S\u0131nav d\u00f6nemlerinde \u00f6\u011frencilerin en \u00e7ok kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131 sorunlardan biri olan s\u0131nav kayg\u0131s\u0131, do\u011fru y\u00f6netildi\u011finde ba\u015far\u0131y\u0131 destekleyen bir unsura d\u00f6n\u00fc\u015febiliyor. \u00dcsk\u00fcdar \u00dcniversitesi Kurucu Rekt\u00f6r\u00fc, Psikiyatrist Prof. Dr. Nevzat Tarhan, s\u0131nav kayg\u0131s\u0131, erteleme al\u0131\u015fkanl\u0131\u011f\u0131, ba\u015far\u0131 psikolojisi ve s\u0131nav an\u0131nda uygulanabilecek y\u00f6ntemlere ili\u015fkin de\u011ferlendirmelerde bulundu.<\/p>\n
Prof. Dr. Tarhan, s\u0131nav s\u0131ras\u0131nda \u201canda kalma\u201d becerisinin \u00f6nemine dikkat \u00e7ekerek, \u00f6zellikle zor sorular kar\u015f\u0131s\u0131nda panik yap\u0131lmamas\u0131 gerekti\u011fini s\u00f6yledi. Tarhan, \u00f6\u011frencilerin s\u0131navda \u00f6nce iyi bildikleri sorular\u0131 \u00e7\u00f6zmelerinin, zorland\u0131klar\u0131 sorular\u0131 ise i\u015faretleyerek sona b\u0131rakmalar\u0131n\u0131n daha sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir y\u00f6ntem oldu\u011funu ifade etti.<\/p>\n
S\u0131nav kayg\u0131s\u0131n\u0131n tamamen olumsuz bir durum olarak g\u00f6r\u00fclmemesi gerekti\u011fini belirten Prof. Dr. Nevzat Tarhan, kayg\u0131n\u0131n \u00f6\u011frencinin s\u0131nava \u00f6nem verdi\u011finin g\u00f6stergesi oldu\u011funu dile getirdi.<\/p>\n
Tarhan, \u201cS\u0131navda ki\u015finin kayg\u0131 hissetmesi gayet istenen, beklenen bir \u015feydir. Kayg\u0131, s\u0131nava \u00f6nem verdi\u011fini ve zihinsel yat\u0131r\u0131m yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6sterir. \u00d6nemli olan kayg\u0131y\u0131 kontrol edebilmektir.\u201d dedi.<\/p>\n
Kayg\u0131n\u0131n kontrol edilemedi\u011finde zihinde felaket senaryolar\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015febildi\u011fini aktaran Tarhan, psikolojide bu durumun \u201ckatastrofizasyon\u201d olarak tan\u0131mland\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtti. Tarhan, \u00f6\u011frencinin s\u0131nav\u0131 hayat\u0131n\u0131n en b\u00fcy\u00fck krizi gibi g\u00f6rmesinin kayg\u0131y\u0131 art\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 vurgulayarak siyah-beyaz d\u00fc\u015f\u00fcnce tarz\u0131ndan uzak durulmas\u0131 gerekti\u011fini s\u00f6yledi.<\/p>\n
\u00d6\u011frencilerin en s\u0131k yapt\u0131\u011f\u0131 hatalardan birinin hedefleri g\u00f6z\u00fcnde b\u00fcy\u00fctmek oldu\u011funu ifade eden Prof. Dr. Tarhan, b\u00fcy\u00fck hedeflerin k\u00fc\u00e7\u00fck ad\u0131mlara b\u00f6l\u00fcnmesi gerekti\u011fini kaydetti.<\/p>\n
Tarhan, \u201cBir elmay\u0131 birden yiyemezsiniz, par\u00e7a par\u00e7a yersiniz. Problemleri de k\u00fc\u00e7\u00fclterek \u00e7\u00f6zmek gerekir. B\u00fcy\u00fck hedefler k\u00fc\u00e7\u00fck ad\u0131mlara b\u00f6l\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcnde erteleme ortadan kalkar.\u201d ifadelerini kulland\u0131.<\/p>\n
S\u0131nav s\u00fcrecinde sonu\u00e7 odakl\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnmek yerine s\u00fcre\u00e7 odakl\u0131 hareket edilmesi gerekti\u011fini vurgulayan Tarhan, \u201cSonu\u00e7 kontrol edilemez ama s\u00fcre\u00e7 kontrol edilebilir. \u2018Acaba kazanacak m\u0131y\u0131m?\u2019 yerine \u2018Bug\u00fcn ka\u00e7 soru \u00e7\u00f6zece\u011fim?\u2019 diye d\u00fc\u015f\u00fcnmek gerekir. Kontrol edilemeyen \u015feye odaklanan herkesin kayg\u0131s\u0131 artar.\u201d diye konu\u015ftu.<\/p>\n
Erteleme davran\u0131\u015f\u0131n\u0131n arkas\u0131nda \u00e7o\u011fu zaman m\u00fckemmeliyet\u00e7ilik ve k\u0131yaslama e\u011filiminin bulundu\u011funu belirten Prof. Dr. Tarhan, \u00f6\u011frencilerin \u201cya hep ya hi\u00e7\u201d d\u00fc\u015f\u00fcncesinden uzak durmas\u0131 gerekti\u011fini s\u00f6yledi.<\/p>\n
