\u00c7ocuklar\u0131n sosyal medya ve \u00e7evrim i\u00e7i oyunlarda yapt\u0131\u011f\u0131 payla\u015f\u0131mlar, san\u0131ld\u0131\u011f\u0131ndan daha fazla ki\u015fisel bilgi bar\u0131nd\u0131rabiliyor. Tek bir foto\u011fraf, k\u0131sa bir video ya da oyun profili bile \u00e7ocu\u011fun ad\u0131, ya\u015f\u0131, okulu, arkada\u015f \u00e7evresi, ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 mahalle veya kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 kurslar hakk\u0131nda ipu\u00e7lar\u0131 verebiliyor.<\/p>\n
Siber G\u00fcvenlik Uzman\u0131 Dr. Ahmet \u015eenol<\/strong>, riskin yaln\u0131zca tek bir payla\u015f\u0131m \u00fczerinden de\u011ferlendirilmemesi gerekti\u011fini belirterek, farkl\u0131 i\u00e7eriklerde yer alan ayr\u0131nt\u0131lar\u0131n bir araya getirilmesiyle \u00e7ocu\u011fun g\u00fcnl\u00fck ya\u015fam\u0131na ili\u015fkin olduk\u00e7a net bir tablo olu\u015fturulabilece\u011fini s\u00f6yledi.<\/p>\n Bir \u00e7ocu\u011fun okul \u00fcniformas\u0131yla \u00e7ekilmi\u015f foto\u011fraf\u0131, okul \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131nda yapt\u0131\u011f\u0131 payla\u015f\u0131m ve arkada\u015flar\u0131yla gitti\u011fi kursa ili\u015fkin bir g\u00f6nderinin birlikte de\u011ferlendirilmesi halinde g\u00fcnl\u00fck rutinlerin kolayl\u0131kla tahmin edilebilece\u011fini belirten \u015eenol, bu nedenle \u00e7ocuklar\u0131n payla\u015f\u0131mlar\u0131nda daha dikkatli olunmas\u0131 gerekti\u011fini vurgulad\u0131.<\/p>\n \u00d6zellikle \u201c\u015eu an okulday\u0131m\u201d ya da \u201cEvdeyim\u201d gibi anl\u0131k konum bilgisi veren ifadelerin, \u00e7ocu\u011fun bulundu\u011fu yeri do\u011frudan a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131karabilece\u011fini ifade eden \u015eenol, s\u00fcrekli yap\u0131lan konum payla\u015f\u0131mlar\u0131n\u0131n da g\u00fcnl\u00fck al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131 g\u00f6r\u00fcn\u00fcr hale getirebildi\u011fini kaydetti.<\/p>\n Hangi saatte okula gidildi\u011fi, ne zaman \u00e7\u0131k\u0131ld\u0131\u011f\u0131 veya hangi g\u00fcn hangi kursa kat\u0131l\u0131nd\u0131\u011f\u0131 gibi bilgiler farkl\u0131 payla\u015f\u0131mlardan bir araya getirilebiliyor.<\/p>\n Foto\u011fraflarda konum etiketinin kapal\u0131 olmas\u0131n\u0131n tek ba\u015f\u0131na yeterli olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirten \u015eenol, \u201cBir foto\u011frafta konum etiketinin bulunmamas\u0131, o foto\u011fraf\u0131n \u00e7ekildi\u011fi yerin bulunamayaca\u011f\u0131 anlam\u0131na gelmez\u201d dedi.<\/p>\n Foto\u011fraf\u0131n arka plan\u0131nda kalan okul logosu, sokak tabelas\u0131, apartman ismi, d\u00fckk\u00e2n, otob\u00fcs dura\u011f\u0131 veya okul servisindeki yaz\u0131lar\u0131n \u00f6nemli ipu\u00e7lar\u0131 ta\u015f\u0131yabilece\u011fini ifade eden \u015eenol, birka\u00e7 farkl\u0131 payla\u015f\u0131m\u0131n birlikte de\u011ferlendirilmesiyle \u00e7ocu\u011fun okulu, kulland\u0131\u011f\u0131 g\u00fczerg\u00e2h ve ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 semtin dahi tahmin edilebilece\u011fini s\u00f6yledi.