Hudson Enstit\u00fcs\u00fc K\u0131demli Savunma Analisti Dr. Can Kasapo\u011flu, balistik f\u00fczelerin yeni nesil sava\u015flardaki etkisini ve T\u00fcrkiye’nin bu alandaki \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 analiz i\u00e7in kaleme ald\u0131.<\/p>\n
***<\/p>\n
ROKETSAN\u2019\u0131n son d\u00f6nemde kamuoyuna a\u00e7\u0131k \u015fekilde sergiledi\u011fi sistemler aras\u0131nda, bilinen envantere ek olarak devasa boyutlara sahip bir lan\u00e7erin bulunmas\u0131 dikkati \u00e7ekti. Savunma sanayisine yo\u011fun ilgi duyan T\u00fcrk kamuoyunda, s\u00f6z konusu f\u00fczenin uzun s\u00fcredir beklenen TAYFUN BLOK-4, hatta CENK olup olmad\u0131\u011f\u0131na ili\u015fkin tart\u0131\u015fmalar da beraberinde geldi.<\/p>\n
E\u011fer CENK de\u011ferlendirmesi do\u011fruysa, menzilin tam olarak ne oldu\u011fu konusunda spek\u00fclatif tart\u0131\u015fmalara girmeksizin bu f\u00fczenin T\u00fcrk balistik f\u00fcze modernizasyonunda bir kilometre ta\u015f\u0131 olaca\u011f\u0131n\u0131 belirtmek gerekir. Zira bahse konu sistem, T\u00fcrkiye\u2019yi k\u0131sa menzilli balistik f\u00fczeler kategorisinden orta menzilli (1000-3 bin kilometre aras\u0131) balistik f\u00fcze kul\u00fcb\u00fcne ta\u015f\u0131yabilir.<\/p>\n
Balistik f\u00fczeler kategorik olarak stratejik silah sistemleridir. Yaln\u0131zca harp sahas\u0131ndaki unsurlar\u0131 de\u011fil, cephe gerisindeki y\u00fcksek de\u011ferli askeri, ekonomik ve siyasi hedefleri vurmak, b\u00f6ylece d\u00fc\u015fman\u0131n harbe devam etme irade ve kabiliyetini k\u0131rmak \u00fczere tasarlanm\u0131\u015flard\u0131r. Gerek Ukrayna\u2019da gerekse K\u00f6rfez \u00fclkelerinde savunma sanayisi ve enerji altyap\u0131s\u0131na y\u00f6nelik taarruzlarda bu tasar\u0131m mant\u0131\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6rmek m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Yak\u0131n d\u00f6nemde sona eren Suriye i\u00e7 sava\u015f\u0131 ise bu sistemlerin bir di\u011fer boyutunu, yani kitle imha silahlar\u0131 i\u00e7in at\u0131\u015f vas\u0131tas\u0131 olma niteli\u011fini ortaya koymu\u015ftur. Baas rejimi, bu sistemi sivil yerle\u015fimlere kar\u015f\u0131 kimyasal harp ajanlar\u0131 olarak kullanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
Son d\u00f6nemde \u00f6zellikle Rusya-Ukrayna Sava\u015f\u0131 ile Orta Do\u011fu\u2019da ABD-\u0130srail ve \u0130ran aras\u0131nda ya\u015fanan gerilim, balistik f\u00fczelere ili\u015fkin hem kitle imha silahlar\u0131n\u0131n kullan\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 harekat tasar\u0131lar\u0131 hem de silah sistemleri a\u00e7\u0131s\u0131ndan geni\u015f veri setleri \u00fcretmi\u015ftir. Bu veri setleri, savunma istihbarat\u0131 ve harekat planlamas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan kritik girdiler sunmaktad\u0131r. Askeri a\u00e7\u0131dan bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, son \u00e7at\u0131\u015fmalarda balistik f\u00fczelere dair birka\u00e7 husus \u00f6ne \u00e7\u0131kmaktad\u0131r.<\/p>\n
\u0130lk olarak, balistik f\u00fczelerin ula\u015ft\u0131\u011f\u0131 seviye, \u00f6zellikle kamikaze dronlarla birlikte ayn\u0131 taarruz paketinde kullan\u0131ld\u0131klar\u0131 senaryolarda belirginle\u015fmektedir. D\u00fc\u015f\u00fck maliyetli insans\u0131z sistemlerin sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 sat\u00fcrasyon (d\u00fc\u015fman hava savunma kapasitesinin doygunlu\u011fa ula\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131) pencereleri, balistik f\u00fczelerin y\u00fcksek tahrip g\u00fcc\u00fcyle birle\u015fti\u011finde ciddi hasar \u00fcretmektedir. Bu nedenle T\u00fcrkiye\u2019nin balistik f\u00fcze programlar\u0131, ROKETSAN\u2019\u0131n faaliyetleriyle s\u0131n\u0131rl\u0131 g\u00f6r\u00fclmemeli, Baykar gibi \u00f6zel sekt\u00f6r akt\u00f6rlerinin geli\u015ftirdi\u011fi insans\u0131z sistemlerle birlikte de\u011ferlendirilmelidir. \u00d6zellikle K2 gibi kamikaze dronlar, balistik f\u00fcze taarruzlar\u0131na \u00f6nc\u00fcl\u00fck edebilecek g\u00fc\u00e7l\u00fc adaylard\u0131r.<\/p>\n
