Milli \u0130stihbarat Akademisi Ba\u015fkan\u0131 Prof. Dr. Talha K\u00f6se, yapay zeka \u00e7a\u011f\u0131nda T\u00fcrkiye\u2019nin siber g\u00fcvenlik yakla\u015f\u0131m\u0131n\u0131 ve stratejik \u00f6nceliklerini analiz i\u00e7in kaleme ald\u0131.<\/p>\n
***<\/p>\n
G\u00fcn\u00fcm\u00fczde siber g\u00fcvenlik, kamu hizmetlerinin s\u00fcreklili\u011fi, kritik altyap\u0131lar\u0131n dayan\u0131kl\u0131l\u0131\u011f\u0131, veri g\u00fcvenli\u011fi, kurumsal karar kalitesi, toplumsal g\u00fcven ve stratejik \u00f6zerklik ba\u015fl\u0131klar\u0131n\u0131 birlikte i\u00e7eren \u00e7ok boyutlu bir g\u00fcvenlik alan\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fcr. Milli \u0130stihbarat Akademisi taraf\u0131ndan yay\u0131mlanan \u201cYapay Zeka \u00c7a\u011f\u0131nda Siber G\u00fcvenlik ve T\u00fcrkiye\u2019nin Stratejik \u00d6ncelikleri\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 raporun temel \u00e7\u0131k\u0131\u015f noktas\u0131 da budur [1]. Rapor, yapay zekay\u0131 yeni bir teknoloji ba\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u00f6tesinde; sald\u0131r\u0131 \u00f6l\u00e7e\u011fini, savunma h\u0131z\u0131n\u0131, karar s\u00fcre\u00e7lerini, tedarik zincirlerini ve d\u00fczenleyici ihtiya\u00e7lar\u0131 ayn\u0131 anda d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcren stratejik bir g\u00fc\u00e7 \u00e7arpan\u0131 olarak de\u011ferlendirmektedir.<\/p>\n
Yapay zekan\u0131n siber alandaki en \u00f6nemli etkisi, tehditlerin niteli\u011fini ve \u00f6l\u00e7e\u011fini ayn\u0131 anda de\u011fi\u015ftirmesidir. Geleneksel siber g\u00fcvenlik yakla\u015f\u0131m\u0131 daha \u00e7ok cihazlar\u0131n, uygulamalar\u0131n ve veri tabanlar\u0131n\u0131n korunmas\u0131na odaklan\u0131yordu. Oysa yapay zeka destekli sistemlerde veri setleri, modeller, e\u011fitim s\u00fcre\u00e7leri, istemler, eklentiler, ajan tabanl\u0131 uygulamalar, bulut altyap\u0131lar\u0131 ve karar destek mekanizmalar\u0131 da korunmas\u0131 gereken alanlard\u0131r. Bu durum, g\u00fcvenli\u011fi teknik ekiplerin meselesi olmaktan \u00e7\u0131kararak hukuk, y\u00f6neti\u015fim, denetim, tedarik, insan kayna\u011f\u0131 ve stratejik planlama alanlar\u0131yla do\u011frudan ili\u015fkilendirmektedir.<\/p>\n
Yapay zeka destekli siber tehditlerin en g\u00f6r\u00fcn\u00fcr boyutlar\u0131ndan biri, sald\u0131r\u0131lar\u0131n daha h\u0131zl\u0131, daha d\u00fc\u015f\u00fck maliyetli ve daha ikna edici hale gelmesidir. Ak\u0131ll\u0131 oltalama, derin sahte ses ve g\u00f6r\u00fcnt\u00fc \u00fcretimi, sentetik kimlikler, sahte y\u00f6netici talimatlar\u0131 ve otomatik ke\u015fif faaliyetleri, tehdit akt\u00f6rlerinin kapasitesini art\u0131rmaktad\u0131r. Bunun neticesinde birey ve toplumlar\u0131n ger\u00e7eklik alg\u0131s\u0131, devletlere, kurumlara ve hatta birbirlerine olan g\u00fcvenleri sars\u0131c\u0131 bir \u015fekilde a\u015f\u0131nabilir. S\u00f6z konusu a\u015f\u0131nma bireysel, toplumsal ve kurumsal k\u0131r\u0131lganl\u0131klar\u0131 art\u0131rabilir. Ayr\u0131ca bu tehditler, bireysel kullan\u0131c\u0131lar\u0131n yan\u0131nda finansal sistemlerden kamu kurumlar\u0131na, savunma tedarik zincirlerinden enerji ve haberle\u015fme altyap\u0131lar\u0131na kadar geni\u015f bir hedef yelpazesine sahiptir. Sonu\u00e7 olarak yapay zeka \u00e7a\u011f\u0131nda siber g\u00fcvenlik, do\u011frudan toplumsal g\u00fcven ve kurumsal me\u015fruiyet meselesi haline gelmi\u015ftir.<\/p>\n
