TBMM Ba\u015fkan\u0131 Numan Kurtulmu\u015f, Finlandiya ve \u0130sve\u00e7’e y\u00f6nelik resmi ziyaretinin d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcnde gazetecilerin sorular\u0131n\u0131 yan\u0131tlad\u0131.<\/p>\n
Finlandiya ve \u0130sve\u00e7’in NATO s\u00fcre\u00e7lerinde birtak\u0131m gerilimlerin bulundu\u011funu aktaran Kurtulmu\u015f, NATO’ya girmesinden sonra her iki \u00fclkenin T\u00fcrkiye ile ili\u015fkilerinde yeni bir d\u00f6nemin ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 dile getirdi.<\/p>\n
Ziyarete ili\u015fkin de\u011ferlendirmelerde bulunan Kurtulmu\u015f, her iki \u00fclkenin meclis ba\u015fkan\u0131n\u0131n 28-29 Haziran’da \u0130stanbul’da d\u00fczenlenecek NATO Parlamenter Zirvesi’ne kat\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 belirtti.<\/p>\n
Bir gazetecinin “zirveye NATO \u00fclkelerinin tamam\u0131n\u0131n meclis ba\u015fkanlar\u0131n\u0131n gelip gelmeyece\u011fine” y\u00f6nelik sorusu \u00fczerine Kurtulmu\u015f, 20’nin \u00fczerinde meclis ba\u015fkan\u0131n\u0131n zirveye kat\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 bildirdi\u011fini, daha zaman\u0131n oldu\u011funu ve son ana do\u011fru kat\u0131lacak meclis ba\u015fkan\u0131 say\u0131s\u0131n\u0131n artaca\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi.<\/p>\n
\u0130sve\u00e7 Kral\u0131 Carl 16. Gustaf ile g\u00f6r\u00fc\u015fmesinin sorulmas\u0131 \u00fczerine Kurtulmu\u015f, \u00e7ok samimi bir g\u00f6r\u00fc\u015fme ger\u00e7ekle\u015ftirdiklerini belirterek, “Yakla\u015f\u0131k 40 dakika s\u00fcrd\u00fc, bu da T\u00fcrkiye’ye verdi\u011fi \u00f6nemi g\u00f6steriyor. Hem ikili ili\u015fkileri hem b\u00f6lgesel konular\u0131 hem Avrupa’n\u0131n gelece\u011fiyle ilgili konular\u0131 hem de d\u00fcnyan\u0131n gelece\u011fiyle ilgili konular\u0131, \u00f6zellikle Birle\u015fmi\u015f Milletlerin fonksiyonsuz hale gelmesi gibi ba\u015fl\u0131klar\u0131 de\u011ferlendirdik. B\u00fcy\u00fck oranda m\u00fc\u015fterek fikirlere sahip oldu\u011fumuzu g\u00f6rd\u00fcm. \u0130yi bir g\u00f6r\u00fc\u015fme oldu.” diye konu\u015ftu.<\/p>\n
Bir gazetecinin, yapt\u0131\u011f\u0131 ziyaretlerdeki muhataplar\u0131na y\u00f6nelik “T\u00fcrkiye’nin etraf\u0131nda ve k\u00fcresel \u00f6l\u00e7ekte ya\u015fanan krizleri onlar da derinden hissediyor mu?” sorusu \u00fczerine Kurtulmu\u015f, bu konunun \u0130sve\u00e7 Uluslararas\u0131 \u0130li\u015fkiler Enstit\u00fcs\u00fcndeki yuvarlak masa toplant\u0131s\u0131n\u0131n soru cevap k\u0131sm\u0131nda g\u00fcndeme geldi\u011fini hat\u0131rlatt\u0131.<\/p>\n
T\u00fcrkiye’nin \u015fu anda d\u00fcnyay\u0131 yak\u0131ndan ilgilendiren hangi k\u00fcresel sorun varsa hepsinin fiziki, fikri ve siyasi olarak tam ortas\u0131nda yer ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 dile getiren Kurtulmu\u015f, T\u00fcrkiye’nin, bu sorunlar\u0131n hi\u00e7birine uzak duramayaca\u011f\u0131n\u0131, bigane kalamayaca\u011f\u0131n\u0131 vurgulad\u0131. Kurtulmu\u015f, bu nedenle \u00fclkelerin, sorunlar\u0131n hepsiyle ilgili T\u00fcrkiye’nin ne d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc \u00f6\u011frenmek istedi\u011fini s\u00f6yledi.<\/p>\n
T\u00fcrkiye i\u00e7in d\u0131\u015f politikan\u0131n sadece belli kurumlar arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla yap\u0131lacak bir i\u015f olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirten Kurtulmu\u015f, parlamenter diplomasinin \u00f6ne \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131, parlamenter diplomasinin a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131n\u0131 daha fazla art\u0131racaklar\u0131n\u0131, bu \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n T\u00fcrkiye i\u00e7in milli bir vazife, zorunluluk oldu\u011funu dile getirdi.<\/p>\n
Bir gazetecinin Kurtulmu\u015f’un Finlandiya Cumhurba\u015fkan\u0131 Alexander Stubb ile g\u00f6r\u00fc\u015fmesini ve Stubb’\u0131n “AB, \u00fcye say\u0131s\u0131n\u0131 40 \u00fclkeye \u00e7\u0131karmak i\u00e7in \u00e7aba g\u00f6stermeli ve \u0130ngiltere, Kanada, T\u00fcrkiye, Norve\u00e7 ve \u0130zlanda’y\u0131 potansiyel \u00fcye adaylar\u0131 olarak g\u00f6stermelidir.” s\u00f6zlerini sormas\u0131 \u00fczerine Kurtulmu\u015f, ABD Ba\u015fkan\u0131 Donald Trump’\u0131n ikinci d\u00f6nemine ba\u015flamas\u0131yla birlikte Avrupa ile Amerika aras\u0131nda, Avrupa’n\u0131n g\u00fcvenli\u011fi konusunda ciddi ihtilaflar\u0131n ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131 dile getirdi.<\/p>\n
AB’nin yeni perspektiflere ihtiya\u00e7 duydu\u011funu vurgulayan Kurtulmu\u015f, \u015f\u00f6yle konu\u015ftu:<\/p>\n
“Ayn\u0131 tezleri tekrarlaman\u0131n bir anlam\u0131 yok. Bunlar\u0131 \u00e7ok net \u015fekilde, a\u00e7\u0131kl\u0131kla s\u00f6yl\u00fcyoruz. Burada Avrupa’n\u0131n ‘Biz bize yeteriz.’ deme l\u00fcks\u00fc kalmam\u0131\u015ft\u0131r. Avrupa’n\u0131n i\u00e7ine kapanma l\u00fcks\u00fc de kalmam\u0131\u015ft\u0131r. Avrupa i\u00e7erisindeki b\u00fct\u00fcn \u0131rk\u00e7\u0131l\u0131k, \u0130slam kar\u015f\u0131tl\u0131\u011f\u0131, yabanc\u0131 d\u00fc\u015fmanl\u0131\u011f\u0131 gibi Avrupa siyasetini rotas\u0131ndan \u00e7\u0131karan geli\u015fmelere ra\u011fmen AB mutlaka geni\u015fleyerek kendisini korumak mecburiyetindedir. Geni\u015flemeyi d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fckleri zaman ilk g\u00f6recekleri yer T\u00fcrkiye’dir. Finlandiya’da Cumhurba\u015fkan\u0131 Say\u0131n Stubb’\u0131n bunu da a\u00e7\u0131kl\u0131kla kabul etti\u011fini ve etraf\u0131na anlatmaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 da g\u00f6rd\u00fcm.”<\/p>\n
