Çinli şirket Qwen3’ü yörüngedeki uydu ağına yükledi:

GUANGZHOU | Çin’de ticari uzay şirketi GuoXing Aerospace Technology (ADA Space), Alibaba’nın büyük dil modeli Qwen3’ü, Dünya yörüngesinde bulunan 12 uydudan oluşan uzay bilişim ağına yükleyerek uzayda çalıştırdı. Şirket, denemenin “yer kontrolünden operasyonel bir uydu takımyıldızına genel amaçlı büyük ölçekli yapay zekâ modelinin yüklenip işletilmesine” ilişkin dünyadaki ilk uygulama olduğunu bildirdi.

Seminerde konuşan şirketin üst yöneticilerinden Wang Yabo, yerden gönderilen soru ve komutların uydular üzerinde işlenip sonuçların yer istasyonlarına geri iletildiğini; uçtan uca bu döngünün yaklaşık iki dakika içinde tamamlandığını söyledi.

GuoXing/ADA Space’in “Star-Compute” başlığı altında büyütmeyi planladığı mimarinin nihai hedefi ise daha büyük: Şirket, 2035’e kadar 2.800 adet “uzmanlaşmış hesaplama uydusundan” oluşan bir ağ kurmayı amaçlıyor. Planlanan takımyıldızında 2.400 uydu yapay zekâ çıkarımı, 400 uydu yapay zekâ eğitimi için konumlandırılacak; uyduların 500–1.000 km irtifa bandında farklı yörünge tiplerinde konuşlandırılması öngörülüyor. Veri aktarımı için lazer uydulararası bağlantılar da tasarımın parçası.

Şirket, 2026 içinde ikinci ve üçüncü uydu kümelerinin devreye alınmasını, 2030’a kadar 1.000 uyduluk aşamaya ulaşılmasını da takvimine yazdı. Açıklamada hedeflenen işlem kapasitesi; küresel ölçekte 100 bin petaflop çıkarım ve 1 milyon petaflop eğitim ölçeğinde bir uzay bilişim altyapısı olarak tarif edildi.

Öte yandan uzayda yapay zekâ/hesaplama yarışı yalnızca Çin’le sınırlı değil. ABD merkezli Starcloud, Kasım 2025’te H100 GPU taşıyan Starcloud-1 uydusunu fırlattığını; sonrasında yörüngede bazı büyük model denemeleri (Gemini/Gemma tabanlı çalışmalar ile nanoGPT) yürüttüğünü duyurmuştu.