Bu noktada b\u00fcy\u00fck dil modelleri ve ajan tabanl\u0131 yapay zeka sistemleri de yeni bir risk alan\u0131 olu\u015fturmaktad\u0131r. S\u00f6z konusu sistemler, kamu hizmetlerinde, kurumsal i\u015f ak\u0131\u015flar\u0131nda ve \u00f6zel sekt\u00f6r s\u00fcre\u00e7lerinde verimlilik sa\u011flayabilir ancak hangi verinin modele girdi\u011fi, hangi \u00e7\u0131kt\u0131n\u0131n kurumsal karara d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc, hangi sistemlerin d\u0131\u015f bulut servislerine ba\u011fland\u0131\u011f\u0131 ve hangi i\u015flemlerin insan denetimi olmadan y\u00fcr\u00fct\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc a\u00e7\u0131k bi\u00e7imde tan\u0131mlanmazsa sa\u011flanan verimlilik, y\u00f6neti\u015fim a\u00e7\u0131\u011f\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015febilir. Bu nedenle istem enjeksiyonu, kritik ve hassas bilgi if\u015fas\u0131, veri zehirleme, model \u00e7\u0131kar\u0131m\u0131, a\u015f\u0131r\u0131 yetki ve modele a\u015f\u0131r\u0131 g\u00fcven gibi riskler, yaln\u0131zca teknik g\u00fcvenlik a\u00e7\u0131klar\u0131 olarak de\u011fil hesap verebilirli\u011fi ve karar kalitesini do\u011frudan etkileyen y\u00f6neti\u015fim sorunlar\u0131 olarak da ele al\u0131nmal\u0131d\u0131r. T\u00fcm bunlara ek olarak s\u00f6z konusu modellerin ahlaki zeminleri, hangi de\u011fer ve yakla\u015f\u0131mlar\u0131 \u00f6nceliklendirdikleri konusu da tart\u0131\u015fmal\u0131d\u0131r. Bundan dolay\u0131 \u00f6zellikle hassas konularda ne gibi risklerle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya olunabilece\u011fi tam olarak \u00f6ng\u00f6r\u00fclememektedir.<\/p>\n
T\u00fcrkiye a\u00e7\u0131s\u0131ndan ise temel \u00f6ncelik, yapay zeka ve siber g\u00fcvenlik alan\u0131nda da\u011f\u0131n\u0131k uygulamalar\u0131 ortak bir risk dili, ortak standartlar ve g\u00fc\u00e7l\u00fc koordinasyon mekanizmalar\u0131yla b\u00fct\u00fcnle\u015ftirmektir. Merkezi koordinasyon ihtiyac\u0131, herhangi bir alan\u0131 s\u0131n\u0131rs\u0131z bi\u00e7imde denetleme arzusundan ziyade, karma\u015f\u0131kla\u015fan tehdit ortam\u0131nda sorumluluklar\u0131n, olay payla\u015f\u0131m\u0131n\u0131n, denetim beklentilerinin ve m\u00fcdahale s\u00fcre\u00e7lerinin netle\u015ftirilmesi ihtiyac\u0131ndan kaynaklanmaktad\u0131r.<\/p>\n
Bu ayr\u0131m\u0131n alt\u0131 \u00f6zellikle \u00e7izilmelidir. Siber g\u00fcvenlikte g\u00fc\u00e7l\u00fc koordinasyon, hukuk devleti ilkeleriyle uyumlu bi\u00e7imde tasarland\u0131\u011f\u0131nda kal\u0131c\u0131 ve me\u015fru bir g\u00fcvenlik kapasitesi \u00fcretir. Bu kapasitenin dayana\u011f\u0131 ise \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fcl\u00fck, hesap verebilirlik, yetkilerin net tan\u0131mlanmas\u0131 ve etkili denetim mekanizmalar\u0131d\u0131r. G\u00fcvenlik politikalar\u0131n\u0131n ba\u015far\u0131s\u0131 da tehditleri bertaraf etme g\u00fcc\u00fcn\u00fcn yan\u0131nda hukuki \u00f6ng\u00f6r\u00fclebilirli\u011fi ve