“G\u00f6r\u00fc\u015fmelerde, Ukrayna konusunda \u00f6zellikle Trump’\u0131n tavr\u0131 Avrupa’da g\u00fcvensizlik yarat\u0131yor duygusu olu\u015ftu mu?” sorusu \u00fczerine Kurtulmu\u015f, ABD-AB ili\u015fkilerine dair g\u00f6r\u00fc\u015flerine hi\u00e7 kimsenin “Hay\u0131r, \u00f6yle de\u011fil.” demedi\u011fini, “Trump’\u0131n \u00f6zellikle ikinci d\u00f6neminde Avrupa ile Amerika aras\u0131ndaki g\u00f6r\u00fc\u015f ayr\u0131l\u0131klar\u0131 NATO’yu da etkisizle\u015ftiriyor.” c\u00fcmlesini bilerek kulland\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi.<\/p>\n
T\u00fcrkiye’yi bu \u00fclkelerin ileride vazge\u00e7ilmez g\u00f6rme ihtimallerinin olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n sorulmas\u0131 \u00fczerine Kurtulmu\u015f, “Oraya do\u011fru ilerliyor.” ifadesini kulland\u0131.<\/p>\n
Art\u0131k ne iki kutuplu ne de tek kutuplu bir d\u00fcnyan\u0131n var oldu\u011funu dile getiren Kurtulmu\u015f, hi\u00e7bir \u00fclke, k\u0131ta ve b\u00f6lgenin tek ba\u015f\u0131na d\u00fcnyay\u0131 y\u00f6netemeyece\u011fini, bunun a\u00e7\u0131k bir ger\u00e7eklik oldu\u011funu vurgulad\u0131.<\/p>\n
TBMM Ba\u015fkan\u0131 Kurtulmu\u015f, \u015f\u00f6yle konu\u015ftu:<\/p>\n
\u201cBu kadar \u00e7at\u0131\u015fman\u0131n, kavgan\u0131n ve g\u00fcr\u00fclt\u00fcn\u00fcn olmas\u0131n\u0131n temel nedenlerinden birisi de bu. Ortaya \u00e7\u0131kmaya ba\u015flayan ‘\u00e7ok kutupluluk’ dedi\u011fimiz hatta ben bu durumu ‘\u00e7ok merkezlilik’ kavram\u0131n\u0131n daha do\u011fru ifade etti\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum, dolay\u0131s\u0131yla \u00e7ok merkezli bir d\u00fcnyaya do\u011fru gidiyoruz. Bat\u0131l\u0131lar\u0131n ‘orta g\u00fc\u00e7’ olarak tan\u0131mlad\u0131\u011f\u0131 \u00fclkelerin ortaya \u00e7\u0131kmakta oldu\u011funu g\u00f6r\u00fcyoruz. Hi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz T\u00fcrkiye bunlardan birisi. Jeostratejik \u00f6nemi, jeok\u00fclt\u00fcrel avantajlar\u0131, tarihi birikimi ve potansiyeli itibar\u0131yla T\u00fcrkiye bu \u00fclkelerden birisidir. T\u00fcrkiye bir\u00e7ok \u00fclke taraf\u0131ndan aran\u0131lan bir m\u00fcttefik haline gelecektir.\u201d<\/p>\n
Bir gazetecinin Avrupa’da lider sorununun bulundu\u011funu belirtmesi ve g\u00f6r\u00fc\u015fmelerde T\u00fcrkiye’nin Sudan’da, Somali’de, Libya’da yapt\u0131klar\u0131n\u0131n g\u00f6r\u00fcl\u00fcp g\u00f6r\u00fclmedi\u011fine y\u00f6nelik sorusu \u00fczerine Kurtulmu\u015f, Avrupa’da lider sorununun oldu\u011funu, \u00f6nemli liderlerin d\u00f6neminin \u00f6zellikle Angela Merkel’den sonra sona erdi\u011fini s\u00f6yledi.<\/p>\n
Avrupa siyasetinin kayda de\u011fer lider \u00e7\u0131karamad\u0131\u011f\u0131n\u0131 dile getiren Kurtulmu\u015f, \u015f\u00f6yle devam etti:<\/p>\n
“Bu sonucun Avrupa siyasetinin do\u011fas\u0131ndan kaynakland\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Kendi i\u00e7lerinde politik ihtilaflar\u0131 ba\u015far\u0131l\u0131 bir entegrasyon tecr\u00fcbesi olan Avrupa Birli\u011fi ile belli bir a\u015famaya kadar getirdiler, siyasi entegrasyonu sa\u011flad\u0131lar. Avrupa Parlamentosuyla, Avrupa \u0130nsan Haklar\u0131 Mahkemesi gibi bir\u00e7ok kurumla\u2026 Ekonomik a\u00e7\u0131dan para birli\u011fini b\u00fcy\u00fck oranda temin ettiler. Ama ortak bir savunma g\u00fcc\u00fcne bundan 20 sene evvel sahip olabilselerdi bug\u00fcn \u00e7ok k\u00f6kl\u00fc bir Avrupa kimli\u011finden bahsedecektik ve bu kimlik do\u011fal olarak da Avrupa’n\u0131n tamam\u0131na liderlik yapabilecek siyasi fig\u00fcrleri \u00e7\u0131karacakt\u0131. Bu kadar da\u011f\u0131n\u0131k ortamda Avrupa’y\u0131 kapsayacak kuvvetli bir siyasi fig\u00fcre de \u00e7ok ihtiya\u00e7lar\u0131 yok. \u00c7\u00fcnk\u00fc kendi aralar\u0131nda fikirleri farkl\u0131la\u015ft\u0131. Daha k\u00f6t\u00fc geli\u015fmeler de oldu.<\/p>\n
20 sene evvel Avrupa i\u00e7in d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclemeyecek bir\u00e7ok \u00e7\u0131k\u0131\u015f, \u00f6rne\u011fin a\u015f\u0131r\u0131 sa\u011f\u0131n bu kadar y\u00fckselmesi, yabanc\u0131 d\u00fc\u015fmanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n ana ak\u0131m siyasetleri bu kadar etkiler hale gelmesi, \u0130slam d\u00fc\u015fmanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n artmas\u0131 asl\u0131nda Avrupa Birli\u011fi \u00fclkelerinin ‘ortak s\u00f6zl\u00fc anayasas\u0131’ diyebilece\u011fimiz de\u011ferler sisteminde b\u00fcy\u00fck tahribatlara neden oldu. Dolay\u0131s\u0131yla hem siyasi birli\u011fi gerektirecek siyasal birlik atmosferinde t\u00f6rp\u00fclenmeler oldu hem de toplumsal normlarda \u00f6zellikle a\u015f\u0131r\u0131 sa\u011f ak\u0131mlar Avrupa siyasetinin ana g\u00f6vdesini b\u00fcy\u00fck oranda tahrip etti. Rusya’n\u0131n K\u0131r\u0131m’\u0131 i\u015fgaliyle ba\u015flayan s\u00fcre\u00e7te de bir tepki geli\u015ftiremedikleri i\u00e7in, sorunlara \u00e7\u00f6z\u00fcm bulmakta Avrupa k\u0131tas\u0131n\u0131n \u00e7aresiz kald\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum.”<\/p>\n
