{"id":62732,"date":"2026-11-22T00:01:27","date_gmt":"2026-11-21T21:01:27","guid":{"rendered":"https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/?p=62732"},"modified":"2026-11-22T10:21:05","modified_gmt":"2026-11-22T07:21:05","slug":"hakan-fidandan-dis-politikada-kapsamli-aciklamalar-mekke-ittifaki-yemen-gazze-suriye-abd-rusya-ve-avrupaya-vize-serbestisi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/2026\/11\/22\/hakan-fidandan-dis-politikada-kapsamli-aciklamalar-mekke-ittifaki-yemen-gazze-suriye-abd-rusya-ve-avrupaya-vize-serbestisi\/","title":{"rendered":"Hakan Fidan&#8217;dan d\u0131\u015f politikada kapsaml\u0131 a\u00e7\u0131klamalar! Mekke \u0130ttifak\u0131, Yemen, Gazze, Suriye, ABD, Rusya ve Avrupa&#8217;ya vize serbestisi"},"content":{"rendered":"<p data-pm-slice=\"1 1 []\">D\u0131\u015fi\u015fleri Bakan\u0131 Hakan Fidan, 21 Kas\u0131m 2026 Cumartesi g\u00fcn\u00fc TGRT Haber&#8217;de yay\u0131mlanan G\u00fcndem \u00d6zel program\u0131nda g\u00fcndeme ili\u015fkin sorular\u0131 yan\u0131tlad\u0131. G\u00fclden Kalecik Demirta\u015f&#8217;\u0131n moderat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fcnde ger\u00e7ekle\u015ftirilen programda T\u00fcrkiye Gazetesi Genel Yay\u0131n Koordinat\u00f6r\u00fc Y\u00fccel Ko\u00e7 ve T\u00fcrkiye Gazetesi yazar\u0131 Sevil Nuriyeva&#8217;n\u0131n sorular\u0131n\u0131 cevaplayan Fidan, uluslararas\u0131 sistemde ya\u015fanan geli\u015fmelerden T\u00fcrkiye&#8217;nin b\u00f6lgesel g\u00fcvenlik politikalar\u0131na kadar bir\u00e7ok konuda de\u011ferlendirmelerde bulundu.<\/p>\n<p>Fidan, k\u00fcresel g\u00fc\u00e7 dengelerinin de\u011fi\u015fti\u011fini, ABD&#8217;nin geleneksel d\u0131\u015f politika yakla\u015f\u0131m\u0131n\u0131 yeniden g\u00f6zden ge\u00e7irdi\u011fini ve b\u00f6lgesel \u00fclkelerin kendi g\u00fcvenlik sorunlar\u0131na \u00e7\u00f6z\u00fcm \u00fcretme konusunda daha fazla sorumluluk \u00fcstlenmesi gerekti\u011fini belirtti. T\u00fcrkiye&#8217;nin son y\u0131llarda geli\u015ftirdi\u011fi diplomatik mekanizmalara dikkat \u00e7eken Bakan Fidan, Mekke Savunma \u0130ttifak\u0131 ile b\u00f6lgesel d\u00f6rtl\u00fc ve Avrupa d\u00f6rtl\u00fcs\u00fc platformlar\u0131n\u0131n i\u015fleyi\u015fine ili\u015fkin ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bilgi verdi.<\/p>\n<p>T\u00fcrkiye&#8217;nin Yemen&#8217;de sava\u015fa kat\u0131laca\u011f\u0131 y\u00f6n\u00fcndeki tart\u0131\u015fmalar\u0131 de\u011ferlendiren Fidan, b\u00f6yle bir karar al\u0131nmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, asker g\u00f6nderilmesini gerektiren bir durumda ise TBMM&#8217;nin karar vermesi gerekti\u011fini vurgulad\u0131. Programda Gazze&#8217;deki insani kriz, Suriye&#8217;nin yeniden yap\u0131lanmas\u0131, \u0130srail&#8217;in b\u00f6lgedeki politikalar\u0131, Karadeniz&#8217;de T\u00fcrk vatanda\u015flar\u0131n\u0131n bulundu\u011fu gemilerin g\u00fcvenli\u011fi, T\u00fcrkiye-Afrika ili\u015fkileri ve Avrupa&#8217;ya vize serbestisi de g\u00fcndeme geldi.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone wp-image-62746\" src=\"https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/hakan-fidan-1.webp\" alt=\"\" width=\"802\" height=\"452\" srcset=\"https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/hakan-fidan-1.webp 864w, https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/hakan-fidan-1-400x225.webp 400w, https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/hakan-fidan-1-540x304.webp 540w\" sizes=\"auto, (max-width: 802px) 100vw, 802px\" \/><\/p>\n<p>Bakan Fidan&#8217;\u0131n a\u00e7\u0131klamalar\u0131, konu\u015fuldu\u011fu konular\u0131n b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc korunarak \u015f\u00f6yle:<\/p>\n<h2>ABD, \u00c7in ve Rusya aras\u0131ndaki g\u00fc\u00e7 dengeleri<\/h2>\n<p>\u00c7in&#8217;de ABD Ba\u015fkan\u0131 Donald Trump, \u00c7in Devlet Ba\u015fkan\u0131 \u015ei Cinping ve Rusya Devlet Ba\u015fkan\u0131 Vladimir Putin&#8217;in bir araya gelmesinin k\u00fcresel g\u00fc\u00e7 dengeleri a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nemine ili\u015fkin soruyu yan\u0131tlayan Fidan, uluslararas\u0131 sistemde \u00fclkelerin yaln\u0131zca egemenlik haklar\u0131yla de\u011fil, sahip olduklar\u0131 g\u00fc\u00e7le de hareket ettiklerini s\u00f6yledi.<\/p>\n<p>Fidan, \u015fu ifadeleri kulland\u0131:<\/p>\n<p>&#8220;\u015eimdi Asya Pasifik Ekonomik \u0130\u015fbirli\u011fi platformu marj\u0131nda \u00fc\u00e7 liderin bir araya gelmesi \u00f6nemli. Biliyorsunuz, ulus devletler sistemi i\u00e7erisinde ya\u015f\u0131yoruz. Burada devletlerin her birinin devlet olma \u00f6zelli\u011finden gelen haklar\u0131 oldu\u011fu gibi bir de sahip olduklar\u0131 g\u00fc\u00e7ten hareketle sahip olduklar\u0131 etkiler var. Birle\u015fmi\u015f Milletlerde her \u00fcye \u00fclkenin hakk\u0131 nedir? S\u0131n\u0131r\u0131 vard\u0131r, s\u0131n\u0131r\u0131 tan\u0131n\u0131r ve ona g\u00f6re muamele g\u00f6r\u00fcr. Ama onun d\u0131\u015f\u0131nda \u00fclkeler bir g\u00fc\u00e7 matrisi i\u00e7erisinde hareket ederler ve ulus devlet sistemindeki g\u00fc\u00e7 matrisi de s\u00fcrekli de\u011fi\u015fir. Bunun i\u00e7in ekonomik g\u00fc\u00e7, siyasi g\u00fc\u00e7, teknolojik g\u00fc\u00e7, toplumsal g\u00fc\u00e7 gibi bir\u00e7ok g\u00fc\u00e7 fakt\u00f6r\u00fcn\u00fcn s\u00fcrekli evrildi\u011fi, s\u00fcrekli \u00e7e\u015fitlendi\u011fi bir sistem i\u00e7erisindeyiz.<\/p>\n<p>Burada tabii ki \u015fu anda 200&#8217;e yak\u0131n ulus devlet var BM&#8217;ye kay\u0131tl\u0131. Bunlar\u0131n 140 civar\u0131nda oldu\u011funu normal fonksiyonlu bir devlet olarak kabul etsek, d\u00fcnya sava\u015flar\u0131ndan sonra kurulmu\u015f, sadece 55 kay\u0131tl\u0131 devlet i\u00e7in ge\u00e7erli olan bir hegemon sisteminin art\u0131k bug\u00fcn i\u00e7in \u00e7ok fazla i\u015fe yaramad\u0131\u011f\u0131n\u0131 da g\u00f6r\u00fcyoruz.<\/p>\n<p>Malumunuz \u00f6zellikle Trump y\u00f6netimiyle beraber Amerikan devleti var olan k\u00fcresel stratejisini yeniden g\u00f6zden ge\u00e7irdi. \u0130kinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131&#8217;ndan itibaren ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 birtak\u0131m rolleri de\u011fi\u015ftirme karar\u0131 ald\u0131. Bu Avrupa g\u00fcvenli\u011fi, Asya Pasifik&#8217;teki pozisyon, Bat\u0131 Yar\u0131mk\u00fcre gibi \u00e7ok de\u011fi\u015fik alanlar\u0131 i\u00e7erdi\u011fi gibi teknolojik rekabet ve ekonomik rekabet alanlar\u0131nda da \u00e7ok yeni ve ciddi kararl\u0131l\u0131klar ortaya koyuyor. Biliyorsunuz Amerika geleneksel olarak m\u00fcttefikleriyle beraber hareket eden bir durumdayd\u0131. Buradaki m\u00fcttefiklerin sabit say\u0131da olmas\u0131, o m\u00fcttefikler aras\u0131nda bir istikrar getiriyordu.<\/p>\n<p>M\u00fcttefiklerin d\u0131\u015f\u0131nda oldu\u011fu co\u011frafyada olay farkl\u0131 olabiliyordu ama m\u00fcttefiklik k\u00fcmesinin i\u00e7erisinde olanlar biraz daha kendilerini sabit bir ortamda buluyordu. So\u011fuk Sava\u015f sonras\u0131 olu\u015fan d\u00fcnyada \u00f6zellikle Amerika&#8217;n\u0131n m\u00fcttefik \u015femsiyesi alt\u0131nda bulunan AB, Asya Pasifik&#8217;teki Japonya, Kore gibi \u00fclkeler olmak \u00fczere bunlar\u0131n hepsi \u00e7ok fazla bir de\u011fi\u015fiklik hissetmeden otomatik pilotta g\u00fcvenlik politikalar\u0131n\u0131 ve k\u00fcresel politikalar\u0131n\u0131 y\u00fcr\u00fctt\u00fcler. Kendilerine d\u00fc\u015fen sadece ekonomik olarak \u00fcretim, d\u00fczg\u00fcn y\u00f6neti\u015fim ve refaht\u0131.<\/p>\n<p>Amerika, &#8216;Ben bu rolden istifa ediyorum&#8217; dedi. \u00c7\u00fcnk\u00fc MAGA, tan\u0131m\u0131 itibar\u0131yla &#8216;America First&#8217;, &#8216;\u00d6nce Amerika&#8217; politikas\u0131 ve slogan\u0131 vard\u0131. Burada ittifaklarla olan ili\u015fkilerini g\u00f6zden ge\u00e7irdiler ve dediler ki y\u00fck\u00fcn tamam\u0131n\u0131 biz ta\u015f\u0131mayal\u0131m. \u0130lk \u00f6nce NATO ortam\u0131nda bu savunma y\u00fck\u00fcn\u00fcn payla\u015f\u0131lmas\u0131 konusunda ciddi bir arg\u00fcman getirdiler. Bu tabii NATO \u00fclkeleri taraf\u0131ndan da sat\u0131n al\u0131nd\u0131. Ama asl\u0131nda bu arg\u00fcman dile getirilirken sadece bir y\u00fck payla\u015f\u0131m\u0131nda e\u015fitlenme de\u011fil, sorumluluk ve duyguda\u015fl\u0131kta da bir kay\u0131\u015f oldu\u011funu g\u00f6r\u00fcyorduk. Yani Amerika geleneksel olarak Avrupa g\u00fcvenli\u011finden art\u0131k kendini sorumlu hisseder bir g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015f i\u00e7erisine girmemeye ba\u015flad\u0131.&#8221;<\/p>\n<h3>N\u00fckleer g\u00fc\u00e7lerin bir araya gelmesi ve uluslararas\u0131 sistem<\/h3>\n<p>\u00c7in&#8217;in ekonomik ve teknolojik geli\u015fimine, Rusya&#8217;n\u0131n n\u00fckleer kapasitesine ve \u00fc\u00e7 \u00fclke aras\u0131ndaki m\u00fczakerelere de\u011finen Fidan, s\u00f6zlerini \u015f\u00f6yle s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc:<\/p>\n<p>&#8220;\u015eimdi tabii ki \u00c7in&#8217;in son 20 y\u0131lda \u00f6zellikle ortaya koydu\u011fu ekonomik ve teknolojik geli\u015fim, buna paralel olarak ortaya koydu\u011fu asker\u00ee yetenekler, \u00c7in&#8217;i art\u0131k Amerika&#8217;yla rekabet eden bir k\u00fcresel akt\u00f6r h\u00e2line getirdi. Rusya&#8217;n\u0131n da tabii \u00e7ok ciddi n\u00fckleer bir g\u00fcc\u00fc var. Amerika&#8217;dan sonra ikinci n\u00fckleer g\u00fcce sahip bir \u00fclke. Ekonomik kaynaklar\u0131 da var. Bu kadar yok edici sava\u015fa ra\u011fmen duruyor.<\/p>\n<p>\u015eimdi bu \u00fc\u00e7 \u00fclkenin bir araya gelip belli ba\u015fl\u0131 konular\u0131 konu\u015fmas\u0131 \u00f6nemli. Ger\u00e7ekten neden \u00f6nemli? Bir defa var olan krizlere \u00e7\u00f6z\u00fcm bulmada \u00e7ok etkili bir yakla\u015f\u0131m olmasa da daha k\u00f6t\u00fcye gidece\u011fine ili\u015fkin bir rol, niyet, beyan ortaya koymuyorlar. En az\u0131ndan bir araya geliyorlar, diyorlar ki var olan\u0131 daha k\u00f6t\u00fc yapmayaca\u011f\u0131z, daha iyi nas\u0131l yap\u0131labilir diye konu\u015fuyorlar. \u00c7\u00fcnk\u00fc daha iyi yap\u0131labilmesi i\u00e7in ger\u00e7ekten menfaatlerin birle\u015fmesi gerekiyor, \u00e7\u0131karlar\u0131n birle\u015fmesi gerekiyor.<\/p>\n<p>Menfaat ve \u00e7\u0131kar tan\u0131m\u0131 genelde subjektif, bizden yana olan bir konu asl\u0131nda. \u00dcst ilkeleri koyup bir konuda \u00fcst ilke koydular. O da n\u00fckleer meselede bir \u015fey yap\u0131labilir mi? \u00c7\u00fcnk\u00fc n\u00fckleer silah sahibi, benim istedi\u011fim kadar n\u00fckleer silah\u0131m olsun, ba\u015fka \u00fclkelerin de oldu\u011fu zaman bu beni g\u00fcvenli tutmuyor. Yani ben yine o endi\u015feyle ya\u015famaya devam ediyorum.<\/p>\n<p>Dolay\u0131s\u0131yla n\u00fckleer silahlar konusunda ortaya koyduklar\u0131 bir dil var. O dili biz 2008-2009&#8217;da Obama&#8217;n\u0131n da ba\u015flatt\u0131\u011f\u0131 bir kampanyada g\u00f6rd\u00fck. Hani bu bir yere gider mi? Buradan bir giri\u015fim \u00e7\u0131kar m\u0131? Onu g\u00f6rmek laz\u0131m. Ama benim \u015fahsi analizim, bunu tabii ben devletin resm\u00ee g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc olarak s\u00f6ylemiyorum, buradan \u00e7ok ileri bir hamle \u00e7\u0131kmayabilir. Obama d\u00f6neminde yine d\u00f6rt be\u015f tane k\u00fcresel toplant\u0131 yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. Bizler de kat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131k. N\u00fckleer enerjiyi ve n\u00fckleer silahs\u0131zlanmay\u0131 merkeze alan toplant\u0131lard\u0131. Ama bu d\u00f6nem \u00f6yle bir \u015fey yap\u0131labilir mi bilmiyorum. Pek de \u00f6ng\u00f6rm\u00fcyorum a\u00e7\u0131k\u00e7as\u0131.<\/p>\n<p>Onun d\u0131\u015f\u0131nda d\u00fcnya ticaretiyle ilgili konular ciddi \u015fekilde tart\u0131\u015f\u0131ld\u0131. Tabii Uluslararas\u0131 Ceza Mahkemesinin bir noktada yetki a\u015f\u0131m\u0131 yapt\u0131\u011f\u0131, g\u00f6rev alan\u0131n\u0131n d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 gibi hafif ve a\u011f\u0131r ele\u015ftirilere o masada tabi tutulmas\u0131 \u015funu ifade ediyor: Biz uluslararas\u0131 akt\u00f6rlerin irili ufakl\u0131 ortaya koydu\u011fu bir adalet sisteminden daha fazla, bizim \u00fc\u00e7\u00fcm\u00fcz\u00fcn hakl\u0131 ve haks\u0131z kavram\u0131 \u00fczerinden biraz daha yol almay\u0131 tercih ediyoruz gibi bir yakla\u015f\u0131m var. Onu da g\u00f6rd\u00fck.<\/p>\n<p>\u015eimdi bunlar tabii sonu\u00e7 bildirgesine bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131z zaman ortaya konan genel ifadeler. Daha toplant\u0131ya kat\u0131lan bizim meslek arkada\u015flar\u0131m\u0131zdan ald\u0131\u011f\u0131m\u0131z bilgilerde de \u00e7ok fazla detayl\u0131 bir konunun tart\u0131\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131na ili\u015fkin bir \u015fey yok. Ama g\u00fcn\u00fcn sonunda bu \u00fc\u00e7 \u00fclkenin bir araya gelip sorunlar\u0131 konu\u015fmas\u0131 \u00f6nemli. Dedi\u011fim gibi sorunlar \u00e7\u00f6z\u00fclemese de daha k\u00f6t\u00fcye gitmesini \u00f6nleme a\u00e7\u0131s\u0131ndan bu t\u00fcrden g\u00fc\u00e7lerin, n\u00fckleer g\u00fc\u00e7lerin bir araya gelip belli konular\u0131 konu\u015fmas\u0131, m\u00fczakere etmesi, g\u00f6z g\u00f6ze bakmas\u0131 fevkalade \u00f6nemli.&#8221;<\/p>\n<p>Zirvenin Yalta Konferans\u0131&#8217;na benzetilmesine ili\u015fkin de\u011ferlendirmelerin abart\u0131l\u0131 olup olmad\u0131\u011f\u0131 sorusuna ise Fidan, &#8220;Evet, \u00e7ok abart\u0131l\u0131 bence.&#8221; yan\u0131t\u0131n\u0131 verdi.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-full wp-image-62742\" src=\"https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/10-2.png\" alt=\"\" width=\"900\" height=\"506\" srcset=\"https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/10-2.png 900w, https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/10-2-400x225.png 400w, https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/10-2-540x304.png 540w\" sizes=\"auto, (max-width: 900px) 100vw, 900px\" \/><\/p>\n<h2>H\u00fcrm\u00fcz Bo\u011faz\u0131&#8217;ndaki kriz ve ABD-\u0130ran m\u00fczakereleri<\/h2>\n<p>H\u00fcrm\u00fcz Bo\u011faz\u0131&#8217;ndaki kriz, ABD ile \u0130ran aras\u0131ndaki g\u00f6r\u00fc\u015fmeler ve b\u00f6lgedeki geli\u015fmelerin k\u00fcresel ekonomiye etkisi hakk\u0131nda konu\u015fan Fidan, diplomatik temaslar\u0131n devam etti\u011fini ancak g\u00f6r\u00fc\u015fmelerde belirli bir t\u0131kan\u0131kl\u0131k bulundu\u011funu s\u00f6yledi.<\/p>\n<p>Bakan Fidan, a\u00e7\u0131klamas\u0131nda \u015fu ifadeleri kulland\u0131:<\/p>\n<p>&#8220;Sondan ba\u015flayacak olursak H\u00fcrm\u00fcz ile ilgili devam eden s\u00fcre\u00e7 tabii ki var. Ama nas\u0131l gidiyor diye soracak olursan\u0131z belli bir t\u0131kan\u0131kl\u0131k i\u00e7erisinde diyebiliriz. Taraflar aras\u0131nda gidip gelen mesajlar var, belli talepler var. Bug\u00fcn yine arabuluculuk yapan arkada\u015flardan biriyle, Katar Ba\u015fbakan\u0131 ile konu\u015ftuk buraya gelmeden \u00f6nce. \u00c7abalar devam ediyor. \u0130n\u015fallah ba\u015far\u0131ya ula\u015f\u0131r. Biz de elimizden geleni yap\u0131yoruz.<\/p>\n<p>\u00c7\u00fcnk\u00fc bir Amerika-\u0130ran anla\u015fmas\u0131 sadece H\u00fcrm\u00fcz Bo\u011faz\u0131&#8217;n\u0131n a\u00e7\u0131lmas\u0131 i\u00e7in \u00f6nemli de\u011fil. Asl\u0131nda k\u00fcresel finansal krizin biraz daha geriletilmesi manas\u0131nda \u00f6nemli. Bak\u0131n Avrupa&#8217;da bir\u00e7ok arkada\u015fla oturup kalk\u0131yoruz. Bakan arkada\u015flar, ba\u015fbakanlar, devlet ba\u015fkanlar\u0131&#8230; \u0130nsanlar\u0131n \u00e7ok fazla dillendiremedikleri ama ta\u015f\u0131makta ger\u00e7ekten zorland\u0131klar\u0131 \u00e7ok a\u011f\u0131r ekonomik y\u00fckler var.<\/p>\n<p>T\u00fcrkiye&#8217;de ekonomik demokratik ortam, bas\u0131n bir\u00e7ok \u015feyi tart\u0131\u015f\u0131yor. Belli konulardaki zorluklar a\u00e7\u0131k\u00e7a ortaya konuyor. Ama di\u011fer \u00fclkelerde g\u00f6r\u00fcyorsunuz \u015fu anda inan\u0131lmaz derecede zorluklar var. Bu sava\u015f\u0131n, \u00e7\u00f6z\u00fcms\u00fczl\u00fc\u011f\u00fcn getirdi\u011fi ekonomik y\u00fck her ge\u00e7en g\u00fcn giderek daha da zorla\u015f\u0131yor bir\u00e7ok \u00fclke i\u00e7in. \u00c7ok y\u0131k\u0131c\u0131 etkileri olmaya do\u011fru gidiyor. Bu tabii siyasi a\u00e7\u0131dan sorunlu bir konu ama herkes bunu \u00e7\u00f6zmek i\u00e7in bir taraftan da u\u011fra\u015f\u0131yor.&#8221;<\/p>\n<h3>ABD ve \u0130srail&#8217;deki siyasi geli\u015fmeler<\/h3>\n<p>ABD ve \u0130srail&#8217;deki se\u00e7im sonu\u00e7lar\u0131 ile b\u00f6lgesel geli\u015fmelerin ili\u015fkisini de\u011ferlendiren Fidan, Netanyahu h\u00fck\u00fcmetinin politikalar\u0131n\u0131n Amerikan i\u00e7 siyasetini de etkiledi\u011fini savundu.<\/p>\n<p>Fidan \u015f\u00f6yle konu\u015ftu:<\/p>\n<p>&#8220;Di\u011fer taraftan Amerika&#8217;da olan se\u00e7im, \u0130srail&#8217;de olan se\u00e7imler&#8230; Burada asl\u0131nda \u0130srail&#8217;in merkezde bir rol oynad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyoruz. Daha do\u011frusu Netanyahu politikalar\u0131n\u0131n hem \u0130srail&#8217;deki sonu\u00e7 hem de Amerika&#8217;daki sonu\u00e7 i\u00e7in&#8230; Normalde Amerikan sa\u011f\u0131n\u0131n Trump&#8217;la beraber ortaya koydu\u011fu yeni projelerde i\u00e7eride \u00f6zellikle g\u00f6\u00e7menler konusunda birtak\u0131m sorun alanlar\u0131 ortaya \u00e7\u0131karmakla beraber Amerika&#8217;n\u0131n \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 koruyorum iddias\u0131 alt\u0131nda bir\u00e7ok konu halk nezdinde y\u00f6netilebilir g\u00f6z\u00fck\u00fcyordu.