<\/p>\n \u00c7ocuklar\u0131n herkese a\u00e7\u0131k \u015fekilde payla\u015ft\u0131\u011f\u0131 foto\u011fraf, video ve ses kay\u0131tlar\u0131n\u0131n ba\u015fkalar\u0131 taraf\u0131ndan kaydedilebilece\u011fine dikkat \u00e7eken \u015eenol, bu i\u00e7eriklerin sahte sosyal medya hesaplar\u0131nda veya kimlik taklidinde kullan\u0131labilece\u011fini belirtti.<\/p>\n Yapay zek\u00e2 teknolojilerinin geli\u015fmesiyle birlikte \u00e7ocuklar\u0131n y\u00fcz\u00fc ve sesinin ger\u00e7e\u011fi yans\u0131tmayan i\u00e7eriklerde kullan\u0131lmas\u0131n\u0131n da m\u00fcmk\u00fcn hale geldi\u011fini ifade eden \u015eenol, bu t\u00fcr i\u00e7eriklerin doland\u0131r\u0131c\u0131l\u0131k, tehdit ve \u015fantaj amac\u0131yla k\u00f6t\u00fcye kullan\u0131labilece\u011fi uyar\u0131s\u0131nda bulundu.<\/p>\n \u00c7evrim i\u00e7i oyunlarda yabanc\u0131larla kurulan ileti\u015fim konusunda da dikkatli olunmas\u0131 gerekti\u011fini vurgulad\u0131.<\/p>\n \u00c7ocu\u011fun dijital mahremiyetinin yaln\u0131zca kendi payla\u015f\u0131mlar\u0131na ba\u011fl\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirten \u015eenol, aile bireylerinin yapt\u0131\u011f\u0131 payla\u015f\u0131mlar\u0131n da \u00f6nemli bilgiler a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131karabilece\u011fini s\u00f6yledi.<\/p>\n \u00c7ocu\u011fun ismi, do\u011fum g\u00fcn\u00fc, okulu, spor kul\u00fcb\u00fc, ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 mahalle veya tatil yapt\u0131\u011f\u0131 yer gibi bilgilerin aile hesaplar\u0131 \u00fczerinden \u00f6\u011frenilebilece\u011fini belirten \u015eenol, hesaplar\u0131n gizli olmas\u0131n\u0131n \u00f6nemli oldu\u011funu ancak tek ba\u015f\u0131na yeterli olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ifade etti.<\/p>\n Payla\u015f\u0131mlar\u0131n ekran g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fc al\u0131narak ba\u015fka ki\u015filere g\u00f6nderilebilece\u011fini hat\u0131rlatan \u015eenol, internetten bir i\u00e7eri\u011fi silmenin o i\u00e7eri\u011fin daha \u00f6nce kopyalanmad\u0131\u011f\u0131 anlam\u0131na gelmedi\u011fini s\u00f6yledi.<\/p>\n \u00c7ocuklar\u0131n sosyal medya ve oyun hesaplar\u0131n\u0131n m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funca gizli tutulmas\u0131, payla\u015f\u0131mlar\u0131 kimlerin g\u00f6rebildi\u011finin kontrol edilmesi ve uygulama izinlerinin d\u00fczenli olarak g\u00f6zden ge\u00e7irilmesi \u00f6neriliyor.<\/p>\n Konum eri\u015fiminin zorunlu olmad\u0131k\u00e7a kapal\u0131 tutulmas\u0131 gerekti\u011fini belirten \u015eenol, kamera ve mikrofon izinlerinin de uygulama baz\u0131nda s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 tavsiye etti.<\/p>\n Hesap g\u00fcvenli\u011finde her platform i\u00e7in farkl\u0131 ve g\u00fc\u00e7l\u00fc \u015fifrelerin tercih edilmesi, m\u00fcmk\u00fcn olan hesaplarda iki a\u015famal\u0131 do\u011frulaman\u0131n aktif hale getirilmesi de al\u0131nabilecek \u00f6nlemler aras\u0131nda yer al\u0131yor.