Dondurma veya \u00e7ok so\u011fuk yiyecekler t\u00fcketilirken ortaya \u00e7\u0131kan ani a\u011fr\u0131, her zaman di\u015flerden kaynaklanm\u0131yor. Uzmanlar, belirli bir di\u015fte hissedilen hassasiyet ile al\u0131n ve \u015fakak b\u00f6lgesinde geli\u015fen \u201cbeyin donmas\u0131\u201d a\u011fr\u0131s\u0131n\u0131n farkl\u0131 mekanizmalarla olu\u015ftu\u011funa dikkat \u00e7ekiyor.<\/p>\n
\u00dcsk\u00fcdar \u00dcniversitesi Di\u015f Hastanesi Restoratif Di\u015f Tedavisi Uzman\u0131 Dr. \u00d6\u011fr. \u00dcyesi Ay\u015fenur Turan, so\u011fuk g\u0131dalar sonras\u0131nda hissedilen a\u011fr\u0131n\u0131n kayna\u011f\u0131, di\u015f hassasiyeti ile beyin donmas\u0131 aras\u0131ndaki farklar ve hassasiyeti art\u0131ran g\u00fcnl\u00fck al\u0131\u015fkanl\u0131klar hakk\u0131nda bilgi verdi.<\/p>\n
Halk aras\u0131nda \u201cbeyin donmas\u0131\u201d olarak adland\u0131r\u0131lan durumun, \u00e7ok so\u011fuk yiyecek veya i\u00e7eceklerin damak ve bo\u011faz\u0131n \u00fcst b\u00f6l\u00fcm\u00fcndeki sinirleri aniden uyarmas\u0131yla geli\u015fti\u011fini belirten Turan, bu a\u011fr\u0131n\u0131n genellikle al\u0131n veya \u015fakak b\u00f6lgesinde hissedildi\u011fini s\u00f6yledi.<\/p>\n
Turan, \u201cBirka\u00e7 saniye ile birka\u00e7 dakika s\u00fcren keskin bir ba\u015f a\u011fr\u0131s\u0131 olu\u015fur. Bu durum her zaman do\u011frudan di\u015flerden kaynakland\u0131\u011f\u0131 anlam\u0131na gelmez\u201d dedi.<\/p>\n
So\u011fuk yiyece\u011fin dama\u011fa temas etmesinden k\u0131sa s\u00fcre sonra ba\u015flayan a\u011fr\u0131, \u00e7o\u011funlukla 30 saniye ile birka\u00e7 dakika i\u00e7inde kendili\u011finden ge\u00e7iyor.<\/p>\n
Di\u015flerin koruyucu tabakalar\u0131 sa\u011flam oldu\u011funda so\u011fuk g\u0131dalar\u0131n genellikle a\u011fr\u0131ya neden olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirten Turan, di\u015f minesinin alt\u0131ndaki dentin tabakas\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kmas\u0131 halinde hassasiyet olu\u015fabilece\u011fini ifade etti.<\/p>\n
Di\u015f hassasiyeti ile beyin donmas\u0131 aras\u0131ndaki temel fark\u0131 anlatan Turan, \u015funlar\u0131 s\u00f6yledi:<\/p>\n
\u201cDi\u015f hassasiyetinde a\u011fr\u0131 belirli bir di\u015fte hissedilir ve so\u011fuk uyaran di\u015fe temas etti\u011finde ba\u015flar. Hassasiyet tekrar edebilir ve altta yatan di\u015f sorunu devam etti\u011fi s\u00fcrece s\u00fcrebilir. Beyin donmas\u0131 ise so\u011fuk yiyecek veya i\u00e7ece\u011fin \u00f6zellikle dama\u011fa temas etmesinden sonra birka\u00e7 saniye i\u00e7inde geli\u015fen, al\u0131n veya \u015fakakta hissedilen k\u0131sa s\u00fcreli bir ba\u015f a\u011fr\u0131s\u0131d\u0131r.\u201d<\/p>\n