Tarhan, \u201cBaz\u0131 ki\u015filer \u2018ya hep ya hi\u00e7\u2019 diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr. Tam yapamayacaksa hi\u00e7 yapmamay\u0131 tercih eder. Oysa eksik yapmak, hi\u00e7 yapmamaktan iyidir. Daha iyi, iyinin d\u00fc\u015fman\u0131d\u0131r. Kendinizi ba\u015fkalar\u0131yla k\u0131yaslamay\u0131n. \u2018Hi\u00e7 \u00e7al\u0131\u015fmad\u0131m\u2019 deyip s\u0131navdan y\u00fcksek yapan ki\u015filer vard\u0131r. Onlar kendileriyle m\u00fccadele ediyor. K\u0131yaslama motivasyonu d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcr.\u201d dedi.<\/p>\n
S\u0131nav \u00f6ncesinde ya\u015fanan fiziksel belirtilerin do\u011fal oldu\u011funu dile getiren Prof. Dr. Tarhan, kontroll\u00fc stresin do\u011fru y\u00f6netildi\u011finde performans\u0131 art\u0131rabilece\u011fini belirtti.<\/p>\n
Tarhan, \u201cS\u0131nav \u00f6ncesi salg\u0131lanan baz\u0131 hormonlar ki\u015finin performans\u0131n\u0131 art\u0131rmak i\u00e7indir. Kontroll\u00fc stres bir enerji gibidir; do\u011fru y\u00f6netilirse ki\u015fiyi hedefe g\u00f6t\u00fcr\u00fcr.\u201d ifadelerini kulland\u0131.<\/p>\n
Motivasyonun her zaman ayn\u0131 d\u00fczeyde kalmayaca\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyen Tarhan, ba\u015far\u0131n\u0131n s\u00fcrekli motive olmaktan de\u011fil, zorluklara ra\u011fmen yola devam edebilmekten ge\u00e7ti\u011fini kaydetti. Tarhan, s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir motivasyonun planl\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmayla olu\u015faca\u011f\u0131n\u0131 ifade etti.<\/p>\n
Prof. Dr. Nevzat Tarhan, insan beyninin belirsizlik kar\u015f\u0131s\u0131nda otomatik olarak tehdit alg\u0131s\u0131 geli\u015ftirdi\u011fini belirterek, s\u0131navla ilgili belirsizli\u011fin kayg\u0131y\u0131 art\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi.<\/p>\n
Tarhan, \u201c\u0130nsan beyninin bir tuza\u011f\u0131 var: Belirsizli\u011fi kabul edemiyor. Belirsizlik oldu\u011funda beyin kontrol duygusunu kaybediyor, ne olaca\u011f\u0131n\u0131 bilemedi\u011fi i\u00e7in korku \u00fcretmeye ba\u015fl\u0131yor. S\u0131navla ilgili belirsizlik de kayg\u0131y\u0131 art\u0131r\u0131r.\u201d dedi.<\/p>\n
S\u0131nav\u0131n hayat\u0131n tamam\u0131 olarak g\u00f6r\u00fclmemesi gerekti\u011fini vurgulayan Tarhan, gen\u00e7lerin alternatifli d\u00fc\u015f\u00fcnme becerisi geli\u015ftirmesinin \u00f6nemine dikkat \u00e7ekti. Tarhan, s\u0131nav\u0131n hayat yolunda yaln\u0131zca bir basamak oldu\u011funu, \u00f6l\u00fcm kal\u0131m meselesi gibi de\u011ferlendirilmemesi gerekti\u011fini s\u00f6yledi.<\/p>\n
G\u00fcnl\u00fck, orta ve uzun vadeli planlaman\u0131n psikolojik g\u00fcven olu\u015fturdu\u011funu ifade eden Prof. Dr. Tarhan, plan yapman\u0131n belirsizli\u011fi azaltt\u0131\u011f\u0131n\u0131 dile getirdi.<\/p>\n
Tarhan, \u201cBir insan g\u00fcn\u00fc planlarsa, yak\u0131n ve uzak hedeflerini belirlerse belirsizlik ortadan kalkar. Kurall\u0131 ortamlarda g\u00fcven olu\u015fur.\u201d diye konu\u015ftu.<\/p>\n
Zaman y\u00f6netiminin en \u00f6nemli becerilerden biri oldu\u011funu belirten Tarhan, insan\u0131n yaln\u0131zca akademik ba\u015far\u0131ya de\u011fil, anlam ve ama\u00e7 aray\u0131\u015f\u0131na da ihtiya\u00e7 duydu\u011funu s\u00f6yledi.<\/p>\n
Ba\u015far\u0131 kavram\u0131n\u0131n yeniden ele al\u0131nmas\u0131 gerekti\u011fini belirten Prof. Dr. Tarhan, yaln\u0131zca zeki ve \u00e7al\u0131\u015fkan olman\u0131n yeterli olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ifade etti.<\/p>\n
