T\u00fcrkiye\u2019nin \u0130ngiltere\u2019den 20 adet Eurofighter Typhoon sava\u015f u\u00e7a\u011f\u0131 al\u0131m\u0131na y\u00f6nelik anla\u015fmas\u0131, maliyet boyutu ve i\u00e7eri\u011fiyle savunma g\u00fcndeminin en dikkat \u00e7ekici ba\u015fl\u0131klar\u0131ndan biri oldu. Milli Savunma Bakan\u0131 Ya\u015far G\u00fcler\u2019in verdi\u011fi bilgilere g\u00f6re, u\u00e7aklar, g\u00f6rev ekipmanlar\u0131 ve \u00e7e\u015fitli m\u00fchimmat kalemlerini kapsayan projenin toplam bedeli 5.4 milyar \u0130ngiliz sterlini olarak belirlendi.<\/p>\n
Muhalif bir milletvekilinin \u00f6nergesini yan\u0131tlayan G\u00fcler, konuya ili\u015fkin \u00f6nemli a\u00e7\u0131klamalar yapt\u0131. Bakan G\u00fcler, \u201cMaliyet muadil u\u00e7aklar ve Eurofighter\u2019\u0131 tedarik eden di\u011fer \u00fclkelerle benzer seviyede\u201d dedi.<\/p>\n
Anla\u015fma kapsam\u0131nda \u00f6demelerin tek seferde de\u011fil, b\u00fct\u00e7e imk\u00e2nlar\u0131 do\u011frultusunda y\u0131llara yay\u0131lan taksitler halinde yap\u0131lmas\u0131 planlan\u0131yor. Bu modelin, y\u00fcksek maliyetli savunma projelerinde kamu b\u00fct\u00e7esi \u00fczerindeki y\u00fck\u00fc zamana yaymak amac\u0131yla tercih edildi\u011fi de\u011ferlendiriliyor.<\/p>\n
Paketin yaln\u0131zca u\u00e7ak teslimat\u0131n\u0131 kapsamad\u0131\u011f\u0131, ayn\u0131 zamanda insan kayna\u011f\u0131 ve lojistik destek boyutlar\u0131n\u0131 da i\u00e7erdi\u011fi g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. Buna g\u00f6re 110 T\u00fcrk pilot ve teknisyen \u0130ngiltere\u2019de e\u011fitim alacak. Ayr\u0131ca u\u00e7aklar\u0131n yedek par\u00e7a \u00fcretimi ve teslimat s\u00fcre\u00e7lerinin de \u0130ngiliz \u015firketleri taraf\u0131ndan g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131naca\u011f\u0131 ifade ediliyor.<\/p>\n
Maliyet tart\u0131\u015fmas\u0131: \u201cMuadilleriyle benzer\u201d savunmas\u0131<\/strong><\/p>\n Eurofighter anla\u015fmas\u0131n\u0131n kamuoyunda en \u00e7ok tart\u0131\u015f\u0131lan y\u00f6n\u00fc, toplam maliyetin seviyesi oldu. Bakan Ya\u015far G\u00fcler, proje bedelinin muadil sava\u015f u\u00e7aklar\u0131 ve Eurofighter tedarik eden di\u011fer \u00fclkelerin yapt\u0131\u011f\u0131 al\u0131mlarla benzer seviyede oldu\u011funu savundu. G\u00fcler, \u00f6zellikle toplam maliyetin \u00f6nemli bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn m\u00fchimmat kalemlerinden olu\u015ftu\u011funa dikkat \u00e7ekti.<\/p>\n Anla\u015fman\u0131n i\u00e7inde ne var?<\/strong><\/p>\n Bakanl\u0131\u011f\u0131n verdi\u011fi bilgiler, projenin salt bir platform al\u0131m\u0131ndan ibaret olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steriyor. Al\u0131m paketinin i\u00e7inde \u015fu ba\u015fl\u0131klar yer al\u0131yor:<\/p>\n Bu \u00e7er\u00e7evede 5.4 milyar sterlinlik bedelin yaln\u0131zca u\u00e7ak g\u00f6vdesine de\u011fil, daha geni\u015f bir operasyonel kabiliyet setine kar\u015f\u0131l\u0131k geldi\u011fi anla\u015f\u0131l\u0131yor.