Dondurma yerken olu\u015fan a\u011fr\u0131n\u0131n baz\u0131 ki\u015filerde di\u015flerden, baz\u0131 ki\u015filerde ise n\u00f6rolojik mekanizmalardan kaynaklanabilece\u011fini belirten Turan, iki durumun ayn\u0131 anda da g\u00f6r\u00fclebilece\u011fini s\u00f6yledi.<\/p>\n
A\u011f\u0131z i\u00e7indeki sinir u\u00e7lar\u0131 ile ba\u015f b\u00f6lgesindeki a\u011fr\u0131 sinyallerinin b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde trigeminal sinir arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla i\u015flendi\u011fini aktaran Turan, bu ortak sinir a\u011f\u0131n\u0131n a\u011fr\u0131n\u0131n farkl\u0131 b\u00f6lgelerde hissedilmesine neden olabilece\u011fini ifade etti.<\/p>\n
Di\u015f minesinin zay\u0131f olmas\u0131 di\u015f hassasiyetini art\u0131rabilirken, bunun beyin donmas\u0131 s\u0131kl\u0131\u011f\u0131n\u0131 art\u0131rd\u0131\u011f\u0131na ili\u015fkin kesin bir bilimsel veri bulunmad\u0131\u011f\u0131 belirtildi.<\/p>\n
Hassasiyet giderici di\u015f macunlar\u0131n\u0131n s\u0131cak ve so\u011fuk uyaranlara kar\u015f\u0131 olu\u015fan di\u015f a\u011fr\u0131s\u0131n\u0131 azaltmaya katk\u0131 sa\u011flayabilece\u011fini belirten Turan, bu \u00fcr\u00fcnlerin farkl\u0131 etki mekanizmalar\u0131 bulundu\u011funu s\u00f6yledi.<\/p>\n
Baz\u0131 di\u015f macunlar\u0131nda bulunan potasyum nitrat\u0131n di\u015f sinirinin uyar\u0131labilirli\u011fini azaltmay\u0131 hedefledi\u011fini aktaran Turan, kalay flor\u00fcr, arginin, kalsiyum karbonat, biyoaktif cam ve kalsiyum fosfat bile\u015fiklerinin ise dentin y\u00fczeyindeki mikroskobik kanalc\u0131klar\u0131 k\u0131smen kapatabildi\u011fini ifade etti.<\/p>\n
Bu \u00fcr\u00fcnlerin etkisinin d\u00fczenli kullan\u0131mla birka\u00e7 hafta i\u00e7inde g\u00f6r\u00fclebilece\u011fi, ancak sonucun ki\u015fiden ki\u015fiye de\u011fi\u015febilece\u011fi belirtildi.<\/p>\n
So\u011fuk yiyeceklerin h\u0131zl\u0131 t\u00fcketilmesinin klasik beyin donmas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan daha riskli oldu\u011funu belirten Turan, \u00e7ok so\u011fuk g\u0131dalar\u0131n k\u00fc\u00e7\u00fck lokmalar halinde ve yava\u015f t\u00fcketilmesini \u00f6nerdi.<\/p>\n
A\u011f\u0131zda uzun s\u00fcre bekletilen so\u011fuk g\u0131dalar\u0131n ise hassas di\u015flerde a\u011fr\u0131y\u0131 art\u0131rabilece\u011fine dikkat \u00e7ekildi.<\/p>\n
G\u00fcnl\u00fck hayatta fark\u0131nda olmadan yap\u0131lan baz\u0131 al\u0131\u015fkanl\u0131klar, di\u015f hassasiyetinin artmas\u0131na neden olabiliyor.<\/p>\n
