\u00dcsk\u00fcdar \u00dcniversitesi taraf\u0131ndan bu y\u0131l \u201cDemans\u0131n Erken Te\u015fhisine Multidisipliner Yakla\u015f\u0131m\u201d temas\u0131yla d\u00fczenlenen 14. Kognitif N\u00f6robilim ve 4. N\u00f6roteknoloji Kongresi, NP Sa\u011fl\u0131k Yerle\u015fkesi \u0130bn-i Sina Oditoryumu\u2019nda ger\u00e7ekle\u015ftirildi. Kongrede, demans\u0131n erken belirtilerini ortaya koyan yeni bulgular ile erken tan\u0131da rol oynayan g\u00fcncel teknolojiler de\u011ferlendirildi.<\/p>\n
Alan\u0131nda uzman \u00e7ok say\u0131da ismin sunum yapt\u0131\u011f\u0131 kongrede; yapay zeka, kantitatif EEG, elektromanyetik tomografi, radyolojik bulgular, kan ve beyin omurilik s\u0131v\u0131s\u0131 biyobelirte\u00e7leri, genetik g\u00f6stergeler ve n\u00f6romod\u00fclasyon uygulamalar\u0131 gibi ba\u015fl\u0131klar ele al\u0131nd\u0131.<\/p>\n
\u00dcsk\u00fcdar \u00dcniversitesi Kurucu Rekt\u00f6r\u00fc, NP\u0130STANBUL Y\u00f6netim Kurulu Ba\u015fkan\u0131 ve Psikiyatrist Prof. Dr. Nevzat Tarhan, g\u00fcn\u00fcm\u00fczde yapay zeka ve dijital devrimin sa\u011fl\u0131k alan\u0131nda da k\u00f6kl\u00fc bir d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm ba\u015flatt\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtti. N\u00f6ropsikiyatrik hastal\u0131klar\u0131n art\u0131k yaln\u0131zca anatomik bilgilerle de\u011fil, fonksiyonel ba\u011flant\u0131lar, biyobelirte\u00e7ler, epigenetik etkiler ve gen ifadesindeki de\u011fi\u015fimlerle birlikte yeniden tan\u0131mland\u0131\u011f\u0131n\u0131 ifade eden Tarhan, \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki y\u0131llarda psikiyatrik hastal\u0131klar\u0131n tan\u0131mlanma bi\u00e7iminin k\u00f6kten de\u011fi\u015fece\u011fini s\u00f6yledi.<\/p>\n
Prof. Dr. Tarhan, n\u00f6robilimin \u00f6nemine dikkat \u00e7ekerek, \u201cN\u00f6robilimi ka\u00e7\u0131ran, tarihsel olarak geride kalacakt\u0131r. \u0130nsan davran\u0131\u015f\u0131yla ilgilenen biri bu geli\u015fmeleri ka\u00e7\u0131r\u0131rsa, bu h\u0131zl\u0131 d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn d\u0131\u015f\u0131nda kal\u0131r\u201d dedi.<\/p>\n
Tarhan, son y\u0131llarda yeni bir beyin g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleme y\u00f6ntemi olarak elektromanyetik tomografinin \u00f6ne \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirterek, bu y\u00f6ntem sayesinde hastal\u0131klarla beynin fonksiyonel ba\u011flant\u0131lar\u0131 aras\u0131ndaki ili\u015fkinin daha net \u00f6l\u00e7\u00fclebildi\u011fini anlatt\u0131. Tarhan, \u00f6zellikle geli\u015ftirdikleri ve patentini ald\u0131klar\u0131n\u0131 s\u00f6yledi\u011fi \u201cNP modeli\u201d ile beynin elektriksel fonksiyonlar\u0131, elektromanyetik dalgalar ve yapay zekay\u0131 bir araya getirerek \u00e7e\u015fitli hastal\u0131klar\u0131 de\u011ferlendirebildiklerini ifade etti.<\/p>\n
Prof. Dr. Tarhan, \u201c\u00d6rne\u011fin obsesif kompulsif bozuklu\u011fu hastay\u0131 hi\u00e7 g\u00f6rmeden, normal pop\u00fclasyonla kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rarak y\u00fczde 90\u2019a yak\u0131n do\u011frulukla tespit edebilen yaz\u0131l\u0131mlar geli\u015ftirdik. \u015eimdi hastal\u0131klarda y\u00fczde 90 oran\u0131nda tan\u0131y\u0131 do\u011frulama, yapay zeka ile beyin dalgalar\u0131n\u0131n okunmas\u0131yla m\u00fcmk\u00fcn hale geldi\u201d diye konu\u015ftu.<\/p>\n