Tarhan, \u201cZeki ve ba\u015far\u0131l\u0131 olmak tek ba\u015f\u0131na yeterli de\u011fil. Zeki ama zararl\u0131 i\u015fler yapan insanlar var. Ba\u015far\u0131 i\u00e7in zeki, \u00e7al\u0131\u015fkan ve iyicil olmak gerekir.\u201d dedi.<\/p>\n
Gen\u00e7lere haz odakl\u0131 de\u011fil, anlam odakl\u0131 ya\u015fam kurmalar\u0131 \u00f6nerisinde bulunan Tarhan, uzun vadeli hedeflere odaklanan ve bekleyebilen bireylerin daha kal\u0131c\u0131 ba\u015far\u0131 elde edece\u011fini s\u00f6yledi.<\/p>\n
G\u00fcn\u00fcm\u00fcz gen\u00e7lerinin en \u00f6nemli sorunlar\u0131ndan birinin dikkat da\u011f\u0131n\u0131kl\u0131\u011f\u0131 oldu\u011funu belirten Prof. Dr. Tarhan, ders \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken telefonun ba\u015fka bir odaya al\u0131nmas\u0131n\u0131 \u00f6nerdi.<\/p>\n
Tarhan, bildirimlerin dikkati b\u00f6ld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ifade ederek ailelerin de yemek s\u0131ras\u0131nda telefonlar\u0131 ortadan kald\u0131rmas\u0131n\u0131n faydal\u0131 olaca\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi.<\/p>\n
Prof. Dr. Nevzat Tarhan, s\u0131nav d\u00f6neminde anne babalar\u0131n iyi niyetle destek olmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken kayg\u0131lar\u0131n\u0131 \u00e7ocuklar\u0131na yans\u0131tabildi\u011fini belirtti.<\/p>\n
Ailelerin \u00e7ocuklar\u0131na bask\u0131 kurmak yerine g\u00fcven veren bir dil kullanmas\u0131 gerekti\u011fini vurgulayan Tarhan, \u201cEn do\u011fru yakla\u015f\u0131m \u015fu: \u2018Sen \u00e7al\u0131\u015f, elinden geleni yap. Sonu\u00e7 ne olursa olsun \u00f6nemli de\u011fil.\u2019\u201d ifadelerini kulland\u0131.<\/p>\n
\u00c7ocuklar\u0131n anne babalar\u0131n uzant\u0131s\u0131 gibi g\u00f6r\u00fclmemesi gerekti\u011fini de dile getiren Tarhan, gen\u00e7lerin kendi planlar\u0131n\u0131 yapmalar\u0131na ve bireysel sorumluluk almalar\u0131na izin verilmesi gerekti\u011fini kaydetti.<\/p>\n
S\u0131nav an\u0131nda ya\u015fanan kayg\u0131n\u0131n y\u00f6netimine ili\u015fkin pratik \u00f6neriler payla\u015fan Prof. Dr. Tarhan, \u00f6\u011frencilerin zor bir soruya tak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda paniklemek yerine anda kalmaya \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 gerekti\u011fini s\u00f6yledi.<\/p>\n
Tarhan, \u201cS\u0131nav s\u0131ras\u0131nda zor bir soruya tak\u0131lan \u00f6\u011frenci \u2018Eyvah yapamayaca\u011f\u0131m\u2019 diyerek panikleyebiliyor. Bu durumda yap\u0131lacak en do\u011fru \u015fey, \u00f6nce iyi bilinen sorular\u0131 \u00e7\u00f6zmektir. Zor sorular i\u015faretlenip sona b\u0131rak\u0131lmal\u0131d\u0131r. \u0130nsan beyni bir tahmin organ\u0131d\u0131r. \u0130lk akla gelen cevap \u00e7o\u011fu zaman do\u011frudur. Ama onu i\u015faretleyip kalan zamanda tekrar de\u011ferlendirmek gerekir.\u201d dedi.<\/p>\n
Prof. Dr. Tarhan, s\u0131nav ba\u015far\u0131s\u0131n\u0131n yaln\u0131zca bilgiyle de\u011fil; anlam, sab\u0131r, \u00f6z kontrol ve psikolojik dayan\u0131kl\u0131l\u0131kla m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funu belirterek, gen\u00e7lerin uzun vadeli hedeflere odaklanmas\u0131 gerekti\u011fini ifade etti.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Psikiyatrist Prof. Dr. Nevzat Tarhan, s\u0131nav kayg\u0131s\u0131n\u0131n do\u011fru y\u00f6netildi\u011finde performans\u0131 art\u0131rabilece\u011fini belirterek \u00f6\u011frencilere \u201czor soruya tak\u0131lmay\u0131n, bildi\u011finiz sorulardan ba\u015flay\u0131n\u201d \u00f6nerisinde bulundu.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":26730,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2534,19],"tags":[8996],"class_list":["post-26706","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-2-bolge","category-egitim","tag-sinav-kaygisi"],"yoast_head":"\n