toplumsal g\u00fcveni g\u00fc\u00e7lendirme kabiliyetiyle de\u011ferlendirilmelidir. Bu nedenle siber g\u00fcvenlik tart\u0131\u015fmalar\u0131, \u00f6zg\u00fcrl\u00fck ile g\u00fcvenli\u011fi kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya getiren dar bir \u00e7er\u00e7eveye s\u0131k\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmamal\u0131d\u0131r. Bu z\u0131tla\u015fma g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fc, siber g\u00fcvenlik konusunda etkili ad\u0131mlar atman\u0131n \u00f6n\u00fcn\u00fc t\u0131kayabilir veya toplumla e\u015f g\u00fcd\u00fcm\u00fc zay\u0131flatabilir.<\/p>\n
T\u00fcrkiye\u2019nin ihtiyac\u0131 olan yakla\u015f\u0131m, kritik altyap\u0131lar\u0131 koruyan, kamu hizmetlerinin s\u00fcreklili\u011fini sa\u011flayan, vatanda\u015f verisini g\u00fcvence alt\u0131na alan, bunu yaparken de \u00f6zel sekt\u00f6r\u00fcn inovasyon kapasitesini destekleyen ve temel haklar\u0131 g\u00f6zeten dengeli bir siber g\u00fcvenlik mimarisidir. Zira yapay zeka \u00e7a\u011f\u0131nda devlet kapasitesinin g\u00fc\u00e7lenmesi, dijital alan\u0131n keyfi bi\u00e7imde y\u00f6netilmesi anlam\u0131na gelmez. Aksine iyi tasarlanm\u0131\u015f bir siber g\u00fcvenlik mimarisi, g\u00f6rev tan\u0131mlar\u0131n\u0131 netle\u015ftiren, denetim mekanizmalar\u0131n\u0131 g\u00fc\u00e7lendiren, veri i\u015fleme s\u00fcre\u00e7lerini s\u0131n\u0131rlayan ve m\u00fcdahale yetkilerini hukuki zemine oturtan bir \u00e7er\u00e7eve gerektirir.<\/p>\n
Bu ba\u011flamda kamu kurumlar\u0131, \u00f6zel sekt\u00f6r, akademi ve sivil toplum aras\u0131nda g\u00fcvene dayal\u0131 bir i\u015fbirli\u011fi zemini kurulmal\u0131d\u0131r. Kritik altyap\u0131 i\u015fletmecilerinin, teknoloji sa\u011flay\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131n, finansal kurulu\u015flar\u0131n ve kamu dijital hizmetlerinin ayn\u0131 tehdit ekosisteminde yer ald\u0131\u011f\u0131 unutulmamal\u0131d\u0131r. Siber g\u00fcvenlikte dayan\u0131kl\u0131l\u0131k, t\u00fcm ekosistemin ortak standartlar, uyumlu prosed\u00fcrler ve koordineli hareket kabiliyetiyle m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n
T\u00fcrkiye\u2019nin olas\u0131 hedefleri, \u00fc\u00e7 zaman diliminde okunabilir. K\u0131sa vadede kamu kurumlar\u0131 ve kritik sekt\u00f6rlerde yapay zeka envanteri \u00e7\u0131kar\u0131larak hangi sistemlerin hangi verilerle \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131, hangi d\u0131\u015f ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131klara sahip oldu\u011fu ve hangi karar s\u00fcre\u00e7lerine etki etti\u011fi g\u00f6r\u00fcn\u00fcr hale getirilmelidir. B\u00fcy\u00fck dil modelleri ve ajan tabanl\u0131 sistemler i\u00e7in asgari g\u00fcvenlik kurallar\u0131 belirlenmelidir. Veri s\u0131n\u0131fland\u0131rmas\u0131, eri\u015fim yetkileri, kay\u0131t tutma ve insan denetimi mekanizmalar\u0131, bu d\u00f6nemin \u00f6ncelikli ba\u015fl\u0131klar\u0131 aras\u0131nda yer almal\u0131d\u0131r.<\/p>\n
