\u0130ngiltere’ye resmi ziyarette bulunan D\u0131\u015fi\u015fleri Bakan\u0131 Hakan Fidan, Oxford \u00dcniversitesi’nde d\u00fczenlenen “T\u00fcrkiye’nin D\u0131\u015f Politika Vizyonu” ba\u015fl\u0131kl\u0131 etkinlikte konu\u015ftu.<\/p>\n
Von der Leyen’in “Avrupa k\u0131tas\u0131n\u0131 tamamlamay\u0131 ba\u015farmal\u0131y\u0131z ki; Rus, T\u00fcrk veya \u00c7in etkisine girmesin. Daha b\u00fcy\u00fck ve jeopolitik d\u00fc\u015f\u00fcnmeliyiz.” ifadesine ili\u015fkin soruya Bakan Fidan, “Von der Leyen’in a\u00e7\u0131klamalar\u0131 talihsizdi. Gerekli ileti\u015fimler kuruldu. San\u0131yorum hallettik, d\u00fczelttik.” yan\u0131t\u0131n\u0131 verdi.<\/p>\n
AB Komisyonu Ba\u015fkan\u0131’n\u0131n s\u00f6z konusu ifadelerinin ard\u0131ndan AB Komisyonu S\u00f6zc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc, T\u00fcrkiye’nin \u00f6nemli bir NATO m\u00fcttefiki ve AB aday \u00fclkesi oldu\u011funa dikkati \u00e7ekerek, “T\u00fcrkiye, b\u00f6lgede ekonomik ve siyasi a\u00e7\u0131dan tart\u0131\u015fmas\u0131z \u00f6nemli bir ortakt\u0131r.” izahat\u0131nda bulunmu\u015ftu.<\/p>\n
Son y\u0131llardaki belirsizlik ve art arda gelen krizlerin k\u00fcresel gerilimleri a\u015famal\u0131 olarak art\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve uluslararas\u0131 sistemi k\u0131r\u0131lma noktas\u0131na s\u00fcr\u00fckledi\u011fini belirten Fidan, “Bunun en keskin bi\u00e7imde hissedildi\u011fi yer b\u00f6lgemiz olmu\u015ftur. \u0130ran sava\u015f\u0131 vizyonumuzu derinden sarsm\u0131\u015f ve k\u00fcresel refaha, g\u00fcvenli\u011fe ve istikrara a\u011f\u0131r bir darbe vurmu\u015ftur.” dedi.<\/p>\n
Fidan, s\u00f6zlerini \u015f\u00f6yle s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc:<\/p>\n
“Bu sava\u015ftan \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 gereken tarihsel dersler vard\u0131r. \u0130lk ve en hayati ders \u015fudur: \u0130srail sisteminin b\u00f6lgeyi istikrars\u0131zla\u015ft\u0131rma giri\u015fimi yerel s\u0131n\u0131rlar\u0131 a\u015fm\u0131\u015f ve art\u0131k k\u00fcresel g\u00fcvenli\u011fe do\u011frudan bir tehdit haline gelmi\u015ftir. \u0130srail’in \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131 derinle\u015ftiren eylemleri t\u00fcm b\u00f6lgeye y\u00f6neliktir ve bunun uzant\u0131s\u0131 olarak t\u00fcm d\u00fcnyay\u0131 etkilemektedir. Bu nedenle bunlar uluslararas\u0131 toplumun b\u00fct\u00fcn\u00fc taraf\u0131ndan ortak bir yan\u0131t gerektirmektedir.”<\/p>\n
Bug\u00fcn\u00fcn jeopolitik d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcmlerinin kurumlar\u0131n ya da uluslar\u0131n benimseyebilece\u011fi durumlar olmad\u0131\u011f\u0131na i\u015faret eden Fidan, “D\u00fczen istikrarl\u0131 oldu\u011funda \u00e7o\u011fu devletin otomatik pilotta hareket etme l\u00fcks\u00fc vard\u0131. O d\u00fcnya ne yaz\u0131k ki art\u0131k geride kald\u0131. Bu nedenle bug\u00fcn \u00f6n\u00fcm\u00fczde duran soru, eski d\u00fcnyan\u0131n art\u0131k ge\u00e7ersiz olup olmad\u0131\u011f\u0131 de\u011fildir. Bu soru zaten cevapland\u0131. As\u0131l soru \u015fudur, bundan sonra gelecek olan\u0131 kim \u015fekillendirmeye yard\u0131mc\u0131 olacak ve hangi \u015fartlarda?” ifadelerini kulland\u0131.<\/p>\n
