{"id":46519,"date":"2026-08-27T14:08:24","date_gmt":"2026-08-27T11:08:24","guid":{"rendered":"https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/?p=46519"},"modified":"2026-08-27T14:17:41","modified_gmt":"2026-08-27T11:17:41","slug":"bir-medeniyetin-gucu-sorabildigi-sorular-kadardir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/2026\/08\/27\/bir-medeniyetin-gucu-sorabildigi-sorular-kadardir\/","title":{"rendered":"Bir Medeniyetin G\u00fcc\u00fc, Sorabildi\u011fi Sorular Kadard\u0131r"},"content":{"rendered":"<p data-pm-slice=\"1 1 []\">Bazen bir sohbet, insan\u0131 hi\u00e7 hesapta olmayan yerlere g\u00f6t\u00fcr\u00fcyor.<\/p>\n<p>Tanr\u0131\u2019dan ba\u015fl\u0131yorsunuz, insana geliyorsunuz. \u0130nsandan felsefeye, felsefeden medeniyete; oradan da \u015fu temel soruya ula\u015f\u0131yorsunuz:<\/p>\n<p><strong>Bir toplum neden bir d\u00f6nem b\u00fcy\u00fck d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrler, b\u00fcy\u00fck eserler ve b\u00fcy\u00fck medeniyet hamleleri \u00fcretirken ba\u015fka bir d\u00f6nemde kendi fikr\u00ee s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131n i\u00e7ine s\u0131k\u0131\u015f\u0131p kal\u0131r?<\/strong><\/p>\n<p>Son iki y\u00fcz y\u0131l\u0131n Avrupa d\u00fc\u015f\u00fcncesine bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda insanla \u00e7ok sert, \u00e7ok ger\u00e7ek ve zaman zaman ac\u0131mas\u0131z bir y\u00fczle\u015fme g\u00f6r\u00fcyoruz.<\/p>\n<p>Kant, Hegel, Schopenhauer, Marx, Nietzsche, Heidegger\u2026<\/p>\n<p>Bu isimlerin hi\u00e7biri yaln\u0131zca felsefe tarihi i\u00e7inde kalmad\u0131. \u0130nsan\u0131n Tanr\u0131\u2019yla, toplumla, devletle, do\u011fayla, ahlakla ve kendi varl\u0131\u011f\u0131yla kurdu\u011fu ili\u015fkiyi de\u011fi\u015ftirdiler.<\/p>\n<p>\u00d6zellikle Alman d\u00fc\u015f\u00fcnce gelene\u011fi bu bak\u0131mdan ba\u015fl\u0131 ba\u015f\u0131na dikkat \u00e7ekicidir.<\/p>\n<p>Kant, insan\u0131n neyi bilebilece\u011fini sorgulad\u0131. Hegel, tarihi ve bilinci b\u00fcy\u00fck bir b\u00fct\u00fcnl\u00fck i\u00e7inde anlamaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131. Marx, toplumu \u00fcretim ili\u015fkileri \u00fczerinden yeniden okudu. Nietzsche, Avrupa\u2019n\u0131n de\u011fer d\u00fcnyas\u0131n\u0131n alt\u0131n\u0131 kaz\u0131d\u0131. Heidegger ise insan\u0131n d\u00fcnyayla ve varl\u0131kla kurdu\u011fu ili\u015fkinin kendisini tart\u0131\u015fmaya a\u00e7t\u0131.<\/p>\n<p>B\u00fct\u00fcn bunlar\u0131n arkas\u0131nda b\u00fcy\u00fck bir k\u0131r\u0131lma vard\u0131.<\/p>\n<p>Tanr\u0131 merkezli d\u00fcnya tasavvuru giderek insan merkezli bir d\u00fcnyaya d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcyordu.<\/p>\n<p>Tanr\u0131, y\u00fczy\u0131llar boyunca yaln\u0131zca inan\u0131lan bir varl\u0131k de\u011fildi. Hayat\u0131n anlam\u0131n\u0131n, ahlak\u0131n, iyinin, k\u00f6t\u00fcn\u00fcn, \u00f6l\u00fcm\u00fcn ve insan\u0131n evrendeki yerinin de merkezindeydi.<\/p>\n<p>Modern insan bu merkezi de\u011fi\u015ftirdi\u011finde \u00f6zg\u00fcrle\u015fti\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc.<\/p>\n<p>Fakat mesele orada bitmedi.<\/p>\n<p>Nietzsche\u2019nin \u201cTanr\u0131 \u00f6ld\u00fc\u201d s\u00f6z\u00fc de asl\u0131nda yaln\u0131zca Tanr\u0131\u2019n\u0131n varl\u0131\u011f\u0131na ili\u015fkin bir h\u00fck\u00fcm de\u011fildi. \u00c7ok daha a\u011f\u0131r bir sorunun habercisiydi:<\/p>\n<p><strong>Tanr\u0131\u2019n\u0131n anlam kurucu merkezi rol\u00fc ortadan kalkarsa, de\u011ferlerin kayna\u011f\u0131 ne olacak?<\/strong><\/p>\n<p>\u0130nsan m\u0131?<\/p>\n<p>Devlet mi?<\/p>\n<p>Toplum mu?<\/p>\n<p>Bilim mi?<\/p>\n<p>\u00c7o\u011funluk mu?<\/p>\n<p>G\u00fc\u00e7 m\u00fc?