Hayvanlara y\u00f6nelik \u015fiddetin psikolojik ve sosyal boyutlar\u0131, 4 Ekim Hayvanlar\u0131 Koruma G\u00fcn\u00fc kapsam\u0131nda yeniden g\u00fcndeme geldi.<\/p>\n
\u00dcsk\u00fcdar \u00dcniversitesi NP\u0130STANBUL Hastanesi Klinik Psikolog Seren Do\u011fantekin, hayvana y\u00f6nelik \u015fiddetin tek bir psikolojik nedenle a\u00e7\u0131klanamayaca\u011f\u0131n\u0131 belirterek, bu davran\u0131\u015f\u0131n alt\u0131nda d\u00fc\u015f\u00fck empati, \u00f6fke kontrol\u00fcnde g\u00fc\u00e7l\u00fck, d\u00fcrt\u00fcsellik, sald\u0131rgan davran\u0131\u015f \u00f6r\u00fcnt\u00fcleri, \u015fiddete maruz kalma veya \u015fiddete tan\u0131kl\u0131k etme gibi bir\u00e7ok etkenin bulunabilece\u011fini s\u00f6yledi.<\/p>\n
Do\u011fantekin, \u00f6zellikle ki\u015finin kar\u015f\u0131s\u0131ndaki canl\u0131n\u0131n ac\u0131s\u0131n\u0131 fark etme ve onun a\u00e7\u0131s\u0131ndan de\u011ferlendirebilme kapasitesinin d\u00fc\u015f\u00fck olmas\u0131n\u0131n \u015fiddet davran\u0131\u015f\u0131n\u0131 kolayla\u015ft\u0131rabildi\u011fini ifade etti.<\/p>\n
Hayvana y\u00f6nelik \u015fiddetin her zaman yaln\u0131zca \u00f6fkenin d\u0131\u015favurumu olarak de\u011ferlendirilmemesi gerekti\u011fini belirten Do\u011fantekin, baz\u0131 durumlarda bu davran\u0131\u015f\u0131n g\u00fc\u00e7 ve kontrol kurman\u0131n bir arac\u0131 olarak da kullan\u0131labildi\u011fini s\u00f6yledi.<\/p>\n
\u00d6zellikle aile veya partner \u015fiddetinin bulundu\u011fu ortamlarda hayvana zarar verme ya da zarar vermekle tehdit etmenin, kar\u015f\u0131 taraf\u0131 korkutmak ve kontrol etmek amac\u0131yla kullan\u0131labildi\u011fine ili\u015fkin \u00e7al\u0131\u015fmalar bulundu\u011funu ifade etti.<\/p>\n
Do\u011fantekin, hayvana y\u00f6nelik tekrarlayan ve kas\u0131tl\u0131 \u015fiddetin \u00f6nemli bir uyar\u0131 i\u015fareti olabilece\u011fini vurgulad\u0131.<\/p>\n
\u00d6zellikle \u00e7ocuk ve ergenlerde hayvanlara zarar verme davran\u0131\u015f\u0131n\u0131n \u201c\u00e7ocukluk yaramazl\u0131\u011f\u0131\u201d olarak k\u00fc\u00e7\u00fcmsenmemesi gerekti\u011fini belirten Do\u011fantekin, bu davran\u0131\u015f\u0131n bazen travma, \u015fiddete tan\u0131kl\u0131k etme, \u015fiddetin normalle\u015ftirildi\u011fi bir \u00e7evrede b\u00fcy\u00fcme veya duygu ve davran\u0131\u015flar\u0131 d\u00fczenlemekte zorlanmayla ili\u015fkili olabilece\u011fini s\u00f6yledi.<\/p>\n
Bu nedenle tekrarlayan ve kas\u0131tl\u0131 hayvan \u015fiddetinin, \u00e7ocu\u011fun i\u00e7inde bulundu\u011fu \u00e7evre ve ruhsal durum a\u00e7\u0131s\u0131ndan de\u011ferlendirilmesi gerekti\u011fini kaydetti.<\/p>\n
Do\u011fantekin, bilimsel literat\u00fcrde hayvana y\u00f6nelik \u015fiddet ile ki\u015fileraras\u0131 \u015fiddet aras\u0131nda dikkat \u00e7ekici bir ili\u015fki bulundu\u011funu ifade etti.<\/p>\n
\u00c7ocukluk d\u00f6nemindeki hayvan \u015fiddetini ele alan \u00e7al\u0131\u015fmalarda, bu davran\u0131\u015f ile insanlara y\u00f6nelik \u015fiddet aras\u0131nda anlaml\u0131 ili\u015fkiler bildirildi\u011fini belirten Do\u011fantekin, \u00f6zellikle aile i\u00e7i \u015fiddet ba\u011flam\u0131nda iki \u015fiddet t\u00fcr\u00fcn\u00fcn birlikte g\u00f6r\u00fclmesine ili\u015fkin bulgular bulundu\u011funu s\u00f6yledi.<\/p>\n