Avrupa’n\u0131n bu tablodan \u00e7\u0131k\u0131p \u00e7\u0131kamayaca\u011f\u0131na y\u00f6nelik soru \u00fczerine Kurtulmu\u015f, “S\u00f6ylediklerimi zaten kendi aralar\u0131nda konu\u015fuyorlar. Benim s\u00f6yledi\u011fim kadar a\u00e7\u0131k s\u00f6ylemiyorlar belki ama gidi\u015fat\u0131n fark\u0131ndalar ve bu durumdan \u00e7\u0131kmak i\u00e7in gayret g\u00f6steriyorlar.” dedi.<\/p>\n
Bir gazetecinin “\u0130srail’in L\u00fcbnan’a, \u0130ran’a bu \u015fekilde sald\u0131rmas\u0131n\u0131n, Gazze’de bunlar\u0131 yapmas\u0131n\u0131n Avrupa’n\u0131n g\u00fcvenli\u011fini de tehdit edecek hale geldi\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorlar m\u0131?” sorusu \u00fczerine Kurtulmu\u015f, Avrupa’n\u0131n g\u00fcvenli\u011fini tehdit edecek bir alg\u0131n\u0131n olu\u015ftu\u011funu zannetmedi\u011fini ancak bundan 1-2 sene \u00f6nce Gazze konusunda, Filistin konusunda, \u0130srail’in sald\u0131rganl\u0131\u011f\u0131 konusunda konu\u015ftuklar\u0131nda “\u00d6yle diyorsunuz ama \u015funlar da var.” diyerek mazeret \u00fcreten Bat\u0131l\u0131 dostlar\u0131n art\u0131k bu mazeretleri eskisi gibi ifade etmediklerini s\u00f6yledi.<\/p>\n
TBMM Ba\u015fkan\u0131 Kurtulmu\u015f, \u015fu ifadeleri kulland\u0131:<\/p>\n
\u201cOrtada a\u00e7\u0131k bir sald\u0131rganl\u0131k ve soyk\u0131r\u0131m var. Gazze topraklar\u0131nda ba\u015flayan \u00e7ok sert bir ‘apartheid’ rejim uygulamas\u0131 var. L\u00fcbnan’da fiili bir i\u015fgal var. Bunlar\u0131n hi\u00e7birisinin Amerika ve \u0130srail’in \u0130ran’da ba\u015flatt\u0131\u011f\u0131 sava\u015fla uzaktan yak\u0131ndan ilgisi yok. \u0130srail art\u0131k giderek savunulamaz bir \u00fclke konumuna geliyor. Netanyahu ve \u00e7etesinin tamamen yaln\u0131zla\u015facaklar\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum.\u201d<\/p>\n
Bir gazetecinin, T\u00fcrkiye’nin sava\u015f ortam\u0131nda pe\u015f pe\u015fe bar\u0131\u015f zirveleri ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fini, d\u00fcnya \u00f6l\u00e7e\u011finde 5-6 organizasyona ev sahipli\u011fi yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtmesi \u00fczerine Kurtulmu\u015f, “Ortalama bir Avrupa \u00fclkesi bunlardan bir tanesini bir y\u0131lda ancak yapabilir. Bu da T\u00fcrkiye’nin g\u00fcc\u00fcn\u00fc g\u00f6steriyor, alg\u0131y\u0131 \u00e7ok olumlu hale getiriyor. D\u0131\u015farda yeni bir perspektif sunabilen, bu kadar t\u00fcrb\u00fclans\u0131n ortas\u0131nda istikrar\u0131 koruyabilen bir \u00fclke olarak T\u00fcrkiye’nin hem Rusya-Ukrayna hem de Amerika-\u0130ran gibi konularda arabuluculuk yapabilen, en az\u0131ndan uzla\u015ft\u0131rmac\u0131, fikir \u00fcretebilen bir \u00fclke g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fc var, bunlar \u00e7ok k\u0131ymetli.” de\u011ferlendirmesinde bulundu.<\/p>\n
Parlamentolar Aras\u0131 Birlik (PAB) 152. Genel Kurulunun \u0130stanbul’da yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131n hat\u0131rlat\u0131lmas\u0131 \u00fczerine Kurtulmu\u015f, ba\u015far\u0131l\u0131, herkesin memnun kald\u0131\u011f\u0131 bir organizasyonu tamamlad\u0131klar\u0131n\u0131 vurgulad\u0131.<\/p>\n
Bir gazetecinin “T\u00fcrkiye bu t\u00fcr zirveleri pe\u015f pe\u015fe ger\u00e7ekle\u015ftirirken \u0130srail’in b\u00f6lgedeki sald\u0131rganl\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcne nas\u0131l ge\u00e7ece\u011fiz? \u0130srail’in L\u00fcbnan\u2019a sald\u0131r\u0131lar\u0131 var. Bu sorun nas\u0131l \u00e7\u00f6z\u00fclecek?” sorusu \u00fczerine Kurtulmu\u015f, \u015fu de\u011ferlendirmelerde bulundu:<\/p>\n
“Bunun \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcnde en kestirme yol, Netanyahu h\u00fck\u00fcmetinin arkas\u0131ndaki destek\u00e7ilerinin bu desteklerinden vazge\u00e7meleridir. \u00c7ok a\u00e7\u0131k \u015fekilde insanl\u0131\u011fa kar\u015f\u0131 su\u00e7lar i\u015fleniyor. Yap\u0131lan o kadar uluslararas\u0131 m\u00fczakereye ve anla\u015fmalara ra\u011fmen b\u0131rak\u0131n Gazze’de ate\u015fkesin sa\u011flanmas\u0131 ve insani yard\u0131mlar\u0131n yap\u0131labilmesini, dedi\u011finiz gibi yeni bir sava\u015f\u0131, i\u015fgali \u0131srarla s\u00fcrd\u00fcr\u00fcyorlar. Gazze’nin i\u015fgaline ilave olarak Bat\u0131 \u015eeria’da k\u00f6y k\u00f6y, kasaba kasaba, ev ev i\u015fgali devam ettiriyorlar. Beyrut’u bombal\u0131yorlar. Daha d\u00fcn Litani Nehri’nin kenar\u0131ndaki tarihi kaleyi i\u015fgal eden \u0130srail, dur durak bilmiyor. Ba\u015fta ABD olmak \u00fczere \u0130srail’in arkas\u0131nda bu deste\u011fi veren \u00fclkeler \u0130srail kadar sorumsuzluk i\u00e7erisindeler. Burada \u00f6zellikle \u0130ran’a y\u00f6nelik sava\u015f\u0131n ba\u015flat\u0131lmas\u0131 bir kere daha ortaya koydu ki b\u00f6lgedeki sava\u015fla ilgili Amerika ile \u0130srail aras\u0131nda hedefleri bak\u0131m\u0131ndan \u00e7ok ciddi farkl\u0131l\u0131klar var.<\/p>\n