<\/p>\n<p>Ne zaman ki ba\u015fka bir \u00fclke ad\u0131na vekil unsurmu\u015f gibi bir sava\u015fa girdi\u011finiz zaman, o zaman siz iddian\u0131z\u0131n en g\u00fc\u00e7l\u00fc oldu\u011fu yerden sorgulan\u0131yorsunuz. &#8216;America First&#8217; m\u00fc? &#8216;Israel First&#8217; m\u00fc? Bar\u0131\u015f yapmakla \u00f6v\u00fcnen Trump&#8217;\u0131n yerine sava\u015fa girmi\u015f bir Trump gelmi\u015f gibi oldu. Kimin ad\u0131na sava\u015fa giriyorsunuz? Bu ger\u00e7ekten Trump bunu ne kadar kendisi engelleyebilirdi? \u00c7\u00fcnk\u00fc Amerikan sisteminin asl\u0131nda \u015fu anda yap\u0131s\u0131 ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor.<\/p>\n<p>Siyasal yap\u0131s\u0131n\u0131n, dokusunun in\u015fa edildi\u011fi bir ger\u00e7eklik vard\u0131. Buna kim ne kadar direnebilirdi? Ama ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in o sistem kendi i\u00e7inde \u015fu anda de\u011fi\u015fmeye muhta\u00e7. Nitekim se\u00e7imlerde de biz bunun neticesini g\u00f6rd\u00fck. Eskiden de Demokratlar gider Cumhuriyet\u00e7iler gelirdi veya Cumhuriyet\u00e7iler gider Demokratlar gelirdi. Bunda bir s\u0131k\u0131nt\u0131 yok. Ama d\u0131\u015f politika konular\u0131nda hep ayn\u0131yd\u0131. Bir ana ak\u0131m duru\u015f vard\u0131.<\/p>\n<p>Son 50-60 y\u0131ld\u0131r bu de\u011fi\u015fmez. Orta Do\u011fu&#8217;ya ayn\u0131 bakar, Avrupa&#8217;ya ayn\u0131 bakar, Rusya&#8217;ya ayn\u0131 bakar. Her yere ayn\u0131 bakar. \u015eimdi gelen ekip Demokratlardan \u00f6zellikle se\u00e7ilip yeni gelen ekip, Demokratlar\u0131n eski bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131n\u0131 da reddeden ekip. Sava\u015flar\u0131 reddediyor. Gazze soyk\u0131r\u0131m\u0131n\u0131 \u00e7ok anlam\u0131\u015f ve i\u00e7selle\u015ftirmi\u015f durumdalar. Buradaki ilkesizli\u011fin ortaya koydu\u011fu ahlaki sorunlar\u0131 \u00e7ok ciddi \u015fekilde g\u00f6r\u00fcyorlar.<\/p>\n<p>Amerikan sa\u011f\u0131n\u0131n, y\u00f6netimin \u00f6zellikle Amerika&#8217;y\u0131 merkeze almayan Orta Do\u011fu politikalar\u0131ndan dolay\u0131 \u00e7ok ciddi ele\u015ftirileri var. Bu tabii Netanyahu politikalar\u0131n\u0131n etkisi. Elini de\u011fdi\u011fi herkesi kendiyle beraber a\u015fa\u011f\u0131ya \u00e7ekti. Bu g\u00f6r\u00fclebilirdi. O politikalar hep Gazze&#8217;deki insanlara bir bedel \u00f6detti. Orta Do\u011fu&#8217;daki insanlara bedel \u00f6detti. Biz soyk\u0131r\u0131m\u0131 g\u00f6rd\u00fck.<\/p>\n<p>H\u00e2lihaz\u0131rda insanlar\u0131n \u00e7ekti\u011fi s\u0131k\u0131nt\u0131lara \u015fahit oluyoruz. \u0130nsani yard\u0131mlar gitmedi\u011fi i\u00e7in. Ama buna do\u011frudan veya dolayl\u0131 g\u00f6rev alan, yard\u0131m eden kim, hangi akt\u00f6r varsa hepsinin ya siyasi bedel ya ba\u015fka t\u00fcrden bir bedel \u00f6dedi\u011fini ve \u00f6demeye devam edece\u011fini de g\u00f6r\u00fcyoruz.<\/p>\n<p>Hat\u0131rlarsan\u0131z programlarda Gazze soyk\u0131r\u0131m\u0131 ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 zaman hep bir \u015feyi s\u00f6yl\u00fcyorduk: Gazze&#8217;deki \u015fehitlerin kan\u0131 o anda o soyk\u0131r\u0131m\u0131 belki durduramayacak ama d\u00fcnyada bu kan \u00e7ok \u015fey de\u011fi\u015ftirecek. Biz o de\u011fi\u015fikliklerin oldu\u011funu g\u00f6r\u00fcyoruz.&#8221;<\/p>\n<p>Fidan, Gazze&#8217;de ya\u015fananlar\u0131n uluslararas\u0131 siyaset \u00fczerindeki etkisine ili\u015fkin de\u011ferlendirmesini de \u015fu s\u00f6zlerle tamamlad\u0131:<\/p>\n<p>&#8220;Uluslararas\u0131 ili\u015fkileri, sistemi, insan do\u011fas\u0131n\u0131, psikolojiyi hepsini bilip ili\u015fkilendirdi\u011finiz zaman bu normal. D\u00fcnya b\u00f6yle i\u015fliyor. S\u00fcnnetullah b\u00f6yle. Bundan \u00e7\u0131k\u0131\u015f yok.&#8221;<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-full wp-image-62738\" src=\"https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/6-4.png\" alt=\"\" width=\"900\" height=\"506\" srcset=\"https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/6-4.png 900w, https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/6-4-400x225.png 400w, https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/6-4-540x304.png 540w\" sizes=\"auto, (max-width: 900px) 100vw, 900px\" \/><\/p>\n<h2>T\u00fcrkiye-ABD ili\u015fkileri, CAATSA yapt\u0131r\u0131mlar\u0131, F-35 ve S-400<\/h2>\n<p>T\u00fcrkiye&#8217;nin ABD&#8217;den beklentileri, CAATSA yapt\u0131r\u0131mlar\u0131n\u0131n kald\u0131r\u0131lmas\u0131, F-35 ve S-400 konular\u0131na ili\u015fkin soruyu yan\u0131tlayan Bakan Fidan, iki \u00fclke aras\u0131ndaki siyasi iradeye ra\u011fmen Amerikan hukuk sisteminden kaynaklanan baz\u0131 engellerin s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc s\u00f6yledi.<\/p>\n<p>Fidan, Cumhurba\u015fkan\u0131 Erdo\u011fan ile ABD Ba\u015fkan\u0131 Trump aras\u0131ndaki ili\u015fkilerin bir\u00e7ok sorunun \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcne katk\u0131 sa\u011flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirterek \u015fu a\u00e7\u0131klamay\u0131 yapt\u0131:<\/p>\n<p>&#8220;Amerika&#8217;yla esas itibar\u0131yla biliyorsunuz Say\u0131n Cumhurba\u015fkan\u0131m\u0131zla Say\u0131n Trump aras\u0131nda ger\u00e7ekten liderler diplomasisinin \u00f6rnek olabilece\u011fi \u00e7ok ciddi ili\u015fki var. Bu konuda asl\u0131nda kamuoyunun g\u00fcndemine gelen gelmeyen bir\u00e7ok konu y\u00f6netildi. \u00c7\u00f6z\u00fcmlenen hususlar oldu. \u00d6zellikle Amerika&#8217;n\u0131n Suriye&#8217;den ve Irak&#8217;tan \u00e7ekilmesi bizim ter\u00f6rs\u00fcz b\u00f6lge projemiz a\u00e7\u0131s\u0131ndan da hayati derecede merkezde olan bir konuydu.<\/p>\n<p>Suriye&#8217;deki istikrar\u0131n g\u00fcndeme getirilmesi ve devam ettirilmesi yine T\u00fcrkiye&#8217;nin hem g\u00fcvenli\u011fi hem b\u00f6lgesel istikrar a\u00e7\u0131s\u0131ndan inan\u0131lmaz derecede olumluydu. \u015eimdi Irak&#8217;ta da yeni ba\u015fbakan\u0131n politikalar\u0131na biliyorsunuz biz destek veriyoruz. Cumhurba\u015fkan\u0131m\u0131z kendisini kabul etti ve birka\u00e7 defa da a\u00e7\u0131ktan s\u00f6yledi. Irak&#8217;\u0131n mill\u00ee b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc, beraberli\u011fi, g\u00fcvenli\u011fi, istikrar\u0131, geli\u015fmesi, insan haklar\u0131 bizim \u00e7ok \u00f6nem verdi\u011fimiz bir husus.<\/p>\n<p>Bunu desteklemeye devam edece\u011fiz. Burada yine Trump&#8217;la yak\u0131n bir \u00e7al\u0131\u015fma i\u00e7inde Say\u0131n Cumhurba\u015fkan\u0131m\u0131z. Kafkasya&#8217;daki konular, Ukrayna&#8217;daki ate\u015fkesin sa\u011flanmas\u0131 meselesi, Afrika Boynuzu&#8217;nda olan olaylar&#8230; Bunlar \u00f6nemli konular.<\/p>\n<p>Di\u011fer taraftan ikili ticaret hacminin ilerletilmesi, savunma sanayisindeki engellerin kald\u0131r\u0131lmas\u0131 vesaire konusunda idarenin yetkisine dayanan birtak\u0131m geciktirmeler vard\u0131. \u015eimdi onlar\u0131n kalkt\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyoruz. Baz\u0131 m\u00fchimmat al\u0131mlar\u0131nda \u00e7ok uzun zamand\u0131r verilmeyen konular\u0131n&#8230; Ama yasala\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f konularda idarenin biliyorsunuz yetkisi yok. Hareket tarz\u0131 \u00e7ok s\u0131n\u0131rl\u0131.&#8221;<\/p>\n<h3>Marco Rubio ile g\u00f6r\u00fc\u015fmelerde g\u00fcndeme gelen yasal engeller<\/h3>\n<p>Fidan, ABD D\u0131\u015fi\u015fleri Bakan\u0131 Marco Rubio ile g\u00f6r\u00fc\u015fmelerinde Amerikan Kongresinin kabul etti\u011fi yasalar\u0131n y\u00f6netimin hareket alan\u0131n\u0131 nas\u0131l daraltt\u0131\u011f\u0131n\u0131n da ele al\u0131nd\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi.<\/p>\n<p>Fidan \u015f\u00f6yle devam etti:<\/p>\n<p>&#8220;Hatta biz D\u0131\u015fi\u015fleri Bakan\u0131 Marco Rubio ile oturup konu\u015ftu\u011fumuz zaman bu konuyu, \u00e7\u00fcnk\u00fc talimat ald\u0131 Say\u0131n Trump&#8217;tan bu konuyu \u00e7\u00f6z diye, bana her seferinde \u015funu derdi: &#8216;Ben Senatodan geldim. Kanun yap\u0131m taraf\u0131ndan buraya gelince g\u00f6rd\u00fcm. Biz asl\u0131nda \u00f6yle kanunlar \u00e7\u0131kart\u0131rken dil kullan\u0131yoruz ki y\u00f6netime manevra yapacak alan b\u0131rakm\u0131yoruz. Buraya gelece\u011fimi bilseydim orada kanun \u00e7\u0131kart\u0131rken farkl\u0131 bir dil kullan\u0131rd\u0131m.&#8217;<\/p>\n<p>Zaman zaman latife de yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 oluyor. \u015eimdi b\u00f6yle bir durum da var. Esas itibar\u0131yla kanuna dayal\u0131 konular\u0131n birtak\u0131m uygulama maddeleri var. Oradaki engelleri a\u015fmaya devam etmek i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015f\u0131yoruz. Asl\u0131nda siyasi irade kondu. Bir bu\u00e7uk y\u0131ld\u0131r kondu.<\/p>\n<p>Say\u0131n Trump, Say\u0131n Erdo\u011fan bir araya geldiklerinde bu konu bitmeli, kapanmal\u0131, \u00e7\u0131kmal\u0131 g\u00fcndemimizden. \u00c7\u00fcnk\u00fc kimse bir anlam veremiyor. Bu asl\u0131nda Amerika&#8217;n\u0131n i\u015fine yarayan bir politika da de\u011fil.&#8221;<\/p>\n<h3>Fidan&#8217;dan ABD&#8217;deki lobilere ili\u015fkin a\u00e7\u0131klama<\/h3>\n<p>CAATSA yapt\u0131r\u0131mlar\u0131n\u0131n uygulanmas\u0131nda Amerikan i\u00e7 siyasetinin etkisine de\u011finen Bakan Fidan, s\u00f6zlerini \u015f\u00f6yle s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc:<\/p>\n<p>&#8220;Bu T\u00fcrkiye&#8217;yi Amerika&#8217;yla savunma i\u015f birli\u011finden \u00e7\u0131kar\u0131p T\u00fcrkiye&#8217;nin bulundu\u011fu b\u00f6lgede kendisine \u00e7\u0131kar sa\u011flamak isteyen a\u011flar\u0131n Amerika&#8217;daki \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n sonucunda ortaya konan bir \u015fey. Yoksa Rus savunma sistemini alan bir ton \u00fclke var. Amerika bunun hangisine CAATSA koydu?<\/p>\n<p>Ama T\u00fcrkiye&#8217;nin b\u00f6lgesinde ortaya koydu\u011fu duru\u015f, irade, prensip, ilke, savundu\u011fu de\u011ferler b\u00f6lgedeki belli ba\u015fl\u0131 g\u00fc\u00e7lerin, a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 olarak \u0130srail&#8217;in ho\u015funa giden bir husus de\u011fil. Amerika&#8217;da \u00e7ok b\u00fcy\u00fck lobi yap\u0131yor. Bu biraz lobi sava\u015flar\u0131na d\u00f6nm\u00fc\u015f durumda.<\/p>\n<p>Burada da yine \u015feyi g\u00f6rece\u011fiz. Amerika \u00f6nce mi, \u0130srail \u00f6nce mi diyenlerin bir kavgas\u0131 var. Ama Amerikan siyasetinde biliyorsunuz lobiler \u00f6nemli. \u0130srail lobisi, Yunan lobisi&#8230; Bunlar devreye giriyorlar ve birtak\u0131m \u00e7al\u0131\u015fmalarda bulunuyorlar. Yerel siyasete etki ediyorlar.<\/p>\n<p>Ama dedi\u011fim gibi y\u00f6netim nezdinde bu konuda bir irade var. \u0130n\u015fallah a\u00e7aca\u011f\u0131z bu konuyu. Bu konuda biraz sistemik ve disiplinli gitmek gerekiyor. Elimizden geleni yap\u0131yoruz bu konuda.&#8221;<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-full wp-image-62745\" src=\"https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/hakan-fidan.jpg\" alt=\"\" width=\"1280\" height=\"536\" srcset=\"https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/hakan-fidan.jpg 1280w, https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/hakan-fidan-540x226.jpg 540w\" sizes=\"auto, (max-width: 1280px) 100vw, 1280px\" \/><\/p>\n<h2>T\u00fcrkiye&#8217;nin yeni d\u0131\u015f politika stratejisi<\/h2>\n<p>T\u00fcrkiye&#8217;nin Mekke Savunma \u0130ttifak\u0131, b\u00f6lgesel d\u00f6rtl\u00fc ve Gazze sekizli grubu gibi diplomatik olu\u015fumlarda yer almas\u0131n\u0131n stratejik nedenlerine ili\u015fkin soruyu yan\u0131tlayan Bakan Fidan, d\u0131\u015f politikada yaln\u0131zca mevcut krizlere tepki vermek yerine yeni sorunlar\u0131 \u00f6nlemeye y\u00f6nelik mekanizmalar kurulmas\u0131 gerekti\u011fini s\u00f6yledi.<\/p>\n<p>Fidan, \u015fu ifadeleri kulland\u0131:<\/p>\n<p>&#8220;Cumhurba\u015fkan\u0131m\u0131z\u0131n y\u0131llard\u0131r ortaya koydu\u011fu bir d\u0131\u015f politika vizyonu var. Vizyon, halk\u0131n se\u00e7ti\u011fi liderin halk ad\u0131na ortaya koydu\u011fu bir prensiptir. Ben \u015f\u00f6yle bir d\u0131\u015f politika istiyorum. \u015eimdi bize d\u00fc\u015fen, bu i\u015fin sorumlusu insanlar olarak, bu d\u0131\u015f politika vizyonu nas\u0131l hayata ge\u00e7er? Ne t\u00fcrden sistemlerin kurulmas\u0131 laz\u0131m? Ne t\u00fcrden ili\u015fkilerin geli\u015ftirilmesi laz\u0131m? Ne t\u00fcrden zamanlamalar\u0131n yap\u0131lmas\u0131 laz\u0131m? Bunlar\u0131 \u00e7ok iyi y\u00f6netmek gerekiyor.<\/p>\n<p>Burada belli d\u0131\u015f politika tekniklerini iyi kullanmak laz\u0131m. S\u00f6yledi\u011finiz olu\u015fumlarda \u015f\u00f6yle bir \u015fey var. Biz b\u00f6lgemiz i\u00e7in ger\u00e7ekten sorun \u00e7\u00f6zecek, kurmu\u015f olmak i\u00e7in de\u011fil, fonksiyonel olmas\u0131 i\u00e7in i\u015fe yarayacak ve daha \u00f6nce denenmemi\u015f y\u00f6ntemleri denemekte ger\u00e7ekten iyi bir performans ortaya koydu\u011fumuzu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum.<\/p>\n<p>Mekke Savunma \u0130ttifak\u0131, B\u00f6lgesel D\u00f6rtl\u00fc, Gazze sekizli grubu&#8230; Bunlar kriz ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 andan itibaren daha \u00f6nce olmayan \u015feyler. \u0130slam d\u00fcnyas\u0131 i\u00e7in hep derler, 50 k\u00fcsur \u00fcyesi var \u0130slam \u0130\u015fbirli\u011fi Te\u015fkilat\u0131n\u0131n. Bu \u00fclkeler ne yap\u0131yor? Bu \u00fclkelerin ulus devlet olduklar\u0131n\u0131 unutmamak laz\u0131m.<\/p>\n<p>Ulus devletler nas\u0131l i\u015f birli\u011fi yaparlar? Bunu hem d\u00fcnyadaki modellere bakarak hem de bizim kendimizin geli\u015ftirece\u011fi di\u011fer modelleri esas alarak ortaya koymam\u0131z m\u00fcmk\u00fcnd\u00fc. Ve biz bunu yap\u0131yoruz. Bu \u00fclkeler g\u00fc\u00e7leri yettik\u00e7e i\u015f birli\u011fi yapt\u0131\u011f\u0131 zaman \u015funu g\u00f6r\u00fcyorlar: \u0130\u015f birli\u011fi yoluyla az da olsa \u00e7ok da olsa yol kat edilebiliyor. As\u0131l olan i\u015f birli\u011fi yapmak.<\/p>\n<p>Bu i\u015f birli\u011fini m\u00fcmk\u00fcn k\u0131lan birtak\u0131m \u015feyler var. G\u00fcven var, kapasite var, liderlik var, vizyon var. Bunlar\u0131n hepsini bir araya getirmek gerekiyor. Bunlar kolay konular m\u0131? De\u011fil. Bunlar\u0131n kendi i\u00e7erisinde sorunlar olmuyor mu? Oluyor. Ama bunlar\u0131 y\u00f6netmek de bizim i\u015fimiz.&#8221;<\/p>\n<h3>T\u00fcrkiye&#8217;nin bulundu\u011fu stratejik co\u011frafyalar<\/h3>\n<p>Fidan, T\u00fcrkiye&#8217;nin ayn\u0131 anda bir\u00e7ok farkl\u0131 stratejik b\u00f6lgede etkili olmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirterek \u015funlar\u0131 s\u00f6yledi:<\/p>\n<p>&#8220;Bizim bir tane sorunumuz var. O da sorun de\u011fil asl\u0131nda, bizim ev \u00f6devimiz bir noktada. O kadar farkl\u0131 stratejik havzalarda bulunuyorsunuz ki&#8230; Orta Do\u011fu bir stratejik havzan\u0131z, Kafkaslar bir stratejik havzan\u0131z, Orta Asya bir stratejik havzan\u0131z, Balkanlar ve dolay\u0131s\u0131yla uzant\u0131s\u0131 olan Avrupa bir stratejik havzan\u0131z.<\/p>\n<p>Karadeniz var. Karadeniz&#8217;in Kafkaslara bakan, Avrupa&#8217;ya, kuzeye, Balkanlara bakan k\u0131sm\u0131 var. Ege&#8217;ye gidiyorsunuz, Akdeniz&#8217;e geliyorsunuz. Akdeniz&#8217;in Do\u011fu Akdeniz k\u0131sm\u0131 var, bat\u0131s\u0131 var. B\u00fct\u00fcn bunlar\u0131n hepsi dinamik co\u011frafyalar. Ayn\u0131 deprem faylar\u0131 gibi. O kadar tektonik ki her \u015fey. Buralar her an i\u00e7in depremde oldu\u011fu gibi birtak\u0131m krizlerin \u00e7\u0131kmas\u0131na m\u00fcsait alanlar.<\/p>\n<p>\u015eimdi her birine y\u00f6nelik stratejik vizyon ve mekanizma geli\u015ftirmeniz gerekiyor. Neden? \u00dc\u00e7 sebepten dolay\u0131. Birincisi, hegemon gitti. Hegemon varken getirdi\u011fi s\u0131k\u0131nt\u0131lar da vard\u0131. \u0130kincisi, art\u0131k T\u00fcrkiye&#8217;nin bir kapasitesi var b\u00f6lgesel sorunlara sahip \u00e7\u0131kmak i\u00e7in. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fcs\u00fc, sahip oldu\u011funuz g\u00fc\u00e7 sizi sorumlu h\u00e2le getiriyor b\u00f6lgenizde.<\/p>\n<p>Bir de proaktif davranman\u0131z laz\u0131m. \u00d6nceden yol alman\u0131z laz\u0131m ki krizler ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 zaman tedbir almak \u00e7o\u011fu zaman ge\u00e7 olabiliyor. Krizler ortaya \u00e7\u0131kmadan \u00f6ng\u00f6r\u00fcp gerekli mekanizmalar\u0131 kullanmak gerekiyor. Depremde oldu\u011fu gibi gelip sars\u0131nt\u0131 olsa da hasar\u0131 azaltman\u0131z, kayb\u0131 azaltman\u0131z m\u00fcmk\u00fcn.