Bir \u00fclkede insanlar\u0131n en temel meselesi ba\u015f\u0131n\u0131 sokacak bir ev bulmak haline gelmi\u015fse, orada yaln\u0131zca emlak piyasas\u0131 bozulmu\u015f de\u011fildir. Orada hayat\u0131n dengesi bozulmu\u015ftur.<\/p>\n
\u0130stanbul\u2019da kiral\u0131k sosyal konut uygulamas\u0131 ba\u015fl\u0131yor. 1+1 daireler 10 bin, 2+1 daireler 12 bin liradan kiraya verilecek. \u0130lk bak\u0131\u015fta \u00f6nemli, hatta ge\u00e7 kal\u0131nm\u0131\u015f bir ad\u0131m.<\/p>\n
Ama insan ister istemez soruyor:<\/p>\n
Neden sadece \u0130stanbul?<\/p>\n
Konya\u2019da bug\u00fcn ortalama kiralar 25 bin liraya dayanm\u0131\u015f durumda. Yeni kirac\u0131 kira art\u0131\u015flar\u0131 bir y\u0131l i\u00e7inde y\u00fczde 20\u2019leri a\u015fm\u0131\u015f. Asgari \u00fccret 28 bin lira civar\u0131nda. Tek maa\u015fl\u0131 bir aile d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn. Evin kiras\u0131n\u0131 \u00f6dedi\u011finde elinde ne kal\u0131yor?<\/p>\n
Elektrik var.<\/p>\n
Do\u011falgaz var.<\/p>\n
Su var.<\/p>\n
\u00c7ocu\u011fun okul masraf\u0131 var.<\/p>\n
Mutfak var.<\/p>\n
Ula\u015f\u0131m var.<\/p>\n
Hayat var.<\/p>\n
Fakat hesapta hayat yok.<\/p>\n
Bug\u00fcn bar\u0131nma meselesini yaln\u0131zca \u201ckiralar \u00e7ok y\u00fckseldi\u201d c\u00fcmlesine s\u0131k\u0131\u015ft\u0131r\u0131rsak meselenin b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc g\u00f6remeyiz. T\u00fcrkiye\u2019de art\u0131k geni\u015f bir kesim i\u00e7in ev sahibi olmak hayal, kirac\u0131 olmak ise a\u011f\u0131r bir m\u00fccadele haline geldi.<\/p>\n
Eskiden orta gelirli bir aile \u00e7al\u0131\u015f\u0131r, biraz tasarruf eder, biraz bor\u00e7lan\u0131r, y\u0131llar i\u00e7inde bir ev sahibi olabilirdi. Kolay de\u011fildi ama m\u00fcmk\u00fcnd\u00fc.<\/p>\n
Bug\u00fcn ise ayn\u0131 aileye \u201cev al\u201d demek neredeyse hayat\u0131n ger\u00e7eklerinden kopuk bir temenniye d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc.<\/p>\n
Konya\u2019da ortalama bir konutun fiyat\u0131 4-5 milyon liray\u0131 a\u015fm\u0131\u015f durumda. Sel\u00e7uklu\u2019da, Meram\u2019da fiyatlar daha da yukar\u0131 \u00e7\u0131k\u0131yor. Bir \u00e7al\u0131\u015fan b\u00fct\u00fcn maa\u015f\u0131n\u0131 hi\u00e7 harcamadan y\u0131llarca biriktirse dahi o eve ula\u015fmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil.<\/p>\n
\u00dcstelik konut fiyat\u0131 yerinde durmuyor.<\/p>\n
Siz para biriktirirken ev sizden daha h\u0131zl\u0131 ka\u00e7\u0131yor.<\/p>\n
Tam da burada meselenin ad\u0131 de\u011fi\u015fiyor.<\/p>\n
Konut art\u0131k yaln\u0131zca bar\u0131nma arac\u0131 de\u011fil.<\/p>\n
Sermayesi olan i\u00e7in yat\u0131r\u0131m arac\u0131.<\/p>\n
Bir evi olan ikinciyi, ikinciyi alan \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fcy\u00fc d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc ev kira getiriyor, de\u011ferleniyor, serveti koruyor.<\/p>\n
Ama hi\u00e7 evi olmayan?<\/p>\n
