T\u00fcrkiye\u2019de kooperatifler, \u00fcreticilerin g\u00fc\u00e7lerini birle\u015ftirerek hem i\u00e7 piyasada hem de uluslararas\u0131 pazarlarda daha etkin yer almas\u0131na katk\u0131 sa\u011fl\u0131yor. \u00dcretimin art\u0131r\u0131lmas\u0131, istihdam\u0131n desteklenmesi, kad\u0131n giri\u015fimcili\u011finin g\u00fc\u00e7lendirilmesi ve k\u0131rsal kalk\u0131nman\u0131n yayg\u0131nla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 gibi bir\u00e7ok alanda \u00f6nemli bir ekonomik model olarak \u00f6ne \u00e7\u0131kan kooperatifler, ihracat performans\u0131yla da dikkat \u00e7ekiyor.<\/p>\n
AA muhabirinin \u201c6 Temmuz Uluslararas\u0131 Kooperatifler G\u00fcn\u00fc\u201d kapsam\u0131nda yapt\u0131\u011f\u0131 derlemeye g\u00f6re, bu y\u0131l s\u00f6z konusu g\u00fcn \u201cBar\u0131\u015f\u00e7\u0131l Bir D\u00fcnya \u0130\u00e7in Kooperatifler\u201d temas\u0131yla kutlan\u0131yor. Tema kapsam\u0131nda kooperatiflerin yaln\u0131zca ekonomik kalk\u0131nmaya de\u011fil, dayan\u0131\u015fmaya, toplumsal uyuma ve bar\u0131\u015f\u0131n g\u00fc\u00e7lenmesine sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 katk\u0131ya da dikkat \u00e7ekiliyor.<\/p>\n
T\u00fcrkiye\u2019de \u00f6zellikle k\u00fc\u00e7\u00fck \u00fcreticilerin daha g\u00fc\u00e7l\u00fc pazarlara ula\u015fmas\u0131nda \u00f6nemli bir k\u00f6pr\u00fc g\u00f6revi \u00fcstlenen kooperatifler, \u00fcreticilerin birlikte hareket etmesini sa\u011flayarak maliyetlerin d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fclmesine, finansmana eri\u015fimin kolayla\u015fmas\u0131na ve \u00fcr\u00fcnlerin daha geni\u015f pazarlara ta\u015f\u0131nmas\u0131na imkan sunuyor.<\/p>\n
Kooperatiflerin d\u0131\u015f ticarete sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 katk\u0131 son y\u0131llarda art\u0131\u015f g\u00f6sterdi. 2019 y\u0131l\u0131nda kooperatifler taraf\u0131ndan yap\u0131lan ihracat\u0131n toplam tutar\u0131 61,2 milyon dolar seviyesindeyken, bu rakam 2025 y\u0131l\u0131nda 96,2 milyon dolara y\u00fckseldi.<\/p>\n
2026 y\u0131l\u0131n\u0131n ocak-may\u0131s d\u00f6neminde ise kooperatifler arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla 47 milyon dolarl\u0131k d\u0131\u015f sat\u0131m ger\u00e7ekle\u015ftirildi. B\u00f6ylece kooperatifler, y\u0131l\u0131n ilk 5 ay\u0131nda T\u00fcrkiye ihracat\u0131na kayda de\u011fer bir katk\u0131 sundu.<\/p>\n
\u0130hracat yapan kooperatif say\u0131s\u0131nda da dikkat \u00e7ekici bir art\u0131\u015f ya\u015fand\u0131. 2019 y\u0131l\u0131nda yaln\u0131zca 12 kooperatif ihracat ger\u00e7ekle\u015ftirirken, 2025 y\u0131l\u0131nda bu say\u0131 55\u2019e \u00e7\u0131kt\u0131. 2026 y\u0131l\u0131n\u0131n ocak-may\u0131s d\u00f6neminde ise toplam 73 kooperatif T\u00fcrkiye\u2019nin d\u0131\u015f sat\u0131m\u0131na katk\u0131 verdi.<\/p>\n
Bu art\u0131\u015f, kooperatiflerin yaln\u0131zca yerel \u00fcretimi destekleyen yap\u0131lar olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, ayn\u0131 zamanda k\u00fc\u00e7\u00fck \u00fcreticiyi uluslararas\u0131 pazarlara ta\u015f\u0131yan \u00f6nemli bir ihracat akt\u00f6r\u00fc haline geldi\u011fini ortaya koydu.<\/p>\n
