Milli E\u011fitim Bakanl\u0131\u011f\u0131nca (MEB) Liselere Ge\u00e7i\u015f Sistemi (LGS) kapsam\u0131ndaki merkezi s\u0131nav sonu\u00e7lar\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131klanmas\u0131n\u0131n ard\u0131ndan ba\u015flayan tercih s\u00fcrecinde uzmanlar, yaln\u0131zca okulun puan\u0131na bak\u0131lmamas\u0131, \u00f6\u011frencilerin ilgi alanlar\u0131 ve yetenekleri do\u011frultusunda se\u00e7im yap\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fini belirtti.<\/p>\n
\u0130stanbul \u00dcniversitesi-Cerrahpa\u015fa (\u0130\u00dcC) Hasan Ali Y\u00fccel E\u011fitim Fak\u00fcltesi Rehberlik ve Psikolojik Dan\u0131\u015fmanl\u0131k Ana Bilim Dal\u0131 \u00d6\u011fretim \u00dcyesi Do\u00e7. Dr. Metin Kocat\u00fcrk, 27 Temmuz’a kadar yap\u0131lacak tercihlere ili\u015fkin AA muhabirine yapt\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klamada, ailelerin \u00f6ncelikle s\u0131nav sonucunu \u00e7ocu\u011fun de\u011ferini belirleyen bir \u00f6l\u00e7\u00fct olarak g\u00f6rmemesi gerekti\u011fini s\u00f6yledi.<\/p>\n
Velilerin ilk tepkilerinde ele\u015ftiri, k\u0131yaslama veya hayal k\u0131r\u0131kl\u0131\u011f\u0131 ifadelerinden ka\u00e7\u0131nmas\u0131 gerekti\u011fini dile getiren Kocat\u00fcrk, lise tercihinde yaln\u0131zca puan ve okulun ba\u015far\u0131 s\u0131ralamas\u0131n\u0131n de\u011fil, \u00f6\u011frencinin hangi derslerden ho\u015fland\u0131\u011f\u0131, nas\u0131l bir ortamda daha iyi \u00f6\u011frendi\u011fi, sosyal ihtiya\u00e7lar\u0131 ve gelece\u011fe ili\u015fkin e\u011filimlerinin birlikte de\u011ferlendirilmesi gerekti\u011fini anlatt\u0131.<\/p>\n
Do\u00e7. Dr. Kocat\u00fcrk, “Okulun akademik program\u0131, yabanc\u0131 dil olanaklar\u0131, sosyal etkinlikleri, ula\u015f\u0131m ko\u015fullar\u0131 ve \u00f6\u011frenci profili \u00e7ocukla birlikte incelenmelidir. Tercih s\u00fcrecinde okul psikolojik dan\u0131\u015fmanlar\u0131n\u0131n g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcnden yararlan\u0131lmas\u0131, \u00f6\u011frencinin g\u00fc\u00e7l\u00fc y\u00f6nlerini daha ger\u00e7ek\u00e7i bi\u00e7imde g\u00f6rmesine yard\u0131mc\u0131 olur.” dedi.<\/p>\n
\u00d6\u011frencilere lise tercihinin hayat\u0131n tamam\u0131n\u0131 belirleyen ve geri d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fc olmayan tek bir karar olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n anlat\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fine dikkati \u00e7eken Kocat\u00fcrk, “Bir \u00f6\u011frencinin gelece\u011fini yaln\u0131zca okulun ad\u0131 de\u011fil, \u00e7al\u0131\u015fma al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131, sosyal ili\u015fkileri, kendini geli\u015ftirme \u00e7abas\u0131 ve kar\u015f\u0131s\u0131na \u00e7\u0131kan f\u0131rsatlar\u0131 nas\u0131l de\u011ferlendirdi\u011fi belirler. Aileler ve e\u011fitimciler, felaketle\u015ftirici ifadeler yerine farkl\u0131 okullarda da ba\u015far\u0131l\u0131 ve mutlu olunabilece\u011fini somut \u00f6rneklerle a\u00e7\u0131klamal\u0131d\u0131r. Tercih listesi olu\u015fturulurken \u00f6\u011frenciye se\u00e7enekler sunulmas\u0131 ve karar s\u00fcrecine aktif olarak kat\u0131lmas\u0131, kontrol duygusunu art\u0131rarak kayg\u0131s\u0131n\u0131 azalt\u0131r.” diye konu\u015ftu.<\/p>\n