<\/p>\n<p>\u015eu anda biz Orta Do\u011fu&#8217;da, Kafkaslarda, Akdeniz&#8217;de, Balkanlarda var olan krizlerin k\u00fc\u00e7\u00fck \u00e7apl\u0131 \u015fiddetlerini esas al\u0131p bunlar daha fazla b\u00fcy\u00fcmeden neler yap\u0131labilir, b\u00fcy\u00fcmesi nas\u0131l \u00f6nlenebilir, ona y\u00f6nelik \u00e7ok ciddi \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131m\u0131z var. Payda\u015flar\u0131m\u0131z, ortaklar\u0131m\u0131z, di\u011fer \u00fclkeler bunun fark\u0131ndalar. T\u00fcrkiye sahip oldu\u011fu g\u00fcc\u00fc ve etkiyi s\u00fcrekli bar\u0131\u015f\u0131, istikrar\u0131 ve refah\u0131 tesis etmede kullanan bir akt\u00f6r olmas\u0131 nedeniyle s\u00fcrekli aranan bir akt\u00f6r h\u00e2line geliyor.&#8221;<\/p>\n<h3>D\u0131\u015f politikada hamaset ve devlet tecr\u00fcbesi<\/h3>\n<p>Fidan, T\u00fcrkiye&#8217;nin farkl\u0131 diplomatik platformlarda bulunmas\u0131na ili\u015fkin de\u011ferlendirmesini \u015f\u00f6yle s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc:<\/p>\n<p>&#8220;Dolay\u0131s\u0131yla niye b\u00fct\u00fcn masalarda var\u0131z? Neden herkes bizi davet etmek istiyor? Neden s\u00fcrekli gidiyoruz, geliyoruz? Biraz da cevab\u0131 bu. B\u00f6yle bir belirsizlik \u00e7a\u011f\u0131nda, ge\u00e7i\u015f d\u00f6neminde \u00fclkeler ger\u00e7ekten sorumluluk sahibi, kendisini ispatlam\u0131\u015f \u00fclkelerle ayn\u0131 masaya oturmak istiyorlar.<\/p>\n<p>Hatta dikkat edin, T\u00fcrkiye&#8217;nin \u00fcretti\u011fi d\u0131\u015f politika kavramlar\u0131n\u0131 art\u0131k ba\u015fka co\u011frafyalarda kullanmaya ba\u015flad\u0131lar. B\u00f6lgesel sahiplenme, kendi sorunlar\u0131m\u0131za kendimiz \u00e7\u00f6z\u00fcm getirmeliyiz c\u00fcmlelerini \u015fimdi Avrupal\u0131 liderlerin de kullanmaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyoruz.<\/p>\n<p>Bizim hem siyaset hem pratik a\u00e7\u0131s\u0131ndan bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131z zaman devlet y\u00f6netimi a\u00e7\u0131s\u0131ndan dengede g\u00f6t\u00fcrmemiz gereken konular var. D\u0131\u015f politika \u00e7ok kolayl\u0131kla hamasetin konusu olabiliyor. Dolay\u0131s\u0131yla bu kadar kritik ve stratejik bir alanda siz asl\u0131nda duygusal y\u00f6netimle i\u015f yapabiliyorsunuz ve bu krize g\u00f6t\u00fcrebiliyor. Bir\u00e7ok yerde g\u00f6r\u00fcyoruz. Zaman zaman bizim tarihimizde de var.<\/p>\n<p>Di\u011fer taraftan bu bir yapay zek\u00e2 oyunu gibi y\u00fcr\u00fct\u00fclebilecek bir konu da de\u011fil. \u0130nsan etkile\u015fiminin \u00e7ok y\u00fcksek oldu\u011fu bir yer. De\u011ferlerin, k\u00fclt\u00fcr\u00fcn, inanc\u0131n \u00e7ok y\u00fcksek oldu\u011fu bir yer. Bunlar\u0131 orant\u0131l\u0131 bir araya getirip g\u00f6t\u00fcrmeniz gerekiyor. Hem siyaseti tatmin edebilesiniz hem de devletin bekas\u0131na y\u00f6nelik gerekli fayday\u0131 sa\u011flayabilesiniz.<\/p>\n<p>Bunlar sonradan \u00f6\u011frenilecek konular de\u011fil. \u00c7ok bedel ortaya koymak gerekiyor. Devletimizin buna \u00e7ok \u015f\u00fck\u00fcr kabiliyeti var. Cumhurba\u015fkan\u0131m\u0131z\u0131n \u00e7ok uzun y\u0131llara dayal\u0131 liderli\u011finin getirdi\u011fi en \u00f6nemli kazan\u00e7 bu. AK Parti h\u00fck\u00fcmetlerinin art arda iktidarda olmas\u0131, Cumhurba\u015fkan\u0131m\u0131z\u0131n ba\u015f\u0131m\u0131zda olmas\u0131 kadrolar\u0131n devaml\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 getiriyor.<\/p>\n<p>Bu \u00e7ok \u00f6nemli. Ben \u015fimdi b\u00f6lgedeki akt\u00f6rlerle \u00e7e\u015fitli g\u00f6revlerde 20 y\u0131ld\u0131r tan\u0131\u015f\u0131yorum. Her biriyle beraber b\u00fcy\u00fcm\u00fc\u015f\u00fcz, beraber sava\u015fm\u0131\u015f\u0131z, beraber bar\u0131\u015f yapm\u0131\u015f\u0131z, anla\u015fm\u0131\u015f\u0131z. Bir\u00e7ok konu olmu\u015f de\u011fi\u015fik g\u00f6revlerde. Bunun getirdi\u011fi \u00e7ok ciddi bir avantaj var. Sistemde olan ba\u015fka arkada\u015flar\u0131m\u0131z da var.<\/p>\n<p>B\u00f6lgenin stratejik haf\u0131zas\u0131n\u0131 tutuyor olmak da \u00f6nemli. T\u00fcrkiye gibi bir \u00fclkede bu kadar uzun erimli bir iktidar\u0131n olmas\u0131 asl\u0131nda sadece T\u00fcrkiye i\u00e7in de\u011fil, b\u00f6lge i\u00e7in de b\u00fcy\u00fck bir rahmet. \u00c7\u00fcnk\u00fc b\u00f6lgenin stratejik r\u00f6ntgenini \u00e7ekip te\u015fhisini yap\u0131p bir \u015feyler s\u00f6yleyebiliyorsunuz.<\/p>\n<p>Tarihe de esir olmuyorsunuz. \u00c7\u00fcnk\u00fc tarihten ders \u00e7\u0131kart\u0131p gelece\u011fe gitmek gerekiyor. Tarihle \u00e7ok fazla oyalanmamak laz\u0131m. Sorunlar\u0131m\u0131z yok de\u011fil, var. Bunlar y\u00f6netilmesi zor alanlar. Ba\u015fka \u00fclkelerle, ba\u015fka iktidar alanlar\u0131yla, ba\u015fka anlay\u0131\u015flarla s\u00fcrekli bir arada olmak zorundas\u0131n\u0131z ve i\u015f yapmak zorundas\u0131n\u0131z.<\/p>\n<p>Bu da o k\u00fclt\u00fcrleri, o tarzlar\u0131, o mekanizmalar\u0131 anlamayla ilgili bir bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131na sahip olman\u0131z\u0131 gerekli k\u0131l\u0131yor. Meydan okumalar y\u00fcksek ama \u00e7ok \u015f\u00fck\u00fcr \u015fu ana kadar ne b\u00f6lgedeki ne k\u00fcredeki ya\u015famsal krizleri b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde \u00fclkemize yans\u0131tmad\u0131k. Tam tersine daha \u00f6n al\u0131c\u0131 davranarak elimizden geleni yapt\u0131k. Yapmaya da devam edece\u011fiz.&#8221;<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-full wp-image-62737\" src=\"https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/5-7.png\" alt=\"\" width=\"900\" height=\"506\" srcset=\"https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/5-7.png 900w, https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/5-7-400x225.png 400w, https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/5-7-540x304.png 540w\" sizes=\"auto, (max-width: 900px) 100vw, 900px\" \/><\/p>\n<h2>Mekke Savunma \u0130ttifak\u0131 ve Yemen&#8217;e asker g\u00f6nderme tart\u0131\u015fmas\u0131<\/h2>\n<p>Program\u0131n \u00f6nemli b\u00f6l\u00fcmlerinden biri, T\u00fcrkiye&#8217;nin Pakistan ve Suudi Arabistan ile birlikte yer ald\u0131\u011f\u0131 Mekke Savunma \u0130ttifak\u0131 oldu. \u0130ttifak\u0131n T\u00fcrkiye&#8217;yi Yemen&#8217;deki \u00e7at\u0131\u015fmalara s\u00fcr\u00fckleyebilece\u011fi y\u00f6n\u00fcndeki tart\u0131\u015fmalar\u0131 de\u011ferlendiren Bakan Fidan, kurumsal \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ancak Yemen&#8217;de T\u00fcrk askeri bulundurulmas\u0131na y\u00f6nelik herhangi bir karar al\u0131nmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klad\u0131.<\/p>\n<h3>\u0130ttifak\u0131n asker\u00ee kararg\u00e2h\u0131 ve sekretaryas\u0131 olu\u015fturuluyor<\/h3>\n<p>Fidan, \u015funlar\u0131 s\u00f6yledi:<\/p>\n<p>&#8220;Mekke \u0130ttifak\u0131 ile ilgili kurumsalla\u015fma iyi gidiyor. \u00c7al\u0131\u015fmalar devam ediyor. Ana kararlar al\u0131nd\u0131, ana mekanizmalar kuruldu. \u015eimdi alt\u0131 dolduruluyor. Hem sekretaryan\u0131n hem asker\u00ee kararg\u00e2h\u0131n kararlar\u0131 al\u0131nd\u0131. \u0130yi \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor.<\/p>\n<p>Biliyorsunuz \u00f6n\u00fcm\u00fczde asl\u0131nda bir s\u0131nama da bir noktada Yemen&#8217;deki olaylar. Yemen&#8217;deki sorunun Suudi Arabistan&#8217;\u0131n g\u00fcvenli\u011fini tehdit etmesi ve bir t\u00fcrl\u00fc bunun durmamas\u0131 bizim i\u00e7eride de siyasetin g\u00fcndemi oluyor. \u00c7ok ciddi ele\u015ftiriler getirilebildi\u011fi gibi a\u015f\u0131r\u0131 ideolojik, ele\u015ftiri olsun diye ele\u015ftiri yapanlar da var.<\/p>\n<p>\u0130ki g\u00fcn \u00f6nce Meclis B\u00fct\u00e7e Komisyonunda b\u00fct\u00e7em vard\u0131, gittim. 11-12 saat boyunca milletvekillerimizi dinledim. 55&#8217;e yak\u0131n milletvekilimiz s\u00f6z ald\u0131. Muhalefet partilerinden ger\u00e7ekten y\u00fczlerce soru var. \u00c7ok say\u0131da ele\u015ftiri var. Bunlar\u0131n bir k\u0131sm\u0131 ger\u00e7ekten \u00e7ok dikkate al\u0131nmas\u0131 gereken konular. Cevab\u0131 olmayan \u015feyler de\u011fil.<\/p>\n<p>Ben orada da s\u00f6yledim. Bunlar asl\u0131nda \u00e7ok rahat ortamlarda tart\u0131\u015f\u0131lmas\u0131 gereken konular. Ama sonu\u00e7ta T\u00fcrkiye&#8217;deki sistem gere\u011fi b\u00fct\u00e7ede yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131z konu\u015fmalar esas itibar\u0131yla b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyaya deklare ediliyor. Yani orada kalm\u0131yor. Dolay\u0131s\u0131yla devletin kendi i\u015fleyi\u015fini, hangi hareketi, hangi ama\u00e7la, neyi niye yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 jeostratejik konularda bu kadar d\u00fcnyaya deklare edecek durumda de\u011filiz.<\/p>\n<p>Ama ben \u015f\u00f6yle s\u00f6yleyeyim: Biraz basitle\u015ftirildi\u011fi h\u00e2liyle, iddia edildi\u011fi h\u00e2liyle i\u015fte Yemen \u00e7\u00f6llerinde T\u00fcrk askerlerinin kan\u0131 akacak, bizim tarihteki bir yere, bir d\u00f6neme referansta bulunmak&#8230;&#8221;<\/p>\n<h3>Yemen&#8217;deki tarihsel durum ile bug\u00fcnk\u00fc \u015fartlar\u0131 kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rd\u0131<\/h3>\n<p>Fidan, Osmanl\u0131 d\u00f6nemindeki Yemen ile g\u00fcn\u00fcm\u00fcz Yemen&#8217;inin stat\u00fcs\u00fcn\u00fcn birbirinden farkl\u0131 oldu\u011funu belirterek \u015f\u00f6yle konu\u015ftu:<\/p>\n<p>&#8220;Yemen \u00e7\u00f6l\u00fc dedi\u011finiz yer o zamanki h\u00e2liyle bug\u00fcnk\u00fc T\u00fcrkiye s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7erisinde kalan herhangi bir yerden farkl\u0131 bir yer de\u011fil. Oras\u0131 senin s\u0131n\u0131r\u0131n, oras\u0131 senin topra\u011f\u0131n, oras\u0131 senin namusun. Kaybedene kadar \u00f6lmen gerekiyorsa \u00f6leceksin. \u015eimdi o \u00f6rne\u011fi bug\u00fcne ta\u015f\u0131mak olmaz.<\/p>\n<p>Kendi vatan\u0131nd\u0131r, kendi bayra\u011f\u0131n\u0131n oldu\u011fu yerdir. Osmanl\u0131 y\u00f6netiminin alt\u0131nda, s\u0131n\u0131rlar\u0131 olan bir yer. Sonra kaybetmi\u015fsin. \u015eimdi bug\u00fcn\u00fcn de ba\u015fka bir \u00fclkede gidip sava\u015f\u0131p \u015fehit olmak meselesi g\u00fcndeme getirildi\u011fi zaman&#8230; Yemen kendisi bir ulus devlet. Onun kuzeyinde Suudi Arabistan var, onun \u00fcst\u00fcnde \u00dcrd\u00fcn var, Suriye var. Bize gelene kadar d\u00f6rt be\u015f tane \u00fclke var.<\/p>\n<p>\u015eimdi biz bir g\u00fcvenlik ittifak\u0131 kurmu\u015fuz. Bu g\u00fcvenlik ittifak\u0131 i\u00e7erisinde sorumluluklar\u0131m\u0131z var, yapmam\u0131z gereken \u015feyler var. Bu g\u00fcvenlik ittifak\u0131 birilerine kar\u015f\u0131 olmak i\u00e7in kurulmuyor. \u0130ttifaka \u00fcye olan \u00fclkeler birbirlerine kar\u015f\u0131 bir g\u00fcven veriyorlar.<\/p>\n<p>Ben bundan sonra senin dostunum, karde\u015fim. Ben sana sald\u0131rmayaca\u011f\u0131m. Sana sald\u0131ran olursa ben seninle beraber olaca\u011f\u0131m. B\u00f6lgemizdeki bir\u00e7ok s\u0131k\u0131nt\u0131 asl\u0131nda b\u00f6lgede kal\u0131c\u0131 bir ittifaklar sisteminin olmamas\u0131ndan kaynakland\u0131.<\/p>\n<p>Bunun birka\u00e7 sebebi var. Ulus devletlerin ge\u00e7 olu\u015fmas\u0131&#8230; Bizim b\u00f6lgemizdeki, \u00f6zellikle Orta Do\u011fu&#8217;daki ulus devletler \u00e7ok gen\u00e7. Oradaki g\u00fc\u00e7 dengelerinin oturmas\u0131, sermayelerin oturmas\u0131, \u00f6zellikle K\u00f6rfez&#8217;le ili\u015fkilerin oturmas\u0131 baya\u011f\u0131 bir zaman ald\u0131. Hegemonla olan ili\u015fkilerinden \u00e7\u0131kard\u0131klar\u0131 dersler derken asl\u0131nda \u00fclkeler b\u00f6yle bir i\u015f yapabilir psikolojiye gelmi\u015f oluyorlar. Bizim bunu g\u00f6rmemiz ve buna uygun \u00f6nermeler getirmemiz \u00f6nemli.&#8221;<\/p>\n<h3>T\u00fcrkiye&#8217;nin Suudi Arabistan&#8217;a verdi\u011fi savunma deste\u011fi<\/h3>\n<p>Fidan, T\u00fcrkiye&#8217;nin Suudi Arabistan&#8217;a savunma alan\u0131nda sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 deste\u011fi de anlatt\u0131:<\/p>\n<p>&#8220;Bizim burada yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z teknik yard\u0131mlar\u0131 Mill\u00ee Savunma Bakan\u0131m\u0131z a\u00e7\u0131klad\u0131. \u00d6zellikle Suudi Arabistan&#8217;\u0131n savunmas\u0131na y\u00f6nelik hava savunmas\u0131, elektronik harp ve di\u011fer konularda elimizden geleni yap\u0131yoruz. Bu zaten sadece bizim kapasite aktarmam\u0131zla da olan bir olay de\u011fil. \u00c7ok uzun zamand\u0131r Suudi Arabistan&#8217;a savunma sanayisi \u00fcr\u00fcnleri sat\u0131yoruz.<\/p>\n<p>Mekke \u0130ttifak\u0131&#8217;n\u0131n en \u00f6nemli ayaklar\u0131ndan biri de savunma sanayisi alan\u0131nda yapaca\u011f\u0131m\u0131z i\u015f birli\u011fi. \u00c7\u00fcnk\u00fc biz \u015funun s\u0131k\u0131nt\u0131s\u0131n\u0131 \u00e7ok \u00e7ektik. Amerika \u00e7ok sava\u015fa girmi\u015f bir \u00fclke. Geli\u015ftirdi\u011fi yetenekler var. Biz ter\u00f6rle m\u00fccadele ederken bundan 15 sene \u00f6nce baz\u0131 yeteneklere ihtiyac\u0131m\u0131z vard\u0131. Sat\u0131n alamazd\u0131n\u0131z. Paran\u0131z var, almak istiyorsunuz. Ter\u00f6r 10 sene i\u00e7inde bitece\u011fine iki sene i\u00e7inde bitecek, adam satm\u0131yor.<\/p>\n<p>T\u00fcrkiye kendi sava\u015flar\u0131n\u0131 verirken kendi teknolojisini, kendi kabiliyetlerini de geli\u015ftirdi. Bunu ortaya koydu\u011fu zaman hangi \u00fclkeye verip vermeyece\u011fi meselesi bir stratejik tercih meselesidir. Sadece ekonomik pazar olu\u015fturma alan\u0131 de\u011fildir.<\/p>\n<p>Nas\u0131l ba\u015fkalar\u0131 bize verirken b\u00f6yle bir tercihte bulunuyor? Biz de dostlar\u0131m\u0131za bunu verirken i\u015fte bu anla\u015fman\u0131n ruhunun i\u00e7erisinde bu da var. Pakistan, Suudi Arabistan, T\u00fcrkiye ve daha sonra kat\u0131lacak olan b\u00f6lgesel \u00fclkelerin yapacaklar\u0131 ekonomik i\u015f birli\u011fi meselesi \u00f6nemli.<\/p>\n<p>Dolay\u0131s\u0131yla bizim \u015fu andaki politikam\u0131z Suudi Arabistan&#8217;\u0131n savunmas\u0131na y\u00f6nelik. Yemen&#8217;in i\u00e7erisinde asker bulundurmayla ilgili al\u0131nm\u0131\u015f bir karar yok. Ama Suudi Arabistan&#8217;\u0131 savunmada gereken destek veriliyor.&#8221;<\/p>\n<h3>NATO&#8217;nun 5. maddesi ve Mekke \u0130ttifak\u0131<\/h3>\n<p>Mekke Savunma \u0130ttifak\u0131&#8217;n\u0131n NATO&#8217;nun kolektif savunmay\u0131 d\u00fczenleyen 5. maddesiyle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 \u00fczerine Fidan, bu t\u00fcr h\u00fck\u00fcmlerin otomatik olarak sava\u015f karar\u0131 anlam\u0131na gelmedi\u011fini s\u00f6yledi.<\/p>\n<p>Fidan \u015fu a\u00e7\u0131klamay\u0131 yapt\u0131:<\/p>\n<p>&#8220;Orada da tabii \u015funu anlatmak laz\u0131m. Siyasetin dili birtak\u0131m \u015feyleri abartma ihtiyac\u0131 hissediyor ama daha teknik a\u00e7\u0131dan bakt\u0131\u011f\u0131n\u0131z zaman NATO&#8217;nun tarihinde bir veya iki defa kullan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r 5. madde. Onda da T\u00fcrkiye hissetmi\u015f midir 5. maddenin kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131?<\/p>\n<p>Kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya oldu\u011funuz rakipler de Bat\u0131 kamp\u0131 d\u0131\u015f\u0131ndaki rakipler. Rusya&#8217;s\u0131, \u00c7in&#8217;i vesairesi. Hi\u00e7 hissettiniz mi b\u00f6yle bir \u015feyi? Afganistan&#8217;a g\u00fc\u00e7 g\u00f6nderdik sadece. Hepsi o kadar. Afganistan&#8217;a giderken Afganistan da\u011flar\u0131nda Amerikal\u0131 askerler gibi \u00f6lecek diye bir ele\u015ftiri duydunuz mu burada? Yok.<\/p>\n<p>\u015eimdi niye b\u00f6yle bir konu var? Olmayan bir konu i\u00e7in. NATO&#8217;da oldu\u011fu zaman bir s\u0131k\u0131nt\u0131 yok da Mekke Savunma \u0130ttifak\u0131&#8217;nda gidilen yer de M\u00fcsl\u00fcman yer&#8230; Ben bu do\u011fru, bu yanl\u0131\u015ft\u0131r demiyorum. Al\u0131nan kararlarla ilgili konu\u015fuyorum.<\/p>\n<p>Burada bir be\u015finci maddenin devreye girmesi i\u00e7in, topyek\u00fbn bir sava\u015f h\u00e2linin ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131 i\u00e7in bir\u00e7ok a\u015faman\u0131n a\u015f\u0131lmas\u0131 gerekiyor. Tehditlerin de\u011ferlendirilmesi, ortak istihbarat h\u00fccreleri, savunma, planlama&#8230; Suudi Arabistan \u015fu anda Yemen konusunda 30&#8217;a yak\u0131n \u00fclkeyle i\u015f birli\u011fi yap\u0131yor.<\/p>\n<p>Bizden \u00e7ok daha \u00f6nce bu konuda i\u015f birli\u011fine ba\u015flam\u0131\u015f \u00fclkeler var. Amerika, \u0130ngiltere, baz\u0131 Avrupa \u00fclkeleri Yemen&#8217;deki hedefleri bilmiyorum ka\u00e7 defa bombalad\u0131lar. Defalarca bombalad\u0131lar Husilere ait hedefleri. Tekrar olay devam ediyor. Orada bir kapasite var. O kapasite bir t\u00fcrl\u00fc bir yere gitmiyor. Onlara kar\u015f\u0131 sava\u015fan Yemen h\u00fck\u00fcmet g\u00fc\u00e7lerinin kapasitesi s\u0131n\u0131rl\u0131. Belli ki \u00e7ok fazla bir \u015fey yapam\u0131yorlar.<\/p>\n<p>\u0130\u00e7erideki sava\u015f ve dram asl\u0131nda devam ederken Suudi Arabistan&#8217;a o zaman f\u00fczeler de at\u0131l\u0131yordu. Bundan d\u00f6rt be\u015f sene \u00f6nce. \u00c7ok fazla d\u00fcnyan\u0131n dikkatini \u00e7ekmiyordu. B\u00fcy\u00fck insani dramlar olmas\u0131na ra\u011fmen, Suudi Arabistan i\u00e7in b\u00fcy\u00fck tehditler olmas\u0131na ra\u011fmen d\u00fcnya \u00e7ok fazla d\u00f6n\u00fcp oraya bakm\u0131yordu.<\/p>\n<p>Ne zaman ki Bab\u00fclmendep Husiler taraf\u0131ndan hedef al\u0131nmaya ba\u015fland\u0131, yani H\u00fcrm\u00fcz Bo\u011faz\u0131&#8217;n\u0131 bir taraftan t\u0131k\u0131yorsunuz, bir taraftan Bab\u00fclmendep&#8217;i t\u0131k\u0131yorsunuz, bu stratejik bir konu. B\u00fct\u00fcn d\u00fcnya alarma ge\u00e7iyor. Herkes Yemen meselesini yak\u0131ndan takip ediyor.