<\/p>\n<p>Modern insan\u0131n b\u00fcy\u00fck krizi burada ba\u015flad\u0131.<\/p>\n<p>Tanr\u0131\u2019y\u0131 merkezin d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131karmak kolayd\u0131; fakat onun ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 anlam y\u00fck\u00fcn\u00fc neyin ta\u015f\u0131yaca\u011f\u0131 sorusu cevaps\u0131z kal\u0131yordu.<\/p>\n<p>Edebiyat da bu b\u00fcy\u00fck k\u0131r\u0131lman\u0131n en g\u00fc\u00e7l\u00fc aynalar\u0131ndan biri oldu.<\/p>\n<p>Turgenyev\u2019in <em>Babalar ve O\u011fullar<\/em>\u0131ndaki Bazarov\u2019u d\u00fc\u015f\u00fcnelim.<\/p>\n<p>Eski ku\u015fa\u011f\u0131n inan\u00e7lar\u0131n\u0131, duygular\u0131n\u0131 ve de\u011ferlerini reddeden bir nihilist\u2026<\/p>\n<p>Kar\u015f\u0131s\u0131nda ise gelene\u011fe, aileye, inanca ve duygulara ba\u011fl\u0131 ba\u015fka bir d\u00fcnya.<\/p>\n<p>Ayn\u0131 evde ya\u015fayabiliyorlar, birbirlerini sevebiliyorlar ama ayn\u0131 d\u00fcnyaya bakt\u0131klar\u0131nda ayn\u0131 \u015feyi g\u00f6rm\u00fcyorlar.<\/p>\n<p>Belki insan\u0131n en tuhaf taraf\u0131 da burada.<\/p>\n<p>Ayn\u0131 g\u00f6ky\u00fcz\u00fcne bak\u0131p biri Tanr\u0131\u2019y\u0131 g\u00f6rebiliyor, di\u011feri yaln\u0131zca maddeyi.<\/p>\n<p>Biri hayat\u0131 b\u00fcy\u00fck bir anlam\u0131n par\u00e7as\u0131 say\u0131yor, di\u011feri rastlant\u0131lar\u0131n toplam\u0131 olarak g\u00f6r\u00fcyor.<\/p>\n<p>Ve d\u00fcnya b\u00fct\u00fcn bu ihtimallere izin veriyor.<\/p>\n<p>Belki Tanr\u0131\u2019n\u0131n insana verdi\u011fi en sars\u0131c\u0131 imk\u00e2nlardan biri de budur: \u0130nsan inanabiliyor, reddedebiliyor, \u015f\u00fcphe edebiliyor, arayabiliyor.<\/p>\n<p>Tek d\u00fcze olmak zorunda de\u011fil.<\/p>\n<p>Bat\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcncesini etkileyici k\u0131lan y\u00f6nlerden biri de bu farkl\u0131 ihtimallerle y\u00fczle\u015fmekten b\u00fct\u00fcn\u00fcyle vazge\u00e7memesidir.<\/p>\n<p>\u0130nsan y\u00fcceltilmedi sadece.<\/p>\n<p>Par\u00e7aland\u0131 da.<\/p>\n<p>Kibri, korkusu, arzular\u0131, inanc\u0131, ink\u00e2r\u0131, yaln\u0131zl\u0131\u011f\u0131, \u015fiddeti ve \u00f6l\u00fcm kar\u015f\u0131s\u0131ndaki \u00e7aresizli\u011fi masaya yat\u0131r\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p>Bat\u0131 kendi karanl\u0131\u011f\u0131n\u0131 da ya\u015fad\u0131.<\/p>\n<p>Sava\u015flar g\u00f6rd\u00fc.<\/p>\n<p>Totaliter rejimler \u00fcretti.<\/p>\n<p>Bilimi \u00f6l\u00fcm makinesine \u00e7evirebildi.<\/p>\n<p>\u0130nsan\u0131n ne kadar korkun\u00e7la\u015fabilece\u011fini de g\u00f6rd\u00fc.<\/p>\n<p>Fakat b\u00fct\u00fcn bu karanl\u0131\u011fa ra\u011fmen d\u00fc\u015f\u00fcnce hareket halinde kald\u0131.<\/p>\n<p>Belki as\u0131l fark burada ortaya \u00e7\u0131kt\u0131.<\/p>\n<p>Bir d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr konu\u015ftu, di\u011feri itiraz etti.<\/p>\n<p>Bir sistem kuruldu, ba\u015fka biri onu y\u0131kt\u0131.<\/p>\n<p>Bir fikir bast\u0131r\u0131ld\u0131, ba\u015fka bir yerde yeniden ortaya \u00e7\u0131kt\u0131.<\/p>\n<p>D\u00fc\u015f\u00fcnce tek bir merkezin kontrol edemeyece\u011fi kadar geni\u015f bir alan kazand\u0131.<\/p>\n<p>Ve bu hareketlilik yaln\u0131zca felsefede kalmad\u0131.<\/p>\n<p>Bilimi etkiledi.<\/p>\n<p>Bilim teknolojiyi de\u011fi\u015ftirdi.<\/p>\n<p>Teknoloji \u00fcretimi d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrd\u00fc.<\/p>\n<p>\u00dcretim toplumu de\u011fi\u015ftirdi.<\/p>\n<p>Toplum siyaseti, siyaset devleti ve hukuku d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrd\u00fc.<\/p>\n<p>Yani fikir, kitaplar\u0131n aras\u0131nda kalmad\u0131.<\/p>\n<p><strong>Medeniyet \u00fcretti.<\/strong><\/p>\n<p>Burada ister istemez kendi tarihimize d\u00f6n\u00fcp bak\u0131yoruz.