Nöbetçi Eczaneler
Türkiye Su Ürünleri ve Hayvansal Mamuller İhracatçı Birlikleri Sektör Kurulu Başkanı Sinan Kızıltan, sektörün 2015’te 1 milyar 184 milyon dolar olan ihracatının son 10 yılda yüzde 123 artışla 4 milyar 46 milyon dolara ulaştığını belirterek, alanın ihracatta “yıldız sektörler” arasında kalıcı bir yer edindiğini söyledi.
Kızıltan’ın paylaştığı verilere göre 2025’te su ürünleri 2 milyar 243 milyon dolarla toplam ihracatın yüzde 55’ini oluşturdu. Kanatlı ve yumurta grubu ise kota ve çeşitli kısıtlamalara rağmen 1 milyar 120 milyon dolarla bir önceki yılki seviyeyi korudu. Bu başlıkta kanatlı eti ihracatı yüzde 8 artışla 723 milyon dolara yükselirken, yumurta ihracatı ihracata getirilen fonun etkisiyle yüzde 14 düşüşle 397 milyon dolara geriledi. Süt ve süt ürünleri ihracatı yüzde 13 artışla 409 milyon dolar seviyesine çıkarken, süt tozu yüzde 60’lık sıçramayla 78 milyon dolara ulaşarak alt kalemler arasında öne çıktı. Türkiye’nin bal üretiminde dünyada ikinci sırada olduğuna dikkat çeken Kızıltan, bal ihracatının 33,5 milyon dolar olarak gerçekleştiğini aktardı.
2026 hedefi 4,3 milyar dolar
Sektörün 2026 ihracat hedefi 4,3 milyar dolar olarak belirlendi. Kızıltan, rekabet gücü için öncelikli başlıkları; katma değerli ihracat, sürdürülebilirlik ve izlenebilirlik uyumu, maliyet yönetimi, pazar çeşitlendirmesi ve risk yönetimi olarak sıraladı. UR-GE projeleri, Turkish Seafood Turquality Projesi, yurt dışı fuar katılımları ve uluslararası kuruluşlarda üstlenilen rollerin büyümeyi destekleyeceğini vurgulayan Kızıltan, 2027 sonunda su ürünleri ihracatında 2,5 milyar dolar hedeflediklerini ifade etti.
Kızıltan ayrıca, AB başta olmak üzere pazarlarda uyum şartları sıkılaşırken sürdürülebilir üretimin “tercih değil zorunluluk” haline geldiğini; yem, enerji ve lojistikte verimlilik sağlayacak uygulamalar ile ölçek ekonomisinin öneminin artacağını kaydetti. Kuş gribi gibi hayvan hastalıkları, iklim kaynaklı etkiler ve biyogüvenlik başlıklarının da risk yönetimi gündeminde üst sıralarda kalacağını dile getirdi.
Su ürünlerinde levrek yine zirvede
2025’te su ürünleri ihracatında levrek liderliğini korudu. Levrek ihracatı yüzde 17 artışla 666 milyon dolara çıkarken, çipura yüzde 15 artışla 585 milyon dolara ulaştı. Son yıllarda yükselişini sürdüren Türk somonu ise yüzde 14 artışla 521 milyon dolar seviyesine taşındı. Diğer kalemlerde orkinos 123 milyon dolar, alabalık 122 milyon dolar, kaya levreği 32,7 milyon dolar olarak kayda geçti.
İhracatın yüzde 45’i Ege’den
Bölgesel dağılımda Ege Bölgesi dikkat çekti. Ege Su Ürünleri ve Hayvansal Mamuller İhracatçıları Birliği, 2025’te ihracatını yüzde 7 artırarak 1 milyar 840 milyon dolara yükseltti ve sektör toplamının yüzde 45’ini tek başına gerçekleştirdi.
Başlıca pazarlar: Su ürünlerinde Rusya, diğerlerinde Irak
Ülke bazında su ürünlerinde Rusya Federasyonu 466 milyon dolarla ilk sırada yer aldı; İtalya 280 milyon dolar ile ikinci sırayı takip etti. Hollanda’ya ihracat ise yüzde 35 artışla 229 milyon dolara çıktı. Kanatlı etinde toplam ihracat 722 milyon dolar olurken, Irak 306 milyon dolarla açık ara liderliğini sürdürdü. Kanatlı etinde Suriye yüzde 557 artışla 92 milyon dolara yükselerek dikkat çekti. Süt ürünlerinde de Irak 69 milyon dolarla ilk sırada yer alırken, Cezayir ve Bangladeş pazarlarında güçlü artışlar kaydedildi. Yumurta ihracatında da lider Irak (111 milyon dolar) olurken, onu Rusya (55,6 milyon dolar) ve BAE (34,5 milyon dolar) izledi. Bal ihracatında ilk üç pazar ise ABD, Almanya ve İngiltere olarak sıralandı.