\u0130kinci olarak, ge\u00e7mi\u015fte yayg\u0131n olarak kullan\u0131lan Scud t\u00fcrevi sistemlerin geni\u015f alan hedeflerine y\u00f6nelik, yakla\u015f\u0131k 1 kilometreye varan CEP (dairesel hata olas\u0131l\u0131\u011f\u0131) de\u011ferleri art\u0131k referans olmaktan \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. Modern balistik f\u00fczelerde CEP de\u011ferleri birka\u00e7 metre seviyesine kadar d\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fcr. Nitekim ROKETSAN\u2019\u0131n ihra\u00e7 versiyonu olan Han balistik f\u00fczesinin CEP de\u011feri, \u00fcretici taraf\u0131ndan 10 metrenin alt\u0131nda a\u00e7\u0131klanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc olarak, Rusya-Ukrayna Sava\u015f\u0131’nda \u0130skender sisteminin bir varyasyonu olan aero-balistik Kinjal f\u00fczelerinin y\u00fcksek performansla kullan\u0131lmas\u0131, bu konfig\u00fcrasyonun hava savunma sistemleri kar\u015f\u0131s\u0131ndaki \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc yeniden ortaya koymu\u015ftur. Hava platformlar\u0131ndan f\u0131rlat\u0131lan bu f\u00fczeler, klasik balistik u\u00e7u\u015f profilinin ilk a\u015famalar\u0131n\u0131 atlayarak y\u00f6r\u00fcnge hesaplamas\u0131n\u0131 zorla\u015ft\u0131rmaktad\u0131r. Ayn\u0131 zamanda u\u00e7u\u015f s\u00fcrelerinin k\u0131sal\u0131\u011f\u0131 nedeniyle hava savunma sistemlerine daha az reaksiyon s\u00fcresi b\u0131rakmakta ve son safhada y\u00fcksek-hipersonik (Mach 10 civar\u0131) h\u0131zlarla hedefe ula\u015fabilmekte ve ayr\u0131ca manevra yapabilmektedir.<\/p>\n
T\u00fcrk savunma sanayisi bu alanda dikkat \u00e7ekici bir ad\u0131m atm\u0131\u015f, aero-balistik f\u00fcze kabiliyetlerini S\u0130HA platformlar\u0131yla entegre etmi\u015ftir. Baykar\u2019\u0131n AKINCI taarruzi insans\u0131z hava arac\u0131 ile ROKETSAN\u2019\u0131n \u0130HA-230 aero-balistik f\u00fczesinin entegrasyonu, yakla\u015f\u0131k 150 kilometre menzile sahip, y\u00fcksek y\u0131k\u0131c\u0131l\u0131\u011fa sahip bir silah sistemi ortaya \u00e7\u0131karm\u0131\u015ft\u0131r. Bu yakla\u015f\u0131m\u0131n \u0130HA-300 ile devam etmesi ve menzilin en az 500 kilometreye ula\u015fmas\u0131 beklenmektedir.<\/p>\n
T\u00fcrkiye\u2019nin balistik f\u00fcze program\u0131 yaln\u0131zca milli kapasite in\u015fas\u0131 de\u011fil, ayn\u0131 zamanda ittifak d\u00fczeyinde stratejik bo\u015flu\u011fu dolduran kritik bir unsurdur. NATO i\u00e7inde Fransa ve T\u00fcrkiye d\u0131\u015f\u0131nda bu alanda anlaml\u0131 bir kabiliyete sahip Avrupa m\u00fcttefiki bulunmamaktad\u0131r. Avrupa\u2019n\u0131n hemen yan\u0131 ba\u015f\u0131nda ya\u015fanan \u00e7at\u0131\u015fmalar, derin hedeflere taarruz edebilen balistik sistemlerin stratejik de\u011ferini yeniden teyit etmi\u015ftir. Transatlantik siyasi dalgalanmalar\u0131n artt\u0131\u011f\u0131 mevcut konjonkt\u00fcrde, T\u00fcrkiye\u2019nin bu alandaki ilerlemesi ittifak i\u00e7in do\u011frudan bir kuvvet \u00e7arpan\u0131 anlam\u0131na gelmektedir.<\/p>\n
\u00d6te yandan, T\u00fcrkiye\u2019nin \u00e7evresindeki \u00e7at\u0131\u015fma dinamikleri kritik altyap\u0131lar\u0131n ve sivil yerle\u015fimlerin artan \u015fekilde hedef al\u0131nd\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6stermektedir. Bu durum yaln\u0131zca savunmaya dayal\u0131 hava ve f\u00fcze kalkanlar\u0131n\u0131n yeterli olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, taarruzi cayd\u0131r\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n da e\u015f zamanl\u0131 olarak tesis edilmesi gerekti\u011fini ortaya koymaktad\u0131r. Bu \u00e7er\u00e7evede T\u00fcrk balistik f\u00fcze modernizasyonu yaln\u0131zca askeri kapasite art\u0131\u015f\u0131 de\u011fil, daha dengeli ve inand\u0131r\u0131c\u0131 bir cayd\u0131r\u0131c\u0131l\u0131k mimarisinin in\u015fas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan da belirleyici rol oynamaktad\u0131r.<\/p>\n
[Dr. Can Kasapo\u011flu, Hudson Enstit\u00fcs\u00fc K\u0131demli Savunma Analistidir. Ayr\u0131ca NATO Savunma Koleji’nde k\u0131demli misafir akademisyen olarak g\u00f6rev yapmaktad\u0131r.]<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
T\u00fcrkiye\u2019nin balistik f\u00fcze program\u0131 yaln\u0131zca milli kapasite in\u015fas\u0131 de\u011fil, ayn\u0131 zamanda ittifak d\u00fczeyinde stratejik bo\u015flu\u011fu dolduran kritik bir unsurdur.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":19034,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[13],"tags":[2532,6739],"class_list":["post-19033","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-analiz","tag-balistikfuze","tag-dr-cankasapoglu"],"yoast_head":"\n