Nöbetçi Eczaneler
Bağışıklık sistemini kanserle mücadelede yeniden “devreye sokmayı” hedefleyen yeni nesil bir hücresel tedavi yaklaşımı, kan kanserleri alanında dikkat çekti. ABD’li araştırma firması ImmunityBio, QUILT-106 adlı klinik çalışmada CD19 hedefli CAR-NK hücre tedavisi ile rituksimab kombinasyonunun, Waldenström lenfoma hastalarında kemoterapiye ihtiyaç duyulmadan güçlü yanıtlar sağlayabildiğini duyurdu.
“İmkânsız” görülen olgularda yanıt
Şirketin paylaştığı bilgilere göre çalışma, geleneksel tedavilere yanıt vermeyen ve seçeneklerin sınırlı olduğu bir grup hastaya odaklandı. Uygulanan kombinasyon tedavisinin ardından iki hastada hastalığın tamamen temizlendiği bildirildi. Bu iki hastada tedavi sonlandırıldıktan sonra yapılan 7 ve 15 aylık takiplerde yeniden hastalık belirtisi saptanmadığı aktarıldı.
Kemik iliği yüzde 95 tümörle kaplıydı, dört doz sonra “tam iyileşme”
Açıklamanın en dikkat çekici kısmı, hastalık yükü son derece yüksek bir olguya ilişkin oldu. Kemik iliğinin yüzde 95’inin tümörle kaplı olduğu ve standart tedavilerin sonuç vermediği hastada, tedavinin yalnızca dört dozunun ardından tam iyileşme görüldüğü belirtildi.
Şirket ayrıca, standart tedavilere yanıt vermeyen dört hastanın tamamında hastalığın kontrol altına alındığını bildirdi.
“Hücresel tedavinin geleceği” vurgusu
ImmunityBio’nun kurucusu Dr. Patrick Soon-Shiong, elde edilen sonuçların bağışıklık sistemini yeniden aktive ederek kanseri kontrol altına alma yaklaşımını güçlendirdiğini savundu. Soon-Shiong, seçenekleri tükenen hastalarda tedavi bittikten aylar sonra da yanıtın sürdüğünü görmenin bu nadir hastalık için önemli bir adım olduğunu dile getirdi.
CAR-T’ye göre öne çıkan farklar
Açıklamada, yöntemin klasik CAR-T yaklaşımlarına kıyasla bazı pratik avantajlar sunduğu belirtildi. Buna göre:
- Hastanın kendi hücrelerinin haftalar süren laboratuvar süreçlerinden geçirilmesine gerek kalmadan, daha hızlı uygulanabilen bir hücre hattı kullanılıyor.
- Tedavinin hastaneye yatış gerektirmeden ayaktan uygulanabildiği ifade ediliyor.
- Şu ana kadarki gözlemlerde ciddi bir yan etkinin bildirilmediği kaydediliyor.
Tedavi mekanizması: NK hücrelerine “çift radar” ekleniyor
Vücutta doğal olarak bulunan NK (Natural Killer) hücreleri, anormal hücreleri (kanser ya da virüslü hücreler) tanıyıp yok etmekle görevli. Ancak kanser hücreleri bazen bu gözetimden kaçabiliyor. Çalışmada, NK hücreleri laboratuvarda genetik olarak değiştirilerek iki hedefleme mekanizmasıyla güçlendiriliyor:
- CD19-CAR alıcısı: CD19 işaretini taşıyan kanser hücrelerini tanıyıp hedefe yöneltiyor.
- CD16 alıcısı: NK hücresinin antikorlarla işbirliği yapmasını sağlayarak saldırıyı artırıyor.
Bu yapı sayesinde modifiye NK hücresinin, hedef hücreye bağlanıp “öldürücü” proteinlerle etkisiz hale getirdiği; rituksimab eklendiğinde etkinin güçlendiği ifade ediliyor.
Waldenström lenfoma nedir?
Waldenström makroglobulinemisi, nadir görülen B-hücreli lenfoma türleri arasında yer alıyor. Mevcut seçeneklerle çoğu zaman tamamen ortadan kaldırılması zor, kronik seyirli bir hastalık olarak biliniyor. Bu nedenle kemoterapisiz, hedefli ve daha tolere edilebilir tedavi seçenekleri özellikle dirençli olgularda yakından izleniyor.
Şirket, elde edilen sonuçların ardından yöntemi daha geniş bir hasta grubunda test etmek üzere çalışmalarını sürdürdüğünü açıkladı.