Kısa vadeli dış borç stoku kasımda 163,7 milyar dolara geriledi

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) “Kısa Vadeli Dış Borç İstatistikleri Gelişmeleri” bülteninin Kasım 2025 sonuçlarına göre, Türkiye’nin KVDB stoku aylık bazda gerilerken, borcun bileşenlerinde farklı yönlü hareketler dikkat çekti.

Kasım 2025 itibarıyla Türkiye’nin kısa vadeli dış borç stoku 163,7 milyar dolara gerilerken, vadesine 1 yıl veya daha az kalmış borçları kapsayan kalan vadeye göre stok 224,0 milyar dolar seviyesinde gerçekleşti.

Bankalar kaleminde sınırlı artış, TCMB yükümlülüklerinde belirgin düşüş

Kasım itibarıyla bankalar kaynaklı KVDB stoku yüzde 0,4 artışla 73,8 milyar dolar oldu. Buna karşılık Merkez Bankası yükümlülülükleri yüzde 8,7 azalarak 25,2 milyar dolara geriledi.

Bankacılık detaylarında; yurt içi bankaların yurt dışından kullandıkları kısa vadeli krediler yüzde 1,7 artışla 8,2 milyar dolar seviyesine çıkarken, yurt dışı yerleşik bankaların yurt içindeki mevduatı yüzde 2,3 azalışla 18,9 milyar dolar olarak kaydedildi. Banka hariç yurt dışı yerleşiklerin döviz tevdiat hesabı yüzde 1,0 düşüşle 20,9 milyar dolar, TL cinsinden mevduatları ise yüzde 3,4 artışla 25,7 milyar dolar oldu.

Bankalar ve Merkez Bankası kaynaklı borçlar

Bankalar kaynaklı kısa vadeli dış borç stoku bir önceki aya göre yüzde 0,4 artarak 73,8 milyar dolara çıktı.
Merkez Bankası yükümlülükleri ise yüzde 8,7 azalışla 25,2 milyar dolara geriledi.

Tablo 1: Türkiye’nin Kısa Vadeli Dış Borç Stoku (Milyon ABD doları)

Diğer sektörlerde yatay seyir; ticari krediler gerilerken nakit krediler arttı

Diğer sektörler kaynaklı KVDB stoku kasımda yüzde 0,1 azalarak 64,7 milyar dolar düzeyinde gerçekleşti.

Dış ticaret işlemlerinden kaynaklanan ticari kredi yükümlülükleri yüzde 0,9 azalışla 58,7 milyar dolara inerken, nakit kredi kaynaklı yükümlülükler yüzde 8,4 artışla 6,0 milyar dolar seviyesine yükseldi.

Kısa vadeli dış borcun döviz dağılımı şu şekilde gerçekleşti:

• ABD doları: %34,2

• Euro: %27,2

• Türk lirası: %24,0

• Diğer dövizler: %14,6

Döviz kompozisyonu: Dolar yüzde 34,2 ile ilk sırada

Bültende yer alan döviz kompozisyonu verilerine göre KVDB stokunun yüzde 34,2’si ABD doları, yüzde 27,2’si Euro, yüzde 24,0’ü Türk lirası ve yüzde 14,6’sı diğer döviz cinslerinden oluşuyor.

Kalan vadeye göre kısa vadeli dış borçta bankalar ve diğer sektörlerin kredi ve tahvil yükümlülükleri yaklaşık 67,5 milyar dolara yükselirken, Merkez Bankası ve genel yönetim yükümlülükleri 31,7 milyar dolara geriledi.

Kalan vadede kredi ve tahvil yükümlülükleri yükseldi

Kalan vadeye göre KVDB stokunda; bankalar ve diğer sektörlerin kredi ve tahvil yükümlülükleri yaklaşık 67,5 milyar dolara yükselirken, Merkez Bankası ve genel yönetim yükümlülükleri 31,7 milyar dolara düştü.

“Bu veri ne anlama geliyor?”

Kasım 2025 verileri, Türkiye’nin kısa vadeli dış borç stokunda sınırlı bir aylık gerilemeye işaret ediyor: KVDB stoku %1,3 düşüşle 163,7 milyar dolar seviyesine indi. Buna karşılık, “kalan vadeye göre” (vadesine 1 yıl veya daha az kalan borçlar) stokun 224,0 milyar dolar olması, kısa vadeli finansman ihtiyacının yalnızca orijinal vadeyle ölçülenden daha yüksek bir büyüklüğe işaret ettiğini gösteriyor.

Bileşenlere bakıldığında, bankalar kaleminde hafif artış görülürken (73,8 milyar $; +%0,4), Merkez Bankası yükümlülüklerindeki belirgin düşüş (25,2 milyar $; -%8,7) toplam stoktaki gerilemede etkili oldu. Diğer sektörler ise yataya yakın bir seyir izledi (64,7 milyar $; -%0,1). Döviz kompozisyonunda ABD doları (%34,2) ve euro (%27,2) ağırlığı sürerken, TL’nin payının (%24,0) kayda değer bir düzeyde olması, kısa vadeli yükümlülüklerde para birimi çeşitliliğinin arttığını gösteren bir unsur olarak öne çıkıyor.

“Ekonomistler ne diyor?”

• Kısa vade baskısı: Ekonomistler, orijinal vade stokunun düşmesine rağmen kalan vadeye göre 224 milyar dolar seviyesinin, önümüzdeki 12 ayda çevrilmesi gereken yükümlülüklerin büyüklüğünü gösterdiğini; bu nedenle dış finansman koşulları ve risk primi seyrinin kritik olduğunu vurguluyor.

• Merkez Bankası kalemi: MB yükümlülüklerindeki %8,7’lik azalışın, toplam stoktaki düşüşte belirleyici olduğuna dikkat çekiliyor. Bu kalemdeki hareketin, dönemsel likidite/pozisyon değişimleriyle bağlantılı olabileceği belirtiliyor.

• Bankalar ve dış kaynak maliyeti: Bankalar kalemindeki sınırlı artışın, dış kaynak kullanımının tamamen durmadığını gösterdiği; ancak maliyet ve vade yapısının (özellikle sendikasyon/short-term kredi koşulları) yakından izlenmesi gerektiği ifade ediliyor.

• Döviz riski: Dolar ve euro ağırlığı nedeniyle, kur oynaklığının kısa vadeli borç dinamiklerini etkileyebileceği; TL payının görece yüksekliğinin ise borçlanma bileşiminde kısmi dengeleme sağladığı yorumları öne çıkıyor.