D\u0131\u015fi\u015fleri Bakan\u0131 Hakan Fidan, CNN T\u00fcrk canl\u0131 yay\u0131n\u0131nda g\u00fcndeme ili\u015fkin sorular\u0131 yan\u0131tlad\u0131. Programda Gazze\u2019deki ate\u015fkesin seyri, Suriye\u2019deki entegrasyon s\u00fcreci ve \u0130ran-ABD aras\u0131nda yeniden hareketlenen temaslar \u00f6ne \u00e7\u0131kt\u0131.<\/p>\n
Fidan, iki g\u00fcn \u00f6nce Umman\u2019da ABD\u2019li ve \u0130ranl\u0131 yetkililerin dolayl\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015fme ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fini, \u0130ran D\u0131\u015fi\u015fleri Bakan\u0131 Abbas Arak\u00e7i\u2019den s\u00fcre\u00e7le ilgili bilgi ald\u0131klar\u0131n\u0131, ABD taraf\u0131n\u0131 da dinlediklerini aktard\u0131. T\u00fcrkiye\u2019nin \u201cyarat\u0131c\u0131 \u00e7\u00f6z\u00fcmler\u201d \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131n\u0131n kar\u015f\u0131l\u0131k buldu\u011funu belirten Fidan, gelinen noktada \u201cani bir sava\u015f tehdidi\u201d g\u00f6rmedi\u011fini s\u00f6yledi.<\/p>\n
Fidan ayr\u0131ca, n\u00fckleer dosyada<\/strong> iki taraf\u0131 da tatmin edecek bir anlay\u0131\u015f\u0131n olu\u015fmas\u0131 halinde, olu\u015facak g\u00fcven ortam\u0131nda di\u011fer ba\u015fl\u0131klar\u0131n daha rahat ele al\u0131nabilece\u011fi kanaatini payla\u015ft\u0131.<\/p>\n Bakan Fidan, \u00f6nceki d\u00f6nemdeki gerilim s\u0131ras\u0131nda g\u00f6r\u00fc\u015fme trafi\u011fi s\u00fcrerken \u0130ran\u2019\u0131n sald\u0131r\u0131ya u\u011frad\u0131\u011f\u0131n\u0131 hat\u0131rlatarak, diplomasi y\u00fcr\u00fcrken sahada ya\u015fanabilecek k\u0131r\u0131lmalar\u0131n riskine dikkat \u00e7ekti; bu nedenle \u201cfelaketi \u00f6nlemek i\u00e7in\u201d t\u00fcm imk\u00e2nlar\u0131n kullan\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 ifade etti.<\/p>\n D\u0131\u015fi\u015fleri Bakan\u0131 Hakan Fidan’\u0131n a\u00e7\u0131klamalar\u0131ndan sat\u0131r ba\u015flar\u0131:<\/p>\n B\u00f6lgede \u00e7\u0131kacak yeni bir sava\u015f\u0131 b\u00f6lgenin kald\u0131racak hali yok. Cumhurba\u015fkan\u0131m\u0131z da bu konuda maksimum hassasiyet i\u00e7erisindeler. Dolay\u0131s\u0131yla \u0130ran’da olas\u0131 bir sava\u015f\u0131 \u00f6nlemenin b\u00fct\u00fcn imk\u00e2nlar\u0131n\u0131 kullanmak istiyoruz.<\/p>\n \u0130ki g\u00fcn \u00f6nce Umman\u2019da Amerikal\u0131larla \u0130ranl\u0131lar bir araya geldi. Dolayl\u0131 bir g\u00f6r\u00fc\u015fme yapt\u0131lar. Ummanl\u0131 arabulucu \u00fczerinden, ki bu zaten var olan bir modaliteydi. \u0130ranl\u0131 arkada\u015f\u0131m\u0131z Say\u0131n Abbas Arak\u00e7i, oradaki m\u00fczakerelerle ilgili bize bilgi verdi. Biz Amerikan taraf\u0131n\u0131 da dinledik.<\/p>\n ‘AN\u0130 B\u0130R SAVA\u015e TEHD\u0130D\u0130 YOK’<\/strong><\/p>\n Bizim s\u00fcrekli biliyorsunuz, \u201cDaha yarat\u0131c\u0131 \u00e7\u00f6z\u00fcmler bulmam\u0131z gerekiyor, bu kilitlenmeyi ortadan kald\u0131rmam\u0131z gerekiyor\u201d \u00e7a\u011fr\u0131m\u0131z\u0131n ger\u00e7ekten yank\u0131 buldu\u011fu ve kar\u015f\u0131l\u0131k g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc anla\u015f\u0131l\u0131yor. Taraflar yarat\u0131c\u0131 olmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorlar.