G\u00fcn\u00fcm\u00fczde \u201cher zaman mutlu olma\u201d bask\u0131s\u0131 artarken, \u00f6fke \u00e7o\u011fu zaman yanl\u0131\u015f anla\u015f\u0131lan ve bast\u0131r\u0131lmas\u0131 gereken bir duygu olarak g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. Ancak uzmanlara g\u00f6re \u00f6fke, insan\u0131n \u00e7evresine uyum sa\u011flamas\u0131nda, engelleri a\u015fmas\u0131nda ve harekete ge\u00e7mesinde \u00f6nemli bir i\u015flev \u00fcstleniyor.<\/p>\n
Ac\u0131badem \u00dcniversitesi Psikoloji B\u00f6l\u00fcm\u00fc \u00d6\u011fretim \u00dcyesi Prof. Dr. Murat Kurt, \u00f6fkenin bilimsel a\u00e7\u0131dan mutluluk, \u00fcz\u00fcnt\u00fc, korku, i\u011frenme ve \u015fa\u015fk\u0131nl\u0131kla birlikte temel duygulardan biri kabul edildi\u011fini belirterek, pop\u00fcler k\u00fclt\u00fcrde \u00f6fkenin \u00e7o\u011fu zaman haks\u0131z bi\u00e7imde zararl\u0131 bir duygu gibi g\u00f6sterildi\u011fini s\u00f6yledi.<\/p>\n
Prof. Dr. Kurt, \u201c\u00d6fke bir duygudur, sald\u0131rganl\u0131k ise bu duygunun kontrol edilmeden a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131km\u0131\u015f bir davran\u0131\u015f formudur\u201d dedi.<\/p>\n
Ara\u015ft\u0131rmalar\u0131n toplumdaki yayg\u0131n kanaatin aksine d\u00fcnyan\u0131n giderek daha \u00f6fkeli hale gelmedi\u011fini ortaya koydu\u011funu belirten Kurt, as\u0131l y\u00fckselen duygular\u0131n kayg\u0131 ve \u00fcz\u00fcnt\u00fc oldu\u011funu ifade etti.<\/p>\n
113 \u00fclkede 1,5 milyondan fazla ki\u015fiyle yap\u0131lan analizlere dikkat \u00e7eken Kurt, son y\u0131llarda duygusal s\u0131k\u0131nt\u0131n\u0131n artt\u0131\u011f\u0131n\u0131 ancak \u00f6fke seviyelerinde anlaml\u0131 bir de\u011fi\u015fim g\u00f6r\u00fclmedi\u011fini s\u00f6yledi. Kurt, \u201cAs\u0131l sorun \u00f6fkenin varl\u0131\u011f\u0131 de\u011fil, nas\u0131l ifade edildi\u011fi\u201d de\u011ferlendirmesinde bulundu.<\/p>\n
Prof. Dr. Murat Kurt, \u00f6fkenin her zaman y\u0131k\u0131c\u0131 bir duygu olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, do\u011fru y\u00f6netildi\u011finde motive edici bir g\u00fc\u00e7 haline gelebildi\u011fini belirtti. \u00d6zellikle zorlay\u0131c\u0131 g\u00f6revler kar\u015f\u0131s\u0131nda \u00f6fkenin bireyi eyleme haz\u0131rlayan bir duygu oldu\u011funu ifade eden Kurt, bunun bazen performans\u0131 da art\u0131rabildi\u011fini s\u00f6yledi.<\/p>\n
Ancak bu noktada kontrol\u00fcn kaybedilmesinin etik s\u0131n\u0131rlar\u0131n a\u015f\u0131lmas\u0131na ya da y\u0131k\u0131c\u0131 davran\u0131\u015flara yol a\u00e7abilece\u011fini vurgulad\u0131.<\/p>\n
Kurt\u2019a g\u00f6re beyinde \u00f6fke an\u0131nda otomatik ve kontrols\u00fcz bir patlama ya\u015fanm\u0131yor. Tehdit veya engel alg\u0131land\u0131\u011f\u0131nda amigdala duygusal tepkiyi harekete ge\u00e7irirken, ayn\u0131 anda ventromedial prefrontal korteks bu tepkiyi denetlemeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor.<\/p>\n
Alkol ve madde kullan\u0131m\u0131n\u0131n bu dengeyi bozdu\u011funu belirten Kurt, bu t\u00fcr maddelerin kontrol mekanizmas\u0131n\u0131 zay\u0131flatarak amigdalan\u0131n tek ba\u015f\u0131na hareket etmesine neden olabilece\u011fini s\u00f6yledi.<\/p>\n
\u00d6fkenin genellikle bir hedefin engellenmesi, beklenen sonucun al\u0131namamas\u0131, haks\u0131zl\u0131\u011fa u\u011frama, tehdit edilme ya da ba\u015fkalar\u0131n\u0131n planlar\u0131 bozmas\u0131 sonucu ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirten Kurt, uykusuzluk, sosyal d\u0131\u015flanma ve stresin de \u00f6nemli tetikleyiciler aras\u0131nda yer ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi.<\/p>\n
