Sa\u011fl\u0131k Bakanl\u0131\u011f\u0131 Halk Sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 Genel M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc b\u00fcnyesinde faaliyet g\u00f6steren Mikrobiyoloji Referans Laboratuvarlar\u0131 ve Biyolojik \u00dcr\u00fcnler Dairesi Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131, akrep sokmas\u0131 vakalar\u0131nda kullan\u0131lan hayati \u00f6neme sahip panzehirin \u00fcretimini s\u00fcrd\u00fcr\u00fcyor.<\/p>\n
\u00c7ok a\u015famal\u0131 biyolojik s\u00fcre\u00e7lerden ge\u00e7irilen akrep zehri, laboratuvar ortam\u0131nda safla\u015ft\u0131r\u0131l\u0131yor, kalite kontrol testlerinden ge\u00e7iriliyor ve atlar\u0131n ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k sistemi arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla zehre kar\u015f\u0131 etkili antikorlara d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcl\u00fcyor.<\/p>\n
T\u00fcrkiye\u2019nin y\u0131ll\u0131k yakla\u015f\u0131k 10 bin dozluk akrep panzehri ihtiyac\u0131, Sa\u011fl\u0131k Bakanl\u0131\u011f\u0131 b\u00fcnyesindeki \u00fcretim tesislerinde kar\u015f\u0131lan\u0131yor. \u00dcretilen serumlar il sa\u011fl\u0131k m\u00fcd\u00fcrl\u00fckleri arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla \u00fclke genelindeki sa\u011fl\u0131k kurulu\u015flar\u0131na ula\u015ft\u0131r\u0131l\u0131yor.<\/p>\n
Laboratuvar sorumlusu Veteriner Hekim Mehmet Ali Kanat, panzehir \u00fcretiminde a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 olarak Do\u011fu ve G\u00fcneydo\u011fu Anadolu b\u00f6lgelerinden temin edilen akreplerden yararlan\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi.<\/p>\n
Do\u011fal ortamlar\u0131ndan toplanarak laboratuvara getirilen akreplerin kontroll\u00fc ko\u015fullarda bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve beslendi\u011fini belirten Kanat, belirli aral\u0131klarla zehir sa\u011f\u0131m\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirildi\u011fini ifade etti.<\/p>\n
Kanat, \u00fcretimin ilk a\u015famas\u0131n\u0131 \u015f\u00f6yle anlatt\u0131:<\/p>\n
\u201cAntivenomu, yani akrep panzehrini, akreplerden belirli aral\u0131klarla zehir sa\u011f\u0131m\u0131 yaparak elde ediyoruz.\u201d<\/p>\n
Laboratuvar ortam\u0131nda ger\u00e7ekle\u015ftirilen sa\u011f\u0131m i\u015flemi s\u0131ras\u0131nda akreplerden al\u0131nan venom, do\u011frudan panzehir \u00fcretiminde kullan\u0131lm\u0131yor. Zehrin i\u00e7inde bulunabilecek doku kal\u0131nt\u0131lar\u0131 ve farkl\u0131 biyolojik maddeler, \u00fcr\u00fcn\u00fcn bozulmas\u0131na veya \u00fcretim s\u00fcrecinin olumsuz etkilenmesine yol a\u00e7abilece\u011fi i\u00e7in \u00f6nce ayr\u0131\u015ft\u0131r\u0131l\u0131yor.<\/p>\n
