Filistinli Mahkumlar Derne\u011fi Ba\u015fkan\u0131 Raed Mohammed Mahmood Amer, \u0130srail Meclisinin Filistinli esirlerin idam edilmesinin \u00f6n\u00fcn\u00fc a\u00e7an yasas\u0131n\u0131n yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 tehlikeleri kaleme ald\u0131.<\/p>\n
***<\/p>\n
\u0130\u015fgalci \u0130srail y\u00f6netiminin Filistinli siyasi tutuklular\u0131 idam etmeye y\u00f6nelik yeni yasas\u0131, yaln\u0131zca tart\u0131\u015fmal\u0131 bir d\u00fczenleme de\u011fil, uluslararas\u0131 hukuka ve evrensel ahlaka y\u00f6nelik a\u00e7\u0131k bir sald\u0131r\u0131d\u0131r. Bu yasa, \u0130kinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 sonras\u0131nda kurulan hukuki d\u00fczenin temellerini sars\u0131yor. Bir g\u00fcvenlik tedbiri k\u0131l\u0131\u011f\u0131na b\u00fcr\u00fcnd\u00fcr\u00fclen d\u00fczenleme, \u00f6z\u00fcnde sistematik ayr\u0131mc\u0131l\u0131\u011f\u0131 me\u015frula\u015ft\u0131rmakta, hukuku bir araca d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrerek etnik k\u00f6ken ve ulusal kimlik temelinde \u00f6l\u00fcm cezas\u0131 uygulanmas\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcn\u00fc a\u00e7maktad\u0131r.<\/p>\n
1948’den bu yana devam eden \u0130srail politikalar\u0131, sistematik katliamlar, toplu s\u00fcrg\u00fcnler, toprak gasp\u0131 ve y\u00fcz binlerce insan\u0131n a\u011f\u0131r askeri y\u00f6netim ko\u015fullar\u0131nda tutuklanmas\u0131yla bi\u00e7imlenmi\u015ftir. Filistinli tutuklular\u0131n onlarca y\u0131l boyunca i\u015fkenceye, k\u00f6t\u00fc muameleye ve temel haklar\u0131ndan sistematik olarak yoksun b\u0131rak\u0131lmaya maruz kald\u0131\u011f\u0131 belgelenmi\u015f bir ger\u00e7ektir. \u0130srail’in Gazze’ye y\u00f6nelik soyk\u0131r\u0131m niteli\u011findeki sald\u0131r\u0131s\u0131n\u0131n ba\u015flamas\u0131yla bu ihlaller \u00e7ok daha a\u011f\u0131r bir boyut kazand\u0131. Bu minvalde de kitlesel can kay\u0131plar\u0131, b\u00fcy\u00fck \u00e7apl\u0131 y\u0131k\u0131m, zorla yerinden etme ve i\u015fgal alt\u0131ndaki t\u00fcm topraklarda kesintisiz \u015fiddet giderek derinle\u015fti.<\/p>\n
Bu yasa, onlarca y\u0131ld\u0131r s\u00fcregelen bask\u0131 politikas\u0131n\u0131n son halkas\u0131d\u0131r. \u00d6z\u00fcnde, Filistinliler i\u00e7in ayr\u0131 bir hukuk d\u00fczeni, \u0130srail vatanda\u015flar\u0131 i\u00e7in ayr\u0131 bir hukuk d\u00fczeni i\u00e7eren ikiy\u00fczl\u00fc bir yarg\u0131 sistemini kurumsalla\u015ft\u0131r\u0131yor. Yasa, bir halk\u0131 bilin\u00e7li olarak en a\u011f\u0131r cezan\u0131n hedefi haline getirirken, ayn\u0131 durumdaki di\u011ferlerini bu cezan\u0131n kapsam\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda tutuyor.<\/p>\n
\u0130srail’in taraf oldu\u011fu Medeni ve Siyasi Haklar Uluslararas\u0131 S\u00f6zle\u015fmesi (ICCPR), ya\u015fam hakk\u0131n\u0131 ve yasalar\u0131n \u0131rk ya da ulusal k\u00f6ken ayr\u0131m\u0131 g\u00f6zetmeksizin uygulanmas\u0131 zorunlulu\u011funu mutlak bir g\u00fcvence olarak koruma alt\u0131na al\u0131yor. \u00d6l\u00fcm cezas\u0131n\u0131 yaln\u0131zca Filistinlilere \u00f6zg\u00fc k\u0131larak bu yasa, idam uygulamas\u0131n\u0131 etnik zulm\u00fcn bir arac\u0131na indirgeyerek ve adaletle her t\u00fcrl\u00fc ba\u011f\u0131n\u0131 kopar\u0131yor.<\/p>\n