<\/p>\n Ger\u00e7ekten \u00e7\u00f6zmeye y\u00f6nelik bir irade varsa bunun etkisini sahada g\u00f6r\u00fcyorsunuz. Bizim i\u00e7in \u00f6nemli olan, konu\u015fmalar\u0131n somut bir neticeye do\u011fru giderken ayn\u0131 zamanda sava\u015f tehdidinden de giderek uzakla\u015fmas\u0131. \u015eu anda en az\u0131ndan ani bir sava\u015f tehdidi yok gibi duruyor. Bu \u00e7ok g\u00fczel bir \u015fey. Yani ani bir sava\u015f tehdidinin bile ortadan kalkmas\u0131 son derece \u00f6nemli.<\/p>\n “N\u00dcKLEER KONUSU \u00c7\u00d6Z\u00dcL\u00dcRSE D\u0130\u011eER SORUNLAR RAHAT \u00c7\u00d6Z\u00dcL\u00dcR”<\/strong><\/p>\n N\u00fckleer konuda bir \u00e7\u00f6z\u00fcme gidilip her iki taraf\u0131 da tatmin eden bir anlay\u0131\u015f ortaya \u00e7\u0131karsa, sonras\u0131nda olu\u015facak bu g\u00fcven ortam\u0131nda di\u011fer sorunlar\u0131n daha rahat \u00e7\u00f6z\u00fclebilece\u011fine dair bizde bir kanaat var.<\/p>\n Bu kanaati iki tarafla da payla\u015f\u0131p, buradan y\u00fcr\u00fcme konusunda bir usul ihdas edelim istedik.<\/p>\n “G\u00d6R\u00dc\u015eEN \u0130RAN VURAN \u0130SRA\u0130L’D\u0130”<\/strong><\/p>\n Ayr\u0131ca \u0130ran konu\u015furken sald\u0131r\u0131ya u\u011frad\u0131. 12 g\u00fcnl\u00fck haziran sava\u015f\u0131nda bir gece ABD’den telefon ald\u0131k, ‘\u0130ranl\u0131lara s\u00f6yle bir ka\u00e7 saat i\u00e7inde her \u015fey olabilir’ dediler. \u0130ranl\u0131 meslekta\u015f\u0131mla g\u00f6r\u00fc\u015ft\u00fcm, ‘Nas\u0131l olur g\u00f6r\u00fc\u015fme tarihi verdik’ dedi. G\u00f6r\u00fc\u015fen ABD idi, vuran \u0130srail’di. Durum farkl\u0131 olabilir bu kez. Felaketi \u00f6nlemek i\u00e7in elimizden geleni yap\u0131yoruz. \u0130ran’\u0131n kendi i\u00e7inde bir karar alma mekanizmas\u0131 var. Bu mekanizmada daha \u00f6nce kurala ba\u011flanm\u0131\u015f bir ka\u00e7 husus vard\u0131 m\u00fczakerelerle ilgili. Hem yer hem modalite hem de taraflar a\u00e7\u0131s\u0131ndan. Bizim teklifimiz daha farkl\u0131yd\u0131, \u0130ranl\u0131 yetkililerle ABD’lilerle y\u00fcz y\u00fcze g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn, yan odalarda bir arabulucu ile konu\u015fmay\u0131n. Onlar\u0131n da kendi karar alma mekanizmalar\u0131na sayg\u0131 duymak gerekiyor. B\u00f6yle bir karar alm\u0131\u015flar. Umman’daki sistemle devam etmek istiyorlar. Ayn\u0131 yer, ayn\u0131 insanlar, ayn\u0131 usul.<\/p>\n Bir de Filistin meselesinde \u015funu g\u00f6rd\u00fck, T\u00fcrkiye’nin ortaya att\u0131\u011f\u0131 fikirle, b\u00f6lgesel sorunlar\u0131 \u00e7\u00f6zmede b\u00f6lge \u00fclkeleri ile bir araya geldik ve muazzam bir diplomatik m\u00fccadele ortaya koyduk. Ayn\u0131 t\u00fcrden dayan\u0131\u015fmay\u0131 \u0130ran meselesinde de g\u00f6sterelim dedik. Bir platform olu\u015ftural\u0131m, fikir birli\u011fi yapal\u0131m ve taraflara buradan bir ses \u00fcretelim istedik. Bunu ABD’liler de \u00e7ok sevdi ve Gazze’de bunun verimini g\u00f6rd\u00fck dediler. B\u00f6lgesel sahiplenme \u00fcretiyorsunuz, bu sizin beraber hareket etme prati\u011finizi geli\u015ftiriyor. B\u00f6lgede uzun y\u0131llard\u0131r olmayan bir durumdu. \u00c7ok iyi bir tak\u0131m olarak gidiyoruz ama sorunlar b\u00fcy\u00fck.