&#8221;<\/p>\n<h2>Hakan Fidan&#8217;dan T\u00fcrkiye&#8217;nin asker\u00ee tecr\u00fcbesine ili\u015fkin a\u00e7\u0131klama<\/h2>\n<p>Mekke \u0130ttifak\u0131 ve T\u00fcrkiye&#8217;nin savunma kapasitesi hakk\u0131ndaki de\u011ferlendirmelerinin devam\u0131nda Fidan, Cumhurba\u015fkan\u0131 Erdo\u011fan&#8217;\u0131n liderli\u011fine ve T\u00fcrkiye&#8217;nin asker\u00ee tecr\u00fcbesine dikkat \u00e7ekti.<\/p>\n<p>Fidan, \u015fu ifadeleri kulland\u0131:<\/p>\n<p>&#8220;Ger\u00e7ekten Cumhurba\u015fkan\u0131m\u0131z ifade etti\u011fim gibi bu konuda son derece bilge bir lider. Mill\u00ee Savunma Bakan\u0131m\u0131z, istihbarat\u0131m\u0131z, diplomatlar\u0131m\u0131z hangi konuyu hangi \u015fekilde nas\u0131l de\u011ferlendireceklerini biliyorlar. Bir de biz art\u0131k sava\u015f nedir bilen bir milletiz. Sava\u015f bizim i\u015fimiz. \u00c7ok sava\u015ft\u0131k. Allah uzak tutsun sava\u015ftan ama konu sava\u015fmaya gelince bildi\u011fimiz bir yerden soru \u00e7\u0131kar. Merak etmeyin.&#8221;<\/p>\n<h3>T\u00fcrk askerinin g\u00f6nderilmesi i\u00e7in Meclis karar\u0131 gerekiyor<\/h3>\n<p>T\u00fcrkiye&#8217;nin bir savunma ittifak\u0131n\u0131n h\u00fck\u00fcmleri gere\u011fince otomatik olarak sava\u015fa girmesinin s\u00f6z konusu olup olmayaca\u011f\u0131 sorusuna Fidan, asker\u00ee g\u00f6revler i\u00e7in hukuki s\u00fcre\u00e7lerin bulundu\u011funu belirterek yan\u0131t verdi.<\/p>\n<p>Fidan \u015f\u00f6yle konu\u015ftu:<\/p>\n<p>&#8220;Teknik s\u00fcre\u00e7leri var, hukuki s\u00fcre\u00e7leri var. B\u00f6yle bir konu otomatikman olmaz. Hangi ittifaka ait olursan\u0131z olun, e\u011fer siz topyek\u00fbn bir sava\u015f\u0131n par\u00e7as\u0131 olacaksan\u0131z g\u00f6nderece\u011finiz askeri ve g\u00f6revi kapsayan bir \u015fey yapman\u0131z laz\u0131m. Meclis karar\u0131 \u00e7\u0131kartman\u0131z laz\u0131m.<\/p>\n<p>Biz her sene Suriye&#8217;de tutaca\u011f\u0131m\u0131z, Irak&#8217;ta tutaca\u011f\u0131m\u0131z, Somali&#8217;de tutaca\u011f\u0131m\u0131z, L\u00fcbnan&#8217;da tutaca\u011f\u0131m\u0131z, uluslararas\u0131 sularda g\u00f6revlerdeki askerlerimizle ilgili Meclisten tezkere \u00e7\u0131kart\u0131yoruz. Bunu kendileri de biliyorlar.&#8221;<\/p>\n<p>Fidan&#8217;\u0131n bu a\u00e7\u0131klamas\u0131yla Mekke Savunma \u0130ttifak\u0131 kapsam\u0131nda asker g\u00f6nderilmesini gerektiren bir karar\u0131n, hukuki ve parlamenter s\u00fcre\u00e7lerden ba\u011f\u0131ms\u0131z \u015fekilde uygulanamayaca\u011f\u0131 vurguland\u0131.<\/p>\n<h2>R4 ve E4 platformlar\u0131, b\u00f6lgesel sorunlara ortak \u00e7\u00f6z\u00fcm aray\u0131\u015f\u0131<\/h2>\n<p>D\u0131\u015fi\u015fleri Bakan\u0131 Hakan Fidan, T\u00fcrkiye&#8217;nin \u00f6nc\u00fcl\u00fck etti\u011fi b\u00f6lgesel diplomasi platformlar\u0131 hakk\u0131nda da ayr\u0131nt\u0131l\u0131 a\u00e7\u0131klamalarda bulundu. B\u00f6lgesel D\u00f6rtl\u00fc (R4) ve Avrupa D\u00f6rtl\u00fcs\u00fc (E4) platformlar\u0131n\u0131n i\u015fleyi\u015fini anlatan Fidan, uluslararas\u0131 diplomasinin yaln\u0131zca resm\u00ee m\u00fczakerelerden ibaret olmamas\u0131 gerekti\u011fini s\u00f6yledi.<\/p>\n<p>Fidan \u015fu ifadeleri kulland\u0131:<\/p>\n<p>&#8220;Biliyorsunuz biz kendi b\u00f6lgemizdeki sorunlara ger\u00e7ekten biraz farkl\u0131 sistemler kurma yolunda bir aray\u0131\u015f i\u00e7erisindeydik. Ben uzun y\u0131llar diplomasi i\u00e7erisinde g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm bir konu var. Formalite, kay\u0131tlara ge\u00e7iyor olmak insanlar\u0131n pozisyonlar\u0131n\u0131 esnetmemesine yol a\u00e7\u0131yor. Yarat\u0131c\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131 \u00f6ld\u00fcr\u00fcyor. Masalar\u0131 anlams\u0131z k\u0131l\u0131yor. Bo\u015f yere formalite h\u00e2line getiriyor bir\u00e7ok diplomasiyi.<\/p>\n<p>Ben bunu istihbarattayken de g\u00f6rd\u00fcm, burada da g\u00f6rd\u00fcm. Onun yerine bulundu\u011fumuz ortamlarda, Balkan Bar\u0131\u015f Platformunda da ayn\u0131s\u0131n\u0131 koyduk. Dedik ki kay\u0131tlara ba\u011fl\u0131, birbirimizi ba\u011flay\u0131c\u0131 olmayan bir \u015fekilde beyin f\u0131rt\u0131nas\u0131 yapal\u0131m. Bir araya gelelim.<\/p>\n<p>Bizim sorunumuz bu. Bizler de sorumlu adamlar\u0131z b\u00f6lgede. Diplomat\u0131n bir m\u00fczakere g\u00f6revi vard\u0131r ama m\u00fczakere g\u00f6revi bir s\u0131k\u0131nt\u0131 an\u0131nda muhatab\u0131n\u0131zla oturup kurallara, \u00e7\u00f6z\u00fcme ba\u011flarken olur. Bir de \u00e7\u00f6z\u00fcm arama g\u00f6revi vard\u0131r. Bizim olay sadece m\u00fczakere de\u011fildir.<\/p>\n<p>O \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc kendi dostlar\u0131m\u0131zla, arkada\u015flar\u0131m\u0131zla nas\u0131l arayaca\u011f\u0131z? Ben nas\u0131l kendi bakanl\u0131\u011f\u0131m\u0131n i\u00e7erisinde personelle rahatl\u0131kla konu\u015fup bir \u00e7\u00f6z\u00fcm arayabiliyorsam b\u00f6lgedeki g\u00fcvendi\u011fimiz \u00fclkelerle bir araya gelip \u00e7\u00f6z\u00fcm i\u00e7in rahat konu\u015fabilmeliyiz.<\/p>\n<p>\u00c7al\u0131\u015f\u0131rken g\u00f6rd\u00fck ki biz bir araya geldi\u011fimiz zaman iyi i\u015fler yap\u0131yoruz. Ba\u015fka sorunlar\u0131 da daha dar bir \u015fekilde, daha az akt\u00f6rle konu\u015fabiliyoruz. \u00c7\u00fcnk\u00fc her akt\u00f6r\u00fcn temsil etti\u011fi bir co\u011frafya, bir konu, bir maslahat var.<\/p>\n<p>Pakistan, Suudi Arabistan, M\u0131s\u0131r, T\u00fcrkiye&#8230; Bunlar\u0131n bir araya gelip belli \u015feyleri konu\u015fmas\u0131 \u00f6nemli. \u015eimdi biz bunu konu\u015fmaya ba\u015flad\u0131k. Bunun i\u00e7erisinden biliyorsunuz Mekke \u0130ttifak\u0131 \u00e7\u0131kt\u0131 somut olarak.<\/p>\n<p>Daha sonra b\u00f6lge vizyon k\u00e2\u011f\u0131d\u0131, \u0130ran sava\u015f\u0131 sonras\u0131 b\u00f6lgede neler yap\u0131labilir, ona y\u00f6nelik \u00e7ok ciddi konular ortaya \u00e7\u0131kt\u0131. \u0130lk defa \u015fu netle\u015fti ve onu Bat\u0131l\u0131lara da aktard\u0131k: \u0130ran&#8217;\u0131n n\u00fckleer meselesini \u0130ran tamam Amerika ile \u00e7\u00f6zs\u00fcn. BM ile gitmesi gereken konu var. Ama di\u011fer konular\u0131 art\u0131k biz \u0130ran&#8217;la konu\u015fal\u0131m.<\/p>\n<p>Bak\u0131n bu \u00f6nemli. \u00d6nceden her \u015fey hegemona havale ediliyordu. O y\u00f6netiyordu, y\u00f6netmiyordu. \u015eimdi b\u00f6yle bir iradenin geli\u015fmesi \u00e7ok \u00f6nemli ve k\u0131ymetli.&#8221;<\/p>\n<h3>Avrupa ve Orta Do\u011fu krizleri i\u00e7in ortak diplomasi masas\u0131<\/h3>\n<p>R4 ve E4 platformlar\u0131n\u0131n bir araya gelmesinin gerek\u00e7elerini de anlatan Fidan, Avrupa ve Orta Do\u011fu&#8217;daki krizlerin birbirini etkiledi\u011fine dikkat \u00e7ekti.<\/p>\n<p>Bakan Fidan \u015f\u00f6yle devam etti:<\/p>\n<p>&#8220;Biz bunu yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z zaman Avrupal\u0131larla da konu\u015fuyoruz. Onlar da yak\u0131ndan takip ediyorlar. Kendileri de benzer bir kriz ya\u015f\u0131yorlar. Amerika&#8217;n\u0131n Avrupa g\u00fcvenli\u011finden \u00e7ekilmesinden sonra &#8216;Biz ne yapaca\u011f\u0131z hep beraber?&#8217; meselesi var.<\/p>\n<p>Yan\u0131 ba\u015flar\u0131nda \u00e7ok ciddi bir kriz var. Rusya-Ukrayna sava\u015f\u0131. Rusya-Ukrayna Sava\u015f\u0131&#8217;n\u0131n yok edicili\u011fi, y\u0131k\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 ba\u015fka sava\u015flara benzemiyor. Burada be\u015f senedir devam eden g\u00f6\u011f\u00fcs g\u00f6\u011f\u00fcse bir \u00e7at\u0131\u015fma var. Y\u00fcz binlerce insan\u0131n \u00f6ld\u00fc\u011f\u00fc, milyonlar\u0131 etkileyen, 21. y\u00fczy\u0131lda Avrupa&#8217;n\u0131n ortas\u0131nda \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir y\u0131k\u0131m ya\u015f\u0131yorsunuz.<\/p>\n<p>Avrupa&#8217;n\u0131n hemen ba\u015f\u0131nda. Avrupa ilk defa kendisini bu kadar b\u00fcy\u00fck bir sava\u015f imtihan\u0131 devam ederken di\u011fer taraftan hegemon diyor ki ben bu zamana kadar seni savundum, bundan sonra da kusura bakma noktas\u0131nda. \u015eimdi adamlar diyor ki peki biz ne yapal\u0131m?<\/p>\n<p>Avrupa&#8217;y\u0131 birinci derecede ilgilendiren krizler, Orta Do\u011fu&#8217;yu birinci derecede ilgilendiren krizlerle etkile\u015fim i\u00e7erisine giriyor. Her iki krizin kendi \u00e7evresine \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 maliyet, bu krizlerin birbirini etkilemesinden dolay\u0131 giderek art\u0131yor. O zaman bu krizlere farkl\u0131 co\u011frafyalarda farkl\u0131 \u00e7\u00f6z\u00fcmler bulmak tamam, bir \u00e7al\u0131\u015fma y\u00f6ntemi. O devam etsin. Ama bir de beraber bir araya gelip konu\u015fmak laz\u0131m.<\/p>\n<p>Onun i\u00e7in Avrupa D\u00f6rtl\u00fcs\u00fc ile B\u00f6lge D\u00f6rtl\u00fcs\u00fc dedi\u011fimiz yap\u0131lar \u0130stanbul&#8217;da bir araya geldi. Hatta tam Bo\u011faz&#8217;\u0131n kenar\u0131ndayd\u0131k. Dedik ki kar\u015f\u0131 taraf Asya, bu taraf Avrupa. \u0130stanbul&#8217;dan \u00e7ok daha ideal bir yer bu iki d\u00f6rtl\u00fcy\u00fc bir araya getirmek i\u00e7in bulunmazd\u0131.<\/p>\n<p>\u0130lk toplant\u0131 orada oldu. \u0130kinci toplant\u0131y\u0131 gelecek ay Berlin&#8217;de yapmay\u0131 planl\u0131yoruz, her \u015fey yolunda giderse. \u015eunu g\u00f6rd\u00fck: Her \u00fclke sahip oldu\u011fu siyasal hassasiyete g\u00f6re belli konular\u0131 \u00e7ok net olarak s\u00f6yleyebiliyor, baz\u0131lar\u0131n\u0131 s\u00f6yleyemiyor. Ama masa etraf\u0131nda topland\u0131\u011f\u0131m\u0131z zaman herkesin ayn\u0131 oldu\u011funu g\u00f6r\u00fcyoruz.<\/p>\n<p>Orada da ayn\u0131 tart\u0131\u015fma format\u0131n\u0131 ald\u0131k. Ba\u011flay\u0131c\u0131l\u0131k yok. Daha sonra birbirinizin y\u00fcz\u00fcne \u015funu s\u00f6yledin, bunu s\u00f6yledin diyecek bir durumda de\u011filiz. Sorunu ortaya koyuyoruz ve nitelikli tart\u0131\u015f\u0131yoruz.&#8221;<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-full wp-image-62739\" src=\"https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/7-2.png\" alt=\"\" width=\"900\" height=\"506\" srcset=\"https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/7-2.png 900w, https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/7-2-400x225.png 400w, https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/7-2-540x304.png 540w\" sizes=\"auto, (max-width: 900px) 100vw, 900px\" \/><\/p>\n<h2>Rusya-Ukrayna sava\u015f\u0131, Gazze ve kritik bo\u011fazlar i\u00e7in uluslararas\u0131 d\u00fczenleme \u00f6nerisi<\/h2>\n<p>Fidan, R4 ve E4 toplant\u0131lar\u0131nda ele al\u0131nan konular\u0131 ve T\u00fcrkiye&#8217;nin uluslararas\u0131 ticaret yollar\u0131na ili\u015fkin \u00f6nerisini \u015f\u00f6yle anlatt\u0131:<\/p>\n<p>&#8220;Rusya ve Ukrayna sava\u015f\u0131 konusunda ne d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyoruz? Herkes dursun. Tamam, dursun. Onun i\u00e7in elimizden geleni yapal\u0131m. Arabuluculara destek verelim. Amerika&#8217;n\u0131n \u0130ran&#8217;a tekrar sald\u0131rmas\u0131 meselesi asla olmas\u0131n. Bunun olmamas\u0131 i\u00e7in kim ne yapabiliyorsa yaps\u0131n.<\/p>\n<p>Gazze, \u0130srail politikalar\u0131, \u0130srail&#8217;in b\u00f6lgesel yay\u0131lmac\u0131l\u0131\u011f\u0131 yanl\u0131\u015f. \u0130ki devletli \u00e7\u00f6z\u00fcm olmadan b\u00f6lgeye bar\u0131\u015f gelmesi m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil. Bir an \u00f6nce bunun gelmesi, Gazze&#8217;deki s\u0131k\u0131nt\u0131n\u0131n durmas\u0131 ve insani yard\u0131mlar\u0131n ba\u015flamas\u0131, Suriye&#8217;deki istikrar\u0131n devam etmesi, H\u00fcrm\u00fcz Bo\u011faz\u0131&#8217;n\u0131n a\u00e7\u0131lmas\u0131&#8230;<\/p>\n<p>Sadece oran\u0131n de\u011fil, art\u0131k belli ba\u015fl\u0131 kritik ge\u00e7i\u015f noktalar\u0131n\u0131n rehin al\u0131nan yerler olmaktan \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 gerekiyor.<\/p>\n<p>Burada bir parantez a\u00e7ay\u0131m. G20&#8217;ye gitti\u011fimizde Atlanta&#8217;da bakanlar toplant\u0131s\u0131 vard\u0131. Biliyorsunuz aral\u0131k ay\u0131 i\u00e7erisinde Cumhurba\u015fkan\u0131m\u0131z Miami&#8217;de liderler zirvesine kat\u0131lacak. G20&#8217;nin \u00e7al\u0131\u015fma usul\u00fcnde liderler zirvesinden \u00f6nce her y\u0131l iki tane bakanlar zirvesi olur. Biri d\u0131\u015fi\u015fleri bakanlar\u0131, biri maliye bakanlar\u0131.<\/p>\n<p>D\u0131\u015fi\u015fleri bakanlar\u0131 olarak Atlanta&#8217;ya gitti\u011fimizde orada \u00fc\u00e7 husus vard\u0131. Birincisi enerji g\u00fcvenli\u011fi. \u0130kincisi ba\u011flant\u0131sall\u0131k, kapat\u0131lan bo\u011fazlar ve bunlar\u0131n s\u0131k\u0131nt\u0131lar\u0131. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fcs\u00fc co\u011frafi krizler.<\/p>\n<p>\u015eimdi bu ba\u011flant\u0131sall\u0131\u011f\u0131 esas alan H\u00fcrm\u00fcz Bo\u011faz\u0131 gibi, \u0130stanbul Bo\u011fazlar\u0131 gibi, Cebelitar\u0131k gibi, Malakka gibi, Panama Kanal\u0131 gibi yerlerde bir evrensel deklarasyon yapal\u0131m. Hepimiz imza atal\u0131m ve bu ba\u011flay\u0131c\u0131 kural olsun diye bir teklif getirdik. Diyelim ki d\u00fcnyadaki \u015fartlar, sava\u015flar ne olursa olsun \u015fu kritik ge\u00e7i\u015f noktalar\u0131 hi\u00e7bir \u015fekilde ticari ula\u015f\u0131ma kapat\u0131lamaz. B\u00f6yle bir giri\u015fimde bulunabilir insanl\u0131k.<\/p>\n<p>Bizim R4-E4&#8217;te tart\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z konulardan biri de buydu. Buradaki tart\u0131\u015fmalar sadece sorunlara nas\u0131l bakt\u0131\u011f\u0131n\u0131z\u0131 ve bundan sonra topluca veya tek tek nas\u0131l hareket edece\u011finizi ortaya koymuyor. \u0130leride daha zenginle\u015ftirilmi\u015f, \u00e7e\u015fitlendirilmi\u015f, niteli\u011fi farkl\u0131la\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f bir i\u015f b\u00f6l\u00fcm\u00fc de \u00e7\u0131kabilir.<\/p>\n<p>Buradan yeni d\u00fc\u015f\u00fcnceler \u00e7\u0131kar, yeni hareket tarzlar\u0131 \u00e7\u0131kar. Daha fazla sahiplenmenin ortaya \u00e7\u0131kaca\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyorum. Bu biraz da herkesin kendi mahallesine sahip \u00e7\u0131kmas\u0131yla alakal\u0131 bir konu.&#8221;<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-full wp-image-62735\" src=\"https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/3-12.png\" alt=\"\" width=\"900\" height=\"506\" srcset=\"https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/3-12.png 900w, https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/3-12-400x225.png 400w, https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/3-12-540x304.png 540w\" sizes=\"auto, (max-width: 900px) 100vw, 900px\" \/><\/p>\n<h2>Gazze&#8217;ye g\u00f6nderilecek konteynerleri \u0130srail engelledi<\/h2>\n<p>Gazze&#8217;de ya\u015fanan insani kriz, b\u00f6lgede etkili olan sel felaketi ve T\u00fcrkiye&#8217;nin yard\u0131m giri\u015fimleri hakk\u0131ndaki sorular\u0131 yan\u0131tlayan Bakan Fidan, Cumhurba\u015fkan\u0131 Erdo\u011fan&#8217;\u0131n talimat\u0131yla g\u00f6nderilmek istenen konteynerlerin \u0130srail taraf\u0131ndan engellendi\u011fini a\u00e7\u0131klad\u0131.<\/p>\n<p>Fidan, Gazze&#8217;deki geli\u015fmeleri \u015fu s\u00f6zlerle anlatt\u0131:<\/p>\n<p>&#8220;\u00d6zellikle son sel felaketinden sonra zaten s\u0131k\u0131nt\u0131l\u0131 olan konular afetle beraber daha da katlan\u0131yor. Biliyorsunuz bar\u0131\u015f anla\u015fmas\u0131n\u0131n belli maddeleri hayata girip bu soyk\u0131r\u0131m\u0131n aktif h\u00e2li durdu ama belli hedef al\u0131c\u0131 \u00f6l\u00fcmler devam ediyor. \u0130\u00e7eriye istenen miktarda olmasa da belli miktarda g\u0131da giriyor. Ama g\u0131da tek ba\u015f\u0131na yetmiyor.<\/p>\n<p>Hayat orada devam ediyor. \u0130nsanlar\u0131n ba\u015f\u0131n\u0131 sokacaklar\u0131, so\u011fuktan, s\u0131caktan korunacaklar\u0131 nitelikli yere ihtiya\u00e7 var. \u015eimdi bizim elimizde ger\u00e7ekten depremde kulland\u0131\u011f\u0131m\u0131z binlerce konteyner var. Cumhurba\u015fkan\u0131m\u0131z ilk g\u00fcnden talimat verdi. &#8216;Bu konteynerleri niye burada tutuyorsunuz? Bir an \u00f6nce Gazze&#8217;ye g\u00f6nderin.&#8217;<\/p>\n<p>AFAD, K\u0131z\u0131lay, diplomatlar\u0131m\u0131z \u00e7ok \u00e7al\u0131\u015fma yapt\u0131lar. Alanda \u00f6n a\u00e7mak i\u00e7in u\u011fra\u015ft\u0131lar. Fakat metal oldu\u011fu i\u00e7in \u0130srail onlar\u0131n giri\u015fine izin vermiyor. Niye? &#8216;Bu metaller Hamas taraf\u0131ndan silah yap\u0131m\u0131nda ve ba\u015fka \u015feylerde kullan\u0131labilir&#8217; diye.<\/p>\n<p>Betonun ve demir \u00e7eli\u011fin girmesine de izin vermiyor. Evleri tamir edemiyorsunuz, ba\u015f\u0131n\u0131z\u0131 sokaca\u011f\u0131n\u0131z ev yapam\u0131yorsunuz. Ge\u00e7ici prefabrik ev g\u00f6t\u00fcremiyorsunuz. O bezden \u00e7ad\u0131rlarla kal\u0131yorsunuz. Sel geldi\u011fi zaman, f\u0131rt\u0131na geldi\u011fi zaman, so\u011fuk geldi\u011fi zaman en az a\u00e7l\u0131k kadar, hatta ondan daha fazla etkili bir felakete sebep oluyor.&#8221;<\/p>\n<h3>Gazze&#8217;nin uluslararas\u0131 g\u00fcndemde tutulmas\u0131<\/h3>\n<p>\u0130srail&#8217;deki siyasi geli\u015fmeler ve b\u00f6lgedeki diplomatik giri\u015fimler hakk\u0131nda da konu\u015fan Fidan, Gazze&#8217;nin T\u00fcrkiye&#8217;nin g\u00fcndeminde kalaca\u011f\u0131n\u0131 vurgulad\u0131.