Netanyahu kendi ki\u015fisel siyaseti bak\u0131m\u0131ndan olumlu bir sonu\u00e7 elde etmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. Rakip ve d\u00fc\u015fman olarak ilan etti\u011fi \u0130ran’\u0131 bir \u015fekilde dizginlemek, yapabilirse \u0130ran’da bir rejim de\u011fi\u015fikli\u011fi yapmak, de\u011fi\u015fiklik olmayaca\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rd\u00fckten sonra kendince kazan\u0131m olarak kabul etti\u011fi H\u00fcrm\u00fcz Bo\u011faz\u0131\u2019n\u0131n a\u00e7\u0131k tutulmas\u0131 ve n\u00fckleer kapasitenin k\u0131s\u0131tlanmas\u0131 gibi alanlarda al\u0131nacak kararlarla bar\u0131\u015f g\u00f6r\u00fc\u015fmelerinden sonu\u00e7 almak istiyor. \u0130srail\u2019in asl\u0131nda \u0130ran’la bir i\u015fi de yok. \u0130srail, b\u00f6lgede Arz-\u0131 Mevud’un art\u0131k son ad\u0131m\u0131n\u0131 atmak istiyor. B\u00f6lgeyi bu kadar par\u00e7alanm\u0131\u015f bir halde bulmu\u015fken, ABD’nin de s\u0131n\u0131rs\u0131z deste\u011fini arkas\u0131na alm\u0131\u015fken her \u015feyi bitirmek istiyor. Yapabilirse Arz-\u0131 Mevud topraklar\u0131 i\u00e7erisinde olan her yeri i\u00e7ine alabilece\u011fi son ad\u0131m\u0131n\u0131 atmak istiyor.”<\/p>\n
Kurtulmu\u015f, Finlandiya ve \u0130sve\u00e7’e y\u00f6nelik resmi ziyaretinin d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcnde gazetecilerin sorular\u0131n\u0131 yan\u0131tlad\u0131.<\/p>\n
Radikal Yahudi gruplar\u0131n Gazze’nin tamam\u0131n\u0131n ilhak edilmesine y\u00f6nelik a\u00e7\u0131klamalar\u0131 hat\u0131rlat\u0131larak “Gazze de mi ilhak edilecek?” sorusu y\u00f6neltilen Kurtulmu\u015f, siyonist ideoloji i\u00e7erisinde, Gazze’nin, Arz-\u0131 Mevud’un tam g\u00f6be\u011finde bulundu\u011funu s\u00f6yledi.<\/p>\n
\u0130srail’in Gazze’nin yan\u0131 s\u0131ra Beyrut’u da bombalad\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00e7\u00fcnk\u00fc kendileri i\u00e7in ideolojik formasyonlar\u0131 bak\u0131m\u0131ndan \u00f6nemli yerler oldu\u011funu ifade eden Kurtulmu\u015f, \u0130srail’in Gazze’deki direni\u015fin yok edilmesi i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 ancak Filistin halk\u0131n\u0131n g\u00fc\u00e7l\u00fc \u015fekilde direndi\u011fini belirtti.<\/p>\n
M\u0131s\u0131r’\u0131n \u0130srail’e kar\u015f\u0131 tavr\u0131na ili\u015fkin de de\u011ferlendirmelerini payla\u015fan Kurtulmu\u015f, \u0130srail’in kurulma s\u00fcrecinden \u00f6nceki sava\u015flarda bug\u00fcne benzer \u015fekilde direnen Filistin halk\u0131 bulundu\u011funu ancak Arap \u00fclkelerinin duyars\u0131zl\u0131\u011f\u0131, plans\u0131zl\u0131\u011f\u0131 ve m\u00fc\u015fterek hareket edememesi nedeniyle \u0130srail devletinin kuruldu\u011fu s\u00fcreci anlatt\u0131.<\/p>\n
1967’deki Alt\u0131 G\u00fcn Sava\u015f\u0131’nda ayn\u0131 tutars\u0131zl\u0131\u011f\u0131n bir kere daha ya\u015fand\u0131\u011f\u0131n\u0131 hat\u0131rlatan Kurtulmu\u015f, \u015f\u00f6yle devam etti:<\/p>\n
\u201c\u0130srail’in g\u00fcc\u00fc, kar\u015f\u0131s\u0131ndaki Arap \u00fclkelerinin, M\u00fcsl\u00fcman \u00fclkelerinin b\u00fct\u00fcnle\u015fik bir \u015fekilde hareket edememesidir. Bug\u00fcn de \u00f6yledir. En b\u00fcy\u00fck g\u00fcc\u00fc kendi silah\u0131, topu t\u00fcfe\u011fi, Amerika’n\u0131n g\u00fcc\u00fc de\u011fil, M\u00fcsl\u00fcman d\u00fcnyas\u0131n\u0131n b\u00f6l\u00fcn\u00fcp par\u00e7alanm\u0131\u015f olmas\u0131d\u0131r, iradesiz olmas\u0131d\u0131r. Bug\u00fcn de bu da\u011f\u0131n\u0131kl\u0131k devam ediyor ama \u00e7ok ac\u0131 bir \u015fekilde tecr\u00fcbe edildi ki M\u0131s\u0131r, Suudi Arabistan ve K\u00f6rfez \u00fclkeleri \u015funu g\u00f6rd\u00fcler; ABD istese de bu \u00fclkelerin g\u00fcvenli\u011fini sa\u011flayamaz ya da sa\u011flamaz. \u00d6zellikle Katar’daki m\u00fczakere heyetini \u0130srail’in bombalamas\u0131yla birlikte bu, \u00e7ok net ortaya \u00e7\u0131kt\u0131. Orada mesaj ne Katar’ayd\u0131 ne Filistinli m\u00fczakere heyetineydi, kanaatimce \u0130srail’in mesaj\u0131 Amerika’yayd\u0131. Amerika’ya dedi ki ‘Sen trilyon dolarlar alsan da bu \u00fclkelerin g\u00fcvenli\u011fini sa\u011flayamazs\u0131n.’ Dolay\u0131s\u0131yla bu kadar ac\u0131 tecr\u00fcbelerden sonra art\u0131k ben t\u00fcm b\u00f6lge \u00fclkelerinde siyaset\u00e7ilerin g\u00f6z\u00fcn\u00fcn a\u00e7\u0131lm\u0131\u015f oldu\u011funu \u00fcmit ediyorum, a\u00e7\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum.\u201d<\/p>\n
K\u00f6rfez \u00fclkeleri ve Arap \u00fclkelerinin ortak projelerle kendi g\u00fcvenliklerini sa\u011flamak i\u00e7in kendi i\u015f birlikleriyle kendilerine \u00f6zg\u00fcn bir g\u00fcvenlik \u015femsiyesi olu\u015fturmas\u0131 gerekti\u011fini dile getiren Kurtulmu\u015f, bunun M\u0131s\u0131r i\u00e7in de ge\u00e7erli oldu\u011funu, aksi takdirde \u0130srail’in “\u015f\u0131mar\u0131kl\u0131\u011f\u0131yla” bu \u00fclkelerden hi\u00e7birini ciddiye almayaca\u011f\u0131n\u0131 ve hi\u00e7birini kendisi i\u00e7in ciddi bir tehdit olarak g\u00f6rmeyece\u011fini s\u00f6yledi.<\/p>\n
“B\u00f6lgenin kendi kaderini kendi tayin etmesine m\u00fcsaade edilir mi?” s\u00f6zleri \u00fczerine Kurtulmu\u015f, d\u00fcnyan\u0131n bug\u00fcn eskisi gibi hegemonist \u00fclkelerin istediklerini yapabilece\u011fi bir yer olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtti.<\/p>\n
