TMO’dan Nisan-Mayıs satış programı

2023 ve 2024-2025 mahsulü ürünler satışta

TMO’nun duyurusuna göre, 2024 ve 2025 mahsulü ürünlerle birlikte 2023 mahsulü bakiye stoklar da satış programına dahil edildi. Kurum, 2023 mahsulü stokların mevcut fiyatlarla satışına devam edileceğini açıkladı. Bu kapsamda ekmeklik ve makarnalık buğday ile arpa satışları farklı sektörlere yönelik ayrı başvuru usulleriyle yürütülecek.

Ekmeklik ve makarnalık buğday satışında yeni dönem

Açıklamaya göre ekmeklik buğday, 2024 ve 2025 mahsulü ürünler için un, bulgur ve bisküvi fabrikalarına “fiili tüketim” esasına göre ELASP üzerinden satılacak. Makarnalık buğdayda ise makarna ve irmik fabrikalarına yönelik ELÜS stokları ELASP üzerinden, TMO depolarındaki stoklar ise doğrudan Başmüdürlükler aracılığıyla serbest satış yöntemiyle sunulacak. 2023 mahsulü makarnalık buğday bakiye stoklarında ise Mart ayı fiyatlarının uygulanmaya devam edeceği belirtildi.

Arpa satışında yem fabrikaları ve besicilere ayrı başvuru modeli

TMO, hayvancılık sektörünü desteklemek amacıyla arpa stoklarını da satış programına dahil etti. Buna göre yem fabrikaları taleplerini ELASP üzerinden iletecek. Besici ve yetiştiriciler ise başvurularını hinterlandında bulundukları TMO işyerlerine doğrudan elden yapacak. Kurum ayrıca besicilere ödeme kolaylığı da sağladı. Açıklamaya göre besiciler ödemelerini Ziraat Bankası veya diğer bankaların kredi kartlarıyla, peşin fiyatına tek çekim şeklinde gerçekleştirebilecek.

Başvuru ve teslim takvimi netleşti

TMO’nun yayımladığı takvime göre buğday ve yem fabrikalarına yönelik arpa talepleri 1-6 Nisan tarihleri arasında toplanacak. Bu ürünlerde son para yatırma tarihi 30 Nisan, son teslim tarihi ise 15 Mayıs olacak. Besicilere yönelik arpa başvuruları ise 1-9 Nisan arasında alınacak; ödeme dönemi 13-30 Nisan, son teslim tarihi yine 15 Mayıs olarak uygulanacak. TÜRİB serbest satış uygulaması ise 1 Nisan-15 Mayıs arasında sürecek. Ayrıca Mart ayında tahsis edilen ancak hava koşulları veya kurum kaynaklı nedenlerle teslim edilemeyen ürünlerde son teslim tarihi 9 Nisan 2026’ya kadar uzatıldı.

Başvuru belgelerinde sıkı denetim dönemi

TMO, satış süreçlerinde suistimalleri önlemek amacıyla başvuru belgelerinde sıkı denetim uygulanacağını duyurdu. Buna göre tüm firmalardan 15 Mart 2026 sonrası tarihli onaylı faaliyet belgesi istenecek. Fabrikalardan ayrıca 2025 yılı fiili tüketim belgesi ile elektrik sarfiyat raporu talep edilecek. Besiciler ise 15 Mart 2026 sonrası tarihli güncel işletme tescil belgesi sunacak. Arpa satın alanlardan, ürünü üçüncü kişilere satmayacaklarına dair taahhütname de alınacak.

Sahteciliğe 2 yıl men cezası

TMO, başvuru belgelerinde usulsüzlük veya sahtecilik tespit edilen firmalara karşı sert yaptırım uygulanacağını açıkladı. Buna göre sahte veya usulsüz belge kullandığı belirlenen firmalar 2 yıl süreyle TMO satışlarından men edilecek. Kurumun bu uygulamayla hem piyasa disiplinini hem de tahsis süreçlerinde şeffaflığı artırmayı hedeflediği görülüyor.

1,3 milyon tonluk stok mevcut fiyatlarla satışta kalacak

Duyuruda dikkat çeken başlıklardan biri de stok satışı oldu. TMO, 2023 yılından kalan yerli buğdaylar ile yüksek proteinli ithal buğdaylardan oluşan toplam 1,3 milyon tonluk stokun mevcut fiyatlarla satışına devam edeceğini açıkladı. Bu satış uygulamasının yeni hasat dönemine kadar süreceği belirtildi.

1 Nisan itibarıyla fiyatlar güncellendi

TMO, 1 Nisan 2026’dan itibaren geçerli olmak üzere 2024-2025 mahsulü hububat satış fiyatlarında güncellemeye gitti. Kurum bu düzenlemenin temel amaçlarını, eski mahsul ürünlerin yeni hasat döneminde yeniden TMO’ya satış yoluyla dönmesini önlemek, yeni hasat öncesi merkezi lokasyonlardaki stokları eriterek depo kapasitesini artırmak ve sektör paydaşlarına nakliye avantajı sağlayan merkezî stokların öncelikli satışını sağlamak olarak sıraladı. Kurum ayrıca güncellenen fiyatların yeni hasat sezonuna kadar değiştirilmeyeceğini vurguladı.

Buğday ve arpa fiyatları belli oldu

Dosyada yer alan fiyat tablolarına göre 2024-2025 mahsulü yerli ekmeklik buğdayda açık depo satış fiyatları ton başına 14 bin 250 lira ile 15 bin 250 lira arasında, kapalı depo satış fiyatları ise 14 bin 600 lira ile 15 bin 600 lira arasında değişiyor. 2024-2025 mahsulü yerli makarnalık buğdayda açık depo fiyatları 14 bin 250 lira ile 15 bin 250 lira, kapalı depo fiyatları ise 14 bin 600 lira ile 15 bin 600 lira arasında yer alıyor. Arpa satış fiyatı ise ton başına 12 bin lira olarak açıklanırken, ELÜS’ten boşa çıkarılan arpada kapalı depo satış fiyatı 12 bin 300 lira oldu. Dosyadaki tablolar, 2023 mahsulü ve tasfiyesi öncelikli ürünlerde fiyatların daha düşük seviyelerde sürdüğünü gösteriyor.

TMO’nun Nisan-Mayıs dönemine ilişkin satış planı, hububat piyasasında hem fiyat hem takvim hem de başvuru şartları açısından yeni çerçeveyi ortaya koydu. Kurumun bir yandan mevcut stokları eritmeye, diğer yandan yeni hasat öncesi piyasalarda öngörülebilirliği korumaya çalıştığı görülürken; sıkı belge kontrolü ve men yaptırımıyla satış süreçlerinde denetimi artırdığı da dikkat çekti.