Akrepten elde edilen venomun son derece hassas \u015fekilde i\u015flenmesi gerekti\u011fini vurgulayan Kanat, ham zehrin i\u00e7indeki yabanc\u0131 maddelerin temizlenmesinin \u00fcretimin en \u00f6nemli a\u015famalar\u0131ndan biri oldu\u011funu belirtti.<\/p>\n
Kanat, \u201cAkrepten al\u0131nan zehrin i\u00e7inde farkl\u0131 doku kal\u0131nt\u0131lar\u0131 da bulunuyor. Bunlar\u0131n ayr\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 gerekiyor. Aksi halde venom k\u0131sa s\u00fcrede bozulabiliyor. Bu nedenle uzun ve titiz bir safla\u015ft\u0131rma s\u00fcrecinden ge\u00e7iyoruz.\u201d dedi.<\/p>\n
Safla\u015ft\u0131r\u0131lan akrep zehri, daha sonra protein ve enzim analizlerine tabi tutuluyor. Venomun biyolojik \u00f6zellikleri, safl\u0131k derecesi ve \u00fcretimde kullan\u0131lmaya uygun olup olmad\u0131\u011f\u0131 laboratuvar testleriyle kontrol ediliyor.<\/p>\n
Kalite kontrollerinden ba\u015far\u0131yla ge\u00e7en zehir, panzehir \u00fcretiminin bir sonraki a\u015famas\u0131nda atlara d\u00fc\u015f\u00fck dozlarda uygulan\u0131yor.<\/p>\n
T\u00fcrkiye\u2019de akrep panzehri \u00fcretiminde \u00f6zel olarak yeti\u015ftirilen ve sa\u011fl\u0131k kontrolleri d\u00fczenli yap\u0131lan 10 attan yararlan\u0131l\u0131yor.<\/p>\n
Safla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f akrep zehri, atlara belirli zaman aral\u0131klar\u0131nda ve d\u00fc\u015f\u00fck dozlarda enjekte ediliyor. Bu i\u015flem sonucunda atlar\u0131n ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k sistemi, akrep zehrine kar\u015f\u0131 antikor \u00fcretmeye ba\u015fl\u0131yor.<\/p>\n
Veteriner Hekim Mehmet Ali Kanat, atlar\u0131n kan\u0131ndaki antikor d\u00fczeylerinin s\u00fcrekli takip edildi\u011fini belirterek, \u201cBizim akrep panzehri \u00fcretti\u011fimiz atlar\u0131m\u0131z var. \u015eu anda panzehir \u00fcretiminde kulland\u0131\u011f\u0131m\u0131z 10 at\u0131m\u0131z var. Bu atlara d\u00fc\u015f\u00fck dozlarda enjeksiyonlar yap\u0131yoruz. Bu enjeksiyonlardan sonra belli aral\u0131klarda bu atlar\u0131m\u0131z\u0131n kan\u0131ndaki panzehir miktar\u0131n\u0131 \u00f6l\u00e7\u00fcyoruz.\u201d ifadelerini kulland\u0131.<\/p>\n
Atlar\u0131n ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k sisteminde yeterli miktarda antikor olu\u015fmas\u0131n\u0131n ard\u0131ndan hayvanlardan plazma al\u0131n\u0131yor. Al\u0131nan plazma, yeniden kapsaml\u0131 bir safla\u015ft\u0131rma i\u015fleminden ge\u00e7iriliyor.<\/p>\n
Bu s\u00fcre\u00e7te plazmadaki di\u011fer bile\u015fenler ayr\u0131\u015ft\u0131r\u0131l\u0131yor ve son \u00fcr\u00fcnde yaln\u0131zca akrep zehrine kar\u015f\u0131 etkili antikorlar\u0131n kalmas\u0131 sa\u011flan\u0131yor.<\/p>\n
Panzehirin \u00fcretim s\u00fcreci, plazman\u0131n al\u0131nmas\u0131yla tamamlanm\u0131yor. Safla\u015ft\u0131r\u0131lan antikorlar, etkinlik, g\u00fcvenilirlik ve kalite bak\u0131m\u0131ndan \u00e7ok say\u0131da teste tabi tutuluyor.<\/p>\n