Fidan, derin stratejik geleneklere sahip devletlerin bu belirsizlik \u00e7a\u011f\u0131nda daha iyi bir performans sergiledi\u011fine dikkati \u00e7ekerek, “Aceleci kararlar\u0131n \u00e7o\u011fu zaman sa\u011fduyunun \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ti\u011fi bir d\u00f6nemde diplomatik hatt\u0131 koruyabilecek, gerilimi d\u00fc\u015f\u00fcrebilecek ve diyalog kanallar\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131k tutabilecek akt\u00f6rlere y\u00f6nelik ciddi bir ihtiya\u00e7 vard\u0131r. Biz T\u00fcrkiye olarak bu devletlerden biriyiz.” diye konu\u015ftu.<\/p>\n
T\u00fcrkiye’nin in\u015fa etti\u011fi diplomatik gelene\u011fin somutla\u015fm\u0131\u015f bir sonucu olarak bug\u00fcn bulundu\u011fu yerde oldu\u011funu s\u00f6yleyen Fidan, \u015funlar\u0131 kaydetti:<\/p>\n
“Cumhurba\u015fkan\u0131 Recep Tayyip Erdo\u011fan’\u0131n g\u00fc\u00e7l\u00fc ve istikrarl\u0131 liderli\u011finde T\u00fcrkiye kendine \u00f6zg\u00fc bir liderlik diplomasisi geli\u015ftirmi\u015ftir. Bir\u00e7ok kez g\u00f6rd\u00fck ki kriz anlar\u0131nda en \u00fcst d\u00fczeyde, kararl\u0131 bi\u00e7imde devreye girebilme kapasitesi \u00e7ok b\u00fcy\u00fck fark yarat\u0131yor. Hayat\u0131m boyunca say\u0131s\u0131n\u0131 bilmedi\u011fim kadar \u00e7ok kez Cumhurba\u015fkan\u0131 (Recep Tayyip) Erdo\u011fan’\u0131n b\u00f6lge i\u00e7inde veya d\u0131\u015f\u0131nda herhangi bir krizde anla\u015fmalar sonu\u00e7land\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve \u00e7\u00f6z\u00fcmlere ula\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rd\u00fcm.”<\/p>\n
Fidan, hi\u00e7bir krizin ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 co\u011frafyayla s\u0131n\u0131rl\u0131 kalmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirterek, “Art\u0131k s\u00f6zde donmu\u015f \u00e7at\u0131\u015fmalar yan\u0131lsamas\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrme l\u00fcks\u00fcm\u00fcz yok. \u00c7\u00f6z\u00fcm\u00fc ertelenen ya da g\u00f6rmezden gelinen her anla\u015fmazl\u0131k, ger\u00e7ekte oldu\u011fu gibi yap\u0131sal bir istikrars\u0131zl\u0131k kayna\u011f\u0131 ve b\u00f6lgesel bar\u0131\u015f\u0131 par\u00e7alamay\u0131 bekleyen bir saatli bomba gibi tan\u0131nmal\u0131d\u0131r. Bu nedenle b\u00f6lgemizi s\u00fcrekli \u00e7at\u0131\u015fma e\u015fi\u011finde tutan kronik meseleler i\u00e7in kal\u0131c\u0131 \u00e7\u00f6z\u00fcmler \u00fcretmek zorunday\u0131z.” \u015feklinde konu\u015ftu.<\/p>\n