O, her ay maa\u015f\u0131ndan b\u00fcy\u00fck bir par\u00e7ay\u0131 ba\u015fkas\u0131n\u0131n mal varl\u0131\u011f\u0131na gelir olarak aktar\u0131yor.<\/p>\n
Elbette ev sahibi kira alacakt\u0131r. Buna kimsenin itiraz\u0131 olamaz.<\/p>\n
Fakat bir sistem, \u00e7al\u0131\u015fan insanlar\u0131n ilk konutuna ula\u015fmas\u0131n\u0131 neredeyse imk\u00e2ns\u0131z hale getirirken, \u00e7ok say\u0131da konuta sahip olanlar\u0131n servetini s\u00fcrekli b\u00fcy\u00fct\u00fcyorsa burada sadece serbest piyasan\u0131n i\u015fleyi\u015finden s\u00f6z edemeyiz.<\/p>\n
Burada sosyal bir problem vard\u0131r.<\/p>\n
Hatta daha a\u00e7\u0131k s\u00f6yleyelim:<\/p>\n
Konut, baz\u0131 insanlar i\u00e7in yat\u0131r\u0131m olmaktan \u00e7\u0131k\u0131p ba\u015fkalar\u0131n\u0131n mecburiyeti \u00fczerinden gelir \u00fcreten bir s\u00f6m\u00fcr\u00fc arac\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015fme tehlikesi ta\u015f\u0131yor.<\/p>\n
\u00c7\u00fcnk\u00fc kirac\u0131 pazarl\u0131k masas\u0131na \u00f6zg\u00fcr bir insan olarak oturmuyor.<\/p>\n
\u201cBu fiyat\u0131 be\u011fenmedim, alm\u0131yorum\u201d diyebilece\u011finiz bir otomobil de\u011fil ev.<\/p>\n
\u0130nsan bir yerde ya\u015famak zorunda.<\/p>\n
\u00c7ocu\u011funu bir okulda okutmak zorunda.<\/p>\n
\u0130\u015fine yak\u0131n olmak zorunda.<\/p>\n
K\u0131\u015f\u0131n ba\u015f\u0131n\u0131 sokaca\u011f\u0131 d\u00f6rt duvara mecbur.<\/p>\n
\u0130\u015fte piyasa bu mecburiyetin \u00fczerine kurulmaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131nda devletin seyirci kalmamas\u0131 gerekir.<\/p>\n
\u0130stanbul\u2019daki kiral\u0131k sosyal konut modeli bu nedenle \u00f6nemlidir.<\/p>\n
Devlet ilk kez daha g\u00fc\u00e7l\u00fc bi\u00e7imde \u015funu s\u00f6yl\u00fcyor:<\/p>\n
\u201cHerkes ev sat\u0131n alamayabilir ama herkes insanca \u015fartlarda ya\u015fayabilece\u011fi bir eve ula\u015fabilmeli.\u201d<\/p>\n
Do\u011fru yakla\u015f\u0131m budur.<\/p>\n
Ama bu anlay\u0131\u015f\u0131n \u0130stanbul s\u0131n\u0131rlar\u0131nda kalmas\u0131 do\u011fru de\u011fildir.<\/p>\n
Konya\u2019n\u0131n da buna ihtiyac\u0131 var.<\/p>\n
Ankara\u2019n\u0131n, \u0130zmir\u2019in, Bursa\u2019n\u0131n, Kayseri\u2019nin, Gaziantep\u2019in de\u2026<\/p>\n
Konya h\u0131zla b\u00fcy\u00fcyor. \u00dcniversite \u00f6\u011frencileri geliyor, gen\u00e7ler evleniyor, memurlar tayin oluyor, sanayi yeni \u00e7al\u0131\u015fanlar \u00e7ekiyor. \u015eehir b\u00fcy\u00fcd\u00fck\u00e7e konut ihtiyac\u0131 da art\u0131yor.<\/p>\n
Kiral\u0131k ev bulunuyor belki.<\/p>\n
Ama mesele art\u0131k ev bulmak de\u011fil.<\/p>\n