Orta vadede kamu al\u0131mlar\u0131, olay raporlama, tedarik g\u00fcvenli\u011fi, model denetimi, \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc taraf ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131n y\u00f6netimi ve sekt\u00f6rel dayan\u0131kl\u0131l\u0131k testleri kurumsalla\u015ft\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r. Siber olaylara m\u00fcdahale ekiplerinin kapasitesi g\u00fc\u00e7lendirilerek tehdit payla\u015f\u0131m\u0131 daha h\u0131zl\u0131, g\u00fcvenli ve \u00f6l\u00e7\u00fclebilir hale getirilmelidir. Kritik altyap\u0131larda sald\u0131r\u0131y\u0131 engellemenin \u00f6tesinde hizmet s\u00fcreklili\u011fini sa\u011flamaya odaklanan bir dayan\u0131kl\u0131l\u0131k yakla\u015f\u0131m\u0131 benimsenmelidir.<\/p>\n
Uzun vadede ise T\u00fcrkiye, teknolojide d\u0131\u015fa ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131 y\u00f6netebilen, yerli test ve sertifikasyon kapasitesi geli\u015ftiren ve siber g\u00fcvenlik ekosistemini kamu-\u00f6zel sekt\u00f6r-akademi i\u015fbirli\u011fiyle derinle\u015ftiren bir stratejik kapasite in\u015fa etmelidir \u00e7\u00fcnk\u00fc yapay zeka \u00e7a\u011f\u0131nda dijital egemenlik, yaln\u0131zca yerli yaz\u0131l\u0131m geli\u015ftirmekle m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Veri \u00fczerinde denetim kurmak, modellerin g\u00fcvenilirli\u011fini s\u0131namak, kritik servislerde s\u00fcreklili\u011fi sa\u011flamak ve kriz an\u0131nda d\u0131\u015f ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131klar\u0131n do\u011furabilece\u011fi riskleri y\u00f6netebilmek de bu egemenli\u011fin par\u00e7as\u0131d\u0131r.<\/p>\n
Toplumun sahiplenmedi\u011fi ve desteklemedi\u011fi bir stratejinin ba\u015far\u0131l\u0131 olma \u015fans\u0131 d\u00fc\u015f\u00fckt\u00fcr. T\u00fcrkiye\u2019nin hedefi, tehditleri abartan ya da teknoloji kullan\u0131m\u0131n\u0131 s\u0131n\u0131rland\u0131ran bir yakla\u015f\u0131mdan ziyade, riskleri \u00f6ng\u00f6ren, kurumsal kapasiteyi g\u00fc\u00e7lendiren, insan denetimini merkeze alan, hukuki zemini sa\u011flam ve toplumsal g\u00fcveni \u00f6nceleyen bir siber g\u00fcvenlik ekosistemi kurmak olmal\u0131d\u0131r. Yapay zeka \u00e7a\u011f\u0131nda g\u00fc\u00e7l\u00fc devlet kapasitesi, hukuki \u00e7er\u00e7evesi net bi\u00e7imde tan\u0131mlanm\u0131\u015f yetkiler, kurumsal koordinasyon, hesap verebilirlik ve stratejik \u00f6zerklik ilkeleriyle desteklendi\u011finde ger\u00e7ek anlam\u0131n\u0131 bulur.<\/p>\n
[1] Milli \u0130stihbarat Akademisi, \u201cYapay Zeka \u00c7a\u011f\u0131nda Siber G\u00fcvenlik ve T\u00fcrkiye\u2019nin Stratejik \u00d6ncelikleri,\u201d Eri\u015fim Adresi: https:\/\/mia.edu.tr\/uploads\/f\/yapay-zeka-aginda-siber-gvenlik-ve-trkiyenin-stratejik-ncelikleri_1.pdf, 2026.<\/p>\n
[Prof. Dr. Talha K\u00f6se, Milli \u0130stihbarat Akademisi Ba\u015fkan\u0131’d\u0131r.]<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
T\u00fcrkiye\u2019nin hedefi, riskleri \u00f6ng\u00f6ren, kurumsal kapasiteyi g\u00fc\u00e7lendiren, insan denetimini merkeze alan, hukuki zemini sa\u011flam ve toplumsal g\u00fcveni \u00f6nceleyen bir siber g\u00fcvenlik ekosistemi kurmak olmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":16094,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[13],"tags":[676],"class_list":["post-23069","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-analiz","tag-yapayzeka"],"yoast_head":"\n