\u0130yilik yapmak yaln\u0131zca yard\u0131m edilen ki\u015fiye de\u011fil, yard\u0131m eden ki\u015fiye de psikolojik olarak olumlu katk\u0131lar sa\u011flayabiliyor. Uzmanlara g\u00f6re bir ba\u015fkas\u0131na destek olmak, ki\u015fide anlaml\u0131 ve faydal\u0131 olma hissini g\u00fc\u00e7lendirebilir; sosyal ba\u011flar\u0131, aidiyet duygusunu ve yeterlilik hissini destekleyebilir.<\/p>\n
N\u00f6ropsikolojik ara\u015ft\u0131rmalar da prososyal davran\u0131\u015flar\u0131n beynin \u00f6d\u00fcl, empati ve sosyal ba\u011flarla ili\u015fkili sistemleriyle ba\u011flant\u0131l\u0131 oldu\u011funu g\u00f6steriyor. Bu nedenle k\u00fc\u00e7\u00fck bir yard\u0131m\u0131n ard\u0131ndan bile ki\u015finin kendisini daha iyi hissetmesi m\u00fcmk\u00fcn olabiliyor.<\/p>\n
Uzmanlar, iyilik davran\u0131\u015f\u0131n\u0131n yaln\u0131zca k\u0131sa s\u00fcreli olumlu duygular olu\u015fturmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, d\u00fczenli ve g\u00f6n\u00fcll\u00fc bi\u00e7imde yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda daha uzun vadede de psikolojik iyi olu\u015fla ili\u015fkili olabilece\u011fini belirtiyor.<\/p>\n
\u00d6zellikle ki\u015finin ya\u015fam\u0131n\u0131 anlaml\u0131 ve de\u011ferli hissetmesi, sosyal ba\u011flar\u0131n\u0131n g\u00fc\u00e7lenmesi ve aidiyet duygusunun artmas\u0131 bu etkiler aras\u0131nda g\u00f6steriliyor.<\/p>\n
Burada \u00f6nemli olan noktalardan biri, yard\u0131m davran\u0131\u015f\u0131n\u0131n ki\u015finin kendi iste\u011fiyle ger\u00e7ekle\u015fmesi. Zorunluluk hissiyle yap\u0131lan yard\u0131mlar\u0131n ayn\u0131 olumlu etkiyi yaratmayabilece\u011fi ifade ediliyor.<\/p>\n
\u0130yilik g\u00f6ren bir ki\u015finin daha sonra ba\u015fka birine yard\u0131m etme ihtimalinin de artabilece\u011fi belirtiliyor.<\/p>\n
Psikolojide bu durum, ki\u015finin kendisine yap\u0131lan iyili\u011fi ayn\u0131 ki\u015fiye de\u011fil ba\u015fka birine aktarmas\u0131 anlam\u0131na gelen genelle\u015ftirilmi\u015f kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131l\u0131k<\/strong> kavram\u0131yla a\u00e7\u0131klan\u0131yor.<\/p>\n Deneysel \u00e7al\u0131\u015fmalar, yard\u0131m alan ki\u015filerin daha sonra ba\u015fkalar\u0131na kar\u015f\u0131 daha c\u00f6mert davranabildi\u011fine i\u015faret ediyor. Ancak uzmanlar, bu etkinin her durumda otomatik olarak ortaya \u00e7\u0131kmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 da vurguluyor.<\/p>\n \u0130li\u015fkilerde kar\u015f\u0131l\u0131k beklemek insani bir durum olsa da yap\u0131lan iyili\u011fin g\u00f6r\u00fcnmez bir bor\u00e7 ili\u015fkisine d\u00f6n\u00fc\u015fmesi sorun yaratabiliyor.<\/p>\n \u201cBen senin i\u00e7in bunu yapt\u0131m, sen de benim i\u00e7in bunu yapmak zorundas\u0131n\u201d d\u00fc\u015f\u00fcncesi g\u00fc\u00e7lendik\u00e7e yard\u0131m davran\u0131\u015f\u0131 g\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u00fckten \u00e7\u0131k\u0131p ili\u015fki \u00fczerinde bask\u0131 olu\u015fturmaya ba\u015flayabiliyor.<\/p>\n Sa\u011fl\u0131kl\u0131 ili\u015fkilerde kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131l\u0131k \u00f6nemli olsa da yap\u0131lan her iyili\u011fin ayn\u0131 \u00f6l\u00e7\u00fcde ve ayn\u0131 bi\u00e7imde geri \u00f6denmesi gerekti\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcncesinin ili\u015fkilere zarar verebilece\u011fi belirtiliyor.<\/p>\n S\u00fcrekli ba\u015fkalar\u0131n\u0131n ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 kendi ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcne koymak, zamanla iyilikten \u00e7ok kendini ihmal etme davran\u0131\u015f\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015febiliyor.<\/p>\n Uzmanlar bu noktada ki\u015finin kendisine \u015fu soruyu sormas\u0131n\u0131 \u00f6neriyor:<\/p>\n \u201cBunu ger\u00e7ekten yapmak istedi\u011fim i\u00e7in mi yap\u0131yorum, yoksa hay\u0131r dersem su\u00e7lu hissedece\u011fim, reddedilece\u011fim ya da sevilmeyece\u011fim i\u00e7in mi?