Cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 Sosyal ve Gen\u00e7lik Politikalar\u0131 Kurulu \u00fcyesi ve Enstit\u00fc Sosyal Genel Koordinat\u00f6r\u00fc \u0130pek Co\u015fkun Arma\u011fan, okullarda ya\u015fanan son \u015fiddet olaylar\u0131n\u0131n ard\u0131ndan \u00e7ocuklardaki yaln\u0131zla\u015fma, aidiyetsizlik ve kimlik buhran\u0131n\u0131n arka plan\u0131n\u0131 kaleme ald\u0131.<\/p>\n
Okullarda bu hafta ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z iki olayda sosyoekonomik ve k\u00fclt\u00fcrel arka planlar\u0131, aile yap\u0131lar\u0131 birbirinden olduk\u00e7a farkl\u0131 iki erkek \u00e7ocu\u011fun\/gencin sebep oldu\u011fu b\u00fcy\u00fck y\u0131k\u0131mlarla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kald\u0131k. Olaylar\u0131n T\u00fcrkiye tarihinde bir benzerinin olmamas\u0131, elbette analizini de h\u0131zl\u0131 yapmakta alan uzmanlar\u0131n\u0131n i\u015fini zorla\u015ft\u0131r\u0131yor. Olaylar\u0131n hepimizin duygusal durumu \u00fczerindeki etkisi g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulunduruldu\u011funda, bu yaz\u0131n\u0131n tonunda zaman zaman teknik sosyolojik analizin yan\u0131nda duygusal de\u011ferlendirmelere de kaymalar olacakt\u0131r. \u015eu ana kadar elde edilen baz\u0131 bilgiler, her iki vakada da baz\u0131 ortak desenlere i\u015faret ediyor: Kimlik krizi, aidiyetsizlik ve yabanc\u0131la\u015fma. \u00c7ocu\u011fun masumiyetten b\u00f6yle bir kimlik buhran\u0131na nas\u0131l evrildi\u011fi ise bireysel, \u00e7evresel ve yap\u0131sal pek \u00e7ok de\u011fi\u015fkenin birlikte d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmesi gereken bir s\u00fcre\u00e7tir. Bireysel olarak i\u00e7 d\u00fcnyas\u0131nda neler ya\u015fad\u0131\u011f\u0131n\u0131, evinde ve \u00e7evresinde hangi hakim k\u00fclt\u00fcrle b\u00fcy\u00fct\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc, yap\u0131sal olarak e\u011fitimle ve dijital medyayla kurdu\u011fu ili\u015fkiyi ve t\u00fcm bunlar\u0131n etkile\u015fiminin \u00e7ocu\u011fun kimli\u011fi \u00fczerindeki etkisini do\u011fru analiz etmek durumunday\u0131z.<\/p>\n
S\u00fcrece g\u00f6t\u00fcren bireysel de\u011fi\u015fkenleri g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurdu\u011fumuzda yeni nesillerin \u00f6nceki nesillere g\u00f6re sosyal ve duygusal olarak \u00e7ok daha k\u0131r\u0131lgan oldu\u011funu biliyoruz. Duygusal ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131klar\u0131n\u0131n daha zay\u0131f oldu\u011funu da biliyoruz. Aidiyet kurmakta zorland\u0131klar\u0131, yaln\u0131zl\u0131kla ba\u015f edemedikleri ya da y\u00f6netemedikleri pek \u00e7ok yeni nesil ara\u015ft\u0131rmas\u0131nda ortaya konuldu. Bu durum, ailelerin daha ilgisiz oldu\u011fu anlam\u0131na gelmiyor hatta ailelerin yo\u011fun ilgisi de buna sebep olabiliyor ama \u00f6zellikle bir hususun bireysel de\u011fi\u015fkenlerde \u00fczerinde durmam\u0131z gerekiyor. Ailenin her bir \u00fcyesinin \u00e7ocu\u011fun bireysel geli\u015fiminde etkisi b\u00fcy\u00fckt\u00fcr ancak bir akt\u00f6r\u00fcn farkl\u0131 bir misyonu vard\u0131r. \u00c7ocu\u011fun g\u00f6bek ba\u011f\u0131n\u0131 asl\u0131nda baba keser yani \u00e7ocu\u011fun annesinin koruyucu d\u00fcnyas\u0131ndan toplumsal hayata sa\u011fl\u0131kl\u0131 ve dengeli bir bi\u00e7imde intikal edebilmesini sa\u011flayan en \u00f6nemli akt\u00f6r babad\u0131r. Bu ge\u00e7i\u015f s\u00fcrecinde baban\u0131n