\u00d6fkenin olduk\u00e7a \u00f6znel bir duygu oldu\u011funu vurgulayan Kurt, ki\u015finin olaylar\u0131 nas\u0131l alg\u0131lad\u0131\u011f\u0131 ve nas\u0131l yorumlad\u0131\u011f\u0131n\u0131n bu duygu \u00fczerinde do\u011frudan etkili oldu\u011funu ifade etti.<\/p>\n
\u00d6fkenin kendisinin k\u00f6t\u00fc olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, \u00f6nemli olan\u0131n bu duygunun d\u0131\u015fa nas\u0131l yans\u0131t\u0131ld\u0131\u011f\u0131 oldu\u011funu s\u00f6yleyen Kurt, bireyin \u00f6fkesini sa\u011fl\u0131kl\u0131 bi\u00e7imde ifade edememesi halinde bunun sald\u0131rganl\u0131\u011fa d\u00f6n\u00fc\u015febilece\u011fini belirtti.<\/p>\n
Sald\u0131rganl\u0131\u011f\u0131n sadece ba\u015fkas\u0131na ba\u011f\u0131rmak ya da fiziksel zarar vermekle s\u0131n\u0131rl\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, bireyin kendisine y\u00f6nelen zarar verici davran\u0131\u015flar\u0131 da kapsayabildi\u011fini ifade eden Kurt, kronik bi\u00e7imde bast\u0131r\u0131lan \u00f6fkenin psikosomatik hastal\u0131klara ve depresyona da yol a\u00e7abilece\u011fini s\u00f6yledi.<\/p>\n
Prof. Dr. Murat Kurt, \u00f6fke y\u00f6netiminin \u00f6\u011frenilebilir ve geli\u015ftirilebilir bir beceri oldu\u011funu belirterek ilk ad\u0131m\u0131n ki\u015finin kendi \u00f6fkesini fark etmesi oldu\u011funu s\u00f6yledi.<\/p>\n
\u201c\u015eu an \u00f6fkeliyim\u201d diyebilmenin \u00f6nemli oldu\u011funu ifade eden Kurt, daha sonra \u00f6fkeye e\u015flik eden d\u00fc\u015f\u00fcncelerin sorgulanmas\u0131, tetikleyicilerin tan\u0131nmas\u0131 ve d\u00fcrt\u00fcsel tepkinin ertelenmesi gerekti\u011fini anlatt\u0131.<\/p>\n
Birka\u00e7 saniyelik gecikmenin bile \u00f6fkenin sa\u011fl\u0131kl\u0131 y\u00f6netimi a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nemli bir zaman kazand\u0131rabilece\u011fini belirten Kurt, bu s\u00fcrede olas\u0131 sonu\u00e7lar\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmesi ve alternatif davran\u0131\u015flar\u0131n geli\u015ftirilmesinin yararl\u0131 olaca\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi.<\/p>\n
\u00d6fke kontrol\u00fcnde zorlanan bireylerin profesyonel destek almaktan \u00e7ekinmemesi gerekti\u011fini vurgulayan Kurt, psikolojik destekle sald\u0131rganl\u0131\u011fa yol a\u00e7abilecek hatal\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnce kal\u0131plar\u0131n\u0131n ve y\u0131k\u0131c\u0131 davran\u0131\u015flar\u0131n kontrol alt\u0131na al\u0131nabilece\u011fini s\u00f6yledi.<\/p>\n
Prof. Dr. Murat Kurt, \u00f6fkenin g\u00fc\u00e7l\u00fc ama y\u00f6netilmesi zor bir duygu oldu\u011funu belirterek, sa\u011fl\u0131kl\u0131 ifade edilen \u00f6fkenin hem bireyin hem de toplumun geli\u015fimi i\u00e7in itici bir g\u00fc\u00e7 haline gelebilece\u011fini kaydetti.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Ac\u0131badem \u00dcniversitesi Psikoloji B\u00f6l\u00fcm\u00fc \u00d6\u011fretim \u00dcyesi Prof. Dr. Murat Kurt, \u00f6fkenin bast\u0131r\u0131lmas\u0131 gereken de\u011fil, do\u011fru y\u00f6netilmesi gereken temel bir duygu oldu\u011funu s\u00f6yledi. Kurt, ara\u015ft\u0131rmalar\u0131n san\u0131lan\u0131n aksine d\u00fcnyan\u0131n daha \u00f6fkeli de\u011fil, daha \u00e7ok kayg\u0131l\u0131 ve \u00fczg\u00fcn hale geldi\u011fini g\u00f6sterdi\u011fini belirtti.<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":16457,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[18],"tags":[6156,2357],"class_list":["post-16456","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-saglik","tag-ofke","tag-psikoloji"],"yoast_head":"\n