Arabuluculu\u011fa olan ba\u011fl\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131n k\u00f6kl\u00fc ve kurumsal temellere dayand\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyen Fidan, “Arabuluculuk yakla\u015f\u0131m\u0131m\u0131z \u015fu inan\u00e7 taraf\u0131ndan y\u00f6nlendirilmektedir: Biz sonu\u00e7lar\u0131 dayatmaya \u00e7al\u0131\u015fm\u0131yoruz, taraflar\u0131n kendi sonu\u00e7lar\u0131na ula\u015fabilecekleri ko\u015fullar olu\u015fturmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yoruz. Bu, ancak g\u00fcven, kapsay\u0131c\u0131l\u0131k ve s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirlik yoluyla m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Bu pragmatik, konu temelli y\u00f6ntem, somut sonu\u00e7lar \u00fcretmi\u015ftir; Karadeniz Tah\u0131l Giri\u015fimi’nden Afrika Boynuzu’na dair Ankara s\u00fcrecine kadar.” ifadelerini kulland\u0131.<\/p>\n
Fidan, me\u015fruiyet krizi ya\u015fayan kurumlarla yeni bir \u00e7a\u011f\u0131n karma\u015f\u0131k krizlerini y\u00f6netmenin jeopolitik olarak imkans\u0131z oldu\u011funu vurgulad\u0131.<\/p>\n
Orta Do\u011fu’da b\u00f6lgesel vizyon in\u015fa etme gibi nihai bir g\u00f6revle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya olduklar\u0131n\u0131 aktaran Fidan, “\u00d6ng\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz gelecek, g\u00fcvenlik kayg\u0131lar\u0131n\u0131n kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 sayg\u0131yla ele al\u0131nd\u0131\u011f\u0131, refah ve ba\u011flant\u0131n\u0131n hakim oldu\u011fu ve i\u015fbirli\u011finin ortak dil haline geldi\u011fi bir gelecektir.” diye konu\u015ftu.<\/p>\n
Hakan Fidan, “Biliyorsunuz uzun bir s\u00fcre boyunca Orta Do\u011fu’da ya boyun e\u011fme ya da teslim olma anlay\u0131\u015f\u0131 vard\u0131 ve bu anlay\u0131\u015f b\u00f6lgede \u00e7ok fazla sorun ve k\u0131rg\u0131nl\u0131k yarat\u0131yordu. T\u00fcrkiye olarak i\u015fbirli\u011fine odaklan\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fini belirtiyoruz.” dedi.<\/p>\n
Son krizlerin b\u00f6lge \u00fclkeleri aras\u0131ndaki dayan\u0131\u015fmay\u0131 e\u015fi g\u00f6r\u00fclmemi\u015f seviyeye y\u00fckseltti\u011fini vurgulayan Fidan, “Bu yeni mimariyi b\u00f6lgesel sahiplenmeye dayal\u0131 kararl\u0131 bir vizyonla in\u015fa etmeye kararl\u0131y\u0131z. Yani b\u00f6lgesel sorunlara, b\u00f6lgesel \u00fclkeler taraf\u0131ndan b\u00f6lgesel \u00e7\u00f6z\u00fcmler.” de\u011ferlendirmesini yapt\u0131.<\/p>\n
Fidan, bar\u0131\u015f\u00e7\u0131l ve m\u00fcreffeh bir gelece\u011fin ula\u015f\u0131labilir oldu\u011funa inand\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6zlerine ekledi.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
D\u0131\u015fi\u015fleri Bakan\u0131 Hakan Fidan, AB Komisyonu Ba\u015fkan\u0131 Ursula von der Leyen\u2019in T\u00fcrkiye\u2019ye y\u00f6nelik a\u00e7\u0131klamalar\u0131n\u0131 \u201ctalihsiz\u201d olarak nitelendirdi.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":21382,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[32,2478,582,53,3469],"class_list":["post-21381","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-genel","tag-turkiye","tag-avrupabirligi","tag-dispolitika","tag-hakanfidan","tag-ursulavonderleyen"],"yoast_head":"\n