<\/p>\n “SUR\u0130YE’DE TABLO \u0130Y\u0130 DURUMDA”<\/strong><\/p>\n Esas itibar\u0131yla, Suriye\u2019nin birli\u011fi, b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc ve istikrar\u0131 ad\u0131na; bunun kan d\u00f6k\u00fclmeden, diyalog yoluyla ilerlemesi bizim i\u00e7in \u00f6nemli bir husus. Biraz daha gidilmesi gereken mesafe var ama \u015fimdilik durum bu.<\/p>\n Ben b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde, YPG\u2019nin i\u015fgal etti\u011fi topraklardan \u00e7ekilmesini ve \u015fu anda K\u00fcrt n\u00fcfusun ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 b\u00f6lgelerde esas itibar\u0131yla pozisyon almas\u0131n\u0131, \u00f6nceki haritaya g\u00f6re \u00e7ok daha sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir durum olarak g\u00f6r\u00fcyorum. \u015eu anki tablo iyi bir durumda, yani \u00f6nceye k\u0131yasla daha iyi. Ama bu durumdan daha da iyi bir noktaya gidilebilir. Sorun alan\u0131ndan ziyade at\u0131lmas\u0131 gereken ad\u0131mlar var. Biliyorsunuz, ula\u015f\u0131lan mutabakat gere\u011fi tamamlanmas\u0131 gereken ad\u0131mlar s\u00f6z konusu. Bu ad\u0131mlar her g\u00fcn, bir \u015fekilde tek tek at\u0131larak belli bir noktaya gidilmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131l\u0131yor. Burada iki tarafta da belli bir g\u00fcvensizlik var ama bu ad\u0131mlar at\u0131l\u0131p hayata ge\u00e7tik\u00e7e g\u00fcvenin artaca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum.<\/p>\n Di\u011fer taraftan YPG\u2019nin de kendi i\u00e7inde tarih\u00ee bir d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm ya\u015famas\u0131 gerekiyor. Bu tart\u0131\u015fmalar \u015fu anda zaten orada yap\u0131l\u0131yor. YPG i\u00e7inde bu tart\u0131\u015fmalar\u0131n olmas\u0131 \u00f6nemli. Daha ger\u00e7ek\u00e7i, daha Suriyeli; T\u00fcrkiye\u2019nin ya da Irak\u2019\u0131n g\u00fcvenli\u011fini tehdit etmeyen, PKK\u2019n\u0131n d\u00f6rt \u00fclkedeki K\u00fcrt varl\u0131\u011f\u0131na y\u00f6nelik eski emellerinin bir par\u00e7as\u0131 olmayan bir yap\u0131ya d\u00f6n\u00fc\u015fmeleri gerekiyor. B\u00f6yle olursa kimseyi tehdit etmeden, kendi \u00fclkelerindeki K\u00fcrtlerin duru\u015funa ili\u015fkin me\u015fru bir m\u00fccadele zemini olu\u015fur.<\/p>\n Burada siyasal m\u00fccadele esast\u0131r. Biz zaten K\u00fcrtlerin haklar\u0131n\u0131 ba\u015ftan beri destekliyoruz. Ahmet \u015eara\u2019ya da hep bu y\u00f6nde tavsiyelerde bulunduk. Onun \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 baz\u0131 d\u00fczenlemeler, ba\u015fkanl\u0131k kararnameleri var. Ama dedi\u011fim gibi, bu s\u00fcreci b\u00fcy\u00fck bir dikkatle takip etmeye devam edece\u011fiz. YPG K\u00fcrtlerin aleyhine \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor.<\/p>\n (YPG\/PKK’ya) Bu realiteyle y\u00fczle\u015fmelerini sa\u011flamak art\u0131k sadece bir zaman meselesi, an meselesi. Bunu hep s\u00f6yledik: Daha b\u00fcy\u00fck kay\u0131plar ya\u015fanmadan uyan\u0131n.<\/p>\n “SUR\u0130YE’DEK\u0130 K\u00dcRTLER\u0130N HAKLARIYLA \u0130LG\u0130L\u0130 HASSAS\u0130YET\u0130M\u0130Z VAR”<\/strong><\/p>\n Bir defa, \u015eam\u2019daki h\u00fck\u00fcmetin b\u00fct\u00fcn vatanda\u015flara sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 hak, e\u015fitlik ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fck ortam\u0131 \u00f6nemli. K\u00fcrtlerin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 b\u00f6lgede \u015fu andaki temel psikoloji \u015fu: \u015eam\u2019la tan\u0131\u015fma imk\u00e2nlar\u0131 \u00e7ok fazla olmad\u0131. \u00c7\u00fcnk\u00fc uzun s\u00fcre ba\u015fka bir iradenin kontrol\u00fc alt\u0131ndalard\u0131. \u015eimdi yava\u015f yava\u015f tan\u0131\u015facaklar.<\/p>\n Bizim, yani \u00fclke olarak, devlet olarak ba\u015fta Cumhurba\u015fkan\u0131m\u0131z olmak \u00fczere\u00a0 Suriye\u2019deki K\u00fcrtlerle ilgili inan\u0131lmaz bir hassasiyetimiz oldu. Ben hat\u0131rl\u0131yorum, 2010 y\u0131l\u0131nda M\u0130T M\u00fcste\u015far\u0131yken, 2011\u2019de hen\u00fcz Suriye devrimi ba\u015flamadan, i\u00e7 sava\u015f \u00e7\u0131kmadan \u00f6nce, \u00f6zel temsilci olarak defalarca Be\u015far Esad\u2019a gittim. Cumhurba\u015fkan\u0131m\u0131z o zaman ba\u015fbakand\u0131.<\/p>\n Neden gittik? Birincisi, i\u00e7 sava\u015f\u0131n \u00e7\u0131kmas\u0131n\u0131 \u00f6nlemek i\u00e7in. \u0130kincisi, bu konudaki \u00f6nerilerimizi anlatmak i\u00e7in. Yani \u201cBak\u0131n, \u015furalardan sorunlar \u00e7\u0131kacak. Aman \u015funu yap\u0131n, bunu yap\u0131n. Halk bunu bekliyor\u201d dedik. Bunu anlat\u0131rken de K\u00fcrtlerle ilgili durumu \u00f6zellikle vurgulad\u0131k. Dedik ki: \u201cBak\u0131n, bunlar\u0131n b\u00fcy\u00fck bir k\u0131sm\u0131n\u0131n vatanda\u015fl\u0131\u011f\u0131 yok. Kendilerini ait hissetmiyorlar. Bu aidiyet duygusunun olmamas\u0131 \u00e7ok ciddi sorunlara yol a\u00e7ar. Bu kabul edilebilir bir durum de\u011fil.\u201d Kendimiz i\u00e7in ne istiyorsak, b\u00f6lgemiz i\u00e7in de ayn\u0131s\u0131n\u0131 istiyoruz.<\/p>\n YPG\/PKK e\u015fittir K\u00fcrtler alg\u0131s\u0131n\u0131 olu\u015fturmak istiyorlar. Bu alg\u0131n\u0131n savunucular\u0131 as\u0131l problem. Biz ne zaman YPG\u2019yi ele\u015ftirsek, i\u015fgal ettikleri b\u00f6lgelerden bahsetsek, \u201cK\u00fcrtlere kar\u015f\u0131\u201d deniliyor.<\/p>\n “IRAK H\u00dcK\u00dcMET\u0130 PKK KONUSUNDA \u0130RADE KOYMAK ZORUNDA KALACAK”<\/strong><\/p>\n Ter\u00f6rs\u00fcz b\u00f6lge projesine d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc ve orada da bir a\u015famaya gelindi. Irak\u2019ta da bir noktaya gelecek. Irak h\u00fck\u00fcmeti, Irak devleti bu konuda bir irade koymak zorunda kalacak. Sincar orada duramayacak. Duramaz. Durmamas\u0131 laz\u0131m, normal \u015fartlar alt\u0131nda.