Tarhan, yapay zekan\u0131n bug\u00fcn pop\u00fcler hale gelmi\u015f olsa da bu alandaki \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 y\u0131llar \u00f6nce ba\u015flatt\u0131klar\u0131n\u0131 belirterek, 2019 y\u0131l\u0131nda \u201cHesaplamal\u0131 Psikiyatri\u201d ba\u015fl\u0131\u011f\u0131yla haz\u0131rlanan bir \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n 2020\u2019de Amerikan Psikiyatri Birli\u011fi Kongresi\u2019nde sunuldu\u011funu ve ilgi g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc s\u00f6yledi. N\u00f6roteknoloji alan\u0131nda g\u00fc\u00e7l\u00fc bir konumda olduklar\u0131n\u0131 ifade eden Tarhan, n\u00f6robilim, genetik, sa\u011fl\u0131k, m\u00fchendislik ve bilgisayar bilimlerini bir araya getiren bir yakla\u015f\u0131m benimsediklerini kaydetti.<\/p>\n
Kongrenin ilk sunumunu ger\u00e7ekle\u015ftiren \u00dcsk\u00fcdar \u00dcniversitesi N\u00f6robilim Anabilim Dal\u0131 Ba\u015fkan\u0131 ve NP\u0130STANBUL Hastanesi N\u00f6roloji Uzman\u0131 Prof. Dr. O\u011fuz Tanr\u0131da\u011f ise demansta erken tan\u0131n\u0131n \u00f6nemine dikkat \u00e7ekti. \u201cDemans\u2019ta erken tan\u0131, geciktirilmi\u015f tan\u0131d\u0131r\u201d diyen Tanr\u0131da\u011f, demans\u0131n kronik zeminde geli\u015fen bir sendrom oldu\u011funu, as\u0131l \u00f6nemli olan\u0131n risk fakt\u00f6rleri ve demans \u00f6ncesi evrelerin tan\u0131nmas\u0131 oldu\u011funu vurgulad\u0131.<\/p>\n
Tanr\u0131da\u011f, demans\u0131n d\u00f6rt temel \u00f6zelli\u011fini; bilincin korunmas\u0131, bili\u015fsel zay\u0131flama, ki\u015filik ve davran\u0131\u015f anormallikleri ile g\u00fcndelik ya\u015fam i\u015flevlerinde bozulma olarak s\u0131ralad\u0131. Akut demans diye bir kavram olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyen Tanr\u0131da\u011f, akut bir tabloyla kar\u015f\u0131la\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda \u00f6ncelikle deliryumun d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmesi gerekti\u011fini ifade etti.<\/p>\n
\u00dcsk\u00fcdar \u00dcniversitesi NP\u0130STANBUL Hastanesi N\u00f6roloji Uzman\u0131 Prof. Dr. Bar\u0131\u015f Metin de \u201cDemans\u0131n Erken Tan\u0131s\u0131nda EEG Biyobelirte\u00e7leri\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 sunumunda, EEG\u2019nin kolay uygulanabilir, ucuz ve risk olu\u015fturmayan bir y\u00f6ntem oldu\u011funu s\u00f6yledi. Son y\u0131llarda hesaplamal\u0131 n\u00f6robilim, sinyal i\u015fleme, yapay zeka ve derin \u00f6\u011frenme alan\u0131ndaki geli\u015fmelerin, EEG biyobelirte\u00e7lerinin demans\u0131n erken tan\u0131s\u0131nda daha fazla kullan\u0131lmas\u0131n\u0131 sa\u011flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtti.<\/p>\n
Prof. Dr. Metin, kantitatif EEG\u2019nin g\u00f6zle fark edilemeyen ince de\u011fi\u015fiklikleri ortaya \u00e7\u0131karabildi\u011fini vurgulayarak, \u00f6zellikle demans ile depresyon ayr\u0131m\u0131 gibi klinik sorunlarda \u00f6nemli katk\u0131 sundu\u011funu anlatt\u0131. Metin, demans\u0131n temel EEG bulgular\u0131 aras\u0131nda yava\u015f dalgalar\u0131n art\u0131\u015f\u0131 ile h\u0131zl\u0131 dalgalar\u0131n azalmas\u0131n\u0131n yer ald\u0131\u011f\u0131n\u0131, bu durumun klinik tablo ortaya \u00e7\u0131kmadan \u00f6nce y\u00fcksek riskli bireylerde de g\u00f6r\u00fclebildi\u011fini kaydetti.<\/p>\n