<\/p>\n<p>Farabi\u2019yi, \u0130bn Sina\u2019y\u0131, Gaz\u00e2l\u00ee\u2019yi, \u0130bn R\u00fc\u015fd\u2019\u00fc yeti\u015ftirmi\u015f bir medeniyetten s\u00f6z ediyoruz.<\/p>\n<p>Farabi, mant\u0131ktan siyasete kadar insan bilgisinin b\u00fcy\u00fck alanlar\u0131nda s\u00f6z s\u00f6yleyebiliyordu.<\/p>\n<p>\u0130bn Sina t\u0131p ile metafizi\u011fi ayn\u0131 zihinde ta\u015f\u0131yabiliyordu.<\/p>\n<p>Gaz\u00e2l\u00ee, filozoflar\u0131 ele\u015ftirmeden \u00f6nce onlar\u0131 anlamaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor, onlar\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcncesini sistematik bi\u00e7imde anlat\u0131yor, ard\u0131ndan itiraz\u0131n\u0131 ortaya koyuyordu.<\/p>\n<p>\u0130bn R\u00fc\u015fd ise ona cevap veriyordu.<\/p>\n<p>As\u0131l k\u0131ymet burada.<\/p>\n<p>Birinin hakl\u0131, di\u011ferinin haks\u0131z olmas\u0131ndan \u00f6nce, <strong>d\u00fc\u015f\u00fcncenin hareket halinde olmas\u0131<\/strong>.<\/p>\n<p>Bir d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr konu\u015fuyor.<\/p>\n<p>Di\u011feri ona itiraz ediyor.<\/p>\n<p>\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fcs\u00fc yeni bir yol a\u00e7\u0131yor.<\/p>\n<p>Medeniyet dedi\u011fimiz \u015fey biraz da budur.<\/p>\n<p>Fakat \u00f6zellikle son iki y\u00fczy\u0131lda \u0130slam d\u00fcnyas\u0131 a\u011f\u0131r tarihsel \u015fartlarla kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131.<\/p>\n<p>Sava\u015flar, s\u00f6m\u00fcrgecilik, imparatorluklar\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fclmesi, ekonomik geri kalm\u0131\u015fl\u0131k, devletlerin varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 koruma kayg\u0131s\u0131\u2026<\/p>\n<p>\u201c\u0130nsan nedir?\u201d sorusunun \u00f6n\u00fcne \u00e7o\u011fu zaman \u201cDevleti nas\u0131l kurtaraca\u011f\u0131z?\u201d sorusu ge\u00e7ti.<\/p>\n<p>\u201cVarl\u0131k nedir?\u201d sorusunun \u00f6n\u00fcne \u201cNeden geri kald\u0131k?\u201d sorusu geldi.<\/p>\n<p>Bunlar elbette \u00f6nemsiz de\u011fildi.<\/p>\n<p>Fakat bir toplum uzun s\u00fcre yaln\u0131zca hayatta kalmay\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrse, bir noktadan sonra d\u00fc\u015f\u00fcncesi de savunmac\u0131 hale gelir.<\/p>\n<p>Ve as\u0131l tehlike orada ba\u015flar:<\/p>\n<p><strong>Sorular\u0131n alan\u0131 daral\u0131r.<\/strong><\/p>\n<p>\u0130nsanlar ne d\u00fc\u015f\u00fcneceklerinden \u00f6nce neyi d\u00fc\u015f\u00fcnmelerine izin verildi\u011fini hesaplamaya ba\u015flar.<\/p>\n<p>Oysa \u00f6zg\u00fcr d\u00fc\u015f\u00fcnce g\u00fcvenli de\u011fildir.<\/p>\n<p>Bazen devlete itiraz eder.<\/p>\n<p>Bazen gelene\u011fe.<\/p>\n<p>Bazen yerle\u015fik din\u00ee yorumlara.<\/p>\n<p>Bazen toplumun kutsalla\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131 kabullere.<\/p>\n<p>Bazen yanl\u0131\u015f sonu\u00e7lara da ula\u015f\u0131r.<\/p>\n<p>Fakat fikrin tabiat\u0131 budur.<\/p>\n<p>Sonucu \u00f6nceden belirlenmi\u015f d\u00fc\u015f\u00fcnce, d\u00fc\u015f\u00fcnce de\u011fildir.<\/p>\n<p>Belki bug\u00fcn bizim yeniden hat\u0131rlamam\u0131z gereken \u015fey tam olarak budur.<\/p>\n<p>Geli\u015fmek yaln\u0131zca teknoloji sat\u0131n almak de\u011fildir.<\/p>\n<p>\u00dcniversite binas\u0131 yapmak de\u011fildir.<\/p>\n<p>Laboratuvar kurmak, fabrika a\u00e7mak, yol yapmak, g\u00fc\u00e7l\u00fc bir ordu kurmak da tek ba\u015f\u0131na yeterli de\u011fildir.<\/p>\n<p>B\u00fct\u00fcn bunlar\u0131 \u00fcretecek insan\u0131 yeti\u015ftirmek gerekir.<\/p>\n<p>O insan\u0131n soru sorabilece\u011fi iklimi kurmak gerekir.