<\/p>\n<p>Fidan \u015f\u00f6yle devam etti:<\/p>\n<p>&#8220;Uluslararas\u0131 kamuoyu \u0130srail&#8217;deki se\u00e7imi bekliyordu. \u015eimdi se\u00e7imden sonra burada tekrar bir hareketlenme olaca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Uluslararas\u0131 kamuoyunu ger\u00e7ekten hareketlendiren grup bizim grubumuzdu. Bu grubun \u00f6nemli bir k\u0131sm\u0131 da maalesef kendi dertleriyle ba\u015f ba\u015fa kald\u0131.<\/p>\n<p>\u0130ran, Amerika ve K\u00f6rfez&#8217;deki kriz meselesinden dolay\u0131 Suudi Arabistan, \u00dcrd\u00fcn, Katar, M\u0131s\u0131r gibi akt\u00f6rler s\u0131k\u0131nt\u0131l\u0131 bir durum i\u00e7erisine girdiler. Ama biz T\u00fcrkiye olarak Gazze&#8217;yi s\u00fcrekli g\u00fcndemde tutuyoruz. Her konu\u015fmam\u0131zda, her giri\u015fimimizde, her platformda, nerede olursa olsun Gazze meselesi unutturmad\u0131\u011f\u0131m\u0131z ve unutturmayaca\u011f\u0131m\u0131z bir konu.&#8221;<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-full wp-image-62736\" src=\"https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/4-10.png\" alt=\"\" width=\"900\" height=\"506\" srcset=\"https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/4-10.png 900w, https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/4-10-400x225.png 400w, https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/4-10-540x304.png 540w\" sizes=\"auto, (max-width: 900px) 100vw, 900px\" \/><\/p>\n<h2>Suriye&#8217;de yeniden yap\u0131lanma ve yapt\u0131r\u0131mlar\u0131n kald\u0131r\u0131lmas\u0131<\/h2>\n<p>D\u0131\u015fi\u015fleri Bakan\u0131 Fidan, Suriye&#8217;deki siyasi ve ekonomik geli\u015fmeleri de de\u011ferlendirdi. Sava\u015f\u0131n ard\u0131ndan \u00fclkede b\u00fcy\u00fck bir y\u0131k\u0131m ya\u015fand\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirten Fidan, yeniden yap\u0131lanma \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n devam etti\u011fini ancak bu s\u00fcrecin zaman ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi.<\/p>\n<p>Fidan, \u015fu ifadeleri kulland\u0131:<\/p>\n<p>&#8220;Suriye&#8217;de \u00e7ok \u015f\u00fck\u00fcr ger\u00e7ekten istikrarl\u0131, emin ad\u0131mlarla giden ama zaman zaman yava\u015f giden bir s\u00fcre\u00e7 var. Y\u0131k\u0131m \u00e7\u00fcnk\u00fc \u00e7ok b\u00fcy\u00fckt\u00fc. Y\u0131llard\u0131r takip ediyoruz. Y\u0131k\u0131m \u00f6ylesine b\u00fcy\u00fck ki sadece binalar\u0131n y\u0131k\u0131lmas\u0131 de\u011fil, hayatlar\u0131n kaybolmas\u0131 de\u011fil, kurumlar yok, sistemler yok.<\/p>\n<p>Tekrar umudun ye\u015fertilmesi, hayat\u0131n yeniden ba\u015flamas\u0131 biraz zaman al\u0131yor. Ben hep \u015funa inan\u0131yorum: E\u011fer bir kavga, bir kriz olmazsa, b\u00fcy\u00fck bir \u015fey ya\u015fanmazsa hayat\u0131n kendisi bu d\u00fczeni, bu hareketlili\u011fi a\u011f\u0131r a\u011f\u0131r getirir. Dolay\u0131s\u0131yla n\u00fcfusun d\u00f6nmesi \u00f6nemli, ekonominin canlanmas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan.<\/p>\n<p>\u015eimdi \u015funu g\u00f6r\u00fcyoruz: Ekonominin kendini toparlamas\u0131 i\u00e7in, hayat\u0131n yeniden ba\u015flamas\u0131 i\u00e7in gerekli olan \u015feylerden biri uluslararas\u0131 yapt\u0131r\u0131mlar\u0131n kalkmas\u0131. \u00d6zellikle Amerika&#8217;n\u0131n yapt\u0131r\u0131mlar\u0131n\u0131n kald\u0131r\u0131lmas\u0131, Avrupa Birli\u011fi&#8217;nin yapt\u0131r\u0131mlar\u0131 kald\u0131rmas\u0131 ve Suriye ile daha fazla i\u015f birli\u011fi aran\u0131yor olmas\u0131n\u0131n bir i\u015fareti var.<\/p>\n<p>Suriye h\u00fck\u00fcmeti ve liderli\u011fi uluslararas\u0131 arenada sorumluluk sahibi bir davran\u0131\u015f ortaya koyuyorlar ve o \u00fclkeler de onlara cevap veriyorlar. Ben s\u0131k\u0131nt\u0131 \u00fcretmiyorum, ben ter\u00f6r \u00fcretmiyorum, ben etraf\u0131mdaki \u00fclkelere sald\u0131rganl\u0131k \u00fcretmiyorum. Tam tersine bu sebeplerden dolay\u0131 benim \u00fclkem y\u0131k\u0131lm\u0131\u015f ve milyonlarca insan d\u0131\u015far\u0131 \u00e7\u0131km\u0131\u015f.<\/p>\n<p>Ben o insanlar\u0131 tekrar getirmek istiyorum ve \u00fclkemi bir istikrar alan\u0131 h\u00e2line d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmek istiyorum. Bu T\u00fcrkiye&#8217;nin politikalar\u0131yla y\u00fczde 100 \u00f6rt\u00fc\u015f\u00fcyor ve buna \u00e7ok b\u00fcy\u00fck destek veriyoruz.&#8221;<\/p>\n<h3>SDG konusunda ya\u015fanan geli\u015fmeler<\/h3>\n<p>Suriye&#8217;deki i\u00e7 sorunlara ve SDG konusuna ili\u015fkin de konu\u015fan Fidan, T\u00fcrkiye&#8217;deki s\u00fcre\u00e7 ile Suriye&#8217;deki geli\u015fmelerin birbirini etkiledi\u011fini belirtti.<\/p>\n<p>Fidan \u015f\u00f6yle devam etti:<\/p>\n<p>&#8220;\u0130\u00e7eride meydan okumalar vard\u0131 biliyorsunuz. SDG meselesi vard\u0131. SDG, T\u00fcrkiye&#8217;de y\u00fcr\u00fct\u00fclen s\u00fcrecin de bir par\u00e7as\u0131. Hem T\u00fcrkiye&#8217;deki s\u00fcrece bakan bir y\u00f6n\u00fc vard\u0131 hem de Suriye&#8217;de y\u00fcr\u00fct\u00fclen s\u00fcrece bakan bir y\u00f6n\u00fc vard\u0131. Bu iki y\u00f6n\u00fc de olumlu y\u00f6nde etkileyecek bir sona do\u011fru evrildi.<\/p>\n<p>Amerika&#8217;n\u0131n b\u00f6lgeden m\u00fcttefikleriyle beraber \u00e7ekilmesi SDG&#8217;ye \u015funu dedi: Ben yine kala kala b\u00f6lgedeki insanlarla oturup anla\u015fmaya kald\u0131m. Art\u0131k hegemon beni terk etti gitti. Burada b\u00f6lgenin insan\u0131 T\u00fcrk\u00fcyle, K\u00fcrt\u00fcyle, Arab\u0131yla, Fars\u0131yla oturup kendisi anla\u015facak.<\/p>\n<p>Onun i\u00e7in bence bu trendin devam etmesinde bir s\u0131k\u0131nt\u0131 vard\u0131 ve o oldu. Lazkiye&#8217;de eski rejimin provoke etmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 bir ayaklanma denemesi vard\u0131. Oradaki karde\u015flerimizin hedef oldu\u011fu bir konu vard\u0131. Bunlar a\u015f\u0131ld\u0131.&#8221;<\/p>\n<h2>Suriye&#8217;nin g\u00fcneyindeki geli\u015fmeler ve \u0130srail tehdidi<\/h2>\n<p>Suriye&#8217;nin g\u00fcneyinde ya\u015fanan geli\u015fmeler hakk\u0131nda da konu\u015fan Bakan Fidan, \u0130srail&#8217;in b\u00f6lgedeki baz\u0131 gruplar\u0131 destekledi\u011fini \u00f6ne s\u00fcrd\u00fc.<\/p>\n<p>Fidan, \u015fu a\u00e7\u0131klamay\u0131 yapt\u0131:<\/p>\n<p>&#8220;Sorun \u0130srail&#8217;in b\u00f6lgedeki temel niyetini Suriye&#8217;de de uygulama sorunu. G\u00fc\u00e7l\u00fc kom\u015fular g\u00f6rmek istemiyor. Sorunlar i\u00e7erisinde, par\u00e7alanm\u0131\u015fl\u0131klar i\u00e7erisinde kom\u015fular g\u00f6rmek istiyor.<\/p>\n<p>Suriye&#8217;nin g\u00fcneyinde biliyorsunuz D\u00fcrziler var. D\u00fcrziler de \u00fc\u00e7 tane b\u00fcy\u00fck kabileye ayr\u0131lm\u0131\u015f durumda Suriye&#8217;nin i\u00e7erisinde. Bunlardan iki tanesi ger\u00e7ekten Suriye h\u00fck\u00fcmetinin yan\u0131nda ve \u0130srail kar\u015f\u0131t\u0131. Ama bir tanesi \u0130srail taraf\u0131ndan destekleniyor. Hatta haftal\u0131k silah ve m\u00fchimmat da g\u00f6t\u00fcr\u00fcl\u00fcyor onlara. Helikopterle ta\u015f\u0131n\u0131yor Suriye&#8217;nin g\u00fcneyinde.<\/p>\n<p>Bunlar Suriye ordusuna kar\u015f\u0131 bir provokasyon aray\u0131\u015f\u0131 pe\u015findeler. \u0130srail ordusunun da bunu bahane ederek Suriye&#8217;ye y\u00f6nelik bir harek\u00e2ta giri\u015fme senaryosu var. Biz bunu hem b\u00f6lgedeki m\u00fcttefiklerimizle hem Amerikal\u0131larla, Avrupal\u0131larla s\u00f6yl\u00fcyoruz.<\/p>\n<p>Bak\u0131n b\u00f6yle bir senaryo var. Bu senaryo sadece Suriye ile s\u0131n\u0131rl\u0131 kalmaz. Bu art\u0131k yine bir \u00e7at\u0131\u015fmay\u0131, bir ton s\u0131k\u0131nt\u0131y\u0131 ve belirsizli\u011fi beraberinde getirir. Buraya uluslararas\u0131 sistemin hassasiyet g\u00f6stermesi gerekiyor. Uluslararas\u0131 akt\u00f6rlerin ciddi bakmas\u0131 gerekiyor. B\u00f6lgesel akt\u00f6rlerin ciddi bakmas\u0131 gerekiyor.<\/p>\n<p>Suriye h\u00fck\u00fcmeti bu konuyu yeterince ciddi \u015fekilde ele al\u0131yor. Bu konu d\u0131\u015f\u0131ndaki b\u00fct\u00fcn konular ideal d\u00fczlemde olmasa da belli bir oranda gidiyor. B\u00f6lgede olan \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131n, s\u0131k\u0131nt\u0131lar\u0131n Suriye&#8217;deki iyile\u015fme s\u00fcrecinin uzamas\u0131na da etkisi var.<\/p>\n<p>Suriye&#8217;de yat\u0131r\u0131m yapacak olan, i\u015f yapacak olan K\u00f6rfez&#8217;deki akt\u00f6rlerin \u00e7o\u011fu birdenbire kendilerini kendi krizleri i\u00e7erisinde buldular. H\u00fcrm\u00fcz Bo\u011faz\u0131 kapat\u0131ld\u0131. Amerika, \u0130srail \u0130ran&#8217;a sald\u0131rd\u0131. \u0130ran K\u00f6rfez&#8217;dekilere sald\u0131rd\u0131. Birdenbire Suriye&#8217;nin elini g\u00fc\u00e7lendirecek bu ekonomik ve siyasal akt\u00f6rlerin eli kapand\u0131.<\/p>\n<p>T\u00fcrkiye merkezli \u00e7ok ciddi bir etkile\u015fim var. Gerek s\u0131n\u0131r ticareti, gerek yat\u0131r\u0131m, gerek gidip gelenler&#8230; Suriye konusu \u00e7ok uzun konu\u015fabilece\u011fimiz bir konu. Bizim g\u00f6zetledi\u011fimiz \u015fey \u015fu: Ge\u00e7 olsun g\u00fc\u00e7 olmas\u0131n ama birinci \u00f6ncelik olan b\u00f6lgesel g\u00fcvenlik ve istikrar\u0131n tehdit alt\u0131na girmemesi. Bunu yapabilecek \u015fu andaki mevcut tek akt\u00f6r de \u0130srail.&#8221;<\/p>\n<h2>Fidan&#8217;dan ABD&#8217;nin Suriye politikas\u0131na ili\u015fkin a\u00e7\u0131klama<\/h2>\n<p>T\u00fcrkiye&#8217;nin ge\u00e7mi\u015fte ABD ve Avrupa \u00fclkeleriyle Suriye&#8217;deki ter\u00f6r \u00f6rg\u00fctlerine verilen destek konusunda ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 anla\u015fmazl\u0131klar\u0131n hat\u0131rlat\u0131lmas\u0131 \u00fczerine Fidan, Amerikan d\u0131\u015f politikas\u0131ndaki de\u011fi\u015fimi de\u011ferlendirdi.<\/p>\n<p>Fidan, \u015funlar\u0131 s\u00f6yledi:<\/p>\n<p>&#8220;Ben tek bir noktada bazen bir \u015fey hissediyorsam, o da ger\u00e7ekten d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz ve analizini yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z konular do\u011fruymu\u015f. Dedi\u011finiz akt\u00f6rler o g\u00fcn \u00f6yleydi, bug\u00fcn b\u00f6yleydi meselesinde sebebini bildi\u011fimiz i\u00e7in, mekanizmay\u0131 bildi\u011fimiz i\u00e7in \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 gelmiyor.<\/p>\n<p>Burada \u015fu anda s\u00f6ylenecek asl\u0131nda \u00e7ok s\u00f6z var bu konuyla alakal\u0131 ama g\u00f6revde olan D\u0131\u015fi\u015fleri Bakan\u0131 olarak temsil etti\u011fimiz makam var, h\u00fck\u00fcmet var, duru\u015f var, devletimiz var. Belli konular\u0131 burada \u00e7ok s\u00f6yleyemeyebiliriz. Ama d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn, y\u0131llar boyu Amerika&#8217;n\u0131n Orta Do\u011fu&#8217;da izledi\u011fi politika Amerika i\u00e7in miydi, ba\u015fka bir \u00fclke i\u00e7in miydi? Kimsenin bir izah etme \u015feyi yoktu. Bu Amerika&#8217;da ilk defa sorgulan\u0131yor.<\/p>\n<p>\u015e\u00f6yle bir sistem kurmu\u015f mesela \u0130srail Amerika&#8217;da. B\u00f6lgesel senat\u00f6rleri Senatoya getiriyor, Kongreye getiriyor. Kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda bir \u015fey istiyor. Senden \u00e7ok uzakta, seninle alakas\u0131 olmayan bir yere, ey g\u00fc\u00e7l\u00fc Amerika, g\u00fc\u00e7lerini ve etkini kullan, \u015fu t\u00fcrden dokunu\u015flar yap.<\/p>\n<p>Bu asl\u0131nda oradaki senat\u00f6rlerin ve kendi ki\u015fisel kariyerleri a\u00e7\u0131s\u0131ndan maliyet \u00fcreten bir konu de\u011fil. Tam tersine AIPAC&#8217;\u0131n deste\u011fini ald\u0131klar\u0131 bir konu.<\/p>\n<p>\u015eimdi bu siyasal sistem \u00e7at\u0131rdamaya ba\u015flay\u0131nca bu h\u00e2liyle i\u00e7eride de ister istemez&#8230; Trump da ilk iktidara geldi\u011finde ger\u00e7ekten sordu ka\u00e7 defa: Burada bizim durmam\u0131z\u0131n bize katk\u0131s\u0131 ne? PKK&#8217;y\u0131 ben burada niye destekliyorum? Bana birisi bunu izah etsin. Burada niye asker tutuyorum? Niye para harc\u0131yorum?<\/p>\n<p>Adam talimat vermesine ra\u011fmen ilk d\u00f6neminde olmad\u0131. \u0130kinci d\u00f6neminde o kadar bilin\u00e7li geldi ki sadece bu konu de\u011fil di\u011fer konularla alakal\u0131 gitti. Ama bu \u0130ran meselesinde ayn\u0131 sistemden kurtulabildi mi? Kurtulamad\u0131. Bunu kendileri de s\u00f6yledikleri i\u00e7in s\u00f6yl\u00fcyorum.<\/p>\n<p>Esas itibar\u0131yla sebepleri belli oldu\u011fu i\u00e7in biz hep onu g\u00f6rd\u00fck. B\u00f6lgede \u0130srail kendi hedefine ula\u015fmak i\u00e7in Amerikan g\u00fcc\u00fcn\u00fc bir buldozer olarak kulland\u0131 uzun y\u0131llar boyu. Bunu da belli krizlerin, belli \u00f6rg\u00fctlerin, varl\u0131klar\u0131n\u0131n arkas\u0131na gizledi. \u00d6yle gitti. Ama bundan sonra bunu b\u00fct\u00fcn b\u00f6lge biliyor art\u0131k.&#8221;<\/p>\n<h2>Karadeniz&#8217;de T\u00fcrk vatanda\u015flar\u0131n\u0131n bulundu\u011fu gemilerin g\u00fcvenli\u011fi<\/h2>\n<p>Rusya-Ukrayna sava\u015f\u0131n\u0131n Karadeniz&#8217;deki ticari gemilere etkisi ve T\u00fcrk vatanda\u015flar\u0131n\u0131n bulundu\u011fu gemilerin g\u00fcvenli\u011fi de programda ele al\u0131nd\u0131. Fidan, sava\u015f\u0131n deniz ticaretini etkiledi\u011fini ve T\u00fcrk vatanda\u015flar\u0131n\u0131n zarar g\u00f6rmemesi i\u00e7in giri\u015fimlerde bulunduklar\u0131n\u0131 belirtti.<\/p>\n<p>Bakan Fidan \u015f\u00f6yle konu\u015ftu:<\/p>\n<p>&#8220;Karadeniz&#8217;de devam eden bu kriz gemilerimizi de etkiliyor. Malumunuz devam eden sava\u015f\u0131n bir uzant\u0131s\u0131. Sava\u015f o kadar \u015fiddetli bir h\u00e2le geldi, o kadar yay\u0131ld\u0131 ki biz bunlar\u0131 her programda s\u00f6yl\u00fcyorduk. Yayg\u0131nla\u015fma riski var diyorduk ve s\u00fcrekli o \u015fekilde yayg\u0131nla\u015ft\u0131.<\/p>\n<p>\u00d6zellikle Rusya kendisi i\u00e7eride vuruldu\u011fu s\u00fcrece d\u0131\u015far\u0131da Ukrayna ve etraf\u0131nda hedef tan\u0131mayaca\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u00fcyor. Rusya hedef tan\u0131may\u0131nca Ukrayna da di\u011fer taraftan sald\u0131r\u0131yor. Dolay\u0131s\u0131yla \u015fu anda ticari, sanayi, altyap\u0131ya y\u00f6nelik ne kadar hedef varsa art\u0131k sava\u015f\u0131n bir par\u00e7as\u0131 olmu\u015f durumda maalesef.<\/p>\n<p>Karadeniz&#8217;de bizim Ula\u015ft\u0131rma Bakanl\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131n yay\u0131mlad\u0131\u011f\u0131 uyar\u0131lar var. Bizim verdi\u011fimiz siyasal \u00e7er\u00e7eveye ve alarm d\u00fczeyine paralel olarak Deniz Kuvvetleri Komutanl\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131n ve Ula\u015ft\u0131rma Bakanl\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131n gemilerimize ortak uyar\u0131lar\u0131 var. Diyorlar ki buralar \u00e7at\u0131\u015fma b\u00f6lgesidir, buralara seyahat etmeyin.<\/p>\n<p>Zaten oraya giden gemilerin sigortas\u0131 vesaire s\u0131k\u0131nt\u0131l\u0131 konular. Ama buna ra\u011fmen giden gemiler var. Yabanc\u0131 bayrakl\u0131 oluyor ama i\u00e7erisinde T\u00fcrk vatanda\u015f\u0131 oluyor. \u015eu ana kadar bu konuyla ilgili \u00e7ok y\u00f6nl\u00fc bir \u00e7al\u0131\u015fma var.<\/p>\n<p>Birincisi, hangi \u00fclkeden geliyorsa biz ona m\u00fcdahale ediyoruz. Bizim vatanda\u015flar\u0131m\u0131z\u0131n i\u00e7erisinde bulundu\u011fu gemilere yap\u0131lan toplam sald\u0131r\u0131 say\u0131s\u0131&#8230; \u015eimdi rakamlar tam olarak akl\u0131mda de\u011fil, \u00e7\u0131kartt\u0131rm\u0131\u015ft\u0131m. B\u00fct\u00fcn gemilere yap\u0131lana bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131 zaman asl\u0131nda y\u00fczdesi \u00e7ok d\u00fc\u015f\u00fck ama bizim kendi can\u0131m\u0131z yand\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in biz onu kendimiz g\u00f6r\u00fcyoruz.<\/p>\n<p>Orada kendi can ve mal kay\u0131plar\u0131m\u0131z\u0131n olmamas\u0131 i\u00e7in u\u011fra\u015f\u0131yoruz. Rusya ve Ukrayna nezdinde hemen giri\u015fimlerimiz oluyor. Ama di\u011fer taraftan gerek Sahil G\u00fcvenlik, gerek Ula\u015ft\u0131rma Bakanl\u0131\u011f\u0131, K\u0131y\u0131 Emniyeti kurtarma unsurlar\u0131 \u00e7ok yo\u011fun \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorlar.<\/p>\n<p>Bir\u00e7o\u011fu bizim eri\u015fim alan\u0131m\u0131z\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda da bulunabiliyor. Ukrayna limanlar\u0131na, Rusya limanlar\u0131na yak\u0131n yerlerde olabiliyor. Ama \u00e7ok \u015f\u00fck\u00fcr \u015fu ana kadar i\u015f birliklerimiz iyi gitti.<\/p>\n<p>Bizim tavsiyemiz sava\u015f b\u00f6lgesine vatanda\u015flar\u0131m\u0131z\u0131n bulundu\u011fu gemilerin gitmemesi. \u00c7\u00fcnk\u00fc burada her g\u00fcn vurulan gemiler var. Art\u0131k iki taraf da bu gemileri vuraca\u011f\u0131n\u0131 deklare etmi\u015f durumda.