Nöbetçi Eczaneler
Beyin, vücudun en hayati ve en karmaşık organları arasında yer alırken, tüm hareketlerin ve düşüncelerin yönetim merkezi olarak görev yapıyor. Ağrıyı algılayan merkez olmasına karşın kendi dokusunun ağrı hissetmediğini belirten uzmanlar, bu durumun beyin cerrahisinde bazı özel uygulamalara da olanak sağladığını ifade ediyor.
Anadolu Sağlık Merkezi Hastanesi Beyin ve Sinir Cerrahisi Uzmanı Prof. Dr. Ahmet Hilmi Kaya, günümüzde beyin cerrahisinde en sık ameliyat gerektiren tablolar arasında omurgada sinirlere baskı yapan fıtıklar, beyin tümörleri ve beyin damar hastalıklarının yer aldığını söyledi.
Uyanık beyin ameliyatları sanıldığı kadar yeni değil
Prof. Dr. Ahmet Hilmi Kaya, beyin dokusunun ağrı hissetmemesinin bazı ameliyatların hastanın uyanık olduğu şekilde planlanmasına imkan tanıdığını belirtti. Uyanık beyin ameliyatının yeni bir yöntem olmadığını vurgulayan Kaya, bu uygulamanın kökeninin 1970’li yıllara uzandığını ve uzun süredir kullanıldığını ifade etti.
Kaya, beynin ağrıyı algıladığını ancak beyin dokusunun kendisinin ağrı hissetmediğini, buna karşılık cilt ve kafatası zarının ağrıya duyarlı olduğunu anlattı. Bu nedenle söz konusu bölgelerin uyuşturulmasıyla ameliyatın belirli aşamalarının yapılabildiğini belirten Kaya, özellikle konuşma ve hareket merkezlerine yakın tümörlerde hastanın verdiği tepkilerin izlenmesinin ameliyatı daha güvenli hale getirdiğini söyledi.
Uzman isim, bu sürecin ameliyatın bazı aşamalarında hastanın kontrollü şekilde uyandırılması ya da ameliyatın tamamen uyanık gerçekleştirilmesiyle yönetilebildiğini aktararak, hastanın bu sırada ağrı hissetmediğini ve anestezi uzmanlarının gerekli ayarlamaları yaparak konforu sağladığını dile getirdi.
Beyin ameliyatlarında planlama büyük önem taşıyor
Beyin cerrahisinde ameliyat kararı alınırken birçok unsurun birlikte değerlendirildiğini ifade eden Kaya, örneğin bir tümör söz konusu olduğunda kitlenin yeri, hastanın yaşı, genel sağlık durumu ve yol açtığı şikayetlerin dikkate alınarak en uygun tedavi planının oluşturulduğunu belirtti.
Prof. Dr. Kaya, cerrahi müdahale gerektiren durumlar arasında omurgada sinirlere baskı yapan fıtıklar, beyin tümörleri, beyin içinde kanamaya yol açan durumlar ve beyin damar hastalıklarının öne çıktığını kaydetti. Bu hastalıkların bir bölümünün doğuştan gelen damar yapısı farklılıklarından kaynaklanabileceğini de ifade etti.
Beynin son derece hassas bir yapıya sahip olduğunu vurgulayan Kaya, çevresindeki dokuların karmaşıklığı nedeniyle bu alandaki ameliyatların dikkatli planlanması gerektiğini belirterek, iyi kurgulanmış bir cerrahi yaklaşımın büyük önem taşıdığını söyledi.
Her tümör ve her kanama ameliyat gerektirmiyor
Prof. Dr. Ahmet Hilmi Kaya, her beyin tümörü ya da beyin kanamasında cerrahinin zorunlu olmadığını da vurguladı. Tedavi kararının hastalığın türüne ve seyrine göre belirlendiğini ifade eden Kaya, bazı tümörlerin bulundukları bölgede sınırlı kaldığını ve şikayete yol açmadığı durumlarda cerrahi yerine düzenli takibin yeterli olabileceğini anlattı.
Bazı tümörlerin ise normal beyin dokusuyla iç içe bulunması nedeniyle tamamen çıkarılamadığını belirten Kaya, bu tür durumlarda biyopsi ile tanının netleştirildiğini ve buna göre uygun tedavi seçeneğinin belirlendiğini söyledi.
Kaya, cerrahinin kaçınılmaz olduğu vakalarda temel amacın tümörü güvenli şekilde çıkarırken sağlıklı beyin dokusunu korumak olduğunu vurguladı. Benzer şekilde beyin kanamalarında da her zaman ameliyat gerekmediğini ifade eden Kaya, bazı hastaların yakın izlemle takip edilebildiğini, ancak kanamanın beyne baskı yapması ve hayati risk oluşturması halinde acil cerrahinin hayat kurtarıcı olabildiğini dile getirdi.