rol\u00fc belirleyici ve vazge\u00e7ilmezdir. Baba, yaln\u0131zca otorite fig\u00fcr\u00fc de\u011fil ayn\u0131 zamanda rehber, muhatap ve birlikte var olunan bir anlam alan\u0131d\u0131r. \u00d6zellikle erkek \u00e7ocuklar\u0131n erken ya\u015flardan itibaren babalar\u0131yla nitelikli zaman ge\u00e7irmesi, sohbet meclislerinde bulunmas\u0131, birlikte \u00fcretmesi, \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 ve spor yapmas\u0131, onlar\u0131n hayata kar\u015f\u0131 duru\u015funu, \u00f6z g\u00fcvenini ve karakter in\u015fas\u0131n\u0131 do\u011frudan etkiler.<\/p>\n
Aileler, genelde davran\u0131\u015f d\u00fczenleme konusunda \u00e7ocuklar\u0131yla ergenlik d\u00f6neminde y\u00fcksek ve gerilimli bir etkile\u015fime giriyor. Ergenlik \u00f6ncesinde ise s\u00f6zde “pedagojik ebeveynlik” anlay\u0131\u015f\u0131yla aileler, \u00e7ocu\u011fun olumsuz davran\u0131\u015flar\u0131na geri bildirim vermekten ka\u00e7\u0131nabiliyor. 12-13 ya\u015f\u0131na kadar sa\u011fl\u0131kl\u0131 geri bildirim almam\u0131\u015f bir \u00e7ocuk, \u00e7evrenin ve akranlar\u0131n etkisine girmeye ba\u015flad\u0131ktan sonra aileden ald\u0131\u011f\u0131 her t\u00fcrl\u00fc geri bildirimi kulak ard\u0131 edebiliyor. Bu noktada sorulmas\u0131 gereken soru \u015fu: O halde ebeveynlik iradesi nerede ve nas\u0131l devreye girecek? Erken \u00e7ocukluk d\u00f6neminde arzular\u0131 merkezinde b\u00fcy\u00fct\u00fclen bir \u00e7ocuk, ergenlik d\u00f6nemine geldi\u011finde girdi\u011fi her ortamda \u00f6nce kendi arzular\u0131n\u0131n kar\u015f\u0131lanmas\u0131n\u0131 ister. Okul gibi akranlar\u0131yla birlikte ya\u015famay\u0131 ve payla\u015f\u0131m yapmay\u0131 \u00f6\u011frenmesi gereken yerlerde de bu davran\u0131\u015flar devam eder. Ebeveynlik iradesi, \u00e7ocu\u011fun erken ya\u015fta arzular\u0131n\u0131n y\u00f6netilmesi ile ba\u015flar, arzular\u0131n y\u00f6netilmesi ise sa\u011fl\u0131kl\u0131 s\u0131n\u0131rlar\u0131n erken ya\u015fta konulmas\u0131 anlam\u0131na gelir. \u0130stedi\u011fi her \u015feye sahip olabilen bir \u00e7ocu\u011fun s\u0131n\u0131rs\u0131zl\u0131k hali, \u00e7ocukta \u00f6z g\u00fcven de\u011fil \u00f6z y\u0131k\u0131m olu\u015fturur.<\/p>\n
Okullar\u0131n da bu bak\u0131mdan otoritesi sorgulan\u0131r hale gelir. Herkes, \u00e7ocu\u011funu arzu ve haz merkezli yeti\u015ftirdi\u011finde ortak iyiyi tesis etmeye \u00e7abalayan okullar ve \u00f6\u011fretmenler, otorite krizine s\u00fcr\u00fcklenir. Burada okul otoritesini de do\u011fru tan\u0131mlamak gerek: Okul otoritesi, bir t\u00fcr “k\u00f6r disiplin” alan\u0131 de\u011fildir. Okulun t\u00fcm birimleri ve \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131 ile ortak rasyonel otorite geli\u015ftirmesi, belirli ve tutarl\u0131 kararlar alan, uygulayan ve s\u00fcrd\u00fcrebilen okul y\u00f6netimi ve \u00f6\u011fretmenler ile m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n
\u0130\u00e7inden ge\u00e7ti\u011fimiz s\u00fcre\u00e7te her iki vakada da ortak desen olarak ortaya \u00e7\u0131kan sosyal medya ve dijital oyun ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131, ailenin ve okulun i\u015flevsizle\u015fti\u011fi her yerde ve zamanda \u00e7ocu\u011fun \u015fahsiyetinin belirlenmesinde \u00f6ne ge\u00e7ecektir. Ne yaz\u0131k ki \u00e7ocu\u011fu sosyal hayat\u0131n risklerinden koruma i\u00e7g\u00fcd\u00fcs\u00fcyle hareket eden aileler, \u00e7ocu\u011fun saatlerce odas\u0131na