Ticaret Bakanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u201cMay\u0131s 2026 Kooperatif Veri B\u00fclteni\u201dne g\u00f6re T\u00fcrkiye\u2019de 46 farkl\u0131 t\u00fcrde yakla\u015f\u0131k 50 bin kooperatif faaliyet g\u00f6steriyor.<\/p>\n
Bakanl\u0131\u011f\u0131n yetki alan\u0131nda bulunan aktif kooperatifler a\u00e7\u0131s\u0131ndan Ankara ilk s\u0131rada yer al\u0131yor. Ankara\u2019da 708 aktif kooperatif bulunurken, \u0130zmir 686 kooperatifle ikinci s\u0131rada yer al\u0131yor. \u0130stanbul\u2019da 493, Mu\u011fla\u2019da 373, Antalya\u2019da ise 341 aktif kooperatif faaliyet g\u00f6steriyor.<\/p>\n
Bu tablo, kooperatiflerin T\u00fcrkiye genelinde geni\u015f bir \u00fcretim ve dayan\u0131\u015fma a\u011f\u0131 olu\u015fturdu\u011funu g\u00f6sterirken, \u00f6zellikle b\u00fcy\u00fck\u015fehirlerde ve \u00fcretim potansiyeli y\u00fcksek b\u00f6lgelerde kooperatifle\u015fmenin daha g\u00f6r\u00fcn\u00fcr hale geldi\u011fine i\u015faret ediyor.<\/p>\n
T\u00fcrkiye\u2019de kooperatiflerin daha g\u00fc\u00e7l\u00fc, rekabet\u00e7i ve s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir bir yap\u0131ya kavu\u015fmas\u0131 amac\u0131yla yeni strateji ve \u00e7al\u0131\u015fmalar da h\u0131z kazand\u0131.<\/p>\n
Ticaret Bakanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n koordinasyonunda, ilgili kurum ve kurulu\u015flarla i\u015fbirli\u011fi i\u00e7inde haz\u0131rlanan 2025-2029 T\u00fcrkiye Kooperatif\u00e7ilik Stratejisi ve Eylem Plan\u0131\u2019na ili\u015fkin Cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 Genelgesi, kooperatif\u00e7ili\u011fin geli\u015fimine uygun bir ekosistemin olu\u015fturulmas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nem ta\u015f\u0131yor.<\/p>\n
Genelgeyle kooperatiflerin kurumsal ve mali kapasitelerinin g\u00fc\u00e7lendirilmesi, dijital d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcmlerinin h\u0131zland\u0131r\u0131lmas\u0131, daha etkin, s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir, rekabet\u00e7i ve yenilik\u00e7i bir yap\u0131ya kavu\u015fturulmas\u0131 hedefleniyor.<\/p>\n
Bu kapsamda kooperatiflerin yaln\u0131zca yerel \u00f6l\u00e7ekte faaliyet g\u00f6steren yap\u0131lar olmaktan \u00e7\u0131kar\u0131larak, \u00fcretimden pazarlamaya, finansmandan ihracata kadar daha g\u00fc\u00e7l\u00fc bir ekonomik model haline getirilmesi ama\u00e7lan\u0131yor.<\/p>\n
Ticaret Bakanl\u0131\u011f\u0131 taraf\u0131ndan hayata ge\u00e7irilen Kooperatiflerin Desteklenmesi Program\u0131 (KOOP-DES), kooperatiflerin \u00fcretim ve istihdam odakl\u0131 projelerine destek sa\u011fl\u0131yor.<\/p>\n
Program kapsam\u0131nda 2020 y\u0131l\u0131ndan bu yana kooperatifler ile \u00fcst kurulu\u015flar\u0131na proje baz\u0131nda hibe deste\u011fi veriliyor. \u00d6zellikle ortaklar\u0131n\u0131n \u00e7o\u011funlu\u011funu kad\u0131nlar\u0131n olu\u015fturdu\u011fu kooperatiflerin \u00fcretim ve istihdama katk\u0131 sa\u011flayacak projeleri destekleniyor.<\/p>\n