Sert k\u0131ll\u0131 di\u015f f\u0131r\u00e7as\u0131 kullan\u0131lmas\u0131 veya di\u015flerin a\u015f\u0131r\u0131 bask\u0131yla f\u0131r\u00e7alanmas\u0131, zaman i\u00e7inde di\u015f minesinin a\u015f\u0131nmas\u0131na ve di\u015f eti \u00e7ekilmesine yol a\u00e7abiliyor. Bu durum, dentin tabakas\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kmas\u0131na ve di\u015flerin s\u0131cak-so\u011fuk uyaranlara kar\u015f\u0131 daha hassas hale gelmesine neden olabiliyor.<\/p>\n
Asitli yiyecek ve i\u00e7eceklerin s\u0131k t\u00fcketilmesi di\u015f minesini zay\u0131flatabilirken, di\u015f s\u0131kma ve g\u0131c\u0131rdatma al\u0131\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 da di\u015flerde mikro \u00e7atlaklara ve mine a\u015f\u0131nmas\u0131na yol a\u00e7abiliyor.<\/p>\n
Di\u015f beyazlatma \u00fcr\u00fcnlerinin gere\u011finden s\u0131k kullan\u0131lmas\u0131 ve a\u015f\u0131nd\u0131r\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 y\u00fcksek di\u015f macunlar\u0131n\u0131n uzun s\u00fcre tercih edilmesi de ge\u00e7ici veya kal\u0131c\u0131 hassasiyete neden olabiliyor.<\/p>\n
\u00c7ok s\u0131cak ve \u00e7ok so\u011fuk yiyeceklerin arka arkaya t\u00fcketilmesi, \u00f6zellikle hassas di\u015flerde a\u011fr\u0131y\u0131 daha belirgin hale getirebiliyor.<\/p>\n
A\u011f\u0131z hijyeninin ihmal edilmesi, di\u015f \u00e7\u00fcr\u00fckleri ve di\u015f eti hastal\u0131klar\u0131n\u0131n geli\u015fmesine zemin haz\u0131rl\u0131yor. Bu sorunlar da so\u011fuk g\u0131dalara kar\u015f\u0131 a\u011fr\u0131n\u0131n artmas\u0131na yol a\u00e7abiliyor.<\/p>\n
Mide asidinin a\u011f\u0131za ula\u015fmas\u0131na neden olan refl\u00fc veya tekrarlayan kusmalar da di\u015f minesini a\u015f\u0131nd\u0131rarak sinir u\u00e7lar\u0131n\u0131n d\u0131\u015f uyaranlara kar\u015f\u0131 daha duyarl\u0131 hale gelmesine neden olabiliyor.<\/p>\n
Uzmanlar, so\u011fukla tetiklenen a\u011fr\u0131n\u0131n s\u0131k tekrarlamas\u0131, uzun s\u00fcrmesi veya belirli bir di\u015fte yo\u011funla\u015fmas\u0131 halinde di\u015f hekimi muayenesinin ihmal edilmemesi gerekti\u011fini belirtiyor.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Dondurma ve \u00e7ok so\u011fuk yiyecekler t\u00fcketilirken hissedilen a\u011fr\u0131, di\u015f hassasiyetinin yan\u0131 s\u0131ra halk aras\u0131nda \u201cbeyin donmas\u0131\u201d olarak bilinen k\u0131sa s\u00fcreli ba\u015f a\u011fr\u0131s\u0131ndan da kaynaklanabiliyor. Restoratif Di\u015f Tedavisi Uzman\u0131 Dr. \u00d6\u011fr. \u00dcyesi Ay\u015fenur Turan, a\u011fr\u0131n\u0131n g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc b\u00f6lge ve s\u00fcresinin iki durumu ay\u0131rt etmede \u00f6nemli oldu\u011funu s\u00f6yledi.<\/p>\n","protected":false},"author":14,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[18],"tags":[13176,4533],"class_list":["post-40329","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-saglik","tag-dis","tag-dis-sagligi"],"yoast_head":"\n