Bu yasan\u0131n as\u0131l kayg\u0131 verici boyutu, \u0130srail’in askeri i\u015fgal d\u00fczenindeki i\u015flevinde yat\u0131yor. \u00d6l\u00fcm cezas\u0131n\u0131 yaln\u0131zca i\u015fgal alt\u0131ndaki halka uygulamak, uluslararas\u0131 insanc\u0131l hukukun a\u00e7\u0131k bir ihlalini olu\u015fturmakta a\u015f\u0131r\u0131 g\u00fc\u00e7 dengesizli\u011finin h\u00fck\u00fcm s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc ko\u015fullarda insan onurunu korumaya y\u00f6nelik asgari g\u00fcvenceleri sistematik bi\u00e7imde yerle bir etmektedir. Yasan\u0131n savunucular\u0131, \u00fclkelerinde yer alan “g\u00fcvenlik tehditleri”nin ola\u011fan\u00fcst\u00fc \u00f6nlemleri me\u015frula\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 ileri s\u00fcrse de uluslararas\u0131 hukuk, g\u00fcvenlik gerek\u00e7esiyle \u00f6rtbas edilen ayr\u0131mc\u0131l\u0131\u011f\u0131 kategorik olarak reddetmektedir. \u00c7at\u0131\u015fman\u0131n yo\u011funlu\u011fu artt\u0131k\u00e7a, hukuki normlar\u0131 koruma ve g\u00fc\u00e7 istismar\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcne ge\u00e7me y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc de o \u00f6l\u00e7\u00fcde artmaktad\u0131r. Tarih a\u00e7\u0131k\u00e7a ortaya koyuyor ki hukuk belirli bir gruba kar\u015f\u0131 bir silaha d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcnde, adaletin de\u011fil bask\u0131n\u0131n arac\u0131 haline gelir.<\/p>\n
Apartheid yaln\u0131zca a\u00e7\u0131k ayr\u0131mc\u0131l\u0131kla de\u011fil, kurumsal hukuki mekanizmalar arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla bir grubun di\u011feri \u00fczerinde sistematik egemenlik kurmas\u0131yla da tan\u0131mlanmaktad\u0131r. Benzer ko\u015fullar alt\u0131nda bir etnik gruba en a\u011f\u0131r cezay\u0131 \u00f6ng\u00f6ren, di\u011ferini ise ayn\u0131 yapt\u0131r\u0131mdan muaf tutan bir yasa, bu sistemin temel niteliklerini a\u00e7\u0131k\u00e7a yans\u0131tmaktad\u0131r. B\u00f6yle bir d\u00fczenlemeyi, hukuki e\u015fitsizli\u011fin kal\u0131c\u0131 bir zemine oturtulmas\u0131na giden yolda at\u0131lm\u0131\u015f bir ad\u0131m olarak okumamak neredeyse olanaks\u0131zd\u0131r.<\/p>\n
90’dan fazla Filistinli tutuklu \u0130srail g\u00f6zalt\u0131 tesislerinde hayat\u0131n\u0131 kaybetmi\u015ftir, bu tablo, tutuklulu\u011fun bizzat kendisinin devlet g\u00fcvencesiyle i\u015fleyen bir \u00f6l\u00fcm mekanizmas\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc a\u00e7\u0131k\u00e7a ortaya koymaktad\u0131r.<\/p>\n
Filistinli ve uluslararas\u0131 insan haklar\u0131 \u00f6rg\u00fctleri ile mahkum organizasyonlar\u0131, g\u00f6zalt\u0131ndakilerin i\u015fkence, tecav\u00fcz ve \u00e7e\u015fitli cinsel \u015fiddet bi\u00e7imleri ile ya\u015fam kurtar\u0131c\u0131 t\u0131bbi m\u00fcdahalenin kas\u0131tl\u0131 olarak engellenmesi yoluyla sistematik bi\u00e7imde \u00f6l\u00fcme s\u00fcr\u00fcklendi\u011fini kay\u0131t alt\u0131na alm\u0131\u015ft\u0131r. Tedaviyi erteleme ve cezaland\u0131r\u0131c\u0131 k\u0131s\u0131tlamalar uygulama \u00f6r\u00fcnt\u00fcleri onlarca y\u0131ld\u0131r kesintisiz devam etmektedir. Bu yasa, ge\u00e7mi\u015fteki ihlallerle bir hesapla\u015fma de\u011fil, onlar\u0131n hukuki d\u00fczlemde s\u00fcrd\u00fcr\u00fclmesi ve derinle\u015ftirilmesidir. Fiili infazlar\u0131 resmi ve yaz\u0131l\u0131 bir devlet politikas\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmektedir.<\/p>\n
Jeopolitik yans\u0131malar\u0131 son derece a\u011f\u0131r olacakt\u0131r. \u0130srailli y\u00f6neticiler bu yasayla birlikte uluslararas\u0131 normlar\u0131 ve evrensel uzla\u015f\u0131y\u0131 a\u00e7\u0131k\u00e7a \u00e7i\u011fnemekte, d\u00fcnyan\u0131n b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde geride b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131 idam cezas\u0131n\u0131 yeniden sahneye ta\u015f\u0131maktad\u0131r. Cezan\u0131n etnik \u00e7izgiler boyunca se\u00e7ici bi\u00e7imde uygulanmas\u0131, geli\u015fen k\u00fcresel insan haklar\u0131 standartlar\u0131n\u0131 alenen \u00e7i\u011fnemekte ve hukukun \u0131rk temelli siyasi denetimin bir arac\u0131na indirgenmesine y\u00f6nelik tehlikeli bir kararl\u0131l\u0131\u011f\u0131n i\u015faretini vermektedir.<\/p>\n