<\/p>\n<p>Kendisine itiraz edilmesinden korkmayan y\u00f6neticiyi, yanl\u0131\u015f yapmaktan korkmayan bilim insan\u0131n\u0131, d\u00fc\u015f\u00fcnceyi su\u00e7 de\u011fil imk\u00e2n olarak g\u00f6ren toplumu olu\u015fturmak gerekir.<\/p>\n<p>\u00c7\u00fcnk\u00fc bir toplumun as\u0131l g\u00fcc\u00fc yaln\u0131zca sahip oldu\u011fu silahlarda, sermayede ya da teknolojide de\u011fildir.<\/p>\n<p>O g\u00fcc\u00fc do\u011furan zihinsel d\u00fczendedir.<\/p>\n<p data-pm-slice=\"1 1 []\">Felsefe, medeniyet ve d\u00fc\u015f\u00fcnce \u00fczerine \u00f6nemli \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 bulunan de\u011ferli \u00dcstad\u0131m\u0131z <strong>\u0130brahim Kal\u0131n\u2019a<\/strong> da yaz\u0131n\u0131n sonunda bu soruyu y\u00f6neltelim:<\/p>\n<p><strong>\u0130nsanlar h\u00e2l\u00e2 \u00f6zg\u00fcrce soru sorabiliyor mu?<\/strong><\/p>\n<p>\u00c7\u00fcnk\u00fc toplumun geli\u015fmesinin, gelece\u011fini kurmas\u0131n\u0131n, hatta gerekti\u011finde bir sava\u015f\u0131 kazanmas\u0131n\u0131n yolu yaln\u0131zca g\u00fc\u00e7l\u00fc ara\u00e7lara sahip olmaktan ge\u00e7mez.<\/p>\n<p>As\u0131l mesele; o ara\u00e7lar\u0131 \u00fcretecek fikr\u00ee iklimi, o iklimi ta\u015f\u0131yacak insan\u0131 ve o insan\u0131n \u00f6n\u00fcn\u00fc a\u00e7acak sistemi kurabilmektir.<\/p>\n<p><strong>Gelece\u011fi kazanan toplumlar, yaln\u0131zca daha g\u00fc\u00e7l\u00fc olanlar de\u011fil; d\u00fc\u015f\u00fcnebilen insan\u0131 yeti\u015ftirebilen, soruyu ya\u015fatabilen ve fikri harekette tutabilen toplumlard\u0131r.<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bazen bir sohbet, insan\u0131 hi\u00e7 hesapta olmayan yerlere g\u00f6t\u00fcr\u00fcyor. Tanr\u0131\u2019dan ba\u015fl\u0131yorsunuz, insana geliyorsunuz. \u0130nsandan felsefeye, felsefeden medeniyete; oradan da \u015fu temel soruya ula\u015f\u0131yorsunuz: Bir toplum neden bir d\u00f6nem b\u00fcy\u00fck d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrler, b\u00fcy\u00fck eserler ve b\u00fcy\u00fck medeniyet hamleleri \u00fcretirken ba\u015fka bir d\u00f6nemde kendi fikr\u00ee s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131n i\u00e7ine s\u0131k\u0131\u015f\u0131p kal\u0131r? Son iki y\u00fcz y\u0131l\u0131n Avrupa d\u00fc\u015f\u00fcncesine bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda insanla \u00e7ok [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":46520,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[22],"tags":[6479,87],"class_list":["post-46519","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-kose-yazilari","tag-hamdibagci","tag-koseyazisi"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v28.8 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Bir Medeniyetin G\u00fcc\u00fc, Sorabildi\u011fi Sorular Kadard\u0131r - Merceknet Haber<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/2026\/08\/27\/bir-medeniyetin-gucu-sorabildigi-sorular-kadardir\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"tr_TR\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Bir Medeniyetin G\u00fcc\u00fc, Sorabildi\u011fi Sorular Kadard\u0131r - Merceknet Haber\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Bazen bir sohbet, insan\u0131 hi\u00e7 hesapta olmayan yerlere g\u00f6t\u00fcr\u00fcyor. Tanr\u0131\u2019dan ba\u015fl\u0131yorsunuz, insana geliyorsunuz. \u0130nsandan felsefeye, felsefeden medeniyete; oradan da \u015fu temel soruya ula\u015f\u0131yorsunuz: Bir toplum neden bir d\u00f6nem b\u00fcy\u00fck d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrler, b\u00fcy\u00fck eserler ve b\u00fcy\u00fck medeniyet hamleleri \u00fcretirken ba\u015fka bir d\u00f6nemde kendi fikr\u00ee s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131n i\u00e7ine s\u0131k\u0131\u015f\u0131p kal\u0131r? Son iki y\u00fcz