\u201cBana m\u0131 bakt\u0131?\u201d, \u201cBeni mi takip ediyor?\u201d gibi d\u00fc\u015f\u00fcnceler g\u00fcnl\u00fck hayatta zaman zaman \u015f\u00fcphecilikle ili\u015fkilendirilse de uzmanlara g\u00f6re paranoya bundan \u00e7ok daha farkl\u0131 ve ciddi bir ruhsal tabloyu ifade ediyor.<\/p>\n
\u00dcsk\u00fcdar \u00dcniversitesi NP\u0130STANBUL Hastanesi Psikiyatri Uzman\u0131 Prof. Dr. O\u011fuz Tan, paranoyan\u0131n belirtileri, \u015fizofreniden ve paranoid ki\u015filikten farklar\u0131, risk fakt\u00f6rleri ve tedavi s\u00fcrecinde ya\u015fanan g\u00fc\u00e7l\u00fckler hakk\u0131nda de\u011ferlendirmelerde bulundu.<\/p>\n
Paranoyan\u0131n temel belirtisinin hezeyan<\/strong>, di\u011fer ad\u0131yla sanr\u0131<\/strong> oldu\u011funu belirten Prof. Dr. O\u011fuz Tan, hezeyan\u0131 \u201cmant\u0131kl\u0131 tart\u0131\u015fmayla d\u00fczeltilemeyen yanl\u0131\u015f inan\u00e7\u201d olarak tan\u0131mlad\u0131.<\/p>\n Tan, paranoyada ki\u015finin yanl\u0131\u015f bir d\u00fc\u015f\u00fcnceye kesin bi\u00e7imde inand\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve bu d\u00fc\u015f\u00fcncenin aksinin ispat edilemedi\u011fini belirterek, \u201cYani ki\u015fi yanl\u0131\u015f bir \u015feye inan\u0131r ve katiyen aksini ispat edemezsiniz. Ne yaparsan\u0131z yap\u0131n, bu d\u00fc\u015f\u00fcnceyi de\u011fi\u015ftiremezsiniz\u201d dedi.<\/p>\n Prof. Dr. Tan, paranoyada yanl\u0131\u015f inanc\u0131n \u00e7o\u011fu zaman zarar g\u00f6rme, izlenme veya takip edilme d\u00fc\u015f\u00fcnceleri etraf\u0131nda \u015fekillendi\u011fini ifade etti.<\/p>\n Ki\u015finin \u201cBirileri beni takip ediyor\u201d, \u201cBeni \u00f6ld\u00fcrecekler\u201d, \u201cEvime kameralar yerle\u015ftirdiler\u201d, \u201cTelevizyondaki altyaz\u0131lar beni tehdit ediyor\u201d ya da \u201c\u0130nsanlar bana zarar vermeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor\u201d gibi d\u00fc\u015f\u00fcncelere kesin olarak inanabilece\u011fini s\u00f6yleyen Tan, bu inan\u00e7lar\u0131n mant\u0131kl\u0131 a\u00e7\u0131klamalarla de\u011fi\u015ftirilemedi\u011fini vurgulad\u0131.<\/p>\n Tan, bu yanl\u0131\u015f inan\u00e7lar\u0131n sadece takip edilme ya da zarar g\u00f6rme d\u00fc\u015f\u00fcncesiyle s\u0131n\u0131rl\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 da belirtti.<\/p>\n Paranoyada baz\u0131 ki\u015filerin kendilerini ola\u011fan\u00fcst\u00fc konumlarda g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc aktaran Prof. Dr. Tan, mistik ya da b\u00fcy\u00fckl\u00fck i\u00e7erikli hezeyanlar\u0131n da tabloya e\u015flik edebilece\u011fini s\u00f6yledi.<\/p>\n Tan, \u201cKi\u015fi Tanr\u0131, peygamber ya da ermi\u015f oldu\u011funa, vahiy ald\u0131\u011f\u0131na inanabilir. \u00c7evresine bir cemaat de toplayabilir. \u00c7ok da tutarl\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131 h\u00e2lde bunun aksini ispat edemezsiniz\u201d ifadelerini kulland\u0131.