<\/p>\n \u00c7ocu\u011fun adresi ya da okulunun yanl\u0131\u015fl\u0131kla payla\u015f\u0131lmas\u0131 veya \u015f\u00fcpheli bir ki\u015finin ileti\u015fime ge\u00e7mesi halinde ailelerin sakin hareket etmesi gerekti\u011fini vurgulayan \u015eenol, ilk yakla\u015f\u0131m\u0131n \u00e7ocu\u011fu su\u00e7lamak olmamas\u0131 gerekti\u011fini s\u00f6yledi.<\/p>\n \u015e\u00fcpheli mesajlar\u0131n ekran g\u00f6r\u00fcnt\u00fclerinin, kullan\u0131c\u0131 adlar\u0131n\u0131n ve payla\u015f\u0131mlar\u0131n kan\u0131t olarak saklanmas\u0131, ilgili hesab\u0131n platforma bildirilmesi ve engellenmesi gerekti\u011fini belirten \u015eenol, fiziksel tehdit, takip, \u015fantaj veya ciddi tehlike durumunda kolluk kuvvetlerine ba\u015fvurulmas\u0131 gerekti\u011fini ifade etti.<\/p>\n \u015eenol, dijital g\u00fcvenli\u011fin en \u00f6nemli unsurlar\u0131ndan birinin aile i\u00e7indeki g\u00fcven ili\u015fkisi oldu\u011funa dikkat \u00e7ekerek, \u201c\u00c7ocuklar bir hata yapt\u0131klar\u0131nda bunu ailelerinden gizlemek zorunda hissetmemelidir. \u00c7ocu\u011fun internette ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 olumsuz bir durumu korkmadan ailesiyle payla\u015fabilece\u011fini bilmesi, sahip olabilece\u011fi en \u00f6nemli g\u00fcvenlik \u00f6nlemlerinden biridir\u201d dedi.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" \u00c7ocuklar\u0131n sosyal medya ve \u00e7evrim i\u00e7i oyunlarda yapt\u0131\u011f\u0131 payla\u015f\u0131mlar, fark\u0131nda olmadan kimliklerinden ya\u015fad\u0131klar\u0131 yere kadar pek \u00e7ok bilgiyi a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131karabiliyor. Siber G\u00fcvenlik Uzman\u0131 Dr. Ahmet \u015eenol, konum etiketi bulunmasa bile foto\u011fraflardaki arka plan detaylar\u0131ndan okul, g\u00fczerg\u00e2h ve ya\u015fan\u0131lan semte ili\u015fkin ipu\u00e7lar\u0131n\u0131n \u00e7\u0131kar\u0131labilece\u011fini belirterek aileleri a\u015f\u0131r\u0131 bilgi payla\u015f\u0131m\u0131na kar\u015f\u0131 uyard\u0131.<\/p>\n","protected":false},"author":14,"featured_media":54022,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[17],"tags":[2539,6454,2542],"class_list":["post-54021","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-teknoloji","tag-cocuklar","tag-dijital-guvenlik","tag-sosyal-medya"],"yoast_head":"\nFarkl\u0131 payla\u015f\u0131mlar bir araya geldi\u011finde g\u00fcnl\u00fck ya\u015fam ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor<\/h3>\n
Konum etiketi kapal\u0131 olsa da foto\u011fraf ipucu verebilir<\/h3>\n
Y\u00fcz ve ses kay\u0131tlar\u0131 da k\u00f6t\u00fcye kullan\u0131labilir<\/h3>\n
Ailelerin payla\u015f\u0131mlar\u0131 da risk olu\u015fturabiliyor<\/h3>\n
Uygulama izinleri d\u00fczenli olarak kontrol edilmeli<\/h3>\n
Bir sorun ya\u015fand\u0131\u011f\u0131nda ilk tepki su\u00e7lamak olmamal\u0131<\/h3>\n