y\u0131l\u0131n Avrupa d\u00fc\u015f\u00fcncesine bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda insanla \u00e7ok [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/2026\/08\/27\/bir-medeniyetin-gucu-sorabildigi-sorular-kadardir\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Merceknet Haber\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/merceknet\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2026-08-27T11:08:24+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2026-08-27T11:17:41+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/kose-yazisi-manset.png\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"800\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"450\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/png\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Hamdi Ba\u011fc\u0131\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@https:\/\/x.com\/merceknethaber\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@merceknethaber\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Yazan:\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Hamdi Ba\u011fc\u0131\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Tahmini okuma s\u00fcresi\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"6 dakika\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.merceknet.com\\\/tr\\\/2026\\\/08\\\/27\\\/bir-medeniyetin-gucu-sorabildigi-sorular-kadardir\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.merceknet.com\\\/tr\\\/2026\\\/08\\\/27\\\/bir-medeniyetin-gucu-sorabildigi-sorular-kadardir\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"Hamdi Ba\u011fc\u0131\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.merceknet.com\\\/tr\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/d1655dc03e4f15bba85cd1ff8f639dfe\"},\"headline\":\"Bir Medeniyetin G\u00fcc\u00fc, Sorabildi\u011fi Sorular Kadard\u0131r\",\"datePublished\":\"2026-08-27T11:08:24+00:00\",\"dateModified\":\"2026-08-27T11:17:41+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.merceknet.com\\\/tr\\\/2026\\\/08\\\/27\\\/bir-medeniyetin-gucu-sorabildigi-sorular-kadardir\\\/\"},\"wordCount\":1283,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.merceknet.com\\\/tr\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.merceknet.com\\\/tr\\\/2026\\\/08\\\/27\\\/bir-medeniyetin-gucu-sorabildigi-sorular-kadardir\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.merceknet.com\\\/tr\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/08\\\/kose-yazisi-manset.png\",\"keywords\":[\"HamdiBa\u011fc\u0131\",\"K\u00f6\u015feYaz\u0131s\u0131\"],\"articleSection\":[\"K\u00f6\u015fe Yaz\u0131lar\u0131\"],\"inLanguage\":\"tr\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.merceknet.com\\\/tr\\\/2026\\\/08\\\/27\\\/bir-medeniyetin-gucu-sorabildigi-sorular-kadardir\\\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.merceknet.com\\\/tr\\\/2026\\\/08\\\/27\\\/bir-medeniyetin-gucu-sorabildigi-sorular-kadardir\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.merceknet.com\\\/tr\\\/2026\\\/08\\\/27\\\/bir-medeniyetin-gucu-sorabildigi-sorular-kadardir\\\/\",\"name\":\"Bir Medeniyetin G\u00fcc\u00fc, Sorabildi\u011fi Sorular Kadard\u0131r - Merceknet