<\/p>\n Baz\u0131 ki\u015filerin ise \u0130stanbul\u2019un bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn kendisine ait oldu\u011funa, b\u00fcy\u00fck bir icat yapt\u0131\u011f\u0131na ya da \u00e7ok say\u0131da patent hakk\u0131 bulundu\u011funa inanabilece\u011fini belirten Tan, bu d\u00fc\u015f\u00fcncelerin ba\u015fkalar\u0131na ger\u00e7ek d\u0131\u015f\u0131 g\u00f6r\u00fcnse de hasta a\u00e7\u0131s\u0131ndan kesin ger\u00e7eklik ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131 kaydetti.<\/p>\n Yapay zek\u00e2 ile \u00fcretilen i\u00e7eriklerin paranoyaya do\u011frudan neden oldu\u011funa ili\u015fkin kesin bir bulgu bulunmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirten Prof. Dr. O\u011fuz Tan, ancak a\u015f\u0131r\u0131 bilgiye maruz kalman\u0131n baz\u0131 ki\u015filerde yatk\u0131nl\u0131\u011f\u0131 ortaya \u00e7\u0131karabilece\u011fini s\u00f6yledi.<\/p>\n Tan, paranoya hastalar\u0131 ile paranoyaya yatk\u0131n ki\u015filerin birbirinden ayr\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fini belirterek, \u201cFazla bilgiye maruz kalmak, fazla ara\u015ft\u0131rma yapmak ve fazla soru\u015fturmak ki\u015finin paranoyaya olan yatk\u0131nl\u0131\u011f\u0131n\u0131 besleyip ortaya \u00e7\u0131kar\u0131c\u0131 bir rol oynayabilir\u201d dedi.<\/p>\n Paranoya geli\u015fiminde en \u00f6nemli fakt\u00f6rlerden birinin madde kullan\u0131m\u0131 oldu\u011funu ifade eden Prof. Dr. Tan, esrar d\u00e2hil olmak \u00fczere metamfetamin ve kokain gibi maddelerin paranoya durumuna yol a\u00e7abildi\u011fini s\u00f6yledi.<\/p>\n Uzun s\u00fcreli alkol kullan\u0131m\u0131n\u0131n da paranoya geli\u015fiminde etkili olabilece\u011fini belirten Tan, madde kullan\u0131m\u0131n\u0131n ruh sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 \u00fczerindeki risklerine dikkat \u00e7ekti.<\/p>\n Prof. Dr. Tan, paranoya ya\u015fayan ki\u015finin ger\u00e7ekle d\u00fc\u015f\u00fcnceyi birbirinden ay\u0131rt edemedi\u011fini ve d\u00fc\u015f\u00fcncelerinin ger\u00e7ek oldu\u011funa inand\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi.<\/p>\n Paranoyan\u0131n \u015fizofreniden ayr\u0131lan y\u00f6nlerine de de\u011finen Tan, \u015fizofrenide de hezeyanlar\u0131n g\u00f6r\u00fclebilece\u011fini ancak paranoyada ki\u015finin daha tutarl\u0131 olma \u00e7abas\u0131 g\u00f6sterdi\u011fini belirtti.<\/p>\n Tan, \u201c\u015eizofreni hastas\u0131 kan\u0131t toplamaz ve tutarl\u0131 olma kayg\u0131s\u0131 g\u00fctmez. Paranoyada ise ki\u015fi kan\u0131t toplar ve tutarl\u0131 olma kayg\u0131s\u0131 g\u00fcder. \u00dcstelik paranoyada ki\u015finin hayat\u0131ndaki di\u011fer b\u00fct\u00fcn alanlar normaldir\u201d dedi.<\/p>\n Paranoya ya\u015fayan ki\u015finin i\u015fini s\u00fcrd\u00fcrebilece\u011fini, ailevi sorumluluklar\u0131n\u0131 yerine getirebilece\u011fini ve \u00e7evresiyle ili\u015fkilerini devam ettirebilece\u011fini s\u00f6yleyen Tan, bu nedenle hastal\u0131\u011f\u0131n \u00e7evre taraf\u0131ndan fark edilmesinin zaman zaman zorla\u015fabildi\u011fini ifade etti.