\u00d6deyebilece\u011fin evi bulmak.<\/strong><\/p>\n Aradaki fark \u00e7ok b\u00fcy\u00fck.<\/p>\n 20-25 bin lira kira \u00f6deyen bir aile gelece\u011fini nas\u0131l kuracak?<\/p>\n Nas\u0131l para biriktirecek?<\/p>\n Nas\u0131l \u00e7ocu\u011funa e\u011fitim imk\u00e2n\u0131 sa\u011flayacak?<\/p>\n Nas\u0131l ev sahibi olmay\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnecek?<\/p>\n Bir insan maa\u015f\u0131n\u0131n yar\u0131s\u0131n\u0131 veya daha fazlas\u0131n\u0131 yaln\u0131zca d\u00f6rt duvara veriyorsa onun ekonomik \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcnden ne kadar s\u00f6z edebiliriz?<\/p>\n Bu nedenle sosyal konut politikas\u0131 yaln\u0131zca \u201cucuz ev satmak\u201d \u00fczerine kurulamaz.<\/p>\n T\u00fcrkiye\u2019nin ciddi bir sosyal kiral\u0131k konut stokuna<\/strong> ihtiyac\u0131 var.<\/p>\n Devlet, belediyeler ve ilgili kurumlar b\u00fcy\u00fck\u015fehirlerde binlerce konutu piyasa fiyat\u0131n\u0131n alt\u0131nda, gelir durumuna g\u00f6re kiraya sunabilmeli.<\/p>\n \u00dc\u00e7 y\u0131l bir aile oturur, sonra ba\u015fka bir aile faydalan\u0131r.<\/p>\n Gen\u00e7lere ayr\u0131 kontenjan verilir.<\/p>\n Yeni evlenenlere ayr\u0131.<\/p>\n Emekliye, dar gelirliye, tek maa\u015fl\u0131 aileye ayr\u0131.<\/p>\n B\u00f6ylece sosyal konut bir ayr\u0131cal\u0131k de\u011fil, d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcml\u00fc bir sosyal g\u00fcvence haline gelir.<\/p>\n Ev dedi\u011fimiz \u015fey insan\u0131n d\u00fcnyaya kar\u015f\u0131 s\u0131\u011f\u0131nd\u0131\u011f\u0131 yerdir.<\/p>\n Kap\u0131y\u0131 kapatt\u0131\u011f\u0131nda kendini g\u00fcvende hissetti\u011fi yer.<\/p>\n \u00c7ocu\u011funun b\u00fcy\u00fcd\u00fc\u011f\u00fc, sofran\u0131n kuruldu\u011fu, hastan\u0131n iyile\u015fti\u011fi, ya\u015fl\u0131n\u0131n dinlendi\u011fi yer.<\/p>\n Bir toplumda ev yaln\u0131zca metrekare fiyat\u0131na, kira \u00e7arpan\u0131na ve yat\u0131r\u0131m getirisine indirgenirse insan\u0131 unutmu\u015f oluruz.<\/p>\n \u0130stanbul\u2019da ba\u015flayan sosyal kiral\u0131k konut uygulamas\u0131 \u00f6nemli bir ba\u015flang\u0131\u00e7.<\/p>\n Ama ger\u00e7ek soru \u015fudur:<\/p>\n Bir insan\u0131n insanca bir evde ya\u015fayabilmesi neden yaln\u0131zca \u0130stanbul\u2019da devlet politikas\u0131 olsun?<\/p>\n Konya\u2019da ya\u015fayan\u0131n bar\u0131nma hakk\u0131 daha m\u0131 az?<\/p>\n Bence art\u0131k tart\u0131\u015fmam\u0131z gereken tam olarak budur.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Bir \u00fclkede insanlar\u0131n en temel meselesi ba\u015f\u0131n\u0131 sokacak bir ev bulmak haline gelmi\u015fse, orada yaln\u0131zca emlak piyasas\u0131 bozulmu\u015f de\u011fildir. Orada hayat\u0131n dengesi bozulmu\u015ftur. \u0130stanbul\u2019da kiral\u0131k sosyal konut uygulamas\u0131 ba\u015fl\u0131yor. 1+1 daireler 10 bin, 2+1 daireler 12 bin liradan kiraya verilecek. \u0130lk bak\u0131\u015fta \u00f6nemli, hatta ge\u00e7 kal\u0131nm\u0131\u015f bir ad\u0131m. Ama insan ister istemez soruyor: Neden sadece […]<\/p>\n","protected":false},"author":16,"featured_media":23035,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[22],"tags":[87,15544],"class_list":["post-49437","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-kose-yazilari","tag-koseyazisi","tag-mertarasdemirci"],"yoast_head":"\n