G\u00fc\u00e7 dengelerinin \u00e7ok de\u011fi\u015fti\u011fini, \u00e7ok g\u00fc\u00e7l\u00fc oldu\u011fu zannedilen \u00fclkelerin art\u0131k kendi arka bah\u00e7eleri kabul ettikleri b\u00f6lgelerde geli\u015fmelere m\u00fcdahale edemez duruma geldi\u011fini aktaran Kurtulmu\u015f, Afrika ve Asya’daki bir\u00e7ok \u00fclkede ya\u015fanan geli\u015fmelerin bunun a\u00e7\u0131k bir g\u00f6stergesi oldu\u011funu bildirdi.<\/p>\n
Art\u0131k \u00e7ok kutuplu, \u00e7ok merkezli yeni bir d\u00fcnyaya do\u011fru ge\u00e7ildi\u011fine i\u015faret eden Kurtulmu\u015f, “Bu sanc\u0131lar da bu ge\u00e7i\u015fin do\u011fum sanc\u0131s\u0131. Bu s\u00fcre\u00e7te \u00e7ok farkl\u0131 b\u00f6lgeler, a\u011f\u0131rl\u0131k merkezleri olarak ortaya \u00e7\u0131kmakta. Dolay\u0131s\u0131yla herkesin kendi milli ve b\u00f6lgesel \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 \u00f6nceleyerek, ittifaklar\u0131n\u0131 geni\u015fleterek devam etmesi laz\u0131m. Art\u0131k hi\u00e7bir hegemon g\u00fcc\u00fcn ba\u015fka bir \u00fclkeye faydas\u0131 olmayacakt\u0131r.” de\u011ferlendirmesinde bulundu.<\/p>\n
“T\u00fcrkiye a\u00e7\u0131s\u0131ndan ayd\u0131nl\u0131k bir gelecek, tablo var m\u0131?” sorusuna ise Kurtulmu\u015f, \u015f\u00f6yle yan\u0131t verdi:<\/p>\n
\u201cT\u00fcrkiye do\u011fru bir istikamette ilerliyor. Bu kadar b\u00fcy\u00fck t\u00fcrb\u00fclanslar\u0131n ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 bir d\u00f6nemde in\u015fallah siyasi istikrar\u0131m\u0131z\u0131 koruyarak, b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz\u00fc koruyarak, kendi problem alanlar\u0131m\u0131z\u0131 h\u0131zla \u00e7\u00f6zmeyi ba\u015fararak yolumuza devam edersek T\u00fcrkiye \u00e7ok iyi bir ivme yakalam\u0131\u015ft\u0131r. Bu ivmeyi de in\u015fallah yukar\u0131ya do\u011fru s\u00fcrd\u00fcrebilecek g\u00fcce, potansiyele sahiptir. Savunma sanayii ba\u015fta olmak \u00fczere bir\u00e7ok y\u00fcksek teknoloji alan\u0131nda da T\u00fcrkiye \u00f6nemli bir merkez haline geliyor. Uluslararas\u0131 \u00e7at\u0131\u015fma \u00e7\u00f6z\u00fcmlerinde s\u00f6z\u00fcne itibar edilir, ciddi bir arabulucu \u00fclke konumunu g\u00fc\u00e7lendiriyor. B\u00f6lgesindeki ve d\u00fcnyadaki bir\u00e7ok \u00e7at\u0131\u015fmaya yeni, bar\u0131\u015f\u00e7\u0131l g\u00f6r\u00fc\u015fler ve perspektifler geli\u015ftirebilmeyi ba\u015farabiliyor. S\u00f6z\u00fc, ge\u00e7mi\u015fe g\u00f6re daha itibarl\u0131 bir \u00fclke konumunday\u0131z. \u00dcmit ederim ki bu istikamette devam edersek daha etkili bir \u00fclke olaca\u011f\u0131z.\u201d<\/p>\n
Meclis’te sal\u0131 g\u00fcn\u00fc CHP Genel Ba\u015fkan\u0131 Kemal K\u0131l\u0131\u00e7daro\u011flu’nun grup toplant\u0131s\u0131nda konu\u015faca\u011f\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131kland\u0131\u011f\u0131 hat\u0131rlat\u0131larak, “Burada bir karga\u015fa olur mu, bu konuda bir d\u00fc\u015f\u00fcnceniz var m\u0131? Sizin tavr\u0131n\u0131z hala ayn\u0131 m\u0131?” \u015feklindeki soruyu yan\u0131tlayan Kurtulmu\u015f, CHP i\u00e7erisindeki \u00e7eli\u015fkiyi \u00fcz\u00fclerek takip etti\u011fini belirtti.<\/p>\n
Meclis Ba\u015fkan\u0131 olarak CHP i\u00e7indeki bu konular\u0131n taraf\u0131 olmamaya ilk andan itibaren b\u00fcy\u00fck \u00f6zen g\u00f6sterdi\u011fini s\u00f6yleyen Kurtulmu\u015f, “Nihayetinde T\u00fcrkiye B\u00fcy\u00fck Millet Meclisi Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131, bu konularda Meclis \u0130\u00e7t\u00fcz\u00fc\u011f\u00fc ve partilerin grup i\u00e7 y\u00f6netmelikleriyle s\u0131n\u0131rl\u0131d\u0131r. Oradan gelecek yaz\u0131lara g\u00f6re biz kararlar\u0131m\u0131z\u0131 almak durumunday\u0131z. Ortada CHP Genel Merkezi ve CHP Grup Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 taraf\u0131ndan gelmi\u015f yaz\u0131lar var. CHP Meclis Grup Ba\u015fkanvekillerinin imzas\u0131yla Grup Ba\u015fkan\u0131 olarak ge\u00e7en hafta Say\u0131n \u00d6zel grup toplant\u0131s\u0131 yapt\u0131. Ayn\u0131 \u015fekilde \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki yasal mevzuat \u00e7ok a\u00e7\u0131kt\u0131r ki Cumhuriyet Halk Partisi’nin Genel Ba\u015fkan\u0131 ya da herhangi bir partinin genel ba\u015fkan\u0131 da kendi partisinin grup toplant\u0131s\u0131nda konu\u015fma yapabilir, bunu \u00f6nleyecek hi\u00e7bir madde yok. Dolay\u0131s\u0131yla biz buna g\u00f6re hareket etmek durumunday\u0131z.” dedi.<\/p>\n
Ge\u00e7mi\u015fte benzer bir uygulamaya ili\u015fkin \u00f6rnek veren Kurtulmu\u015f, “Say\u0131n Murat Karayal\u00e7\u0131n, Sosyaldemokrat Halk\u00e7\u0131 Parti (SHP) Genel Ba\u015fkan\u0131 ama milletvekili de\u011fil. Say\u0131n Karayal\u00e7\u0131n\u2019a ra\u011fmen Ayd\u0131n G\u00fcven G\u00fcrkan Meclis Grup Ba\u015fkan\u0131 olarak se\u00e7iliyor. Bu konuyla ilgili nas\u0131l hareket edilece\u011fine ili\u015fkin o zamanki TBMM Ba\u015fkan\u0131 rahmetli (H\u00fcsamettin) Cindoruk’a soruluyor. Cindoruk da biz \u201cMeclis Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 olarak bir partinin i\u00e7 i\u015flerinde taraf de\u011filiz\u201d diye \u00e7ok a\u00e7\u0131k bir \u015fekilde konumunu belli ediyor ve orada hem grup ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131ndan gelen yaz\u0131y\u0131 kabul ediyor hem de o zamanki Say\u0131n Genel Ba\u015fkan Murat Karayal\u00e7\u0131n meclis grubunda konu\u015fma yap\u0131yor.” de\u011ferlendirmesinde bulundu.<\/p>\n
