Nöbetçi Eczaneler
Trump’ın erteleme kararı piyasaları rahatlattı
Petrol fiyatlarında yaşanan sert düşüşte, Trump’ın İran’a yönelik askeri saldırı seçeneğini 5 günlüğüne ertelediğini açıklaması etkili oldu. Trump, Truth Social hesabından yaptığı açıklamada, ABD ile İran arasında son iki günde “çok iyi ve verimli görüşmeler” gerçekleştirildiğini savundu ve bu görüşmelerin seyrine bağlı olarak İran enerji santralleri ile enerji altyapısına yönelik saldırıların ertelenmesi talimatını verdiğini belirtti. İran tarafı ise doğrudan görüşme yapıldığı iddiasını reddetti.
Brent petrolde sert geri çekilme
Gerilimin geçici olarak düşmesiyle birlikte Brent petrol fiyatı hızlı şekilde geriledi. Uluslararası piyasalarda Brent petrolün varil fiyatı gün içinde yüzde 9 ila 11 bandında düşüş göstererek 100 doların altına indi. ABD tipi Batı Teksas ham petrolünde de benzer şekilde sert kayıplar görüldü.
Hürmüz Boğazı gerilimi fiyatları yukarı taşımıştı
Petrol fiyatları, son günlerde Hürmüz Boğazı çevresindeki gerilim ve İran’a yönelik olası saldırı senaryoları nedeniyle sert yükselmişti. Trump daha önce İran’a, boğazın yeniden açılması için 48 saat süre vermiş; aksi halde enerji altyapısının hedef alınabileceğini açıklamıştı. Bu gelişmeler, küresel enerji arzına ilişkin endişeleri artırmıştı.
Piyasalarda temkinli iyimserlik
Trump’ın açıklamaları sonrası yalnızca petrol değil, küresel piyasalarda da rahatlama görüldü. Hisse senedi piyasalarında yükseliş yaşanırken, yatırımcılar bölgede tansiyonun yeniden artma ihtimaline karşı temkinli duruşunu koruyor. Uzmanlar, fiyatlardaki geri çekilmeye rağmen Orta Doğu’daki gelişmelerin enerji piyasalarında oynaklığı sürdürdüğüne dikkat çekiyor.
Diğer taraftan bölgede oldukça önemli gelişmeler oluyor. Yaşanan bazı gelişmelerin saatleri ve özetleri şöyle:
14.11 | Trump, İran’ın enerji altyapısına saldırıyı erteledi
ABD Başkanı Donald Trump, İran’ın enerji altyapısına yönelik askeri saldırıların 5 gün süreyle ertelendiğini açıkladı. Trump, ABD ile İran arasında son iki günde Orta Doğu’daki düşmanlıkların sona erdirilmesine yönelik “çok iyi ve verimli görüşmeler” yapıldığını savundu. Bu görüşmelerin seyrine bağlı olarak Savunma Bakanlığı’na İran’daki elektrik santralleri ve enerji altyapısına yönelik saldırıların geçici olarak durdurulması talimatı verdiğini söyledi.
14.57 | İran basını Trump’ı yalanladı
Trump’ın açıklamalarının ardından İran cephesinden yalanlama geldi. İran’ın yarı resmi Tesnim Haber Ajansı’na konuşan bir yetkili, Washington yönetimiyle hiçbir müzakere yapılmadığını belirtti. İranlı yetkili, Trump’ın açıklamalarının enerji piyasalarını etkilemeye dönük bir “psikolojik operasyon” olduğunu savundu. Açıklamada, İran’ın caydırıcılığı sağlayana kadar savunmaya devam edeceği mesajı verildi.
15.24 | İsrail, Tahran’a saldırı başlattı
Trump’ın İran enerji altyapısına yönelik saldırıları 5 günlüğüne ertelediğini açıklamasının ardından İsrail ordusu, Tahran’a saldırı başlattığını duyurdu. Bu gelişme, bölgede tansiyonun düşmek yerine daha da yükselebileceğine ilişkin endişeleri artırdı.
15.38 | İsrail’den Lübnan’a geniş çaplı saldırı uyarısı
İsrail ordusu, Lübnan’ın güneyindeki Hizbullah hedeflerine yönelik geniş çaplı saldırılar düzenleyeceğini açıkladı. Yapılan uyarıda, bölge sakinlerinden Zahrani Nehri’nin kuzeyine gitmeleri istendi.
15.50 | Umman, Hürmüz Boğazı için devreye girdi
Umman Dışişleri Bakanı Bedr bin Hamed el-Busaidi, ABD-İsrail ile İran arasındaki çatışmaların geniş çaplı ekonomik sorunlara yol açtığını belirterek, Hürmüz Boğazı’nda güvenli geçiş düzenlemeleri için yoğun şekilde çalıştıklarını açıkladı. Busaidi, savaşın devam etmesi halinde ekonomik sonuçların daha da ağırlaşmasından endişe duyduklarını ifade etti.