\u00dcsk\u00fcdar \u00dcniversitesi NP\u0130STANBUL Hastanesi N\u00f6roloji Uzman\u0131 Prof. Dr. Sultan Tarlac\u0131 ise Alzheimer hastal\u0131\u011f\u0131n\u0131n erken tan\u0131s\u0131nda d\u00fc\u015f\u00fck \u00e7\u00f6z\u00fcn\u00fcrl\u00fckl\u00fc beyin elektromanyetik tomografisi olarak bilinen LORETA y\u00f6ntemine ili\u015fkin sunum yapt\u0131. Tarlac\u0131, EEG\u2019nin y\u0131llard\u0131r kullan\u0131lan bir y\u00f6ntem oldu\u011funu ancak geli\u015fen yaz\u0131l\u0131mlar ve sinyal analiz teknikleri sayesinde bug\u00fcn \u00e7ok daha fazla bilgi elde edildi\u011fini s\u00f6yledi.<\/p>\n
1996 y\u0131l\u0131nda geli\u015ftirilen LORETA tekni\u011finin, iki boyutlu EEG sinyalini \u00fc\u00e7 boyutlu beyin yap\u0131s\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrerek sinyalin hangi anatomik b\u00f6lgeden kaynakland\u0131\u011f\u0131n\u0131 tespit etmeyi sa\u011flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlatan Tarlac\u0131, bu sayede beynin derin yap\u0131lar\u0131 ile fonksiyon kay\u0131plar\u0131n\u0131n daha iyi ili\u015fkilendirilebildi\u011fini ifade etti. Tarlac\u0131, \u00f6zellikle prodromal evrenin yakalanmas\u0131n\u0131n erken te\u015fhis a\u00e7\u0131s\u0131ndan kritik oldu\u011funu vurgulad\u0131.<\/p>\n
Kongrede ayr\u0131ca n\u00f6ropsikolojik de\u011ferlendirme testlerinden erken radyolojik bulgulara, genetik ve mitokondriyal g\u00f6stergelerden kan biyobelirte\u00e7lerine, beyin omurilik s\u0131v\u0131s\u0131 biyobelirte\u00e7lerinden n\u00fckleer t\u0131p uygulamalar\u0131na kadar geni\u015f bir yelpazede sunumlar yap\u0131ld\u0131. Hastal\u0131k modifiye edici tedaviler, n\u00f6romod\u00fclasyon uygulamalar\u0131, i\u015flevsel beyin ba\u011flant\u0131sall\u0131\u011f\u0131 ve demans\u0131n erken te\u015fhisinde yapay zeka uygulamalar\u0131 da g\u00fcn boyunca de\u011ferlendirilen ba\u015fl\u0131klar aras\u0131nda yer ald\u0131.<\/p>\n
Kongrede \u00f6ne \u00e7\u0131kan ortak mesaj ise demans ve n\u00f6ropsikiyatrik hastal\u0131klarda erken tan\u0131n\u0131n, yaln\u0131zca klasik klinik g\u00f6zlemlerle de\u011fil; yapay zeka destekli analizler, biyobelirte\u00e7ler ve geli\u015fmi\u015f n\u00f6roteknolojik y\u00f6ntemlerle daha erken ve daha g\u00fc\u00e7l\u00fc \u015fekilde desteklenebilece\u011fi oldu.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
\u00dcsk\u00fcdar \u00dcniversitesi\u2019nde d\u00fczenlenen 14. Kognitif N\u00f6robilim ve 4. N\u00f6roteknoloji Kongresi\u2019nde, demans\u0131n erken te\u015fhisinde yapay zeka, EEG biyobelirte\u00e7leri, n\u00f6rog\u00f6r\u00fcnt\u00fcleme ve genetik g\u00f6stergeler ele al\u0131nd\u0131. Kongrede konu\u015fan Prof. Dr. Nevzat Tarhan, yapay zeka ile beyin dalgalar\u0131n\u0131n okunmas\u0131n\u0131n tan\u0131 s\u00fcre\u00e7lerinde y\u00fczde 90\u2019a yak\u0131n do\u011frulama imkan\u0131 sundu\u011funu s\u00f6yledi.<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":14949,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2535,18],"tags":[5710,2358,676],"class_list":["post-14948","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-3-bolge","category-saglik","tag-demans","tag-nevzattarhan","tag-yapayzeka"],"yoast_head":"\n