Uluslararas\u0131 toplumun bu geli\u015fme kar\u015f\u0131s\u0131ndaki sessizli\u011fi de en az yasan\u0131n kendisi kadar rahats\u0131z edicidir. Baz\u0131 Avrupa \u00fclkeleri ve M\u00fcsl\u00fcman \u00e7o\u011funluklu devletler a\u00e7\u0131klamalar yay\u0131mlam\u0131\u015f olsa da yeterli de\u011fildir. S\u00f6ylem ile eylem aras\u0131ndaki bu derin u\u00e7urum, uluslararas\u0131 hukukun etkin bi\u00e7imde uygulanamamas\u0131ndaki yap\u0131sal \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f\u00fc a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131karmaktad\u0131r. Ortaya \u00e7\u0131kan sistem, ilkeler taraf\u0131ndan de\u011fil siyasi \u00e7\u0131karlar taraf\u0131ndan y\u00f6nlendirilen bir yap\u0131n\u0131n yans\u0131mas\u0131ndan ibarettir.<\/p>\n
Bu yasa, nihai olarak uluslararas\u0131 hukuk d\u00fczeninin tamam\u0131n\u0131 ilgilendiren varolu\u015fsal bir soruyu \u00f6n\u00fcm\u00fcze koymaktad\u0131r: Uluslararas\u0131 hukuk, temel ilkelerine y\u00f6nelik bu denli s\u00fcregelen bir sald\u0131r\u0131ya dayanabilecek mi, yoksa e\u015fitlik ve ayr\u0131mc\u0131l\u0131k yasa\u011f\u0131 kavramlar\u0131, g\u00fc\u00e7l\u00fc olan her talep etti\u011finde i\u00e7i bo\u015falt\u0131lmaya mahkum kavramlara m\u0131 d\u00f6n\u00fc\u015fecek?<\/p>\n
Bu sorular\u0131n yan\u0131tlar\u0131 yaln\u0131zca mahkemelerden ya da diplomasi masalar\u0131ndan \u00e7\u0131kmayacakt\u0131r. Belirleyici olan, uluslararas\u0131 toplumun kararl\u0131 bi\u00e7imde harekete ge\u00e7ip ge\u00e7meyece\u011fi ya da bu sessiz su\u00e7 ortakl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u00fcp s\u00fcrd\u00fcrmeyece\u011fidir. M\u00fcdahale edilmezse bu yasa y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girecek ve tehlikeli bir emsal te\u015fkil edecek, ba\u015fka devletleri de hukuku etnik ve siyasi bask\u0131n\u0131n arac\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmeye \u00f6zendirirken d\u00fcnya genelinde insan haklar\u0131n\u0131n k\u0131r\u0131lgan zeminini daha da \u00e7\u00f6kertecektir.<\/p>\n
Daha a\u011f\u0131r bir tablo d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclemez. Mesele tek bir yasa ya da tek bir \u00e7at\u0131\u015fmadan ibaret de\u011fildir. Adaletin kimlik temelli olmamas\u0131 gerekti\u011fi ilkesi \u00fczerine kurulan k\u00fcresel hukuk d\u00fczeninin gelece\u011fi ve bu ilkenin g\u00fc\u00e7 sahipleri taraf\u0131ndan bilerek ve isteyerek \u00e7i\u011fnenmesi durumunda insanl\u0131\u011f\u0131n neyle y\u00fczle\u015fece\u011fi meselesidir.<\/p>\n
[Raed Mohammed Mahmood Amer, Filistinli Mahkumlar Derne\u011fi Ba\u015fkan\u0131d\u0131r.]<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Filistinli Mahkumlar Derne\u011fi Ba\u015fkan\u0131 Raed Mohammed Mahmood Amer, \u0130srail\u2019in Filistinli tutuklular i\u00e7in idam cezas\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcn\u00fc a\u00e7an yasas\u0131n\u0131 \u201culuslararas\u0131 hukuka ve evrensel ahlaka a\u00e7\u0131k sald\u0131r\u0131\u201d olarak nitelendirdi.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":17734,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[13],"tags":[589,6465,3140,1566,1946],"class_list":["post-17733","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-analiz","tag-filistin","tag-idamyasasi","tag-insanhaklari","tag-israil","tag-uluslararasihukuk"],"yoast_head":"\n