16.01 | Trump: Hürmüz’ü onu kullanan ülkeler korumalı
Trump, Truth Social hesabından yaptığı yeni açıklamada İran savaşında hedeflerine ulaşmaya çok yaklaştıklarını öne sürdü. İran’ın füze kapasitesini, savunma sanayi altyapısını, donanma ve hava kuvvetlerini etkisiz hale getirmeyi amaçladıklarını savunan Trump, İran’ın nükleer kapasiteye ulaşmasına asla izin vermeyeceklerini söyledi.
Trump ayrıca Hürmüz Boğazı’nın, gerektiğinde onu kullanan ülkeler tarafından korunması ve denetlenmesi gerektiğini belirterek, ABD’nin doğrudan bu görevi üstlenmeyeceğini, talep edilmesi halinde destek verebileceğini kaydetti.
16.31 | Lübnan’da bir köprüye daha saldırı tehdidi
İsrail Ordu Sözcüsü Avichay Adraee, Litani Nehri üzerinde, Lübnan’ın güneydoğusundaki Hasbaya ve Mercayun bölgeleri arasındaki Delafe Köprüsü’ne saldırı düzenleneceğini açıkladı. Adraee, bölge halkına tahliye çağrısını yineleyerek Zehrani Nehri’nin kuzeyine gitmelerini istedi.
16.38 | Trump, İran ile görüşme iddiasını yineledi
Trump, Fox Business Network’e telefonla bağlanarak yaptığı açıklamada, Orta Doğu Özel Temsilcisi Steve Witkoff ile damadı Jared Kushner’in muhataplarıyla son görüşmelerinin bir gece önce gerçekleştiğini söyledi. Trump, “İran anlaşma yapmayı çok istedi. Bu, beş gün ya da daha kısa sürede gerçekleşebilir” ifadelerini kullandı.
Aynı dakikalarda ABD merkezli Axios’un haberinde, Türkiye, Mısır ve Pakistan’ın son iki gün içinde ABD ile İran arasında mesaj alışverişine aracılık ettiği öne sürüldü. Haberde, üç ülkenin üst düzey yetkililerinin Steve Witkoff ve İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi ile ayrı ayrı temas kurduğu iddia edildi.
16.44 | İsrail, Litani üzerindeki köprüyü vurdu
İsrail ordusu, Lübnan’ın güneyini ikiye ayıran Litani Nehri üzerindeki Deallafe Köprüsü’nü hava saldırısıyla vurdu. Böylece gün içinde yapılan saldırı tehdidi kısa süre sonra fiili operasyona dönüştü.
Trump: “Ben onları aramadım, onlar bizi aradı”
Gün içindeki gelişmelerin ardından Florida’da basına konuşan ABD Başkanı Donald Trump, İran ile olası anlaşma konusunda dikkat çeken ifadeler kullandı. Trump, “Ben onları aramadım, onlar bizi aradı ve bizimle anlaşma yapmak istediklerini söylediler” dedi.
İsrail’in de bir barış anlaşmasından memnun olacağını düşündüğünü belirten Trump, İran’ın nükleer silah üretmeme konusunda anlaşmaya hazır olduğunu savundu. Trump, böyle bir anlaşma yapılması halinde zenginleştirilmiş uranyumu bizzat gidip alacaklarını söyledi.
Nükleer tesisler ve rejim değişimi mesajı
Trump, İran’ın uzun yıllardır bölgesel tehdit oluşturduğunu öne sürerek, ülkenin nükleer silaha sahip olmasının kabul edilemez olduğunu ifade etti. B-2 bombardıman uçaklarıyla İran’ın nükleer tesislerinin vurulduğunu savunan Trump, aksi halde İran’ın iki hafta içinde nükleer silaha ulaşabileceğini iddia etti.
İran’ın donanması, hava kuvvetleri, radarları ve iletişim merkezlerine de ciddi zarar verdiklerini ileri süren Trump, ülkede rejim değişiminin de gündeme gelebileceğini söyledi. Trump, bunun doğal ve zorunlu bir sonuç olabileceğini savundu.
“Bir anlaşma için büyük şans var”
Trump, İran’la anlaşma ihtimalinin güçlü olduğunu ifade ederken kesin konuşmak istemediğini de vurguladı. Ancak tahminde bulunması gerekirse, olası bir anlaşma için dört haftalık bir süreden söz edebileceğini dile getirdi.
Bölgede tansiyon yüksek kalmayı sürdürüyor
Gün boyunca yaşanan gelişmeler, Orta Doğu’da askeri, diplomatik ve ekonomik başlıkların iç içe geçtiği son derece hareketli bir tabloyu ortaya koydu. İran ile temas iddiaları, İsrail’in yeni saldırıları, Hürmüz Boğazı’na ilişkin tartışmalar ve karşılıklı sert açıklamalar, bölgede tansiyonun kısa vadede düşmeyeceğine işaret ediyor.