Gerekli b\u00fct\u00fcn kontrollerin tamamlanmas\u0131n\u0131n ard\u0131ndan kullan\u0131ma haz\u0131r hale getirilen serumlar, sa\u011fl\u0131k m\u00fcd\u00fcrl\u00fckleri arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla T\u00fcrkiye\u2019nin 81 iline da\u011f\u0131t\u0131l\u0131yor.<\/p>\n
Kanat, \u00fclke genelinde akrep panzehri konusunda herhangi bir stok sorunu bulunmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirterek \u015funlar\u0131 s\u00f6yledi:<\/p>\n
\u201cYeterli d\u00fczeye ula\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda atlardan plazma al\u0131yoruz. Daha sonra bu plazmay\u0131 tamamen safla\u015ft\u0131r\u0131yoruz. Son \u00fcr\u00fcnde yaln\u0131zca akrep zehrine kar\u015f\u0131 etkili antikorlar kal\u0131yor. T\u00fcm kontroller yap\u0131ld\u0131ktan sonra sa\u011fl\u0131k m\u00fcd\u00fcrl\u00fcklerimize veriyoruz ve b\u00fct\u00fcn illere da\u011f\u0131t\u0131yoruz. \u015eu anda T\u00fcrkiye’nin her yerinde bol miktarda akrep panzehrimiz bulunmakta ve vakalar\u0131n tedavisinde kullan\u0131lmaktad\u0131r.\u201d<\/p>\n
T\u00fcrkiye\u2019de \u00fcretilen akrep panzehrinin yaln\u0131zca \u00fclkedeki vakalar a\u00e7\u0131s\u0131ndan de\u011fil, Kuzey Afrika ve Orta Do\u011fu\u2019da g\u00f6r\u00fclen bir\u00e7ok akrep t\u00fcr\u00fcne kar\u015f\u0131 da etkili olabilecek \u00f6zelliklere sahip oldu\u011fu belirtildi.<\/p>\n
Panzehir \u00fcretiminde a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 olarak G\u00fcneydo\u011fu Anadolu B\u00f6lgesi\u2019nde ya\u015fayan \u201cAndroctonus crassicauda\u201d t\u00fcr\u00fc akrepler kullan\u0131l\u0131yor. Zehrinin protein yap\u0131s\u0131 bak\u0131m\u0131ndan olduk\u00e7a zengin olmas\u0131, bu t\u00fcre kar\u015f\u0131 geli\u015ftirilen panzehirin daha geni\u015f bir etki alan\u0131na sahip olmas\u0131n\u0131 sa\u011fl\u0131yor.<\/p>\n
Kanat, T\u00fcrkiye\u2019de \u00fcretilen serumun b\u00f6lgesel a\u00e7\u0131dan \u00f6nemli bir avantaja sahip oldu\u011funu vurgulayarak \u015f\u00f6yle konu\u015ftu:<\/p>\n
\u201cBizim \u00f6zellikle panzehir \u00fcretiminde kulland\u0131\u011f\u0131m\u0131z akreplerimiz, G\u00fcneydo\u011fu Anadolu B\u00f6lgesindeki \u2018Androctonus crassicauda\u2019 ad\u0131nda bir akrep t\u00fcr\u00fc. Bunun zehrinde \u00e7ok zengin bir protein yap\u0131s\u0131 bulunuyor. Bu nedenle buna kar\u015f\u0131 \u00fcretti\u011fimiz bir panzehir neredeyse Kuzey Afrika’da, Orta Do\u011fu’daki bir\u00e7ok akrep sokma vakas\u0131n\u0131n tedavisinde kullan\u0131lmaya uygun bir panzehir. B\u00f6yle de bir avantaj\u0131 var ayn\u0131 zamanda.\u201d<\/p>\n