&#8221;<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-full wp-image-62740\" src=\"https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/8-2.png\" alt=\"\" width=\"900\" height=\"506\" srcset=\"https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/8-2.png 900w, https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/8-2-400x225.png 400w, https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/8-2-540x304.png 540w\" sizes=\"auto, (max-width: 900px) 100vw, 900px\" \/><\/p>\n<h2>T\u00fcrkiye-Afrika zirvesi ve Cumhurba\u015fkan\u0131 Erdo\u011fan&#8217;\u0131n Libya ziyareti<\/h2>\n<p>Aral\u0131k ay\u0131nda Libya&#8217;da d\u00fczenlenmesi planlanan T\u00fcrkiye-Afrika zirvesine ili\u015fkin a\u00e7\u0131klamalarda bulunan Fidan, toplant\u0131n\u0131n T\u00fcrkiye&#8217;nin Afrika politikas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nemli oldu\u011funu s\u00f6yledi. Cumhurba\u015fkan\u0131 Erdo\u011fan&#8217;\u0131n Libya&#8217;ya ger\u00e7ekle\u015ftirece\u011fi ziyaretin de ayr\u0131 bir anlam ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirten Fidan, \u015funlar\u0131 s\u00f6yledi:<\/p>\n<p>&#8220;Bu zirve ger\u00e7ekten \u00e7ok \u00f6nemli olacak. Bug\u00fcn hatta Libya Ba\u015fbakan\u0131 misafirimizdi. Kendisiyle g\u00f6r\u00fc\u015fmelerimiz oldu. Cumhurba\u015fkan\u0131m\u0131z ge\u00e7ti\u011fimiz hafta COP31&#8217;de kendisini kabul etti. \u00c7ok verimli g\u00f6r\u00fc\u015fmeler oldu.<\/p>\n<p>\u00d6zellikle Libya&#8217;da devam eden birle\u015fme s\u00fcrecine ili\u015fkin konular\u0131 merkeze alan g\u00f6r\u00fc\u015fmeler ger\u00e7ekle\u015ftirdik. Kendisi de Cumhurba\u015fkan\u0131m\u0131z\u0131n Libya&#8217;ya gelmesini heyecanla bekliyor. Bunu \u015funun i\u00e7in ifade ediyorum: O sadece bir T\u00fcrkiye-Afrika zirvesi olmaktan \u00f6te, Cumhurba\u015fkan\u0131m\u0131z\u0131n Libya&#8217;ya uzun y\u0131llar sonra yapaca\u011f\u0131 ilk ziyaret olacak.<\/p>\n<p>Libya&#8217;da sava\u015fta bat\u0131 taraf\u0131n\u0131n savunmas\u0131na ve Mill\u00ee Birlik H\u00fck\u00fcmetinin tamamen ortadan kalkmas\u0131n\u0131 engellemede T\u00fcrkiye temel akt\u00f6rd\u00fc. Cumhurba\u015fkan\u0131m\u0131z\u0131n liderli\u011finde sava\u015fta taraf tutarak sava\u015ft\u0131k ama bar\u0131\u015f\u0131 da in\u015fa etmede, hayata ge\u00e7irmede, bir daha sava\u015f \u00e7\u0131kmamas\u0131 i\u00e7in \u00e7ok ciddi nitelikli diplomasi ve taktikler b\u00fct\u00fcn\u00fc ortaya koyduk.<\/p>\n<p>\u0130kincisi, do\u011fuyla ili\u015fkimizi neredeyse bat\u0131 seviyesine getirdik. G\u00fcven ili\u015fkimizi art\u0131rd\u0131k. \u015eimdi her iki tarafla olan iyi ili\u015fkiyi \u00fclkeyi birle\u015ftirmek i\u00e7in kullan\u0131yoruz. B\u00fct\u00fcn taraflar bunu biliyor. Do\u011fu, bat\u0131 ve Cumhurba\u015fkan\u0131m\u0131z\u0131n oraya geli\u015fi sembolizm a\u00e7\u0131s\u0131ndan fevkalade \u00f6nemli. Libya halk\u0131 ve h\u00fck\u00fcmeti bunu bekliyor.&#8221;<\/p>\n<h3>Afrika Birli\u011fi ile T\u00fcrkiye aras\u0131ndaki ili\u015fkiler<\/h3>\n<p>Fidan, T\u00fcrkiye&#8217;nin Afrika k\u0131tas\u0131yla geli\u015ftirdi\u011fi ili\u015fkilerin \u00f6nemini \u015f\u00f6yle anlatt\u0131:<\/p>\n<p>&#8220;T\u00fcrkiye&#8217;nin Libya merkezli bir Afrika Birli\u011fi-T\u00fcrkiye zirvesi yap\u0131yor olmas\u0131, Afrika&#8217;n\u0131n \u00e7e\u015fitli stratejik havzalar\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan da \u00f6nemli. Libya&#8217;n\u0131n ve kendi stratejik havzas\u0131nda bulunan sorunlara ili\u015fkin daha fazla yo\u011funla\u015fmay\u0131 da beraberinde getirecek.<\/p>\n<p>Di\u011fer taraftan Afrika Birli\u011fi bir araya gelip her \u00fclkeyle zirve yapan bir yap\u0131 de\u011fil. T\u00fcrkiye ile belli aral\u0131klarla zirve yap\u0131yor olmas\u0131 \u015funu g\u00f6steriyor: T\u00fcrkiye&#8217;nin Afrika&#8217;ya g\u00f6sterdi\u011fi sahici ilgi, i\u015f birli\u011fi aray\u0131\u015f\u0131, verdi\u011fi destek her alanda fark ediliyor.<\/p>\n<p>Bir, fark\u0131na var\u0131l\u0131yor. \u0130ki, takdir ediliyor. \u00dc\u00e7, cevap veriliyor. Bu t\u00fcrden zirvelerin en b\u00fcy\u00fck okumas\u0131 bu. Bu cevap vermeye paralel olarak biz bunun \u00fcst\u00fcne hep beraber neler in\u015fa ederiz?<\/p>\n<p>\u00c7\u00fcnk\u00fc Afrika&#8217;ya y\u00f6nelik topyek\u00fbn strateji in\u015fa edebilen \u00e7ok az say\u0131da \u00fclke vard\u0131r. Bu stratejiyi in\u015fa etmek istemedikleri i\u00e7in de\u011fil, kapasiteyle alakal\u0131 bir konu. Buralar\u0131n hepsinde b\u00fcy\u00fckel\u00e7ilik a\u00e7acaks\u0131n\u0131z, hepsine ula\u015f\u0131m\u0131n\u0131z olacak, hepsinde ticaretiniz olacak, hepsiyle k\u00fclt\u00fcrel ili\u015fkiniz olacak.<\/p>\n<p>Bunlar ger\u00e7ekten her \u00fclkenin yapabilece\u011fi \u015feyler de\u011fil. \u00c7ok az \u00fclke bunu yapabiliyor. Dolay\u0131s\u0131yla Afrika Birli\u011fi de bunu takdir ediyor.&#8221;<\/p>\n<h2>T\u00fcrkiye&#8217;nin Afrika a\u00e7\u0131l\u0131m\u0131 ve savunma i\u015f birlikleri<\/h2>\n<p>T\u00fcrkiye&#8217;nin Afrika politikas\u0131n\u0131n tarihsel geli\u015fimine de\u011finen Fidan, k\u0131tadaki ili\u015fkilerin art\u0131k yaln\u0131zca siyasi, ekonomik ve k\u00fclt\u00fcrel alanlarla s\u0131n\u0131rl\u0131 kalmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi.<\/p>\n<p>Bakan Fidan \u015fu ifadeleri kulland\u0131:<\/p>\n<p>&#8220;Afrika&#8217;da ba\u015fka k\u0131talarda olmayan \u015f\u00f6yle bir karakteristik \u00f6zellik var. Afrikal\u0131l\u0131k, o k\u0131taya ait olma, hem tarihsel tecr\u00fcbe itibar\u0131yla hem mevcut fark\u0131ndal\u0131k itibar\u0131yla daha ba\u015fka bir siyasal ve k\u00fcresel duru\u015f beraberinde getiriyor. Daha beraber hareket edebiliyorlar bir\u00e7ok noktada. \u0130deolojik ve din\u00ee kimliklerin \u00fcst\u00fcnde bir Afrikal\u0131l\u0131k birlikteli\u011fi var. Bunun tabii ticarete, ekonomiye, siyasete yans\u0131yan k\u0131s\u0131mlar\u0131 var.<\/p>\n<p>Biz bunu iyi anl\u0131yoruz. Buna paralel yap\u0131lar\u0131m\u0131z, \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131m\u0131z var. Atalar\u0131m\u0131z\u0131n b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131 yerden, Osmanl\u0131&#8217;n\u0131n b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131 yerden Afrika politikas\u0131 al\u0131nd\u0131 ve ileri ta\u015f\u0131nd\u0131. Biliyorsunuz daha \u00e7ok Kuzey Afrika merkezli bir politika varken, Akdeniz&#8217;i esas alan bir politika vard\u0131. Biz art\u0131k en g\u00fcney ucuna kadar bu politikay\u0131 ilerlettik, \u00f6zellikle Cumhurba\u015fkan\u0131m\u0131z\u0131n d\u00f6neminde.<\/p>\n<p>Bu ticari olarak, siyasi olarak, k\u00fclt\u00fcrel olarak ili\u015fkilere \u00e7ok ciddi bir devinim kazand\u0131rd\u0131. B\u00f6lgede yap\u0131lacak \u00e7ok i\u015f var. Biz ili\u015fkilerimizde daha sistematik gidiyoruz. Ekonomik ili\u015fki, teknik yard\u0131m, insani yard\u0131m, siyasal ili\u015fki ve k\u00fclt\u00fcrel faaliyetlerle giderdik.<\/p>\n<p>Bundan sonra son d\u00f6rt be\u015f y\u0131ld\u0131r savunma sanayisini de merkeze alan ve sadece savunma sanayisi de\u011fil, bizden savunma i\u015f birli\u011fi bekleyen, aktif savunma i\u015f birli\u011fi bekleyen \u00fclkelere y\u00f6nelik ciddi politikalar\u0131m\u0131z var.<\/p>\n<p>Burada hem Savunma Sanayii Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131m\u0131za hem silahl\u0131 kuvvetlerimize ger\u00e7ekten \u00e7ok te\u015fekk\u00fcr etmemiz laz\u0131m. Onlarla inan\u0131lmaz bir koordinasyon i\u00e7erisinde \u00e7al\u0131\u015f\u0131yoruz. Art\u0131k ili\u015fki sadece bizden ekonomik bir \u015fey bekleme de\u011fil.<\/p>\n<p>Somali ter\u00f6re kar\u015f\u0131 sava\u015f\u0131yor. Gidiyorsunuz oraya \u00fcs kuruyorsunuz. Gelin benim askerimi e\u011fitin diyor. Nijer&#8217;de ayn\u0131 \u015feyi yap\u0131yorsunuz, Nijerya ile ayn\u0131 \u015feyi yap\u0131yorsunuz. Ba\u015fka \u00fclkelerle de bunun gitti\u011fi yer var.<\/p>\n<p>Bu birdenbire modern zamanlarda olmayan ba\u015fka bir boyut getiriyor diplomasinize. Sadece savunma sanayisinde i\u015f birli\u011fi yapm\u0131yorsunuz, savunma i\u015f birli\u011fi yap\u0131yorsunuz. Askerini e\u011fitiyorsunuz, polisini e\u011fitiyorsunuz. Yeri geliyor beraber ger\u00e7ek m\u00fccadelenin i\u00e7erisine giriyorsunuz.<\/p>\n<p>Bu \u00e7ok k\u0131ymetli. Bunu yap\u0131c\u0131 bir \u015fekilde g\u00f6steriyorsunuz. Burada bir kolonizasyon faaliyeti, bir dominasyon faaliyeti de\u011fil, ger\u00e7ekten bir i\u015f birli\u011fi var.&#8221;<\/p>\n<h3>Afrika politikas\u0131nda kurumlar aras\u0131 koordinasyon<\/h3>\n<p>T\u00fcrkiye&#8217;nin Afrika&#8217;da farkl\u0131 kurumlar arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 da anlatan Fidan, a\u00e7\u0131klamalar\u0131n\u0131 \u015f\u00f6yle s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc:<\/p>\n<p>&#8220;T\u00fcrkiye-Afrika ili\u015fkileri ger\u00e7ekten \u00e7ok sistemli, metodik giden ve b\u00fct\u00fcn kurumlar\u0131n birbirleriyle paralel \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 bir mesele. Bir masa etraf\u0131nda T\u00fcrk Hava Yollar\u0131ndan T\u0130KA&#8217;ya, Maarif Vakf\u0131ndan Yunus Emre&#8217;ye kadar temel kurumlar var. Onun \u00fcst\u00fcnde M\u0130T vard\u0131r, D\u0131\u015fi\u015fleri vard\u0131r, silahl\u0131 kuvvetler vard\u0131r. Enerji Bakanl\u0131\u011f\u0131 vard\u0131r, maden firmalar\u0131 vard\u0131r, i\u015f adamlar\u0131 \u00f6rg\u00fctleri vard\u0131r.<\/p>\n<p>Hele i\u015f adamlar\u0131 \u00f6rg\u00fctleri bizden daha fazla hareketlilik i\u00e7erisindeler. Bunlar o kadar birbirleriyle entegre bir \u015fekildeler ki&#8230; Bir b\u00fcy\u00fckel\u00e7iyle konu\u015ftu\u011fum zaman b\u00fcy\u00fckel\u00e7inin g\u00fcnl\u00fck mesaisine bak\u0131yorum. Ger\u00e7ekten \u00e7ok fedak\u00e2r \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor b\u00fcy\u00fckel\u00e7iler.<\/p>\n<p>Bir bak\u0131yorsunuz Maarif Vakf\u0131 yetkilileriyle okul pe\u015finde ko\u015fuyor. Bir bak\u0131yorsunuz BOTA\u015e&#8217;tan yetkililer gelmi\u015f, onlarla gaz konusunda \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. Bir bak\u0131yorsunuz Enerji Bakanl\u0131\u011f\u0131ndan yetkililer gelmi\u015f, bir madenin pe\u015finde. Bir bak\u0131yorsunuz bir firmam\u0131z orada ihale alm\u0131\u015f, ak\u015fam onlara yemek veriyor, onlar\u0131n i\u015fini takip ediyor. Bir bak\u0131yorsunuz bir yard\u0131m yapacak veya askerlerimiz gelmi\u015f e\u011fitim yapacak.<\/p>\n<p>\u00c7ok geni\u015f yelpazede bir hareketlili\u011fimiz var. Biz de bunlar\u0131n hepsini koordine etmeye, belli bir resim i\u00e7erisinde y\u00fcr\u00fctmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yoruz. Bunlar\u0131 \u00fcst \u00fcste koydu\u011funuz zaman zaten bir yere var\u0131yor.&#8221;<\/p>\n<h2>T\u0130KA&#8217;dan b\u00fcy\u00fckel\u00e7iliklere T\u00fcrkiye&#8217;nin Afrika a\u00e7\u0131l\u0131m\u0131<\/h2>\n<p>T\u0130KA Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 d\u00f6neminde Afrika&#8217;ya y\u00f6nelik \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n nas\u0131l ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 sorusuna Fidan, T\u00fcrkiye&#8217;nin k\u0131tadaki diplomatik temsilcilik a\u011f\u0131n\u0131n y\u0131llar i\u00e7erisinde geni\u015fletildi\u011fini anlatarak yan\u0131t verdi.<\/p>\n<p>Fidan \u015f\u00f6yle konu\u015ftu:<\/p>\n<p>&#8220;2003-2007 y\u0131llar\u0131nda T\u0130KA Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 yaparken T\u0130KA ilk etapta ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131na kavu\u015fan T\u00fcrk Cumhuriyetlerine teknik yard\u0131m yapmak i\u00e7in kurulmu\u015ftu. O ofisler ve programlar bir standarda oturmu\u015ftu. Daha sonra Cumhurba\u015fkan\u0131m\u0131z ba\u015fbakand\u0131 o d\u00f6nem. Balkanlara y\u00f6nelik bir a\u011f\u0131rl\u0131k verilmesi ve Afrika stratejisi \u00f6nemliydi.<\/p>\n<p>Afrika&#8217;da tabii o zaman D\u0131\u015fi\u015flerinin de ilgisi bu kadar fazla de\u011fildi. Orada bir strateji yapmam\u0131z gerekiyordu. Hatta \u015funu hat\u0131rl\u0131yorum. Daha sonra Ba\u015fbakanl\u0131\u011fa geldi\u011fimde, T\u0130KA Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131ndan sonra, Cumhurba\u015fkan\u0131m\u0131z o zaman ba\u015fbakan olarak talimat vermi\u015fti: \u0130lave b\u00fcy\u00fckel\u00e7ilikler a\u00e7al\u0131m.<\/p>\n<p>O zaman Afrika&#8217;da 12 b\u00fcy\u00fckel\u00e7ili\u011fimiz vard\u0131. Say\u0131s\u0131n\u0131 22&#8217;ye \u00e7\u0131kartacakt\u0131k. \u015eimdi 40 k\u00fcsur tane, 46 tane herh\u00e2lde. O 10 tane hangisi olmal\u0131d\u0131r? Biz Ba\u015fbakanl\u0131kta o zaman bir \u00e7al\u0131\u015fma yapt\u0131k. Sonra D\u0131\u015fi\u015flerinden arkada\u015flarla bir araya geldik.<\/p>\n<p>T\u0130KA d\u00f6neminde geli\u015ftirdi\u011fimiz stratejinin daha sonra siyasal aya\u011f\u0131n\u0131 olu\u015fturmada \u00e7al\u0131\u015fmalar yapt\u0131k. O zaman da kulland\u0131\u011f\u0131m\u0131z orijinal metodolojiler vard\u0131. Hangi \u00fclkeye niye b\u00fcy\u00fckel\u00e7ilik a\u00e7mal\u0131y\u0131z ve nereden ba\u015flamal\u0131y\u0131z meselesi&#8230;<\/p>\n<p>\u015eimdi tabii \u00f6yle bir soru yok. Her tarafa a\u00e7t\u0131\u011f\u0131m\u0131z i\u00e7in \u015fimdi uygun insan\u0131 nereden bulaca\u011f\u0131z meselesi var. Bunlar ger\u00e7ekten devletlerin kabiliyetleriyle alakal\u0131 oldu\u011fu gibi devletlerin kabiliyetlerini ve tecr\u00fcbelerini geli\u015ftiren konular. Bunlar\u0131 hayata ge\u00e7irdi\u011finiz zaman ilave kaslar geli\u015ftiriyorsunuz, ilave yetenekler geli\u015ftiriyorsunuz. O da \u00f6nemli.&#8221;<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-full wp-image-62734\" src=\"https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/2-18.png\" alt=\"\" width=\"900\" height=\"506\" srcset=\"https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/2-18.png 900w, https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/2-18-400x225.png 400w, https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/2-18-540x304.png 540w\" sizes=\"auto, (max-width: 900px) 100vw, 900px\" \/><\/p>\n<h2>Avrupa&#8217;ya vize serbestisi i\u00e7in Cumhurba\u015fkan\u0131 Erdo\u011fan talimat verdi<\/h2>\n<p>Programda T\u00fcrk vatanda\u015flar\u0131n\u0131n Avrupa \u00fclkelerine seyahatlerinde ya\u015fad\u0131klar\u0131 vize sorunlar\u0131 da g\u00fcndeme geldi. Avrupa Birli\u011fi ile y\u00fcr\u00fct\u00fclen vize serbestisi g\u00f6r\u00fc\u015fmelerine ili\u015fkin a\u00e7\u0131klamalarda bulunan Bakan Fidan, Cumhurba\u015fkan\u0131 Recep Tayyip Erdo\u011fan&#8217;\u0131n gerekli haz\u0131rl\u0131klar\u0131n tamamlanmas\u0131 y\u00f6n\u00fcnde talimat verdi\u011fini s\u00f6yledi.<\/p>\n<h3>Avrupa Birli\u011fi&#8217;nin ortak vize uygulamalar\u0131<\/h3>\n<p>T\u00fcrk vatanda\u015flar\u0131n\u0131n i\u015f, e\u011fitim, sa\u011fl\u0131k ve turizm amac\u0131yla Avrupa \u00fclkelerine seyahat etmek istedi\u011fini belirten Fidan, Schengen uygulamas\u0131n\u0131n mevcut sorunlar\u0131n temelinde yer ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 savundu.<\/p>\n<p>Bakan Fidan \u015fu ifadeleri kulland\u0131:<\/p>\n<p>&#8220;Y\u00fccel Beyci\u011fim, \u00f6zellikle Avrupa merkezli, Avrupa \u00fclkeleriyle i\u015fi olan vatanda\u015flar\u0131m\u0131z, karde\u015flerimiz&#8230; Bu i\u015f oluyor, ziyaret oluyor, \u00f6\u011frencilik oluyor, tedavi oluyor, turizm oluyor. Hatta gezmeye gitmek istiyor. Vatanda\u015flar\u0131m\u0131z\u0131n ciddi bir konusu bu.<\/p>\n<p>Serbest ve rahat hareket etmek istiyor. \u0130mk\u00e2n\u0131m var, ben seyahat etmek istiyorum. Avrupa da yan\u0131 ba\u015f\u0131mda. \u015eimdi problem tabii yap\u0131sal. En b\u00fcy\u00fck sorun Avrupa devletlerinin hepsinin bizimle ili\u015fkileri iyi.<\/p>\n<p>Avrupa Birli\u011fi diye bir yap\u0131 olmasa biz Avrupa&#8217;dan belki bu \u00fclkelerin yar\u0131s\u0131ndan fazlas\u0131yla vize sorunu ya\u015famayaca\u011f\u0131z. Ama Avrupa Birli\u011fi ortak karar al\u0131p Schengen b\u00f6lgesine i\u015fi soktu\u011fu i\u00e7in biz Schengen vizesine tabi \u00fclke durumuna d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f durumday\u0131z.&#8221;<\/p>\n<h3>Y\u0131lda 1,2-1,3 milyon T\u00fcrk vatanda\u015f\u0131 vize ba\u015fvurusu yap\u0131yor<\/h3>\n<p>Vize ba\u015fvurular\u0131na ili\u015fkin rakamlar\u0131 da payla\u015fan Fidan, 2025 y\u0131l\u0131 verilerine g\u00f6re ba\u015fvurular\u0131n yakla\u015f\u0131k y\u00fczde 85-86&#8217;s\u0131n\u0131n kabul edildi\u011fini s\u00f6yledi.<\/p>\n<p>Fidan \u015f\u00f6yle devam etti:<\/p>\n<p>&#8220;\u015eu anda her 100 ba\u015fvurudan 85 ve 86&#8217;s\u0131 kabul ediliyor. Avrupa Birli\u011fi i\u00e7in konu\u015fuyorum, Schengen vizesinde 14-15&#8217;i kabul edilmiyor. Y\u0131ll\u0131k 2025 y\u0131l\u0131 rakamlar\u0131 \u015fu anda var. Birka\u00e7 ay sonra 2026 rakamlar\u0131 da \u00e7\u0131kar.<\/p>\n<p>1,2-1,3 milyon vatanda\u015f\u0131m\u0131z vize i\u00e7in ba\u015fvuruyor. Bunun a\u015fa\u011f\u0131 yukar\u0131 1 milyon k\u00fcsuruna vize veriliyor ama verilemeyenler de oluyor.&#8221;<\/p>\n<h3>Avrupa&#8217;da a\u015f\u0131r\u0131 sa\u011f\u0131n g\u00f6\u00e7 politikalar\u0131na etkisi<\/h3>\n<p>Fidan, Avrupa&#8217;daki a\u015f\u0131r\u0131 sa\u011f siyasi hareketlerin g\u00f6\u00e7 politikalar\u0131 \u00fczerinden h\u00fck\u00fcmetlere bask\u0131 yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve bunun vize uygulamalar\u0131n\u0131 etkiledi\u011fini savundu.