TBMM Ba\u015fkan\u0131 Kurtulmu\u015f, s\u00f6zlerini \u015f\u00f6yle s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc:<\/p>\n
\u201cMeclis Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan konu d\u00fcn de a\u00e7\u0131kt\u0131, bug\u00fcn de a\u00e7\u0131kt\u0131r. \u00c7ok az say\u0131da da olsa baz\u0131 siyasi yorumcular, Meclis Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131n\u0131 bu konunun taraf\u0131 yapmaya kalkmas\u0131nlar. Bu meselenin \u00e7\u00f6z\u00fcm yeri Cumhuriyet Halk Partisinin kurumsal kimli\u011fidir. Burada Meclis Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 olarak bizim mevzuat, kanunlar, kararlar \u00e7er\u00e7evesinde bir katk\u0131m\u0131z olacaksa samimiyetle Cumhuriyet Halk Partisinin kendi meselesini halletmesi i\u00e7in destek olmaya haz\u0131r\u0131z.\u201d<\/p>\n
“Bir yaz\u0131 g\u00f6ndermi\u015ftiniz, bir yan\u0131t geldi mi?” sorusu \u00fczerine ise Kurtulmu\u015f, “TBMM Genel Sekreterli\u011fi ile yaz\u0131\u015fmalar oldu; yurt d\u0131\u015f\u0131 resm\u00ee ziyaretlerim s\u0131ras\u0131nda takip ettim. Hangi yaz\u0131lar\u0131n geldi\u011fine detayl\u0131ca bakmaya devam edece\u011fiz ama yasal \u00e7er\u00e7evede elimizdeki mevzuat a\u00e7\u0131s\u0131ndan durum \u00f6zetle anlatt\u0131\u011f\u0131m gibidir.” ifadelerini kulland\u0131.<\/p>\n
“Size y\u00f6nelik birtak\u0131m ele\u015ftiriler oldu. Siz tam olarak burada ‘Neden ele\u015ftirildim?’ sorusunu kendinize sordunuz mu?” \u015feklindeki soruyu Kurtulmu\u015f, “Siyasette ele\u015ftiri do\u011fald\u0131r ama herkes \u015funu bilsin ki Meclis Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 g\u00fcndelik siyasetin, politik polemiklerin daha a\u00e7\u0131k bir ifadeyle siyasi magazinin g\u00fcndemi olamaz, olmamal\u0131d\u0131r. Olmamas\u0131 i\u00e7in \u015fahsen b\u00fcy\u00fck bir \u00f6zen ve gayret g\u00f6steriyorum. Ayn\u0131 \u015fekilde yorumcu ve gazeteci arkada\u015flardan da demokratik team\u00fcller \u00e7er\u00e7evesinde hassasiyet bekliyorum.” diye yan\u0131tlad\u0131.<\/p>\n
“Meclis Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 kap\u0131y\u0131 kapatabilir mi?” sorusuna ise Kurtulmu\u015f, “Ben ne yapaca\u011f\u0131m\u0131 da yapmayaca\u011f\u0131m\u0131 da gayet iyi biliyorum. Meclis \u0130\u00e7t\u00fcz\u00fc\u011f\u00fc’n\u00fcn ve partilerin grup i\u00e7 y\u00f6netmeliklerinin hangi yetkileri verdi\u011finin fark\u0131nday\u0131m. Bu anlamda Meclis i\u00e7 mevzuat\u0131 bak\u0131m\u0131ndan s\u00f6yl\u00fcyorum, herhangi bir partinin Meclisteki i\u00e7 i\u015fleyi\u015fiyle ilgili TBMM Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131na b\u0131rak\u0131lm\u0131\u015f bir inisiyatif yoktur.” cevab\u0131n\u0131 verdi.<\/p>\n
TBMM Ba\u015fkan\u0131 Kurtulmu\u015f, “Pervin Buldan’\u0131n ‘Yeni bir yasa tasla\u011f\u0131 g\u00fcndeme gelecek, s\u00fcre\u00e7 en yak\u0131n zamanda ete kemi\u011fe b\u00fcr\u00fcnecek.’ ifadesi var. Ne zaman ete kemi\u011fe b\u00fcr\u00fcnece\u011finin \u00f6tesinde burada sahadaki teyitle\u015fme tamam m\u0131? Silahlar\u0131n yak\u0131lmas\u0131 s\u00fcreci bitti mi? Buna ili\u015fkin elimizde bir done var m\u0131? Meclis sonu\u00e7ta bununla ilgili bir ad\u0131m atacak m\u0131?” sorusunu da yan\u0131tlad\u0131.<\/p>\n
Yakla\u015f\u0131k 7 ayl\u0131k bir \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n, 21 toplant\u0131n\u0131n sonucunda olu\u015ftu\u011funu, \u00e7ok derin tart\u0131\u015fmalarla ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015f bir rapor ve esas\u0131nda bir ittifak bulundu\u011funu belirten Kurtulmu\u015f, \u015funlar\u0131 kaydetti:<\/p>\n
“O raporun \u00f6nemli ba\u015fl\u0131klar\u0131ndan birisi de alt\u0131nc\u0131 ve yedinci b\u00f6l\u00fcmler. \u0130lki ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fcn\u00fcn silahlar\u0131 b\u0131rakmas\u0131yla birlikte yap\u0131lacak olan yasal d\u00fczenlemeler, yedinci b\u00f6l\u00fcmde de genel olarak demokratikle\u015fmeyle ilgili yasal ad\u0131mlar konusunda siyasi partilerin mutabakat\u0131 var. Dolay\u0131s\u0131yla bu yeni bir durum de\u011fil. Bu mutabakat\u0131n gere\u011finin yap\u0131lmas\u0131 laz\u0131m. Benim de \u015fahsi kanaatim, ‘Demir tav\u0131nda d\u00f6v\u00fcl\u00fcr.’ diye bir tabirimiz var. Mesele bu noktaya gelmi\u015fken, b\u00f6lgesel \u015fartlar ve T\u00fcrkiye’nin siyasi dengeleri de fevkalade olumlu bir atmosfer olu\u015fturuyorken bu ad\u0131mlar\u0131n at\u0131lmas\u0131 laz\u0131m ki kimseye mazeret kap\u0131s\u0131 a\u00e7\u0131k b\u0131rak\u0131lmas\u0131n.<\/p>\n