\u00d6\u011frencinin beklentilerinin de dikkate al\u0131nmas\u0131 gerekti\u011fini vurgulayan Kocat\u00fcrk, yaln\u0131zca akademik ba\u015far\u0131ya odaklanmak yerine \u00f6\u011frencinin sanat, spor, yabanc\u0131 dil, teknoloji veya sosyal alanlardaki ilgilerinin de de\u011ferlendirilmesi gerekti\u011finin alt\u0131n\u0131 \u00e7izdi.<\/p>\n
E\u011fitim uzman\u0131 Banu Yap\u0131c\u0131 ise ailelerin s\u0131nav sonucunu \u00e7ocu\u011fun ki\u015fili\u011fiyle ve de\u011feriyle \u00f6zde\u015fle\u015ftirmemesi gerekti\u011fini s\u00f6yledi.<\/p>\n
Yap\u0131c\u0131, bir \u00f6\u011frencinin s\u0131navdan ald\u0131\u011f\u0131 puan\u0131n zekas\u0131n\u0131n, yetene\u011finin, \u00e7al\u0131\u015fkanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n veya gelecekteki ba\u015far\u0131s\u0131n\u0131n kesin \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fc olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 kaydederek, bu sonucun \u00f6\u011frencinin belirli bir g\u00fcnde ve ko\u015fullarda ortaya koydu\u011fu akademik performans\u0131 g\u00f6sterdi\u011fini belirtti.<\/p>\n
Ba\u015fka \u00f6\u011frencilerle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rma yapman\u0131n veya “Daha fazla \u00e7al\u0131\u015fsayd\u0131n b\u00f6yle olmazd\u0131.” \u015feklindeki ifadelerin \u00f6\u011frencinin kayg\u0131s\u0131n\u0131 art\u0131rd\u0131\u011f\u0131na dikkati \u00e7eken Yap\u0131c\u0131, ailelerin \u00e7ocuklar\u0131na “Sonucun ne olursa olsun senin yan\u0131nday\u0131z. \u015eimdi birlikte, senin i\u00e7in en do\u011fru yolu belirleyece\u011fiz.” \u015feklinde yakla\u015fmas\u0131 gerekti\u011fini ifade etti.<\/p>\n
Yap\u0131c\u0131, \u00e7ocu\u011fa s\u0131nav sonucundan dolay\u0131 bask\u0131 kurmak yerine \u00e7\u00f6z\u00fcm odakl\u0131 yakla\u015fman\u0131n daha sa\u011fl\u0131kl\u0131 oldu\u011funu aktararak, aileler i\u00e7in temel ilkenin \u00f6nce duygular\u0131n ard\u0131ndan do\u011fru tercihin y\u00f6netim s\u00fcreci oldu\u011funu anlatt\u0131.<\/p>\n
Okul tercihi yap\u0131l\u0131rken \u00f6\u011frencinin ilgi alanlar\u0131, ki\u015filik \u00f6zellikleri ve yeteneklerinin psikolojik a\u00e7\u0131dan dikkate al\u0131nmas\u0131 gerekti\u011finin alt\u0131n\u0131 \u00e7izen Yap\u0131c\u0131, \u015f\u00f6yle devam etti:<\/p>\n
“Tercih s\u00fcreci, \u00f6\u011frenciyi bir okulun puan\u0131na yerle\u015ftirme i\u015flemi olarak g\u00f6r\u00fclmemelidir. As\u0131l ama\u00e7, \u00f6\u011frenciyi geli\u015febilece\u011fi do\u011fru e\u011fitim ortam\u0131yla bulu\u015fturmakt\u0131r. Milli E\u011fitim Bakanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n tercih bilgilendirme k\u0131lavuzu da tercih s\u00fcrecinde \u00f6\u011frencinin akademik durumu, ilgi alanlar\u0131, sosyal \u00f6zellikleri ve gelecek beklentilerinin b\u00fct\u00fcnc\u00fcl bi\u00e7imde de\u011ferlendirilmesi gerekti\u011fini vurgulamaktad\u0131r. Bu de\u011ferlendirme yap\u0131l\u0131rken \u00fc\u00e7 temel soru sorulmal\u0131d\u0131r. \u00d6\u011frenci neyi yapmaktan ho\u015flan\u0131yor? Fen bilimleri, teknoloji, yabanc\u0131 dil, sanat, spor, sosyal bilimler veya \u00fcretim temelli \u00e7al\u0131\u015fmalar aras\u0131nda hangi alanlara do\u011fal bir merak duyuyor? Hangi ortamda daha iyi geli\u015fiyor? Burada yaln\u0131zca \u00f6\u011frencinin ‘Hangi mesle\u011fi istedi\u011fine’ bakmak yeterli de\u011fildir. On d\u00f6rt ya\u015f\u0131ndaki bir \u00f6\u011frencinin meslek karar\u0131n\u0131n zaman i\u00e7inde de\u011fi\u015fmesi do\u011fald\u0131r. Bu nedenle \u00f6\u011frencinin tek bir mesle\u011fe y\u00f6nlendirilmesi yerine ilgi ve yeteneklerini ke\u015ffedebilece\u011fi zengin bir lise ortam\u0131 se\u00e7ilmelidir.”<\/p>\n