<\/p>\n<p>Fidan, a\u00e7\u0131klamas\u0131nda \u015fu ifadelere yer verdi:<\/p>\n<p>&#8220;Di\u011fer taraftan Avrupa&#8217;da daha \u00f6nce de ifade etmi\u015ftik. \u00d6zellikle a\u015f\u0131r\u0131 sa\u011f\u0131n g\u00f6\u00e7 politikalar\u0131 \u00fczerinden h\u00fck\u00fcmetlere y\u00fcklenmesi ve bir taban bulmas\u0131 bir\u00e7ok h\u00fck\u00fcmeti vize politikalar\u0131nda a\u015f\u0131r\u0131 fren basmaya itmi\u015f durumda.<\/p>\n<p>\u00d6zellikle gen\u00e7 n\u00fcfus bundan etkileniyor. Oradaki g\u00f6\u00e7men ajanslar\u0131 nezdinde gen\u00e7 bir n\u00fcfus bir yere hareket etti\u011fi zaman, \u00f6zellikle \u00f6\u011frenci pozisyonunda, orada daha fazla kalmaya ve ya\u015famaya y\u00f6nelik bir irade koyaca\u011f\u0131na ili\u015fkin bir alg\u0131 var. Dolay\u0131s\u0131yla \u00f6\u011frenci hareketlili\u011fine gelen k\u0131s\u0131tlamalar var.&#8221;<\/p>\n<h3>\u00dcniversite \u00f6\u011frencilerinin vize sorunlar\u0131 takip ediliyor<\/h3>\n<p>Avrupa \u00fclkelerindeki e\u011fitim kurumlar\u0131ndan kabul almas\u0131na ra\u011fmen vize i\u015flemleri geciken \u00f6\u011frencilerin sorunlar\u0131 i\u00e7in giri\u015fimlerde bulunuldu\u011funu belirten Fidan, \u015funlar\u0131 s\u00f6yledi:<\/p>\n<p>&#8220;\u00d6zellikle belli kabulleri alan karde\u015flerimizin daha ge\u00e7 vize ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rd\u00fck\u00e7e bunlara hem merkezden hem yerelden muazzam bir m\u00fcdahalede bulunuyoruz. Karde\u015flerimizin senesi, s\u00f6mestirleri yanmas\u0131n diye.<\/p>\n<p>Avrupa Birli\u011fi bunun fark\u0131nda. Buradan bizim bir noktaya evrilmemiz gerekiyor. Buna y\u00f6nelik \u00e7al\u0131\u015fmalar devam ediyor.&#8221;<\/p>\n<h3>Vize serbestisi i\u00e7in d\u00fczenlemeler TBMM&#8217;ye gelecek<\/h3>\n<p>D\u0131\u015fi\u015fleri Bakan\u0131 Hakan Fidan, T\u00fcrkiye&#8217;nin Avrupa Birli\u011fi ile y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc vize serbestisi s\u00fcrecinin ilerletilmesi i\u00e7in tamamlanmas\u0131 gereken baz\u0131 konular bulundu\u011funu a\u00e7\u0131klad\u0131. Bu d\u00fczenlemelerin TBMM&#8217;den ge\u00e7irilmesi gerekti\u011fini belirten Fidan, Cumhurba\u015fkan\u0131 Erdo\u011fan&#8217;\u0131n talimat\u0131yla kurumlar aras\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n tamamland\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi.<\/p>\n<p>Fidan, \u015fu ifadeleri kulland\u0131:<\/p>\n<p>&#8220;Bu vize serbestli\u011finin hayata ge\u00e7mesi i\u00e7in tamamlamam\u0131z gereken birka\u00e7 tane konu var. Meclisten ge\u00e7irmemiz gerekiyor. Bunun yap\u0131lmas\u0131 i\u00e7in Cumhurba\u015fkan\u0131m\u0131z da talimat verdi.<\/p>\n<p>Kurumlar aras\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalar da Cevdet Bey&#8217;in ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131nda, Cumhurba\u015fkan\u0131 Yard\u0131mc\u0131s\u0131n\u0131n ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131nda bitmi\u015f durumda. Bunun \u015fu anda bir tasla\u011f\u0131 haz\u0131rland\u0131.<\/p>\n<p>\u0130n\u015fallah onu da yak\u0131nda bitirip&#8230; Hatta haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131m\u0131z taslaklar\u0131 \u015fimdi Avrupal\u0131larla teknik d\u00fczeyde konu\u015fuyor bizim AB Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131ndaki arkada\u015flar\u0131m\u0131z, D\u0131\u015fi\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131ndaki arkada\u015flar\u0131m\u0131z. B\u00f6yle y\u00fcr\u00fcyen teknik s\u00fcre\u00e7leri de var.&#8221;<\/p>\n<p>Bakan Fidan&#8217;\u0131n a\u00e7\u0131klamalar\u0131nda vize serbestisine y\u00f6nelik yasal haz\u0131rl\u0131klar\u0131n s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc belirtilirken, T\u00fcrk vatanda\u015flar\u0131n\u0131n Avrupa \u00fclkelerine vizesiz seyahat etmeye ba\u015flayaca\u011f\u0131na ili\u015fkin kesin bir tarih payla\u015f\u0131lmad\u0131.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-full wp-image-62741\" src=\"https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/9-2.png\" alt=\"\" width=\"900\" height=\"506\" srcset=\"https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/9-2.png 900w, https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/9-2-400x225.png 400w, https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/9-2-540x304.png 540w\" sizes=\"auto, (max-width: 900px) 100vw, 900px\" \/><\/p>\n<h2>Fidan&#8217;\u0131n \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki d\u00f6nem diplomasi program\u0131<\/h2>\n<p>Program\u0131n son b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde D\u0131\u015fi\u015fleri Bakan\u0131 Hakan Fidan&#8217;a gelecek d\u00f6nemde kat\u0131laca\u011f\u0131 uluslararas\u0131 toplant\u0131lar ve ziyaret program\u0131 da soruldu. Fidan, Cumhurba\u015fkan\u0131 Erdo\u011fan&#8217;a e\u015flik edece\u011fi zirvelerin yan\u0131 s\u0131ra NATO toplant\u0131lar\u0131 ve ikili ziyaretlerin g\u00fcndeminde bulundu\u011funu a\u00e7\u0131klad\u0131.<\/p>\n<p>Bakan Fidan \u015f\u00f6yle konu\u015ftu:<\/p>\n<p>&#8220;\u00d6n\u00fcm\u00fczdeki s\u00fcrece ili\u015fkin Cumhurba\u015fkan\u0131m\u0131za e\u015flik edece\u011fimiz programlar var. Bunlardan T\u00fcrkiye-Afrika zirvesi \u00f6nemli bir program. Haz\u0131rl\u0131klar\u0131m\u0131z devam ediyor.<\/p>\n<p>Cumhurba\u015fkan\u0131m\u0131z\u0131n Miami G20 Zirvesi&#8217;ne kat\u0131l\u0131m\u0131 var. Zirvenin kendisi konusu itibar\u0131yla \u00f6nemli ama en az onun kadar, hatta ondan daha \u00f6nemlisi Cumhurba\u015fkan\u0131m\u0131z\u0131n oradaki liderlerle yapt\u0131\u011f\u0131 ikili g\u00f6r\u00fc\u015fmeler.<\/p>\n<p>\u00c7in lideri, Rus lideri, Alman, \u0130ngiliz, Frans\u0131z, Amerikal\u0131 liderler, di\u011fer \u00fclkeler&#8230; Bunlar\u0131n hepsiyle y\u00fcr\u00fcyen dosyalar\u0131m\u0131z, konular\u0131m\u0131z, i\u015flerimiz var. Miami bizim i\u00e7in \u00f6nemli.<\/p>\n<p>Tabii benim kat\u0131lmam gereken seyahatler var. NATO Bakanlar Konseyi toplant\u0131s\u0131 var, ona gidece\u011fiz. R4-E4 toplant\u0131s\u0131 var Berlin&#8217;de, ona gitmemiz gerekiyor.<\/p>\n<p>B\u00f6yle birka\u00e7 \u015fu anda planlamas\u0131 yap\u0131lan ikili ziyaret var. Onlara kat\u0131lmam\u0131z gerekiyor. G\u00fcndem \u00e7ok yo\u011fun.&#8221;<\/p>\n<h2>Yo\u011fun diplomasi trafi\u011finde \u00e7al\u0131\u015fma ve dinlenme d\u00fczeni<\/h2>\n<p>Program\u0131n sonunda yo\u011fun seyahat program\u0131 ve \u00e7al\u0131\u015fma temposu hakk\u0131nda da sorular\u0131 yan\u0131tlayan Bakan Fidan, uzun s\u00fcreli diplomatik g\u00f6revlerin bedensel ve zihinsel yorgunluk olu\u015fturdu\u011funu s\u00f6yledi. Seyahatlerde kitap okumaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirten Fidan, \u00e7al\u0131\u015fma temposunu \u015f\u00f6yle anlatt\u0131:<\/p>\n<p>&#8220;\u00c7ok fazla arka arkaya seyahat edince bazen \u00e7ok k\u0131sa anl\u0131\u011f\u0131na, milisaniyeler mertebesinde, nerede oldu\u011funuzu d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcz oluyor. Bazen gece farkl\u0131 otelde yatm\u0131\u015f oluyorsunuz.<\/p>\n<p>Dinlenmek iki t\u00fcrl\u00fc. Herkesin ba\u015f\u0131nda var. Bir bedensel yorgunluk meselesi, bir zihinsel yorgunluk meselesi. Asl\u0131nda zihinsel yorgunluk dedi\u011finiz \u015fey, yo\u011funla\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131z konu belli bir yere ula\u015ft\u0131ktan sonra o zihni ba\u015fka bir yere kayd\u0131rman\u0131z gerekiyor.<\/p>\n<p>O kayd\u0131rma nas\u0131l oluyor? O \u00f6nemli. Onun i\u00e7in ya iyi okumalara dalman\u0131z laz\u0131m ya da nitelikli sohbetlerin olmas\u0131 laz\u0131m. Eskiden nitelikli sohbet yapma imk\u00e2n\u0131 daha \u00e7ok olabiliyordu ama \u015fimdi herh\u00e2lde daha \u00e7ok kitaplarla ba\u015f ba\u015fa kal\u0131yoruz.<\/p>\n<p>Zaman bulabilmek \u00f6nemli. Seyahatlerde okuyoruz ama zaman bulmakta s\u0131k\u0131nt\u0131 var. Bulabildi\u011fimiz her zaman\u0131 i\u015fin i\u00e7ine kat\u0131yoruz. Ald\u0131\u011f\u0131m\u0131z terbiye de bu \u015fekilde. Cumhurba\u015fkan\u0131m\u0131z da bu \u015fekilde \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor.<\/p>\n<p>Ne kadar zaman\u0131m\u0131z varsa, bo\u015f zaman m\u0131 \u00e7\u0131kt\u0131, hemen ilave randevu ekleyelim, seyahat ekleyelim, kabul ekleyelim. \u0130\u00e7eride toplant\u0131lar\u0131m\u0131z var, bakanl\u0131kla ilgili toplant\u0131lar var. H\u00fck\u00fcmet i\u00e7inde yap\u0131lmas\u0131 gereken \u00e7ok say\u0131da koordinasyon var. Di\u011fer bakanl\u0131klarla oturmam\u0131z laz\u0131m.<\/p>\n<p>S\u00fcrekli g\u00fcn\u00fcn 24 saatini i\u015finize hasretseniz konular bitmiyor. Bir de i\u015fin \u015f\u00f6yle bir do\u011fas\u0131 var: \u0130\u015f yapt\u0131k\u00e7a, \u00e7al\u0131\u015ft\u0131k\u00e7a daha fazla i\u015f y\u00fcr\u00fcyor. Allah sa\u011fl\u0131k s\u0131hhat versin de i\u015fler sorun de\u011fil. \u00c7ok \u015f\u00fck\u00fcr i\u015fler yap\u0131lmak i\u00e7in var.<\/p>\n<p>Sonu\u00e7ta emanet. Bu emanetleri ta\u015f\u0131mak gerekiyor. Her zaman diyorum, birileri bu emanetleri ta\u015f\u0131mal\u0131 ki ger\u00e7ekten \u00fclke huzur i\u00e7erisinde olsun, istikrar i\u00e7erisinde olsun.<\/p>\n<p>Sadece bizim de\u011fil b\u00f6lgemizin de huzuru ve istikrar\u0131 T\u00fcrkiye&#8217;nin, bizlerin \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131ndan bir noktada ge\u00e7er duruma gelmi\u015f durumda. Bu omuzlar\u0131n\u0131zdaki sorumlulu\u011fu daha da art\u0131r\u0131yor.&#8221;<\/p>\n<p>Program\u0131n sonunda Rusya D\u0131\u015fi\u015fleri Bakan\u0131 Sergey Lavrov&#8217;un T\u00fcrk diplomatlar\u0131na ili\u015fkin de\u011ferlendirmelerinin hat\u0131rlat\u0131lmas\u0131 \u00fczerine Fidan, T\u00fcrkiye&#8217;nin diplomatik yakla\u015f\u0131m\u0131na ili\u015fkin \u015fu ifadeleri kulland\u0131:<\/p>\n<p>&#8220;Bizim ger\u00e7ekten bir hikmetle, stratejik ak\u0131lla ortaya koydu\u011fumuz fikirlerin k\u0131ymetini bilenler her ge\u00e7en g\u00fcn art\u0131yor. Niyetimizi de g\u00f6r\u00fcyorlar.&#8221;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>D\u0131\u015fi\u015fleri Bakan\u0131 Hakan Fidan, kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 televizyon program\u0131nda T\u00fcrkiye&#8217;nin d\u0131\u015f politika g\u00fcndemine ili\u015fkin kapsaml\u0131 a\u00e7\u0131klamalarda bulundu. ABD, \u00c7in ve Rusya aras\u0131ndaki g\u00fc\u00e7 dengelerini de\u011ferlendiren Fidan, H\u00fcrm\u00fcz Bo\u011faz\u0131&#8217;ndaki kriz i\u00e7in diplomatik temaslar\u0131n s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc a\u00e7\u0131klad\u0131. T\u00fcrkiye-ABD ili\u015fkilerinde CAATSA yapt\u0131r\u0131mlar\u0131, F-35 ve S-400 sorunlar\u0131n\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcn\u00fc isteyen Fidan, Mekke Savunma \u0130ttifak\u0131 kapsam\u0131nda Yemen&#8217;de T\u00fcrk askeri bulundurulmas\u0131na y\u00f6nelik karar al\u0131nmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 vurgulad\u0131. T\u00fcrkiye&#8217;nin asker\u00ee tecr\u00fcbesine ili\u015fkin \u201cSava\u015f bizim i\u015fimiz. \u00c7ok sava\u015ft\u0131k. Allah uzak tutsun sava\u015ftan ama konu sava\u015fmaya gelince bildi\u011fimiz bir yerden soru \u00e7\u0131kar. Merak etmeyin\u201d ifadelerini kullanan Fidan, Gazze&#8217;ye g\u00f6nderilmek istenen konteynerlerin \u0130srail taraf\u0131ndan engellendi\u011fini bildirdi. Suriye, Karadeniz, Rusya-Ukrayna sava\u015f\u0131, Libya, Afrika a\u00e7\u0131l\u0131m\u0131 ve b\u00f6lgesel diplomasi platformlar\u0131na da de\u011finen Fidan, Avrupa&#8217;ya vize serbestisi i\u00e7in Cumhurba\u015fkan\u0131 Recep Tayyip Erdo\u011fan&#8217;\u0131n talimat verdi\u011fini ve gerekli d\u00fczenlemelerin TBMM&#8217;ye getirilece\u011fini s\u00f6yledi.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":62743,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[32,582,53],"class_list":["post-62732","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-genel","tag-turkiye","tag-dispolitika","tag-hakanfidan"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v28.9 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Hakan Fidan&#039;dan d\u0131\u015f politikada kapsaml\u0131 a\u00e7\u0131klamalar! Mekke \u0130ttifak\u0131, Yemen, Gazze, Suriye, ABD, Rusya ve Avrupa&#039;ya vize serbestisi - Merceknet Haber<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/2026\/11\/22\/hakan-fidandan-dis-politikada-kapsamli-aciklamalar-mekke-ittifaki-yemen-gazze-suriye-abd-rusya-ve-avrupaya-vize-serbestisi\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"tr_TR\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Hakan Fidan&#039;dan d\u0131\u015f politikada kapsaml\u0131 a\u00e7\u0131klamalar! Mekke \u0130ttifak\u0131, Yemen, Gazze, Suriye, ABD, Rusya ve Avrupa&#039;ya vize serbestisi - Merceknet Haber\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"D\u0131\u015fi\u015fleri Bakan\u0131 Hakan Fidan, kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 televizyon program\u0131nda T\u00fcrkiye&#039;nin d\u0131\u015f politika g\u00fcndemine ili\u015fkin kapsaml\u0131 a\u00e7\u0131klamalarda bulundu. ABD, \u00c7in ve Rusya aras\u0131ndaki g\u00fc\u00e7 dengelerini de\u011ferlendiren Fidan, H\u00fcrm\u00fcz Bo\u011faz\u0131&#039;ndaki kriz i\u00e7in diplomatik temaslar\u0131n s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc a\u00e7\u0131klad\u0131. T\u00fcrkiye-ABD ili\u015fkilerinde CAATSA yapt\u0131r\u0131mlar\u0131, F-35 ve S-400 sorunlar\u0131n\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcn\u00fc isteyen Fidan, Mekke Savunma \u0130ttifak\u0131 kapsam\u0131nda Yemen&#039;de T\u00fcrk askeri bulundurulmas\u0131na y\u00f6nelik karar al\u0131nmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 vurgulad\u0131. T\u00fcrkiye&#039;nin asker\u00ee tecr\u00fcbesine ili\u015fkin \u201cSava\u015f bizim i\u015fimiz. \u00c7ok sava\u015ft\u0131k. Allah uzak tutsun sava\u015ftan ama konu sava\u015fmaya gelince bildi\u011fimiz bir yerden soru \u00e7\u0131kar. Merak etmeyin\u201d ifadelerini kullanan Fidan, Gazze&#039;ye g\u00f6nderilmek istenen konteynerlerin \u0130srail taraf\u0131ndan engellendi\u011fini bildirdi. Suriye, Karadeniz, Rusya-Ukrayna sava\u015f\u0131, Libya, Afrika a\u00e7\u0131l\u0131m\u0131 ve b\u00f6lgesel diplomasi platformlar\u0131na da de\u011finen Fidan, Avrupa&#039;ya vize serbestisi i\u00e7in Cumhurba\u015fkan\u0131 Recep Tayyip Erdo\u011fan&#039;\u0131n talimat verdi\u011fini ve gerekli d\u00fczenlemelerin TBMM&#039;ye getirilece\u011fini s\u00f6yledi.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/2026\/11\/22\/hakan-fidandan-dis-politikada-kapsamli-aciklamalar-mekke-ittifaki-yemen-gazze-suriye-abd-rusya-ve-avrupaya-vize-serbestisi\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Merceknet Haber\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/merceknet\" \/>\n<meta property=\"article:author\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/merceknet\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2026-11-21T21:01:27+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2026-11-22T07:21:05+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/hakan-fidandan-dis-politikada-kapsamli-aciklamalar-mekke-ittifaki-yemen-gazze-suriye-abd-rusya-ve-avrupaya-vize-serbestisi_df2ec9b.