Raporun en kritik noktalar\u0131ndan birisi, herkesin ittifakla kabul etti\u011fi, ‘kritik e\u015fik’ tan\u0131mlamas\u0131d\u0131r. Raporun kritik e\u015fi\u011fi olarak da \u00f6rg\u00fct\u00fcn silahlar\u0131n\u0131 b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131, kendisini tasfiye etti\u011finin g\u00fcvenlik birimlerince \u00f6l\u00e7\u00fclebilir, denetlenebilir bir \u015fekilde ortaya konulmas\u0131 ve hatta orada kurulacak olan bir mekanizman\u0131n zaman zaman T\u00fcrkiye B\u00fcy\u00fck Millet Meclisi’ne de bilgi vermesi… Bunlar\u0131n hepsi raporumuzda kabul edilen konular. Burada sorumluluk ilgili g\u00fcvenlik birimlerindedir. Onlar ‘Evet, bu konularda yeterli ad\u0131mlar at\u0131ld\u0131. T\u00fcrkiye’nin ter\u00f6rden kurtulmas\u0131 ve ter\u00f6r riskinin ortadan kalkt\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steren, yeterli \u00f6l\u00e7\u00fclebilir emareler vard\u0131r.’ derse bu s\u00fcre\u00e7 h\u0131zlan\u0131r. Hay\u0131rl\u0131 i\u015fte acele etmek laz\u0131m.”<\/p>\n
“Nerede duraks\u0131yor? Siz s\u00f6yl\u00fcyorsunuz, Devlet (Bah\u00e7eli) Bey ‘Hadi art\u0131k.’ diyor, Feti Bey \u00f6yle, Say\u0131n Cumhurba\u015fkan\u0131 benzeri… Peki bu ‘Hadi’ dedi\u011fimiz ki\u015filer kim? Yani \u00f6rg\u00fct m\u00fc silah\u0131 b\u0131rakm\u0131yor yoksa bizim g\u00fcvenlik birimlerimiz hala emin de\u011fil mi? S\u00f6z\u00fcn\u00fc etti\u011finiz mekanizma hen\u00fcz daha kurulmad\u0131 herhalde. Silahlar\u0131 b\u0131rakm\u0131yorlar m\u0131 bunlar?” sorusu y\u00f6neltilen Kurtulmu\u015f, “S\u00fcleymaniye’de silahlar\u0131n yak\u0131lmas\u0131 \u00e7ok sembolikti ama \u00e7ok de\u011ferliydi. E\u011fer ondan sonra \u00f6rg\u00fct, \u00fczerine d\u00fc\u015fen sorumluluklar\u0131 h\u0131zl\u0131 bir \u015fekilde yerine getirmeye devam etseydi zaten bu i\u015f \u00e7oktan bitmi\u015fti, yasal d\u00fczenlemelerin hepsi yap\u0131lm\u0131\u015f olurdu. Dolay\u0131s\u0131yla burada silahlar\u0131n b\u0131rak\u0131lmas\u0131, teslimi konusunda \u0130mral\u0131’n\u0131n iradesinin d\u0131\u015f\u0131nda da ciddi bir gecikme oldu\u011funu g\u00f6r\u00fcyoruz. \u00dcmit ederim ki buradaki gecikme bir an evvel kald\u0131r\u0131l\u0131r. Diren\u00e7 varsa \u00f6rg\u00fct, bu direncini art\u0131k tamamen kald\u0131r\u0131r ve ad\u0131mlar at\u0131l\u0131r.” ifadelerini kulland\u0131.<\/p>\n
Cumhurba\u015fkan\u0131 Recep Tayyip Erdo\u011fan’dan ba\u015flayarak a\u015fa\u011f\u0131ya kadar \u00e7ok sa\u011flam bir irade bulundu\u011funu vurgulayan Kurtulmu\u015f, “Siyaset \u00fczerine d\u00fc\u015fen g\u00f6revi yapt\u0131, rapor yerine geldi. Neler yap\u0131labilece\u011fi, ne t\u00fcr bir yasa yaz\u0131lacak o bile raporda ana hatlar\u0131yla ortaya konuldu. Burada ‘Tamam, art\u0131k silahlar b\u0131rak\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.’ konusunun yerine getirilmesi laz\u0131m.” dedi.<\/p>\n
Hem \u0130srail’in L\u00fcbnan sald\u0131r\u0131lar\u0131 hem de Suriye’deki baz\u0131 ayr\u0131l\u0131k\u00e7\u0131 gruplar\u0131n, D\u00fcrzi gruplar\u0131n silahlanmas\u0131 s\u00fcre\u00e7lerinin “muhtemelen” \u00f6rg\u00fct\u00fcn i\u00e7erisindeki baz\u0131 gruplara “Acaba bize buradan bir pozisyon do\u011fuyor mu?” gibi bir \u00fcmit ortaya \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131n\u0131 ifade eden Kurtulmu\u015f, \u015f\u00f6yle devam etti:<\/p>\n
\u201cAncak Ahmed \u015eara h\u00fck\u00fcmetinin ve orada PYD ile birlikte yeni Suriye y\u00f6netiminin \u00e7ok h\u0131zl\u0131 bir entegrasyon s\u00fcrecinin, beklenenden de ba\u015far\u0131l\u0131 bir \u015fekilde devam ediyor olmas\u0131 oradaki \u00fcmidi suya d\u00fc\u015f\u00fcrm\u00fc\u015f oldu \u00f6rg\u00fct bak\u0131m\u0131ndan. \u0130kincisi de \u0130ran’daki olaylar. \u00d6zellikle ba\u015flang\u0131\u00e7ta rejim de\u011fi\u015ftirilmesi hedef al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in Amerika taraf\u0131ndan, oradaki gruplar, PJAK silahland\u0131r\u0131l\u0131p, onlar\u0131n da halk\u0131 silahland\u0131rmas\u0131 beklentisi muhtemelen olu\u015ftu ama o konunun da \u00f6yle olmad\u0131\u011f\u0131 anla\u015f\u0131ld\u0131. Zaten t\u00fcm gruplar i\u00e7in detaylar\u0131 ayr\u0131 konu olmak \u00fczere Trump kendisi s\u00f6yledi. Silah verdik, silahlar\u0131 cebine att\u0131lar, halka vermediler gibi bir \u015fey s\u00f6yledi. Dolay\u0131s\u0131yla oradan da bir \u00fcmit \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in art\u0131k silah b\u0131rakma konusunda \u00f6rg\u00fct\u00fcn herhangi bir ba\u015fka yanl\u0131\u015f yola sapmayaca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum.\u201d<\/p>\n
\u0130srail’in b\u00f6lgedeki geli\u015fmelere y\u00f6nelik “el at\u0131ndan m\u00fcdahalelerinin oldu\u011funa” y\u00f6nelik iddialar\u0131n bulundu\u011fu, bunun da T\u00fcrkiye’deki yeni anayasa ad\u0131mlar\u0131na engel olup olmayaca\u011f\u0131 sorusuna Kurtulmu\u015f, “Olmaz.” yan\u0131t\u0131n\u0131 verdi.<\/p>\n
TBMM Ba\u015fkan\u0131 Kurtulmu\u015f, s\u00f6zlerini \u015f\u00f6yle s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc:<\/p>\n