Haber\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.merceknet.com\\\/tr\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.merceknet.com\\\/tr\\\/2026\\\/08\\\/27\\\/bir-medeniyetin-gucu-sorabildigi-sorular-kadardir\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.merceknet.com\\\/tr\\\/2026\\\/08\\\/27\\\/bir-medeniyetin-gucu-sorabildigi-sorular-kadardir\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.merceknet.com\\\/tr\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/08\\\/kose-yazisi-manset.png\",\"datePublished\":\"2026-08-27T11:08:24+00:00\",\"dateModified\":\"2026-08-27T11:17:41+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.merceknet.com\\\/tr\\\/2026\\\/08\\\/27\\\/bir-medeniyetin-gucu-sorabildigi-sorular-kadardir\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"tr\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.merceknet.com\\\/tr\\\/2026\\\/08\\\/27\\\/bir-medeniyetin-gucu-sorabildigi-sorular-kadardir\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"tr\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.merceknet.com\\\/tr\\\/2026\\\/08\\\/27\\\/bir-medeniyetin-gucu-sorabildigi-sorular-kadardir\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.merceknet.com\\\/tr\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/08\\\/kose-yazisi-manset.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.merceknet.com\\\/tr\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/08\\\/kose-yazisi-manset.png\",\"width\":800,\"height\":450},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.merceknet.com\\\/tr\\\/2026\\\/08\\\/27\\\/bir-medeniyetin-gucu-sorabildigi-sorular-kadardir\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Anasayfa\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.merceknet.com\\\/tr\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Bir Medeniyetin G\u00fcc\u00fc, Sorabildi\u011fi Sorular Kadard\u0131r\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.merceknet.com\\\/tr\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.merceknet.com\\\/tr\\\/\",\"name\":\"Merceknet\",\"description\":\"T\u00fcrkiye&#039;nin ba\u011f\u0131ms\u0131z internet haber gazetesi\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.merceknet.com\\\/tr\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.merceknet.com\\\/tr\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"tr\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.merceknet.com\\\/tr\\\/#organization\",\"name\":\"Merceknet Haber\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.merceknet.com\\\/tr\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"tr\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.merceknet.com\\\/tr\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.merceknet.com\\\/tr\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/01\\\/868ee895-9395-465e-bb2e-00afb6ea7c41-md-2.jpeg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.merceknet.com\\\/tr\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/01\\\/868ee895-9395-465e-bb2e-00afb6ea7c41-md-2.jpeg\",\"width\":800,\"height\":533,\"caption\":\"Merceknet Haber\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.merceknet.com\\\/tr\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/www.facebook.com\\\/merceknet\",\"https:\\\/\\\/x.com\\\/merceknethaber\",\"https:\\\/\\\/www.linkedin.com\\\/feed\\\/\",\"https:\\\/\\\/www.instagram.com\\\/merceknethaber\\\/\",\"https:\\\/\\\/www.youtube.com\\\/@merceknet\"]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.merceknet.com\\\/tr\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/2b640179dc328e9c37cb64df4f6c3fe7\",\"name\":\"Av. \u00d6zge \u00d6zmen Korkut\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"tr\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/912ed4ebd13e18a5c6cc95aecd61f4ea14b40ce2626de4b61bcf4d9bffb62cd4?s=96&d=mm&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/912ed4ebd13e18a5c6cc95aecd61f4ea14b40ce2626de4b61bcf4d9bffb62cd4?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/912ed4ebd13e18a5c6cc95aecd61f4ea14b40ce2626de4b61bcf4d9bffb62cd4?