Ancak bu verilerin \u201chayvana zarar veren herkes ileride insana zarar verir\u201d \u015feklinde yorumlanmas\u0131n\u0131n do\u011fru olmayaca\u011f\u0131n\u0131 vurgulayan Do\u011fantekin, burada kesin bir neden-sonu\u00e7 ili\u015fkisinden de\u011fil, baz\u0131 risk fakt\u00f6rlerinin ve \u015fiddet \u00f6r\u00fcnt\u00fclerinin birbiriyle kesi\u015fmesinden s\u00f6z edildi\u011fini ifade etti.<\/p>\n
\u00c7ocuklar\u0131n hayvanlarla kurdu\u011fu sa\u011fl\u0131kl\u0131 ili\u015fkinin yaln\u0131zca hayvan sevgisi a\u00e7\u0131s\u0131ndan de\u011fil, empati, sorumluluk alma, bak\u0131m verme ve ba\u015fka bir canl\u0131n\u0131n ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 fark edebilme becerilerinin geli\u015fmesi a\u00e7\u0131s\u0131ndan da \u00f6nemli oldu\u011funu belirten Do\u011fantekin, olumlu ba\u011flar\u0131n baz\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalarda empati ve ya\u015fam kalitesiyle ili\u015fkili bulundu\u011funu s\u00f6yledi.<\/p>\n
\u00c7ocuklar\u0131n mutlaka bir hayvana dokunmas\u0131, onu sevmesi ya da evde hayvan beslemesi gerekmedi\u011fini ifade eden Do\u011fantekin, sokaktaki bir hayvana zarar vermemek, ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 anlamaya \u00e7al\u0131\u015fmak ve hayvanlar\u0131n da korku, stres ve ac\u0131 ya\u015fayabilen canl\u0131lar oldu\u011funu anlatman\u0131n dahi merhamet ve sorumluluk geli\u015fimine katk\u0131 sa\u011flayabilece\u011fini kaydetti.<\/p>\n
Do\u011fantekin, ebeveynlerin \u00e7ocuklar i\u00e7in \u00f6nemli bir rol model oldu\u011funu vurgulayarak, \u00e7ocuklar\u0131n yeti\u015fkinlerin yaln\u0131zca s\u00f6ylediklerini de\u011fil, davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131 da g\u00f6zlemleyerek \u00f6\u011frendi\u011fini ifade etti.<\/p>\n
Hayvanlardan korkan bir ebeveynin dahi \u015fiddeti normalle\u015ftiren ya da k\u00fc\u00e7\u00fcmseyen ifadeler kullanmak yerine, \u201cBen biraz korkuyorum ama ona zarar vermiyoruz, mesafemizi koruyoruz\u201d \u015feklinde bir yakla\u015f\u0131m sergileyebilece\u011fini belirten Do\u011fantekin, bu tutumun \u00e7ocu\u011fa hem kendi s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 korumay\u0131 hem de ba\u015fka bir canl\u0131n\u0131n s\u0131n\u0131rlar\u0131na sayg\u0131 g\u00f6stermeyi \u00f6\u011fretebilece\u011fini s\u00f6yledi.<\/p>\n
Do\u011fantekin, hayvan sevgisinin temelinde yaln\u0131zca sevmenin de\u011fil, ba\u015fka bir canl\u0131n\u0131n ya\u015fam\u0131na, s\u0131n\u0131rlar\u0131na ve ac\u0131s\u0131na sayg\u0131 duyman\u0131n bulundu\u011funu vurgulad\u0131.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Uzmanlar, hayvanlara y\u00f6nelik \u015fiddetin tek bir nedene ba\u011flanamayaca\u011f\u0131n\u0131; d\u00fc\u015f\u00fck empati, \u00f6fke ve d\u00fcrt\u00fc kontrol\u00fcnde g\u00fc\u00e7l\u00fck, \u015fiddete maruz kalma ya da \u015fiddete tan\u0131kl\u0131k etme gibi bir\u00e7ok etkenin rol oynayabilece\u011fini belirtiyor. \u00d6zellikle \u00e7ocuk ve ergenlerde tekrarlayan ve kas\u0131tl\u0131 hayvan \u015fiddetinin \u201cyaramazl\u0131k\u201d olarak g\u00f6r\u00fclmemesi, \u00e7ocu\u011fun ruhsal durumu ve \u00e7evresinin de\u011ferlendirilmesi gerekti\u011fi vurgulan\u0131yor.<\/p>\n","protected":false},"author":14,"featured_media":53459,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[18],"tags":[15243,16373,16372],"class_list":["post-53458","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-saglik","tag-cocuk-psikolojisi","tag-empati","tag-hayvana-siddet"],"yoast_head":"\n