\u201d<\/strong><\/p>\n Ki\u015fi s\u00fcrekli zaman\u0131ndan, enerjisinden ve kendi ihtiya\u00e7lar\u0131ndan vazge\u00e7iyor, \u201chay\u0131r\u201d diyemiyor ve ba\u015fkalar\u0131n\u0131n \u00e7\u00f6zebilece\u011fi sorunlar\u0131 s\u00fcrekli \u00fcstleniyorsa s\u0131n\u0131rlar bulan\u0131kla\u015fm\u0131\u015f olabilir.<\/p>\n Bu nedenle iyilikte s\u0131n\u0131r koymak bencillik olarak de\u011fil, hem ki\u015finin kendisini hem de ili\u015fkilerini koruyan sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir davran\u0131\u015f olarak de\u011ferlendiriliyor.<\/p>\n Yard\u0131m etmek sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir davran\u0131\u015f olsa da baz\u0131 durumlarda ki\u015finin kendi sorunlar\u0131yla y\u00fczle\u015fmesini ertelemesinin bir yolu haline gelebiliyor.<\/p>\n S\u00fcrekli ba\u015fkalar\u0131n\u0131n problemleriyle ilgilenmek; ki\u015finin kendi yaln\u0131zl\u0131\u011f\u0131, kayg\u0131s\u0131, ili\u015fkisel sorunlar\u0131 veya kar\u015f\u0131lanmayan ihtiya\u00e7lar\u0131yla ilgilenmesini geciktirebilir.<\/p>\n Burada belirleyici olan yard\u0131m\u0131n kendisi de\u011fil, davran\u0131\u015f\u0131n hangi ama\u00e7la ve ne kadar esnek bi\u00e7imde yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131.<\/p>\n Ki\u015fi ba\u015fkalar\u0131yla ilgilenmedi\u011finde yo\u011fun su\u00e7luluk hissediyor ya da kendi ihtiya\u00e7lar\u0131na zaman ay\u0131rmakta s\u00fcrekli zorlan\u0131yorsa bu davran\u0131\u015f \u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fcn\u00fcn yeniden de\u011ferlendirilmesi faydal\u0131 olabilir.<\/p>\n \u0130yilik ile ruh hali aras\u0131ndaki ili\u015fkinin iki y\u00f6nl\u00fc oldu\u011fu belirtiliyor. Ki\u015fi kendisini iyi hissetti\u011finde \u00e7evresine y\u00f6nelmek ve yard\u0131m etmek daha kolay hale gelebilirken, yard\u0131m etmek de olumlu duygular\u0131 ve sosyal ba\u011fl\u0131l\u0131k hissini g\u00fc\u00e7lendirebilir.<\/p>\n Ancak bu etkinin ki\u015fiden ki\u015fiye, yard\u0131m\u0131n bi\u00e7imine ve motivasyona g\u00f6re de\u011fi\u015febilece\u011fi ifade ediliyor.<\/p>\n Uzmanlara g\u00f6re iyili\u011fin en sa\u011fl\u0131kl\u0131 hali, ki\u015finin kendisini t\u00fcketmeden bir ba\u015fkas\u0131n\u0131n hayat\u0131na katk\u0131da bulunabilmesi<\/strong>. Do\u011fru s\u0131n\u0131rlar i\u00e7inde yap\u0131lan iyilik, yaln\u0131zca kar\u015f\u0131 tarafa verilen bir destek de\u011fil; ki\u015finin kendi ya\u015fam\u0131ndaki anlam, ba\u011f ve aidiyet duygusunu da besleyen bir davran\u0131\u015f olabiliyor.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" G\u00f6n\u00fcll\u00fc ve d\u00fczenli yard\u0131m davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131n sosyal ba\u011flar\u0131, aidiyet duygusunu ve psikolojik iyi olu\u015fu destekleyebildi\u011fi belirtiliyor. Ancak uzmanlar, s\u00fcrekli ba\u015fkalar\u0131n\u0131n ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 kendi ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcne koyman\u0131n zamanla kendini ihmal etmeye d\u00f6n\u00fc\u015febilece\u011fine dikkat \u00e7ekiyor.<\/p>\n","protected":false},"author":14,"featured_media":52296,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[18],"tags":[155,16129,16130],"class_list":["post-52295","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-saglik","tag-iyilik","tag-psikolojik-iyi-olus","tag-sinir-koymak"],"yoast_head":"\n\u0130yilik g\u00f6r\u00fcnmez bir borca d\u00f6n\u00fc\u015fmemeli<\/h2>\n
\u0130yilikte s\u0131n\u0131r koymak bencillik de\u011fil<\/h2>\n
Yard\u0131m etmek bazen kendi duygular\u0131ndan ka\u00e7\u0131\u015fa d\u00f6n\u00fc\u015febilir<\/h2>\n
En sa\u011fl\u0131kl\u0131 iyilik: Kendini t\u00fcketmeden katk\u0131 sunabilmek<\/h2>\n