Nöbetçi Eczaneler
Madencilik hisselerinde sert satış dalgası
Ortadoğu’daki savaşın etkisi, küresel madencilik sektöründe sert biçimde hissedildi. Çatışmaların başlamasından bu yana madencilik hisselerinde kayıplar yüzde 30’a yaklaşırken, özellikle kıymetli metaller alanında yoğun satış baskısı oluştu.
Altın madenciliği devi Barrick’in hisseleri yüzde 26,8 gerilerken, Newmont’un piyasa değeri 143 milyar dolardan 104 milyar dolara düştü. AngloGold Ashanti yüzde 37,4, Gold Fields ise yüzde 33,6 oranında değer kaybetti.
Gümüş üreticileri de düşüşten kaçamadı
Gümüş üreticileri de satış dalgasından ağır etkilendi. Fresnillo hisseleri yüzde 31,3, Pan American Silver ise yüzde 32,1 değer kaybetti. Bakır ve çeşitlendirilmiş madencilik şirketleri görece daha dirençli kalsa da genel kayıplar yüzde 20’nin üzerine çıktı.
Uzmanlar, savaşın hem talep beklentilerini zayıflattığını hem de arz tarafındaki belirsizlikleri artırarak fiyat mekanizmasını bozduğunu belirtiyor. Bu durumun, yatırımcıların emtia hisselerinden hızlı çıkışını tetiklediği ifade ediliyor.
Havacılık sektörü pandemi sonrası en ağır krizlerden birini yaşıyor
Savaşın ağır darbe vurduğu bir diğer sektör ise havacılık oldu. Uçuş iptalleri, hava sahası kapanmaları ve jet yakıtı fiyatlarındaki yükseliş, sektörü yeniden baskı altına aldı.
Küresel ölçekte en büyük 20 havayolu şirketinin piyasa değerinin savaşın başlamasından bu yana toplam 53 milyar dolar eridiği belirtiliyor. Yatırımcıların, havayolu hisselerinde düşüşün süreceği beklentisiyle açığa satış pozisyonlarını artırdığı kaydediliyor.
Jet yakıtındaki artış bilet fiyatlarını da vuracak
Jet yakıtı fiyatlarının ikiye katlanması, maliyetlerinin önemli bölümünü akaryakıtın oluşturduğu havayolu şirketleri için krizi daha da derinleştirdi. Sektör temsilcileri, artan maliyetlerin kaçınılmaz olarak bilet fiyatlarına yansıyacağını vurguluyor.
Financial Times’a konuşan Lufthansa yetkilileri, yolcu başına ortalama 10 euro kârla bu yükün taşınmasının mümkün olmadığını belirtirken, EasyJet CEO’su Kenton Jarvis yaşanan tabloyu “pandemiden bu yana en sert sarsıntı” olarak tanımladı.
Vatikan’dan madencilik yatırımlarına etik baskı
Savaşın gölgesinde yatırım cephesinde de dikkat çekici bir gelişme yaşandı. Vatikan, madencilik sektörüne yönelik yatırımların geri çekilmesini teşvik eden yeni bir girişim başlattı.
Yaklaşık 40 dini kuruluşun desteklediği çağrı, şirketler üzerindeki çevresel ve sosyal sorumluluk baskısını artırıyor. Bu adımın, madencilik sektöründe etik yatırım anlayışını yeniden şekillendirebileceği değerlendiriliyor.
Kritik madenlere talep artacak, yatırım kararları zorlaşacak
Uluslararası Enerji Ajansı’nın projeksiyonlarına göre, lityum, kobalt ve bakır gibi kritik madenlere yönelik talebin 2030’a kadar üç kat, 2040’a kadar ise dört kat artması bekleniyor.
Ancak savaş kaynaklı ekonomik baskılar, piyasa oynaklığı ve artan etik hassasiyetler, madencilik sektöründeki yatırım kararlarını daha karmaşık hale getiriyor.