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Av. \u00d6zge \u00d6zmen Korkut\"},\"sameAs\":[\"av.ozgeozmenkorkut\"],\"url\":\"https:\\\/\\\/www.merceknet.com\\\/tr\\\/author\\\/ozgeozmen\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Bir Medeniyetin G\u00fcc\u00fc, Sorabildi\u011fi Sorular Kadard\u0131r - Merceknet Haber","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/2026\/08\/27\/bir-medeniyetin-gucu-sorabildigi-sorular-kadardir\/","og_locale":"tr_TR","og_type":"article","og_title":"Bir Medeniyetin G\u00fcc\u00fc, Sorabildi\u011fi Sorular Kadard\u0131r - Merceknet Haber","og_description":"Bazen bir sohbet, insan\u0131 hi\u00e7 hesapta olmayan yerlere g\u00f6t\u00fcr\u00fcyor. Tanr\u0131\u2019dan ba\u015fl\u0131yorsunuz, insana geliyorsunuz. \u0130nsandan felsefeye, felsefeden medeniyete; oradan da \u015fu temel soruya ula\u015f\u0131yorsunuz: Bir toplum neden bir d\u00f6nem b\u00fcy\u00fck d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrler, b\u00fcy\u00fck eserler ve b\u00fcy\u00fck medeniyet hamleleri \u00fcretirken ba\u015fka bir d\u00f6nemde kendi fikr\u00ee s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131n i\u00e7ine s\u0131k\u0131\u015f\u0131p kal\u0131r? Son iki y\u00fcz y\u0131l\u0131n Avrupa d\u00fc\u015f\u00fcncesine bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda insanla \u00e7ok [&hellip;]","og_url":"https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/2026\/08\/27\/bir-medeniyetin-gucu-sorabildigi-sorular-kadardir\/","og_site_name":"Merceknet Haber","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/merceknet","article_published_time":"2026-08-27T11:08:24+00:00","article_modified_time":"2026-08-27T11:17:41+00:00","og_image":[{"width":800,"height":450,"url":"https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/kose-yazisi-manset.png","type":"image\/png"}],"author":"Hamdi Ba\u011fc\u0131","twitter_card":"summary_large_image","twitter_creator":"@https:\/\/x.com\/merceknethaber","twitter_site":"@merceknethaber","twitter_misc":{"Yazan:":"Hamdi Ba\u011fc\u0131","Tahmini okuma s\u00fcresi":"6 dakika"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/2026\/08\/27\/bir-medeniyetin-gucu-sorabildigi-sorular-kadardir\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/2026\/08\/27\/bir-medeniyetin-gucu-sorabildigi-sorular-kadardir\/"},"author":{"name":"Hamdi Ba\u011fc\u0131","@id":"https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/#\/schema\/person\/d1655dc03e4f15bba85cd1ff8f639dfe"},"headline":"Bir Medeniyetin G\u00fcc\u00fc, Sorabildi\u011fi Sorular Kadard\u0131r","datePublished":"2026-08-27T11:08:24+00:00","dateModified":"2026-08-27T11:17:41+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/2026\/08\/27\/bir-medeniyetin-gucu-sorabildigi-sorular-kadardir\/"},"wordCount":1283,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/2026\/08\/27\/bir-medeniyetin-gucu-sorabildigi-sorular-kadardir\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/kose-yazisi-manset.png","keywords":["HamdiBa\u011fc\u0131","K\u00f6\u015feYaz\u0131s\u0131"],"articleSection":["K\u00f6\u015fe Yaz\u0131lar\u0131"],"inLanguage":"tr","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/2026\/08\/27\/bir-medeniyetin-gucu-sorabildigi-sorular-kadardir\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/2026\/08\/27\/bir-medeniyetin-gucu-sorabildigi-sorular-kadardir\/","url":"https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/2026\/08\/27\/bir-medeniyetin-gucu-sorabildigi-sorular-kadardir\/","name":"Bir Medeniyetin G\u00fcc\u00fc, Sorabildi\u011fi Sorular Kadard\u0131r - Merceknet