<\/p>\n “ERDO\u011eAN VE TRUMP ARASINDA KAR\u015eILIKLI SAYGI VAR”<\/strong><\/p>\n Cumhurba\u015fkan\u0131 Erdo\u011fan’\u0131n Trump ile aralar\u0131nda kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 sayg\u0131 var. Bat\u0131 d\u00fcnyas\u0131nda liderlerin siyasi \u00f6m\u00fcrleri uzun olmuyor. Bu m\u00fccadeleden sonra ayakta kalan bir lidere sayg\u0131 duyuluyor. Gazze\u2019de ate\u015fkes, Suriye\u2019deki geli\u015fmeler, Ukrayna\u2019da ortaya konan duru\u015f ve Trump politikalar\u0131yla \u00f6rt\u00fc\u015fmesi ve olabildi\u011fi kadar i\u015f birli\u011fi yap\u0131lmas\u0131… Bu, Say\u0131n Erdo\u011fan\u2019\u0131n ki\u015fisel olarak lehine olan bir \u015fey mi? Bu milleti bu devleti, bizim ali \u00e7\u0131karlar\u0131m\u0131z\u0131 ilgilendiren stratejik konular.<\/p>\n Bir \u00fclkenin muhalefeti yedek tak\u0131m\u0131d\u0131r. Ben muhalefetteyim, iktidar\u0131n \u00fclkenin aleyhine de olsa ba\u015far\u0131s\u0131z olmas\u0131n\u0131 istemek zorunday\u0131m. Bu d\u00fc\u015f\u00fcncede ciddi bir s\u0131k\u0131nt\u0131 var. Cumhurba\u015fkan\u0131’n\u0131n b\u00f6lgesel liderli\u011finin \u00fclkemize menfaat d\u0131\u015f\u0131nda kendisine ne katk\u0131s\u0131 var. Cumhurba\u015fkan\u0131m\u0131z\u0131n buna ihtiyac\u0131 m\u0131 var?<\/p>\n Gazze Bar\u0131\u015f Konseyi 19 \u015eubat’ta yani Ramazan’\u0131n ilk g\u00fcn\u00fc. Belli \u00fclkelerden kat\u0131lmama durumu da olabilir. Davetiye Cumhurba\u015fkan\u0131m\u0131za ve kendisinin karar\u0131 bekleniyor.<\/p>\n AB – T\u00dcRK\u0130YE \u0130L\u0130\u015eK\u0130LER\u0130<\/strong><\/p>\n AB- T\u00fcrkiye ili\u015fkileri daha k\u00f6t\u00fcye gitmiyor. Do\u011fu Bat\u0131 aks\u0131 vard\u0131 kuzeyde bu Ukrayna sava\u015f\u0131 ile ortadan kalkt\u0131. T\u00fcrkiye’nin bulundu\u011fu co\u011frafya ba\u011flamsall\u0131k a\u00e7\u0131s\u0131ndan daha \u00f6nemli hale geldi. Bizim belli konular\u0131 ilerletebilmemiz i\u00e7in belli \u00fclkelerin rezervini kald\u0131rmas\u0131 gerekiyor. AB ile 230 milyar dolar civar\u0131nda ticaretimiz var. Bu dengeli bir ticaret. Sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir ili\u015fki olursa iki kat\u0131na \u00e7\u0131kabilir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" D\u0131\u015fi\u015fleri Bakan\u0131 Hakan Fidan, Gazze, Suriye ve \u0130ran ba\u015fl\u0131klar\u0131nda de\u011ferlendirmelerde bulundu. Fidan, ABD-\u0130ran hatt\u0131ndaki gerilime ili\u015fkin \u201c\u015eu anda en az\u0131ndan ani bir sava\u015f tehdidi yok gibi duruyor\u201d dedi.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":6054,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[13],"tags":[582,159,53,574,1417],"class_list":["post-6053","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-analiz","tag-dispolitika","tag-gazze","tag-hakanfidan","tag-iran","tag-politika"],"yoast_head":"\n