KOOP-DES kapsam\u0131nda makine ve ekipman al\u0131mlar\u0131, nitelikli personel istihdam\u0131, \u00fcr\u00fcnlerin tan\u0131t\u0131m\u0131 ve pazarlanmas\u0131 gibi alanlarda kooperatiflere finansal destek sunuluyor.<\/p>\n
2020-2025 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda 848 kooperatifin 907 projesine toplam 151,5 milyon lira hibe verildi. Ayr\u0131ca Ticaret Bakanl\u0131\u011f\u0131 g\u00f6zetiminde Kredi Garanti Fonu ve T\u00fcrkiye Esnaf ve Sanatkarlar Kredi ve Kefalet Kooperatifleri Birlikleri Merkez Birli\u011fi aras\u0131nda imzalanan protokolle 4,5 milyar liral\u0131k kredi paketi kooperatiflerin hizmetine sunuldu.<\/p>\n
KOOP-DES kapsam\u0131nda sa\u011flanan destek tutarlar\u0131nda 2026 y\u0131l\u0131 itibar\u0131yla art\u0131\u015fa gidildi.<\/p>\n
Kooperatiflerin makine ve ekipman al\u0131mlar\u0131 ile ortaklar\u0131n\u0131n en az y\u00fczde 90\u2019\u0131n\u0131 kad\u0131nlar\u0131n olu\u015fturdu\u011fu kooperatiflerin i\u015fletecekleri ya\u015fl\u0131 ve engelli bak\u0131m merkezleri, \u00e7ocuk kul\u00fcpleri, kre\u015f ve g\u00fcnd\u00fcz bak\u0131mevlerinin demirba\u015f e\u015fya niteli\u011findeki yat\u0131r\u0131m mal\u0131 al\u0131mlar\u0131na y\u00f6nelik destek \u00fcst limiti 400 bin liradan 1 milyon liraya \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131.<\/p>\n
Kooperatif \u00fcr\u00fcnlerinin tan\u0131t\u0131m\u0131 ve pazarlanmas\u0131na y\u00f6nelik sergi ve fuar kat\u0131l\u0131m deste\u011fi de art\u0131r\u0131ld\u0131. Daha \u00f6nce 60 bin lira olan destek \u00fcst limiti 150 bin liraya y\u00fckseltildi.<\/p>\n
Nitelikli personel istihdam\u0131 deste\u011finde de art\u0131\u015f yap\u0131ld\u0131. Buna g\u00f6re bir personel i\u00e7in y\u0131ll\u0131k destek 420 bin liraya, iki personel i\u00e7in ise y\u0131ll\u0131k toplam destek 840 bin liraya \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131.<\/p>\n
Kooperatif\u00e7ilik modelinde kad\u0131nlar\u0131n \u00fcretime ve ekonomiye kat\u0131l\u0131m\u0131 da \u00f6nemli bir ba\u015fl\u0131k olarak \u00f6ne \u00e7\u0131k\u0131yor. KOOP-DES desteklerinde \u00f6zellikle kad\u0131n ortaklar\u0131n \u00e7o\u011funlukta oldu\u011fu kooperatiflere \u00f6ncelik verilmesi, kad\u0131n giri\u015fimcili\u011finin g\u00fc\u00e7lendirilmesi a\u00e7\u0131s\u0131ndan dikkat \u00e7ekiyor.<\/p>\n
Kad\u0131n kooperatifleri; g\u0131da, tekstil, el sanatlar\u0131, tar\u0131msal \u00fcretim, y\u00f6resel \u00fcr\u00fcnler ve bak\u0131m hizmetleri gibi farkl\u0131 alanlarda \u00fcretime katk\u0131 sunarken, yerel kalk\u0131nman\u0131n da \u00f6nemli akt\u00f6rleri aras\u0131nda yer al\u0131yor.<\/p>\n
Bu desteklerle kad\u0131n kooperatiflerinin \u00fcretim kapasitesinin art\u0131r\u0131lmas\u0131, \u00fcr\u00fcnlerinin pazara eri\u015fiminin kolayla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 ve istihdam imkanlar\u0131n\u0131n geni\u015fletilmesi hedefleniyor.<\/p>\n
Kooperatifler, \u00f6zellikle k\u00fc\u00e7\u00fck \u00fcreticiler i\u00e7in \u00f6l\u00e7ek ekonomisi olu\u015fturan \u00f6nemli bir yap\u0131 olarak de\u011ferlendiriliyor. Tek ba\u015f\u0131na pazara eri\u015fmekte zorlanan \u00fcreticiler, kooperatif \u00e7at\u0131s\u0131 alt\u0131nda \u00fcr\u00fcnlerini daha g\u00fc\u00e7l\u00fc bi\u00e7imde tan\u0131tma ve satma imkan\u0131 buluyor.<\/p>\n