Ailelerin y\u00fcksek beklentiler olu\u015fturmas\u0131n\u0131n do\u011fru olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 vurgulayan Yap\u0131c\u0131, ara\u015ft\u0131rmalar\u0131n, ger\u00e7ek\u00e7i ve destekleyici beklentilerin ba\u015far\u0131y\u0131 g\u00fc\u00e7lendirebildi\u011fini g\u00f6steren sonu\u00e7lar ortaya koydu\u011funu belirtti.<\/p>\n
Yap\u0131c\u0131, ara\u015ft\u0131rmalar\u0131n, \u00f6\u011frencinin kapasitesinin \u00e7ok \u00fczerine \u00e7\u0131kan beklentilerin kayg\u0131, yetersizlik duygusu ve m\u00fckemmeliyet\u00e7ilik bask\u0131s\u0131 olu\u015fturabilece\u011fini g\u00f6sterdi\u011fini kaydetti.<\/p>\n
Tercih g\u00f6r\u00fc\u015fmelerinde \u00f6\u011frenciye s\u00f6z hakk\u0131 verilmesi gerekti\u011fine dikkati \u00e7eken Yap\u0131c\u0131, “Anne ve baba rehberlik etmeli ancak \u00f6\u011frencinin yerine karar vermemelidir. \u00c7\u00fcnk\u00fc istemedi\u011fi bir okulda e\u011fitim g\u00f6ren \u00f6\u011frenci, okulun akademik imkanlar\u0131 g\u00fc\u00e7l\u00fc olsa bile aidiyet ve motivasyon sorunu ya\u015fayabilir.” dedi.<\/p>\n
Lise se\u00e7iminin \u00f6\u011frencinin e\u011fitim yolculu\u011funu etkiledi\u011fini, gelece\u011fini tek ba\u015f\u0131na belirlemedi\u011fini vurgulayan Yap\u0131c\u0131, “\u00d6\u011frencinin \u00e7abas\u0131, \u00f6\u011fretmenleriyle kurdu\u011fu ili\u015fki, edindi\u011fi arkada\u015fl\u0131klar, kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 projeler, geli\u015ftirdi\u011fi yabanc\u0131 dil, sosyal becerileri ve zaman i\u00e7inde ald\u0131\u011f\u0131 kararlar da gelece\u011finde belirleyicidir. Yanl\u0131\u015f se\u00e7im korkusunu azaltman\u0131n en etkili yolu, tercihleri s\u00f6ylentilerle de\u011fil, okul ziyaretleri, rehberlik g\u00f6r\u00fc\u015fmeleri, g\u00fcncel veriler ve \u00f6\u011frencinin bireysel \u00f6zellikleri \u00fczerinden olu\u015fturmakt\u0131r.” diye konu\u015ftu.<\/p>\n
Yap\u0131c\u0131, hi\u00e7bir sonucun bir \u00e7ocu\u011fun gelecekte neler yapabilece\u011fini b\u00fct\u00fcn\u00fcyle g\u00f6steremeyece\u011fini kaydetti.<\/p>\n
\u00d6\u011frencide uzun s\u00fcren i\u00e7e kapanma, yo\u011fun de\u011fersizlik d\u00fc\u015f\u00fcncesi, uyku ve i\u015ftah bozuklu\u011fu, \u00f6fke patlamalar\u0131, okuldan tamamen uzakla\u015fma veya kendine zarar verme s\u00f6ylemleri g\u00f6r\u00fcl\u00fcyorsa profesyonel psikolojik destek al\u0131nmas\u0131 gerekti\u011finin alt\u0131n\u0131 \u00e7izen Yap\u0131c\u0131, “Ailelerin gelece\u011fi planlarken yapt\u0131\u011f\u0131 en \u00f6nemli hatalardan biri bug\u00fcn\u00fcn pop\u00fcler mesleklerini gelece\u011fin kesin meslekleri olarak g\u00f6rmektir. Teknoloji h\u0131zla geli\u015firken baz\u0131 meslekler d\u00f6n\u00fc\u015fmekte, yeni uzmanl\u0131k alanlar\u0131 ortaya \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. Bu nedenle \u00e7ocuklar\u0131 tek bir mesle\u011fin g\u00f6revlerine haz\u0131rlamak yerine, farkl\u0131 alanlara uyum sa\u011flayabilecek g\u00fc\u00e7l\u00fc bir geli\u015fim altyap\u0131s\u0131na sahip olmalar\u0131 hedeflenmelidir.” de\u011ferlendirmesini yapt\u0131.<\/p>\n