Akrep sokmalar\u0131n\u0131n \u00f6zellikle s\u0131cakl\u0131klar\u0131n y\u00fckseldi\u011fi yaz aylar\u0131nda daha s\u0131k g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc bildirildi. Do\u011fu ve G\u00fcneydo\u011fu Anadolu b\u00f6lgeleri ile Adana \u00e7evresi, vakalar\u0131n yo\u011funla\u015ft\u0131\u011f\u0131 b\u00f6lgeler aras\u0131nda yer al\u0131yor.<\/p>\n
K\u0131rsal alanlarda ya\u015fayanlar, tar\u0131m ve hayvanc\u0131l\u0131kla u\u011fra\u015fanlar, \u00e7ad\u0131rlarda kalanlar veya yaz aylar\u0131nda damda ve a\u00e7\u0131k alanda uyuyanlar akrep sokmalar\u0131na kar\u015f\u0131 daha fazla risk alt\u0131nda bulunuyor.<\/p>\n
Akrep sokmas\u0131n\u0131n etkisi, akrebin t\u00fcr\u00fcne, sokulan ki\u015finin ya\u015f\u0131na, sa\u011fl\u0131k durumuna, sokman\u0131n ger\u00e7ekle\u015fti\u011fi b\u00f6lgeye ve v\u00fccuda giren zehir miktar\u0131na g\u00f6re de\u011fi\u015febiliyor. \u00d6zellikle \u00e7ocuklar, ya\u015fl\u0131lar ve kronik rahats\u0131zl\u0131\u011f\u0131 bulunan ki\u015filerde zehirlenme daha a\u011f\u0131r seyredebilir.<\/p>\n
Kanat, T\u00fcrkiye\u2019de sa\u011fl\u0131k kurulu\u015flar\u0131nda yeterli miktarda panzehir bulundu\u011funu ve tedaviye eri\u015fimin g\u00fc\u00e7l\u00fc oldu\u011funu belirtti.<\/p>\n
\u201cPanzehrimiz \u00e7ok etkili ve b\u00fct\u00fcn merkezlerde bulundu\u011fu i\u00e7in herhangi bir \u00f6l\u00fcm vakas\u0131 \u015fu ana kadar g\u00f6r\u00fclm\u00fcyor. Son y\u0131llarda da ciddi bir \u00f6l\u00fcm vakas\u0131 g\u00f6r\u00fclmedi.\u201d diyen Kanat, erken sa\u011fl\u0131k m\u00fcdahalesinin \u00f6nemine dikkati \u00e7ekti.<\/p>\n
Akrep panzehrinin \u00fcretimi, akreplerin laboratuvara getirilmesi, venom sa\u011f\u0131m\u0131, zehrin safla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131, kalite testlerinin yap\u0131lmas\u0131, atlara d\u00fc\u015f\u00fck dozlu enjeksiyonlar\u0131n uygulanmas\u0131, antikor seviyelerinin takip edilmesi, plazma al\u0131nmas\u0131 ve son \u00fcr\u00fcn\u00fcn haz\u0131rlanmas\u0131 gibi \u00e7ok say\u0131da a\u015famadan olu\u015fuyor.<\/p>\n
B\u00fct\u00fcn s\u00fcre\u00e7 dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda bir antivenomun \u00fcretimi yakla\u015f\u0131k bir y\u0131l s\u00fcrebiliyor.<\/p>\n
T\u00fcrkiye\u2019nin y\u0131ll\u0131k akrep panzehri ihtiyac\u0131n\u0131n yakla\u015f\u0131k 10 bin doz oldu\u011funu belirten Kanat, mevcut \u00fcretim kapasitesinin bu ihtiyac\u0131 kar\u015f\u0131lamaya yeterli oldu\u011funu s\u00f6yledi.<\/p>\n
Kanat, \u201c\u00dclkemizin akrep panzehri ihtiyac\u0131 y\u0131lda 10 bin doz. Biz bunu rahatl\u0131kla \u00fcretiyoruz. Gerekli oldu\u011fu durumlarda kapasitemizi de art\u0131rabiliriz.\u201d dedi.<\/p>\n
Akrep sokmalar\u0131na kar\u015f\u0131 al\u0131nabilecek ki\u015fisel \u00f6nlemlerin ba\u015f\u0131nda ayakkab\u0131, \u00e7izme ve k\u0131yafetlerin kullan\u0131lmadan \u00f6nce dikkatli \u015fekilde kontrol edilmesi geliyor.<\/p>\n