Birlikte hareket eden \u00fcreticiler, hammadde, ekipman, finansman ve pazarlama alanlar\u0131nda daha avantajl\u0131 ko\u015fullara ula\u015fabiliyor. Bu durum hem \u00fcreticinin gelirini art\u0131r\u0131yor hem de \u00fcr\u00fcnlerin daha rekabet\u00e7i \u015fekilde pazara sunulmas\u0131na katk\u0131 sa\u011fl\u0131yor.<\/p>\n
Kooperatiflerin ihracattaki rol\u00fcn\u00fcn b\u00fcy\u00fcmesiyle birlikte, yerel \u00fcretimin uluslararas\u0131 pazarlara ta\u015f\u0131nmas\u0131 da h\u0131z kazan\u0131yor. \u00d6zellikle tar\u0131m, g\u0131da, y\u00f6resel \u00fcr\u00fcnler ve kad\u0131n eme\u011fine dayal\u0131 \u00fcretim alanlar\u0131nda kooperatiflerin d\u0131\u015f pazarlara a\u00e7\u0131lmas\u0131, T\u00fcrkiye\u2019nin ihracat \u00e7e\u015fitlili\u011fine katk\u0131 sa\u011fl\u0131yor.<\/p>\n
T\u00fcrkiye\u2019de kooperatif\u00e7ilik alan\u0131nda at\u0131lan ad\u0131mlar, ekonomik kalk\u0131nman\u0131n yan\u0131 s\u0131ra sosyal dayan\u0131\u015fma ve s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir \u00fcretim a\u00e7\u0131s\u0131ndan da \u00f6nem ta\u015f\u0131yor.<\/p>\n
\u00dcreticinin desteklenmesi, k\u0131rsal kalk\u0131nman\u0131n g\u00fc\u00e7lendirilmesi, kad\u0131nlar\u0131n \u00fcretime kat\u0131l\u0131m\u0131n\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131, istihdam\u0131n yayg\u0131nla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 ve \u00fcr\u00fcnlerin markala\u015farak d\u0131\u015f pazarlara a\u00e7\u0131lmas\u0131, kooperatif\u00e7ilik modelinin \u00e7ok y\u00f6nl\u00fc etkisini ortaya koyuyor.<\/p>\n
2026 y\u0131l\u0131n\u0131n ilk 5 ay\u0131nda 73 kooperatifin 47 milyon dolarl\u0131k ihracata katk\u0131 sa\u011flamas\u0131, kooperatiflerin T\u00fcrkiye ekonomisinde giderek daha g\u00f6r\u00fcn\u00fcr bir ihracat akt\u00f6r\u00fc haline geldi\u011fini g\u00f6steriyor.<\/p>\n
\u00d6n\u00fcm\u00fczdeki d\u00f6nemde 2025-2029 T\u00fcrkiye Kooperatif\u00e7ilik Stratejisi ve Eylem Plan\u0131 ile KOOP-DES desteklerinin, kooperatiflerin kurumsal yap\u0131s\u0131n\u0131 g\u00fc\u00e7lendirmesi, \u00fcretim kapasitesini art\u0131rmas\u0131 ve ihracat potansiyelini daha da y\u00fckseltmesi bekleniyor.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
T\u00fcrkiye\u2019de \u00fcreticilerin uluslararas\u0131 pazarlara a\u00e7\u0131lmas\u0131nda \u00f6nemli rol \u00fcstlenen kooperatifler, 2026 y\u0131l\u0131n\u0131n ocak-may\u0131s d\u00f6neminde 47 milyon dolarl\u0131k ihracat ger\u00e7ekle\u015ftirdi. Ayn\u0131 d\u00f6nemde 73 kooperatif, T\u00fcrkiye\u2019nin d\u0131\u015f sat\u0131m\u0131na katk\u0131 sundu.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":35759,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[58,72,12250,3924,7302],"class_list":["post-35758","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-ekonomi","tag-ekonomi","tag-ihracat","tag-kadinkooperatifleri","tag-koopdes","tag-kooperatif"],"yoast_head":"\n