Tercih d\u00f6neminde “ge\u00e7mi\u015f y\u0131llardaki okul puanlar\u0131n\u0131 kesin s\u0131n\u0131r olarak g\u00f6rmenin”, okulun yaln\u0131zca akademik ba\u015far\u0131s\u0131na odaklanman\u0131n ve \u00e7ocu\u011fun fikrini dinlemeden tercih listesinin aile ad\u0131na haz\u0131rlanmas\u0131n\u0131n \u00e7ok yanl\u0131\u015f oldu\u011funu dile getiren Yap\u0131c\u0131, \u00f6\u011frencinin tercih s\u00fcrecinin \u00f6znesi olmas\u0131 gerekti\u011fine de\u011findi.<\/p>\n
E\u011fitim ve pedagoji dan\u0131\u015fman\u0131 G\u00fclcan \u00d6ncel de LGS kapsam\u0131ndaki s\u0131nav\u0131n asla bir \u00e7ocu\u011fun de\u011ferini belirlemedi\u011fini s\u00f6yledi.<\/p>\n
Her \u00e7ocu\u011fun farkl\u0131 oldu\u011funun tercih s\u0131ras\u0131nda dikkate al\u0131nmas\u0131 gerekti\u011fi kaydeden \u00d6ncel, “Baz\u0131 \u00f6\u011frenciler rekabet ortam\u0131nda motive olurken baz\u0131lar\u0131 daha sakin ve destekleyici bir ortamda kendini g\u00f6sterebilir. Bu nedenle tercih yaparken yaln\u0131zca puana de\u011fil, \u00f6\u011frencinin ilgi alanlar\u0131na, g\u00fc\u00e7l\u00fc y\u00f6nlerine, sosyal yap\u0131s\u0131na ve gelecekte nas\u0131l bir ya\u015fam hayal etti\u011fine de bakmak gerekiyor.” dedi.<\/p>\n
S\u0131nav sonu\u00e7lar\u0131ndan memnun olmayan aileler ve \u00f6\u011frencilerin \u00f6z g\u00fcven k\u0131r\u0131c\u0131 yakla\u015f\u0131mlardan ka\u00e7\u0131nmas\u0131 gerekti\u011finin alt\u0131n\u0131 \u00e7izen \u00d6ncel, lisenin ayn\u0131 zamanda yeni arkada\u015fl\u0131klar\u0131n kuruldu\u011fu, kimlik geli\u015fiminin h\u0131zland\u0131\u011f\u0131 \u00f6nemli bir d\u00f6nem oldu\u011funu vurgulad\u0131.<\/p>\n
Art\u0131k \u00e7ocuklar\u0131 yaln\u0131zca bir mesle\u011fe de\u011fil, s\u00fcrekli de\u011fi\u015fen bir d\u00fcnyaya haz\u0131rlad\u0131klar\u0131n\u0131 aktaran \u00d6ncel, “Ezber bilgi kadar, merak eden, ara\u015ft\u0131ran, \u00f6\u011frenmeyi seven, problem \u00e7\u00f6zebilen ve de\u011fi\u015fime uyum sa\u011flayabilen bireyler yeti\u015ftirmek \u00e7ok daha \u00f6nemli hale geldi. Bence gelece\u011fin en g\u00fc\u00e7l\u00fc becerisi, \u00f6\u011frenmeye devam edebilmek. \u00c7\u00fcnk\u00fc bug\u00fcn var olan bir\u00e7ok meslek d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcyor, yenileri ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor ama \u00f6\u011frenmeyi bilen bireyler, bu de\u011fi\u015fime \u00e7ok daha kolay uyum sa\u011flayabiliyor.” ifadelerini kulland\u0131.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
LGS kapsam\u0131ndaki merkezi s\u0131nav sonu\u00e7lar\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131klanmas\u0131n\u0131n ard\u0131ndan ba\u015flayan tercih s\u00fcrecinde uzmanlar, yaln\u0131zca okulun puan\u0131na bak\u0131lmamas\u0131, \u00f6\u011frencilerin ilgi alanlar\u0131 ve yetenekleri do\u011frultusunda se\u00e7im yap\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fini belirtti.<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":38893,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[2892,12385,242],"class_list":["post-38892","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-genel","tag-lgs","tag-lgs-tercih","tag-meb"],"yoast_head":"\n