Haber","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/2026\/08\/27\/bir-medeniyetin-gucu-sorabildigi-sorular-kadardir\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/2026\/08\/27\/bir-medeniyetin-gucu-sorabildigi-sorular-kadardir\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/kose-yazisi-manset.png","datePublished":"2026-08-27T11:08:24+00:00","dateModified":"2026-08-27T11:17:41+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/2026\/08\/27\/bir-medeniyetin-gucu-sorabildigi-sorular-kadardir\/#breadcrumb"},"inLanguage":"tr","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/2026\/08\/27\/bir-medeniyetin-gucu-sorabildigi-sorular-kadardir\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"tr","@id":"https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/2026\/08\/27\/bir-medeniyetin-gucu-sorabildigi-sorular-kadardir\/#primaryimage","url":"https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/kose-yazisi-manset.png","contentUrl":"https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/kose-yazisi-manset.png","width":800,"height":450},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/2026\/08\/27\/bir-medeniyetin-gucu-sorabildigi-sorular-kadardir\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Anasayfa","item":"https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Bir Medeniyetin G\u00fcc\u00fc, Sorabildi\u011fi Sorular Kadard\u0131r"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/#website","url":"https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/","name":"Merceknet","description":"T\u00fcrkiye&#039;nin ba\u011f\u0131ms\u0131z internet haber gazetesi","publisher":{"@id":"https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"tr"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/#organization","name":"Merceknet Haber","url":"https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"tr","@id":"https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/868ee895-9395-465e-bb2e-00afb6ea7c41-md-2.jpeg","contentUrl":"https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/868ee895-9395-465e-bb2e-00afb6ea7c41-md-2.jpeg","width":800,"height":533,"caption":"Merceknet Haber"},"image":{"@id":"https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/merceknet","https:\/\/x.com\/merceknethaber","https:\/\/www.linkedin.com\/feed\/","https:\/\/www.instagram.com\/merceknethaber\/","https:\/\/www.youtube.com\/@merceknet"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/#\/schema\/person\/2b640179dc328e9c37cb64df4f6c3fe7","name":"Av. \u00d6zge \u00d6zmen Korkut","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"tr","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/912ed4ebd13e18a5c6cc95aecd61f4ea14b40ce2626de4b61bcf4d9bffb62cd4?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/912ed4ebd13e18a5c6cc95aecd61f4ea14b40ce2626de4b61bcf4d9bffb62cd4?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/912ed4ebd13e18a5c6cc95aecd61f4ea14b40ce2626de4b61bcf4d9bffb62cd4?s=96&d=mm&r=g","caption":"Av. \u00d6zge \u00d6zmen Korkut"},"sameAs":["av.ozgeozmenkorkut"],"url":"https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/author\/ozgeozmen\/"}]}},"views":165,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/46519","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=46519"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/46519\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":46526,"href":"https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/46519\/revisions\/46526"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/46520"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=46519"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=46519"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=46519"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}