kapanmas\u0131n\u0131, oyun masas\u0131ndan yemek i\u00e7in bile kalkmamas\u0131n\u0131, onun g\u00fcvende oldu\u011funun g\u00f6stergesi olarak yorumluyor. Oysa \u00e7ocuk, ger\u00e7ek ili\u015fkilerinin bo\u015flu\u011funu sanal kimliklerle ve ili\u015fkilerle dolduruyor. B\u00f6ylece \u00e7ocu\u011fun var olu\u015f alan\u0131 ile anlam alan\u0131 aras\u0131ndaki makas o denli a\u00e7\u0131l\u0131yor ki “vekalet kimlik”lerle yani kendisinin olmayan, \u00f6d\u00fcn\u00e7 al\u0131nm\u0131\u015f kimliklerle \u015fahsiyet olu\u015fturmaya ba\u015fl\u0131yor. Bunlar ise genellikle ac\u0131mas\u0131z, toplum d\u00fc\u015fman\u0131, sosyal empatiden yoksun ve i\u00e7ine kapan\u0131k kimlikler oluyor. \u015eunu da belirtmek gerekir: Cep telefonu ya da oyunun \u00fcst s\u00fcr\u00fcmlerini \u00e7ocu\u011fa \u00f6d\u00fcl olarak sunan bir aile iklimimiz olsa bile dijital alan, ailelerin tek ba\u015f\u0131na ba\u015f edebilece\u011fi bir hacim ve i\u00e7erikte de\u011fil. Bunun i\u00e7in daha kurumsal ve yasal denetim mekanizmalar\u0131na ihtiya\u00e7 var \u00e7\u00fcnk\u00fc oyun sadece oyun de\u011fil, sosyal medya g\u00f6r\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fc gibi sosyal de\u011fil. Arka planda m\u00fcthi\u015f bir algoritmik tahakk\u00fcm var. Bununla ki\u015fisel irade ile tek ba\u015f\u0131na m\u00fccadele etmek m\u00fcmk\u00fcn de\u011filken \u00e7ocu\u011fun iradesine b\u0131rakmak \u00e7ok daha b\u00fcy\u00fck bir hatad\u0131r. Bu nedenle T\u00fcrkiye’nin internet alan\u0131n\u0131 daha “milli” reflekslerle d\u00fczenlemeye gitmesi ve bir “milli internet seferberli\u011fi” ile \u00f6zellikle dijital oyunlar\u0131n denetimi ve derecelendirmesi i\u00e7in bir sistemin h\u0131zla hayata ge\u00e7irilmesi gerekir.<\/p>\n
Yukar\u0131da bahsi ge\u00e7en bireysel, \u00e7evresel ve yap\u0131sal fakt\u00f6rlerin t\u00fcm\u00fcn\u00fc kapsayan b\u00fct\u00fcnl\u00fckl\u00fc bir bak\u0131\u015f, \u00e7ocu\u011fa ve topluma yakla\u015f\u0131m\u0131m\u0131z\u0131 tazeleyecektir. \u00c7ocuklar\u0131n, ailelerin ve birlikte ya\u015famay\u0131 \u00f6\u011frendi\u011fimiz okullar\u0131n gelece\u011fi ancak bu b\u00fct\u00fcnl\u00fckl\u00fc ve istikrarl\u0131 bak\u0131\u015fla g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nabilir. \u00c7ocuklar\u0131n ger\u00e7ek kimlikler ve \u015fahsiyetlerle yeti\u015fmesi i\u00e7in ger\u00e7ek ili\u015fkilere, ortak duygulara, anlaml\u0131 ba\u011flara ve s\u0131n\u0131rlara ihtiyac\u0131 var.<\/p>\n
[\u0130pek Co\u015fkun Arma\u011fan, Cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 Sosyal ve Gen\u00e7lik Politikalar\u0131 Kurulu \u00fcyesi ve Enstit\u00fc Sosyal Genel Koordinat\u00f6r\u00fcd\u00fcr.]<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Ebeveynlik iradesi \u00e7ocu\u011fun erken ya\u015fta arzular\u0131n\u0131n y\u00f6netilmesi ile ba\u015flar, bu da sa\u011fl\u0131kl\u0131 s\u0131n\u0131rlar\u0131n erken ya\u015fta konulmas\u0131 anlam\u0131na gelir, istedi\u011fi her \u015feye sahip olabilen bir \u00e7ocu\u011fun s\u0131n\u0131rs\u0131zl\u0131k hali, \u00e7ocukta \u00f6z g\u00fcven de\u011fil \u00f6z y\u0131k\u0131m olu\u015fturur.<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":19690,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[11],"tags":[2539,4624],"class_list":["post-19689","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-yasam","tag-cocuklar","tag-okul-siddeti"],"yoast_head":"\n