\u00d6zellikle k\u0131rsal alanlarda a\u00e7\u0131kta b\u0131rak\u0131lan ayakkab\u0131lar\u0131n i\u00e7ine veya yere b\u0131rak\u0131lan k\u0131yafetlerin aras\u0131na akrep girebiliyor. K\u0131yafetin i\u00e7inde s\u0131k\u0131\u015fan akrep, ki\u015fiyi birden fazla noktadan sokabiliyor.<\/p>\n
Birden fazla sokma, v\u00fccuda giren zehir miktar\u0131n\u0131 art\u0131rarak zehirlenmenin daha a\u011f\u0131r seyretmesine yol a\u00e7abiliyor.<\/p>\n
Mehmet Ali Kanat, a\u00e7\u0131k havada ve \u00e7ad\u0131rda kalan vatanda\u015flara \u015fu uyar\u0131larda bulundu:<\/p>\n
\u201cK\u0131yafet i\u00e7indeki akreplerin sokma vakalar\u0131 daha \u015fiddetli oluyor. Birka\u00e7 yerden sokabiliyorlar. \u00c7izme ve ayakkab\u0131 i\u00e7inde birka\u00e7 defa sokabiliyor. Bu da vatanda\u015f\u0131n ald\u0131\u011f\u0131 zehir miktar\u0131n\u0131n artmas\u0131na ve daha ciddi sorunlara sebep oluyor. K\u0131yafetlerini akreplerin giremeyecekleri yerlere asmalar\u0131 ya da giyerken dikkatli bir \u015fekilde temizlemeleri veya kontrol etmelerini tavsiye ediyoruz.\u201d<\/p>\n
Vatanda\u015flar\u0131n ayr\u0131ca yatak, battaniye, \u00e7ad\u0131r, ayakkab\u0131 ve k\u0131yafetlerini kullanmadan \u00f6nce kontrol etmeleri, ev ve \u00e7ad\u0131r \u00e7evresindeki ta\u015f, odun ve moloz y\u0131\u011f\u0131nlar\u0131n\u0131 m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funca temizlemeleri \u00f6nem ta\u015f\u0131yor.<\/p>\n
Akrep sokmas\u0131 halinde ise vakit kaybetmeden en yak\u0131n sa\u011fl\u0131k kurulu\u015funa ba\u015fvurulmas\u0131 gerekiyor. Sa\u011fl\u0131k g\u00f6revlilerinin de\u011ferlendirmesi sonucunda gerekli g\u00f6r\u00fclen hastalara, T\u00fcrkiye\u2019de \u00fcretilen akrep panzehri uygulan\u0131yor.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
T\u00fcrkiye\u2019de akrep sokmalar\u0131na ba\u011fl\u0131 zehirlenmelerin tedavisinde kullan\u0131lan antivenom, akreplerden zehir sa\u011f\u0131m\u0131ndan atlar\u0131n ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k sisteminde antikor olu\u015fturulmas\u0131na kadar uzanan yakla\u015f\u0131k bir y\u0131ll\u0131k titiz \u00fcretim s\u00fcrecinin ard\u0131ndan hastalara ula\u015ft\u0131r\u0131l\u0131yor. Sa\u011fl\u0131k Bakanl\u0131\u011f\u0131 b\u00fcnyesindeki laboratuvarlarda y\u0131lda yakla\u015f\u0131k 10 bin doz akrep panzehri \u00fcretilerek T\u00fcrkiye\u2019nin d\u00f6rt bir yan\u0131na da\u011f\u0131t\u0131l\u0131yor.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":38627,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[18],"tags":[32,12902,4448,12903,101],"class_list":["post-38626","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-saglik","tag-turkiye","tag-akrepzehri","tag-bilim","tag-panzehir","tag-saglik"],"yoast_head":"\n