\u201cTer\u00f6r meselesinde de \u015f\u00f6yle g\u00f6rmek laz\u0131m. PKK cebindeki son tabancaya kadar getirip teslim etse bile Allah muhafaza yar\u0131n bir g\u00fcn herhangi bir ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fcn\u00fcn g\u00fc\u00e7lenmesine neden olacak toplumsal ve siyasi \u015fartlar ortaya \u00e7\u0131karsa, zaten bu \u00f6rg\u00fcte \u015fimdiye kadar silah verenler yar\u0131n \u00e7ok daha geli\u015fmi\u015f silahlar\u0131, \u00e7ok daha fazla miktarda verirler, bunu ya da ba\u015fka bir \u00f6rg\u00fct\u00fc T\u00fcrkiye’nin ba\u015f\u0131na bela etmek isteyebilirler. Burada siyasi ak\u0131l \u015funu gerektiriyor, herhangi bir \u00f6rg\u00fct\u00fcn, herhangi bir K\u00fcrt gencini art\u0131k y\u00f6nlendirerek, eline silah vererek da\u011fa s\u00fcremeyece\u011fi bir siyasal ortam\u0131n olu\u015fturulmas\u0131. Demokratik siyasal ak\u0131l bunu gerektiriyor. O da T\u00fcrkiye’nin sadece T\u00fcrkiye K\u00fcrtleri i\u00e7in de\u011fil b\u00fct\u00fcn b\u00f6lge K\u00fcrtleri i\u00e7in de y\u00fcz\u00fcn\u00fc d\u00f6nece\u011fi, demokratik bak\u0131mdan, kalk\u0131nma bak\u0131m\u0131ndan itibar edece\u011fi \u00e7ekim merkezi olan bir \u00fclke haline getirilmesidir. Fiilen b\u00f6yledir, olu\u015fmu\u015f tortunun da ortadan kald\u0131r\u0131lmas\u0131, b\u00f6lgedeki insanlar\u0131n hepsinin ger\u00e7ekten y\u00fcz\u00fcn\u00fc d\u00f6nd\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc bir T\u00fcrkiye’nin olu\u015fturulmas\u0131, bence esas mesele odur. \u0130mral\u0131’n\u0131n s\u00f6yledi\u011fi, ‘eldeki silah\u0131 b\u0131rakmaktan daha \u00f6nemli olan zihinlerdeki silah\u0131 b\u0131rakma meselesi’ de asl\u0131nda b\u00f6yle bir \u015feydir. Yani yar\u0131n bir g\u00fcn herhangi bir devletin, \u00fclkenin araya girip burada insanlar\u0131 silahland\u0131rmayaca\u011f\u0131 bir ortam\u0131 sa\u011flamak, herkesin ‘Buras\u0131 benim \u00fclkem, benim vatan\u0131m, burada bulunmaktan bu k\u00fclt\u00fcr\u00fcn, bu devletin, bu milletin i\u00e7inde ya\u015famaktan huzur duyuyorum.’ diyebilece\u011fi bir ortam\u0131 tesis etmek zorunday\u0131z.\u201d<\/p>\n
CHP Genel Ba\u015fkan\u0131 K\u0131l\u0131\u00e7daro\u011flu’nun partisindeki baz\u0131 ki\u015fileri FET\u00d6 ile ili\u015fkilendiren a\u00e7\u0131klamalar\u0131 hat\u0131rlat\u0131lan Kurtulmu\u015f, “Hayat\u0131m boyunca ba\u015fka bir siyasinin s\u00f6yledi\u011fi \u015feyi yorumlamad\u0131m, neyi kastetti, kimi kastetti bilmem.” dedi.<\/p>\n
15 Temmuz darbe giri\u015fiminin \u00fczerinden 10 y\u0131l ge\u00e7ti\u011fini an\u0131msatan Kurtulmu\u015f, “10 sene ge\u00e7mi\u015f olmas\u0131na ra\u011fmen FET\u00d6’n\u00fcn art\u0131klar\u0131n\u0131n birtak\u0131m yerlerde, birtak\u0131m k\u00f6\u015felerde sinsi sinsi varl\u0131klar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrd\u00fckleri hatta el alt\u0131ndan birtak\u0131m \u00f6rg\u00fctlenmelere devam etmeleri muhtemeldir. Bu konuda da devlet kurumlar\u0131 b\u00fcy\u00fck bir titizlikle, dikkatle meselenin \u00fcst\u00fcne gidiyor.” diye konu\u015ftu.<\/p>\n
Zaman zaman yap\u0131lan operasyonlarla FET\u00d6’n\u00fcn art\u0131klar\u0131n\u0131n ay\u0131klanmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131na i\u015faret eden Kurtulmu\u015f, “FET\u00d6 diye bahsetti\u011fimiz \u00f6rg\u00fct, di\u011fer t\u00fcm \u00f6rg\u00fctlerden farkl\u0131 bir yap\u0131. Elle tutamad\u0131\u011f\u0131n\u0131z bir \u00f6rg\u00fct. 15 Temmuz’dan \u00f6nce de tan\u0131mlam\u0131\u015ft\u0131m. Duman gibi bir \u015fey, yakalad\u0131m zannetti\u011finiz yerde ka\u00e7\u0131yor. Dolay\u0131s\u0131yla buna kar\u015f\u0131 T\u00fcrkiye Cumhuriyeti Devleti, b\u00fcy\u00fck bir devlet akl\u0131yla ve kararl\u0131l\u0131kla m\u00fccadele ediyor. Bu herhangi bir siyasi partinin, herhangi bir siyasi g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn m\u00fccadelesi de\u011fil, T\u00fcrkiye’nin tamam\u0131n\u0131n ortak m\u00fccadelesi olarak g\u00f6r\u00fclmelidir.” a\u00e7\u0131klamas\u0131nda bulundu.<\/p>\n
Televizyon kanallar\u0131n\u0131 da ilgilendiren sosyal medyaya y\u00f6nelik kanun teklifi \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 hat\u0131rlat\u0131larak “Buna ili\u015fkin bir geli\u015fme olabilir mi?” \u015feklinde soruya Kurtulmu\u015f, “Olur, neden olmas\u0131n. Sizlerin de medya olarak b\u00fct\u00fcn siyasi gruplar \u00fczerinde tabiri caizse bu fikri olgunla\u015ft\u0131rarak neye ihtiya\u00e7 varsa o yasay\u0131 \u00e7\u0131karmak m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Meclis bunu yapar.” yan\u0131t\u0131n\u0131 verdi.<\/p>\n
Kurtulmu\u015f, soru \u00fczerine s\u00f6z konusu yasan\u0131n bu yasama d\u00f6neminde de olabilece\u011fini bildirdi.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
TBMM Ba\u015fkan\u0131 Numan Kurtulmu\u015f, CHP\u2019deki grup toplant\u0131s\u0131 tart\u0131\u015fmalar\u0131na ili\u015fkin \u201cYasal mevzuat a\u00e7\u0131k, CHP\u2019nin Genel Ba\u015fkan\u0131 partisinin grup toplant\u0131s\u0131nda konu\u015fma yapabilir, bunu \u00f6nleyecek madde yok\u201d dedi. Finlandiya ve \u0130sve\u00e7 temaslar\u0131n\u0131 da de\u011ferlendiren Kurtulmu\u015f, T\u00fcrkiye\u2019nin d\u0131\u015f politikada ve parlamenter diplomaside etkisinin artt\u0131\u011f\u0131n\u0131 vurgulad\u0131.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":29390,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[203,582,3616,8957,1897,1454,244,10197,744,1865],"class_list":["post-29389","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-genel","tag-chp","tag-dispolitika","tag-gruptoplantisi","tag-kemalkilicdaroglu","tag-nato","tag-numankurtulmus","tag-ozgurozel","tag-parlamento","tag-tbmm","tag-terorsuzturkiye"],"yoast_head":"\n