<\/p>\n Prof. Dr. O\u011fuz Tan, paranoyan\u0131n paranoid ki\u015filik ya da a\u015f\u0131r\u0131 \u015f\u00fcphecilikle kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmamas\u0131 gerekti\u011fini vurgulad\u0131.<\/p>\n Paranoyada belirli bir alanda kesin ve de\u011fi\u015ftirilemeyen bir inan\u00e7 bulundu\u011funu belirten Tan, buna \u201cBeni takip ediyorlar\u201d, \u201cE\u015fim beni aldat\u0131yor\u201d ya da \u201cBen peygamberim\u201d gibi d\u00fc\u015f\u00fcnceleri \u00f6rnek g\u00f6sterdi.<\/p>\n Paranoid ki\u015filikte ise daha genel bir ku\u015fkuculuk h\u00e2linin g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ifade eden Tan, ki\u015finin hayat\u0131n bir\u00e7ok alan\u0131nda insanlar\u0131n k\u00f6t\u00fc niyetli oldu\u011funa inanabildi\u011fini s\u00f6yledi.<\/p>\n Paranoid d\u00fc\u015f\u00fcncelerin tedavisinin m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funu belirten Prof. Dr. O\u011fuz Tan, hastalar\u0131n \u00f6nemli bir k\u0131sm\u0131n\u0131n tedaviye iyi yan\u0131t verdi\u011fini s\u00f6yledi.<\/p>\n Ancak tedavi s\u00fcrecindeki en b\u00fcy\u00fck sorunun ki\u015finin hasta oldu\u011funa inanmamas\u0131 oldu\u011funu dile getiren Tan, \u201cEn b\u00fcy\u00fck problem, paranoya hastalar\u0131nda i\u00e7g\u00f6r\u00fcn\u00fcn olmamas\u0131d\u0131r. Ki\u015fi hasta oldu\u011funa inanmaz. \u2018Siz yanl\u0131\u015f biliyorsunuz. Kesinlikle bunun do\u011fru oldu\u011funa inan\u0131yorum\u2019 der\u201d ifadelerini kulland\u0131.<\/p>\n Tan, paranoyan\u0131n kendili\u011finden d\u00fczelmesinin beklenmemesi gerekti\u011fini belirterek, tedavinin \u015fart oldu\u011funu vurgulad\u0131.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Psikiyatri Uzman\u0131 Prof. Dr. O\u011fuz Tan, paranoyan\u0131n yaln\u0131zca \u015f\u00fcphecilik olarak de\u011ferlendirilmemesi gerekti\u011fini belirterek, hastal\u0131\u011f\u0131n temel belirtisinin mant\u0131kl\u0131 a\u00e7\u0131klamalarla de\u011fi\u015ftirilemeyen hezeyanlar oldu\u011funu s\u00f6yledi. Tan, paranoyan\u0131n \u015fizofreni ve paranoid ki\u015filikle kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmamas\u0131 gerekti\u011fine dikkat \u00e7ekti.<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":35601,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[18],"tags":[12195,12194,1302],"class_list":["post-35600","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-saglik","tag-oguz-tan","tag-paranoya","tag-psikiyatri"],"yoast_head":"\n\u201cBirileri beni takip ediyor\u201d d\u00fc\u015f\u00fcncesi \u00f6ne \u00e7\u0131kabiliyor<\/h2>\n
Mistik ya da b\u00fcy\u00fckl\u00fck hezeyanlar\u0131 da g\u00f6r\u00fclebiliyor<\/h2>\n
Fazla bilgiye maruz kalmak yatk\u0131nl\u0131\u011f\u0131 tetikleyebilir<\/h2>\n
Madde kullan\u0131m\u0131 \u00f6nemli risk fakt\u00f6rleri aras\u0131nda<\/h2>\n
Paranoyada ki\u015fi di\u011fer alanlarda i\u015flevselli\u011fini s\u00fcrd\u00fcrebilir<\/h2>\n
Paranoya ile paranoid ki\u015filik ayn\u0131 \u015fey de\u011fil<\/h2>\n
Tedavide en b\u00fcy\u00fck g\u00fc\u00e7l\u00fck i\u00e7g\u00f6r\u00fc eksikli\u011fi<\/h2>\n