<\/p>\n T\u00fcrkiye neden Eurofighter\u2019a y\u00f6neldi?<\/strong><\/p>\n T\u00fcrkiye\u2019nin yeni sava\u015f u\u00e7a\u011f\u0131 aray\u0131\u015f\u0131n\u0131n arkas\u0131nda son y\u0131llarda de\u011fi\u015fen jeopolitik ve askeri dengeler bulunuyor. Rusya\u2019dan S-400 hava savunma sistemi al\u0131nmas\u0131n\u0131n ard\u0131ndan T\u00fcrkiye, ABD \u00f6nc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcndeki F-35 program\u0131ndan \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131. Bunun ard\u0131ndan T\u00fcrk Hava Kuvvetleri\u2019nin gelecekteki ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131layacak alternatif platformlar yeniden masaya yat\u0131r\u0131ld\u0131.<\/p>\n Mevcut F-16 filosunun modernizasyonu s\u00fcrse de, uzun vadede yeni nesil veya ara \u00e7\u00f6z\u00fcm niteli\u011finde sava\u015f u\u00e7aklar\u0131na duyulan ihtiya\u00e7 artt\u0131. Eurofighter Typhoon da bu \u00e7er\u00e7evede, \u00f6zellikle hava \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc ve y\u00fcksek performansl\u0131 \u00f6nleme g\u00f6revleri a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6ne \u00e7\u0131kan bir se\u00e7enek olarak de\u011ferlendirildi.<\/p>\n Bu tercih, T\u00fcrkiye\u2019nin yaln\u0131zca bir u\u00e7ak al\u0131m\u0131 yapmad\u0131\u011f\u0131n\u0131; ayn\u0131 zamanda hava kuvvetlerinin gelecekteki vurucu g\u00fcc\u00fcn\u00fc, cayd\u0131r\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve NATO standartlar\u0131ndaki g\u00f6rev kapasitesini korumaya d\u00f6n\u00fck bir ara ge\u00e7i\u015f modeli kurmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 da g\u00f6steriyor.<\/p>\n Eurofighter\u2019\u0131n \u00f6ne \u00e7\u0131kan \u00f6zellikleri<\/strong><\/p>\n Eurofighter Typhoon, bir\u00e7ok \u00fclkenin hava kuvvetlerinde kullan\u0131lan, \u00e7ok roll\u00fc ama \u00f6zellikle hava-hava muharebe kabiliyetiyle \u00f6ne \u00e7\u0131kan bir sava\u015f u\u00e7a\u011f\u0131 olarak biliniyor. \u00d6ne \u00e7\u0131kan teknik \u00f6zellikler \u015f\u00f6yle:<\/p>\n F-16\u2019dan fark\u0131 ne?<\/strong><\/p>\n Eurofighter\u2019\u0131n \u00f6ne \u00e7\u0131kan y\u00f6nlerinden biri, F-16 ile kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda daha ileri bir s\u0131n\u0131fta de\u011ferlendirilmesi. F-16\u2019lar genel olarak 4\u2019\u00fcnc\u00fc nesil sava\u015f u\u00e7a\u011f\u0131 olarak tan\u0131mlan\u0131rken, Eurofighter 4.5 nesil kategorisinde yer al\u0131yor. Bu fark sadece pazarlama diliyle ilgili de\u011fil; radar, aviyonik, motor g\u00fcc\u00fc, sens\u00f6r f\u00fczyonu ve modern m\u00fchimmat entegrasyonu gibi alanlarda da kendini g\u00f6steriyor.<\/p>\n \u00d6zellikle \u00e7ift motorlu yap\u0131, y\u00fcksek h\u0131z, irtifa performans\u0131 ve geli\u015fmi\u015f radar kabiliyeti, Eurofighter\u2019\u0131 hava \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc g\u00f6revlerinde daha g\u00fc\u00e7l\u00fc bir platform haline getiriyor. Buna kar\u015f\u0131l\u0131k bak\u0131m maliyeti, i\u015fletme gideri ve silah paketine ba\u011fl\u0131 toplam proje bedeli gibi unsurlar da daha y\u00fcksek seviyelere \u00e7\u0131kabiliyor.