60 milyon dolar
7. İspanya: 6,96 milyon dolar
8. Fransa: 6,77 milyon dolar
9. Birleşik Krallık: 6,76 milyon dolar
10. Cezayir: 6,61 milyon dolar

Konya’da ülke bazında artış ve düşüşler

Yıllık bazda öne çıkan artışlar:

• İspanya: 3,59 milyon dolardan 6,96 milyon dolara
• Ukrayna: 4,55 milyon dolardan 6,37 milyon dolara
• Bulgaristan: 3,09 milyon dolardan 4,88 milyon dolara
• Nijerya: 1,83 milyon dolardan 3,36 milyon dolara
• Cibuti: 119 bin dolardan 1,72 milyon dolara

Yıllık bazda öne çıkan düşüşler:

• Irak: 16,68 milyon dolardan 8,60 milyon dolara
• BAE: sert düşüş gösterdi
• Çin: belirgin gerileme yaşadı
• Libya: düşüş kaydetti
• Romanya: aşağı yönlü seyretti

Aylık bazda dikkat çekenler:

• İspanya şubata göre yüzde 112,2 arttı.
• Fransa şubata göre yüzde 38,3 arttı.
• Irak şubata göre yüzde 37,3 düştü.
• Birleşik Krallık şubata göre yüzde 35,4 geriledi.

Konya’da sektör bazında mart 2026 ihracatı

1. Otomotiv Endüstrisi: 66,91 milyon dolar
2. Makine ve Aksamları: 60,46 milyon dolar
3. Hububat, Bakliyat, Yağlı Tohumlar ve Mamulleri: 18,92 milyon dolar
4. İklimlendirme Sanayii: 17,42 milyon dolar
5. Demir ve Demir Dışı Metaller: 16,57 milyon dolar
6. Kimyevi Maddeler ve Mamulleri: 16,29 milyon dolar
7. Çelik: 9,31 milyon dolar
8. Elektrik ve Elektronik: 5,58 milyon dolar
9. Meyve Sebze Mamulleri: 4,92 milyon dolar
10. Deri ve Deri Mamulleri: 4,07 milyon dolar

Konya’da sektör bazında artış ve düşüşler

Yıllık bazda artış gösteren başlıca sektörler:

• Çelik: 7,63 milyon dolardan 9,31 milyon dolara, yüzde 22,1 artış
• Elektrik ve Elektronik: 5,36 milyon dolardan 5,58 milyon dolara, yüzde 4,1 artış
• Çimento Cam Seramik ve Toprak Ürünleri: yüzde 8,0 artış
• Deri ve Deri Mamulleri: yataya yakın, sınırlı artış

Yıllık bazda düşen başlıca sektörler:

• Makine ve Aksamları: 6,77 milyon dolar düşüş, yüzde 10,1 gerileme
• Hububat, Bakliyat, Yağlı Tohumlar ve Mamulleri: 6,57 milyon dolar düşüş, yüzde 25,8 gerileme
• Otomotiv Endüstrisi: 5,60 milyon dolar düşüş, yüzde 7,7 gerileme
• Madencilik Ürünleri: 4,02 milyon dolar düşüş, yüzde 57,1 gerileme
• İklimlendirme Sanayii: 2,33 milyon dolar düşüş, yüzde 11,8 gerileme

Genel tabloya bakınca, Konya’da mart ayında ihracatın ana omurgasını yine otomotiv ve makine oluşturuyor. Ancak aylık ve yıllık gerileme, özellikle bu iki ana kalemin toplam performansı aşağı çektiğini gösteriyor. Buna karşılık çelik, elektrik-elektronik ve bazı pazarlar tarafında toparlanma sinyali var.