Nöbetçi Eczaneler
Ramazan ayında uzun saatler süren açlık, beslenme düzeninde yaşanan değişiklikler ve iftar sofralarında artan tatlı–hamur işi tüketimi, kan şekeri dengesini zorlayabiliyor. Diyabetin, vücudun kan şekerini sağlıklı şekilde dengeleyememesiyle ortaya çıktığını hatırlatan Anadolu Sağlık Merkezi Hastanesi Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Fulya Akın, diyabet hastaları için düzenli ve dengeli beslenmenin hayati önem taşıdığını söyledi.
Prof. Dr. Akın, oruç kararı öncesinde mutlaka doktora danışılması gerektiğine dikkat çekerek, “İnsülin takviyesi alanların oruç tutması, kan şekeri seviyesinde ciddi dalgalanmalara yol açabileceği için riskli olabilir” dedi.
“İftardan sonra tatlı artıyor, risk yükseliyor”
Türkiye’de 2024 verileriyle 12 milyondan fazla diyabet hastası bulunduğunu belirten Akın, Ramazan’da özellikle iftar sonrasında tatlı ve hamur işi tüketiminde belirgin artış yaşandığını dile getirdi. Akın, “Şerbetli ve yoğun karbonhidrat içeren tatlılar kan şekerini kısa sürede hızla yükseltebilir, ardından ani düşüşlere yol açarak dalgalanmaya neden olabilir. Bu durum diyabet hastaları açısından ciddi risk oluşturur ve kan şekeri kontrolünü zorlaştırır” değerlendirmesinde bulundu.
Bu nedenle diyabet hastalarının oruç tutmadan önce hekim kontrolünden geçmesi gerektiğini vurgulayan Akın, özellikle Tip 1 diyabetlilere ve kan şekeri kontrolü sağlanamayan Tip 2 diyabet hastalarına oruç önermediklerini kaydetti.
Karbonhidrat yükü: “Porsiyon kontrolü kritik”
Oruç süresince beslenmenin daha planlı olması gerektiğine işaret eden Prof. Dr. Akın, Ramazan boyunca protein ve liften zengin, sindirimi daha yavaş, uzun süre tok tutan besinlerin tercih edilmesini önerdi. İftarda uzun süren açlığın ardından kızartma gibi ağır yemeklere bir anda yüklenmek yerine hafif bir başlangıç yapılmasının ve ana yemeğin yavaş tüketilmesinin kan şekerinde ani yükselişi engellemeye yardımcı olabileceğini söyledi.
Akın, “Beyaz ekmek, pizza, makarna ve pasta gibi rafine karbonhidratların fazla tüketilmesi kan şekeri dengesini bozabilir. Bu nedenle bu besinlerde porsiyon kontrolü çok kıymetli” dedi. Ayrıca iftar ile sahur arasında yeterli su tüketiminin, susuz kalmayı önleyerek kan şekeri dalgalanmalarını azaltmaya destek olabileceğini belirtti.
Ek hastalık varsa risk daha da artıyor
Prof. Dr. Fulya Akın, diyabete ek olarak hamilelik ya da böbrek hastalığı bulunan kişilerde riskin daha da yükseldiğine dikkat çekti. “Kan şekerindeki ani değişimler hem anne hem de bebeğin sağlığını olumsuz etkileyebilir. Uzun süre susuz kalmak böbrek fonksiyonlarını daha da zorlayabilir” diyen Akın, hamile diyabet hastalarına ve böbrek yetmezliği olan diyabetlilere oruç tutmalarını önermediklerini ifade etti. Böbrek hastalığı bulunan kişilerde kan şekeri düşüklüğü riskinin de daha yüksek olabileceğini sözlerine ekledi.