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"900\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"506\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Hamdi Ba\u011fc\u0131\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@https:\/\/x.com\/merceknethaber\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@merceknethaber\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Yazan:\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Hamdi Ba\u011fc\u0131\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Tahmini okuma s\u00fcresi\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"56 dakika\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.merceknet.com\\\/tr\\\/2026\\\/11\\\/22\\\/hakan-fidandan-dis-politikada-kapsamli-aciklamalar-mekke-ittifaki-yemen-gazze-suriye-abd-rusya-ve-avrupaya-vize-serbestisi\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.merceknet.com\\\/tr\\\/2026\\\/11\\\/22\\\/hakan-fidandan-dis-politikada-kapsamli-aciklamalar-mekke-ittifaki-yemen-gazze-suriye-abd-rusya-ve-avrupaya-vize-serbestisi\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"Hamdi Ba\u011fc\u0131\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.merceknet.com\\\/tr\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/28c60df0a00241899776a580cb9db4f5\"},\"headline\":\"Hakan Fidan&#8217;dan d\u0131\u015f politikada kapsaml\u0131 a\u00e7\u0131klamalar! Mekke \u0130ttifak\u0131, Yemen, Gazze, Suriye, ABD, Rusya ve Avrupa&#8217;ya vize serbestisi\",\"datePublished\":\"2026-11-21T21:01:27+00:00\",\"dateModified\":\"2026-11-22T07:21:05+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.merceknet.com\\\/tr\\\/2026\\\/11\\\/22\\\/hakan-fidandan-dis-politikada-kapsamli-aciklamalar-mekke-ittifaki-yemen-gazze-suriye-abd-rusya-ve-avrupaya-vize-serbestisi\\\/\"},\"wordCount\":12703,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.merceknet.com\\\/tr\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.merceknet.com\\\/tr\\\/2026\\\/11\\\/22\\\/hakan-fidandan-dis-politikada-kapsamli-aciklamalar-mekke-ittifaki-yemen-gazze-suriye-abd-rusya-ve-avrupaya-vize-serbestisi\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.merceknet.com\\\/tr\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/11\\\/hakan-fidandan-dis-politikada-kapsamli-aciklamalar-mekke-ittifaki-yemen-gazze-suriye-abd-rusya-ve-avrupaya-vize-serbestisi_df2ec9b.jpg\",\"keywords\":[\"#T\u00fcrkiye\",\"D\u0131\u015fPolitika\",\"HakanFidan\"],\"inLanguage\":\"tr\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.merceknet.com\\\/tr\\\/2026\\\/11\\\/22\\\/hakan-fidandan-dis-politikada-kapsamli-aciklamalar-mekke-ittifaki-yemen-gazze-suriye-abd-rusya-ve-avrupaya-vize-serbestisi\\\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.merceknet.com\\\/tr\\\/2026\\\/11\\\/22\\\/hakan-fidandan-dis-politikada-kapsamli-aciklamalar-mekke-ittifaki-yemen-gazze-suriye-abd-rusya-ve-avrupaya-vize-serbestisi\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.merceknet.com\\\/tr\\\/2026\\\/11\\\/22\\\/hakan-fidandan-dis-politikada-kapsamli-aciklamalar-mekke-ittifaki-yemen-gazze-suriye-abd-rusya-ve-avrupaya-vize-serbestisi\\\/\",\"name\":\"Hakan Fidan'dan d\u0131\u015f politikada kapsaml\u0131 a\u00e7\u0131klamalar! Mekke \u0130ttifak\u0131, Yemen, Gazze, Suriye, ABD, Rusya ve Avrupa'ya vize serbestisi - Merceknet Haber\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.merceknet.com\\\/tr\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.merceknet.com\\\/tr\\\/2026\\\/11\\\/22\\\/hakan-fidandan-dis-politikada-kapsamli-aciklamalar-mekke-ittifaki-yemen-gazze-suriye-abd-rusya-ve-avrupaya-vize-serbestisi\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.merceknet.com\\\/tr\\\/2026\\\/11\\\/22\\\/hakan-fidandan-dis-politikada-kapsamli-aciklamalar-mekke-ittifaki-yemen-gazze-suriye-abd-rusya-ve-avrupaya-vize-serbestisi\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.merceknet.com\\\/tr\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/11\\\/hakan-fidandan-dis-politikada-kapsamli-aciklamalar-mekke-ittifaki-yemen-gazze-suriye-abd-rusya-ve-avrupaya-vize-serbestisi_df2ec9b.jpg\",\"datePublished\":\"2026-11-21T21:01:27+00:00\",\"dateModified\":\"2026-11-22T07:21:05+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.merceknet.com\\\/tr\\\/2026\\\/11\\\/22\\\/hakan-fidandan-dis-politikada-kapsamli-aciklamalar-mekke-ittifaki-yemen-gazze-suriye-abd-rusya-ve-avrupaya-vize-serbestisi\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"tr\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.merceknet.com\\\/tr\\\/2026\\\/11\\\/22\\\/hakan-fidandan-dis-politikada-kapsamli-aciklamalar-mekke-ittifaki-yemen-gazze-suriye-abd-rusya-ve-avrupaya-vize-serbestisi\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"tr\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.merceknet.com\\\/tr\\\/2026\\\/11\\\/22\\\/hakan-fidandan-dis-politikada-kapsamli-aciklamalar-mekke-ittifaki-yemen-gazze-suriye-abd-rusya-ve-avrupaya-vize-serbestisi\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.merceknet.com\\\/tr\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/11\\\/hakan-fidandan-dis-politikada-kapsamli-aciklamalar-mekke-ittifaki-yemen-gazze-suriye-abd-rusya-ve-avrupaya-vize-serbestisi_df2ec9b.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.merceknet.com\\\/tr\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/11\\\/hakan-fidandan-dis-politikada-kapsamli-aciklamalar-mekke-ittifaki-yemen-gazze-suriye-abd-rusya-ve-avrupaya-vize-serbestisi_df2ec9b.jpg\",\"width\":900,\"height\":506,\"caption\":\"Hakan Fidan'dan d\u0131\u015f politikada kapsaml\u0131 a\u00e7\u0131klamalar! Mekke \u0130ttifak\u0131, Yemen, Gazze, Suriye, ABD, Rusya ve Avrupa'ya vize serbestisi\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.merceknet.com\\\/tr\\\/2026\\\/11\\\/22\\\/hakan-fidandan-dis-politikada-kapsamli-aciklamalar-mekke-ittifaki-yemen-gazze-suriye-abd-rusya-ve-avrupaya-vize-serbestisi\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Anasayfa\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.merceknet.com\\\/tr\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Hakan Fidan&#8217;dan d\u0131\u015f politikada kapsaml\u0131 a\u00e7\u0131klamalar! Mekke \u0130ttifak\u0131, Yemen, Gazze, Suriye, ABD, Rusya ve Avrupa&#8217;ya vize serbestisi\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.merceknet.com\\\/tr\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.merceknet.com\\\/tr\\\/\",\"name\":\"Merceknet\",\"description\":\"T\u00fcrkiye&#039;nin ba\u011f\u0131ms\u0131z internet haber gazetesi\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.merceknet.com\\\/tr\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.merceknet.com\\\/tr\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"tr\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.merceknet.com\\\/tr\\\/#organization\",\"name\":\"Merceknet Haber\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.merceknet.com\\\/tr\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"tr\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.merceknet.com\\\/tr\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.merceknet.com\\\/tr\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/01\\\/868ee895-9395-465e-bb2e-00afb6ea7c41-md-2.jpeg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.merceknet.com\\\/tr\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/01\\\/868ee895-9395-465e-bb2e-00afb6ea7c41-md-2.jpeg\",\"width\":800,\"height\":533,\"caption\":\"Merceknet Haber\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.merceknet.com\\\/tr\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/www.facebook.com\\\/merceknet\",\"https:\\\/\\\/x.com\\\/merceknethaber\",\"https:\\\/\\\/www.linkedin.com\\\/feed\\\/\",\"https:\\\/\\\/www.instagram.com\\\/merceknethaber\\\/\",\"https:\\\/\\\/www.youtube.com\\\/@merceknet\"]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.merceknet.com\\\/tr\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/2b640179dc328e9c37cb64df4f6c3fe7\",\"name\":\"Av. \u00d6zge \u00d6zmen Korkut\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"tr\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/912ed4ebd13e18a5c6cc95aecd61f4ea14b40ce2626de4b61bcf4d9bffb62cd4?s=96&d=mm&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/912ed4ebd13e18a5c6cc95aecd61f4ea14b40ce2626de4b61bcf4d9bffb62cd4?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/912ed4ebd13e18a5c6cc95aecd61f4ea14b40ce2626de4b61bcf4d9bffb62cd4?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Av. \u00d6zge \u00d6zmen Korkut\"},\"sameAs\":[\"av.ozgeozmenkorkut\"],\"url\":\"https:\\\/\\\/www.merceknet.com\\\/tr\\\/author\\\/ozgeozmen\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Hakan Fidan'dan d\u0131\u015f politikada kapsaml\u0131 a\u00e7\u0131klamalar! Mekke \u0130ttifak\u0131, Yemen, Gazze, Suriye, ABD, Rusya ve Avrupa'ya vize serbestisi - Merceknet Haber","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/2026\/11\/22\/hakan-fidandan-dis-politikada-kapsamli-aciklamalar-mekke-ittifaki-yemen-gazze-suriye-abd-rusya-ve-avrupaya-vize-serbestisi\/","og_locale":"tr_TR","og_type":"article","og_title":"Hakan Fidan'dan d\u0131\u015f politikada kapsaml\u0131 a\u00e7\u0131klamalar! Mekke \u0130ttifak\u0131, Yemen, Gazze, Suriye, ABD, Rusya ve Avrupa'ya vize serbestisi - Merceknet Haber","og_description":"D\u0131\u015fi\u015fleri Bakan\u0131 Hakan Fidan, kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 televizyon program\u0131nda T\u00fcrkiye'nin d\u0131\u015f politika g\u00fcndemine ili\u015fkin kapsaml\u0131 a\u00e7\u0131klamalarda bulundu. ABD, \u00c7in ve Rusya aras\u0131ndaki g\u00fc\u00e7 dengelerini de\u011ferlendiren Fidan, H\u00fcrm\u00fcz Bo\u011faz\u0131'ndaki kriz i\u00e7in diplomatik temaslar\u0131n s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc a\u00e7\u0131klad\u0131. T\u00fcrkiye-ABD ili\u015fkilerinde CAATSA yapt\u0131r\u0131mlar\u0131, F-35 ve S-400 sorunlar\u0131n\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcn\u00fc isteyen Fidan, Mekke Savunma \u0130ttifak\u0131 kapsam\u0131nda Yemen'de T\u00fcrk askeri bulundurulmas\u0131na y\u00f6nelik karar al\u0131nmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 vurgulad\u0131. T\u00fcrkiye'nin asker\u00ee tecr\u00fcbesine ili\u015fkin \u201cSava\u015f bizim i\u015fimiz. \u00c7ok sava\u015ft\u0131k. Allah uzak tutsun sava\u015ftan ama konu sava\u015fmaya gelince bildi\u011fimiz bir yerden soru \u00e7\u0131kar. Merak etmeyin\u201d ifadelerini kullanan Fidan, Gazze'ye g\u00f6nderilmek istenen konteynerlerin \u0130srail taraf\u0131ndan engellendi\u011fini bildirdi. Suriye, Karadeniz, Rusya-Ukrayna sava\u015f\u0131, Libya, Afrika a\u00e7\u0131l\u0131m\u0131 ve b\u00f6lgesel diplomasi platformlar\u0131na da de\u011finen Fidan, Avrupa'ya vize serbestisi i\u00e7in Cumhurba\u015fkan\u0131 Recep Tayyip Erdo\u011fan'\u0131n talimat verdi\u011fini ve gerekli d\u00fczenlemelerin TBMM'ye getirilece\u011fini s\u00f6yledi.","og_url":"https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/2026\/11\/22\/hakan-fidandan-dis-politikada-kapsamli-aciklamalar-mekke-ittifaki-yemen-gazze-suriye-abd-rusya-ve-avrupaya-vize-serbestisi\/","og_site_name":"Merceknet Haber","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/merceknet","article_author":"https:\/\/www.facebook.com\/merceknet","article_published_time":"2026-11-21T21:01:27+00:00","article_modified_time":"2026-11-22T07:21:05+00:00","og_image":[{"width":900,"height":506,"url":"https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/hakan-fidandan-dis-politikada-kapsamli-aciklamalar-mekke-ittifaki-yemen-gazze-suriye-abd-rusya-ve-avrupaya-vize-serbestisi_df2ec9b.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Hamdi Ba\u011fc\u0131","twitter_card":"summary_large_image","twitter_creator":"@https:\/\/x.com\/merceknethaber","twitter_site":"@merceknethaber","twitter_misc":{"Yazan:":"Hamdi Ba\u011fc\u0131","Tahmini okuma s\u00fcresi":"56 dakika"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/2026\/11\/22\/hakan-fidandan-dis-politikada-kapsamli-aciklamalar-mekke-ittifaki-yemen-gazze-suriye-abd-rusya-ve-avrupaya-vize-serbestisi\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/2026\/11\/22\/hakan-fidandan-dis-politikada-kapsamli-aciklamalar-mekke-ittifaki-yemen-gazze-suriye-abd-rusya-ve-avrupaya-vize-serbestisi\/"},"author":{"name":"Hamdi Ba\u011fc\u0131","@id":"https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/#\/schema\/person\/28c60df0a00241899776a580cb9db4f5"},"headline":"Hakan Fidan&#8217;dan d\u0131\u015f politikada kapsaml\u0131 a\u00e7\u0131klamalar! Mekke \u0130ttifak\u0131, Yemen, Gazze, Suriye, ABD, Rusya ve Avrupa&#8217;ya vize serbestisi","datePublished":"2026-11-21T21:01:27+00:00","dateModified":"2026-11-22T07:21:05+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/2026\/11\/22\/hakan-fidandan-dis-politikada-kapsamli-aciklamalar-mekke-ittifaki-yemen-gazze-suriye-abd-rusya-ve-avrupaya-vize-serbestisi\/"},"wordCount":12703,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/2026\/11\/22\/hakan-fidandan-dis-politikada-kapsamli-aciklamalar-mekke-ittifaki-yemen-gazze-suriye-abd-rusya-ve-avrupaya-vize-serbestisi\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/hakan-fidandan-dis-politikada-kapsamli-aciklamalar-mekke-ittifaki-yemen-gazze-suriye-abd-rusya-ve-avrupaya-vize-serbestisi_df2ec9b.jpg","keywords":["#T\u00fcrkiye","D\u0131\u015fPolitika","HakanFidan"],"inLanguage":"tr","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/2026\/11\/22\/hakan-fidandan-dis-politikada-kapsamli-aciklamalar-mekke-ittifaki-yemen-gazze-suriye-abd-rusya-ve-avrupaya-vize-serbestisi\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/2026\/11\/22\/hakan-fidandan-dis-politikada-kapsamli-aciklamalar-mekke-ittifaki-yemen-gazze-suriye-abd-rusya-ve-avrupaya-vize-serbestisi\/","url":"https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/2026\/11\/22\/hakan-fidandan-dis-politikada-kapsamli-aciklamalar-mekke-ittifaki-yemen-gazze-suriye-abd-rusya-ve-avrupaya-vize-serbestisi\/","name":"Hakan Fidan'dan d\u0131\u015f politikada kapsaml\u0131 a\u00e7\u0131klamalar! Mekke \u0130ttifak\u0131, Yemen, Gazze, Suriye, ABD, Rusya ve Avrupa'ya vize serbestisi - Merceknet Haber","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/2026\/11\/22\/hakan-fidandan-dis-politikada-kapsamli-aciklamalar-mekke-ittifaki-yemen-gazze-suriye-abd-rusya-ve-avrupaya-vize-serbestisi\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/2026\/11\/22\/hakan-fidandan-dis-politikada-kapsamli-aciklamalar-mekke-ittifaki-yemen-gazze-suriye-abd-rusya-ve-avrupaya-vize-serbestisi\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/hakan-fidandan-dis-politikada-kapsamli-aciklamalar-mekke-ittifaki-yemen-gazze-suriye-abd-rusya-ve-avrupaya-vize-serbestisi_df2ec9b.jpg","datePublished":"2026-11-21T21:01:27+00:00","dateModified":"2026-11-22T07:21:05+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/2026\/11\/22\/hakan-fidandan-dis-politikada-kapsamli-aciklamalar-mekke-ittifaki-yemen-gazze-suriye-abd-rusya-ve-avrupaya-vize-serbestisi\/#breadcrumb"},"inLanguage":"tr","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/2026\/11\/22\/hakan-fidandan-dis-politikada-kapsamli-aciklamalar-mekke-ittifaki-yemen-gazze-suriye-abd-rusya-ve-avrupaya-vize-serbestisi\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"tr","@id":"https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/2026\/11\/22\/hakan-fidandan-dis-politikada-kapsamli-aciklamalar-mekke-ittifaki-yemen-gazze-suriye-abd-rusya-ve-avrupaya-vize-serbestisi\/#primaryimage","url":"https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/hakan-fidandan-dis-politikada-kapsamli-aciklamalar-mekke-ittifaki-yemen-gazze-suriye-abd-rusya-ve-avrupaya-vize-serbestisi_df2ec9b.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/hakan-fidandan-dis-politikada-kapsamli-aciklamalar-mekke-ittifaki-yemen-gazze-suriye-abd-rusya-ve-avrupaya-vize-serbestisi_df2ec9b.jpg","width":900,"height":506,"caption":"Hakan Fidan'dan d\u0131\u015f politikada kapsaml\u0131 a\u00e7\u0131klamalar! Mekke \u0130ttifak\u0131, Yemen, Gazze, Suriye, ABD, Rusya ve Avrupa'ya vize serbestisi"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/2026\/11\/22\/hakan-fidandan-dis-politikada-kapsamli-aciklamalar-mekke-ittifaki-yemen-gazze-suriye-abd-rusya-ve-avrupaya-vize-serbestisi\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Anasayfa","item":"https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Hakan Fidan&#8217;dan d\u0131\u015f politikada kapsaml\u0131 a\u00e7\u0131klamalar! Mekke \u0130ttifak\u0131, Yemen, Gazze, Suriye, ABD, Rusya ve Avrupa&#8217;ya vize serbestisi"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/#website","url":"https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/","name":"Merceknet","description":"T\u00fcrkiye&#039;nin ba\u011f\u0131ms\u0131z internet haber gazetesi","publisher":{"@id":"https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"tr"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/#organization","name":"Merceknet Haber","url":"https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"tr","@id":"https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/868ee895-9395-465e-bb2e-00afb6ea7c41-md-2.jpeg","contentUrl":"https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/868ee895-9395-465e-bb2e-00afb6ea7c41-md-2.jpeg","width":800,"height":533,"caption":"Merceknet Haber"},"image":{"@id":"https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/merceknet","https:\/\/x.com\/merceknethaber","https:\/\/www.linkedin.com\/feed\/","https:\/\/www.instagram.com\/merceknethaber\/","https:\/\/www.youtube.com\/@merceknet"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/#\/schema\/person\/2b640179dc328e9c37cb64df4f6c3fe7","name":"Av. \u00d6zge \u00d6zmen Korkut","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"tr","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/912ed4ebd13e18a5c6cc95aecd61f4ea14b40ce2626de4b61bcf4d9bffb62cd4?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/912ed4ebd13e18a5c6cc95aecd61f4ea14b40ce2626de4b61bcf4d9bffb62cd4?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/912ed4ebd13e18a5c6cc95aecd61f4ea14b40ce2626de4b61bcf4d9bffb62cd4?s=96&d=mm&r=g","caption":"Av. \u00d6zge \u00d6zmen Korkut"},"sameAs":["av.ozgeozmenkorkut"],"url":"https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/author\/ozgeozmen\/"}]}},"views":84,"amp_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/62732","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=62732"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/62732\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":62747,"href":"https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/62732\/revisions\/62747"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/62743"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=62732"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=62732"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=62732"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}