<\/p>\n Teslimat s\u00fcreci neden \u00f6nemli?<\/strong><\/p>\n Savunma tedarik projelerinde sadece ne al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 de\u011fil, ne zaman teslim al\u0131naca\u011f\u0131 da b\u00fcy\u00fck \u00f6nem ta\u015f\u0131yor. T\u00fcrkiye a\u00e7\u0131s\u0131ndan mesele yaln\u0131zca yeni sava\u015f u\u00e7a\u011f\u0131 edinmek de\u011fil; mevcut filonun ya\u015flanmas\u0131yla olu\u015fabilecek kapasite bo\u015flu\u011funu zaman\u0131nda kapatmak. Bu nedenle Bakanl\u0131k, u\u00e7aklar\u0131n k\u0131sa s\u00fcrede teslim edilmesi i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc vurguluyor.<\/p>\n Teslimat takvimi, e\u011fitim programlar\u0131n\u0131n s\u00fcresi, m\u00fchimmat entegrasyonu ve bak\u0131m altyap\u0131s\u0131n\u0131n haz\u0131r hale gelmesi, bu anla\u015fman\u0131n ger\u00e7ek operasyonel de\u011ferini belirleyecek temel unsurlar aras\u0131nda yer alacak.<\/p>\n G\u00f6r\u00fcnen unsur toplam maliyet olsa da, savunma projelerinde belirleyici olan \u00e7o\u011fu zaman \u201cka\u00e7 u\u00e7ak al\u0131nd\u0131\u011f\u0131\u201d de\u011fil, \u201changi kabiliyet paketinin sat\u0131n al\u0131nd\u0131\u011f\u0131\u201d oluyor. E\u011fer anla\u015fmada kapsaml\u0131 m\u00fchimmat, e\u011fitim, bak\u0131m, lojistik destek ve h\u0131zl\u0131 teslimat unsurlar\u0131 varsa, toplam bedelin y\u00fckselmesi ola\u011fan kabul ediliyor.<\/p>\n Bu nedenle T\u00fcrkiye\u2019nin Eurofighter anla\u015fmas\u0131na ili\u015fkin en kritik soru, yaln\u0131zca 5.4 milyar sterlinin y\u00fcksek olup olmad\u0131\u011f\u0131 de\u011fil; bu rakam kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda nas\u0131l bir g\u00f6rev paketi, m\u00fchimmat stoku, e\u011fitim d\u00fczeyi ve operasyonel haz\u0131rl\u0131k elde edilece\u011fi olacak.<\/p>\n T\u00fcrkiye\u2019nin 20 Eurofighter Typhoon al\u0131m\u0131, yaln\u0131zca bir savunma ihalesi de\u011fil; T\u00fcrk Hava Kuvvetleri\u2019nin \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki d\u00f6nemdeki kapasitesini \u015fekillendirecek stratejik bir ad\u0131m olarak g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor.<\/p>\n <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" T\u00fcrkiye\u2019nin \u0130ngiltere\u2019den tedarik edece\u011fi 20 Eurofighter sava\u015f u\u00e7a\u011f\u0131 i\u00e7in toplam 5.4 milyar \u0130ngiliz sterlini \u00f6denece\u011fi a\u00e7\u0131kland\u0131. Milli Savunma Bakan\u0131 Ya\u015far G\u00fcler, s\u00f6z konusu tutar\u0131n u\u00e7aklar, g\u00f6rev ekipmanlar\u0131 ve \u00e7e\u015fitli m\u00fchimmat kalemlerini kapsad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtirken, \u00f6demelerin b\u00fct\u00e7e imk\u00e2nlar\u0131 do\u011frultusunda y\u0131llara yay\u0131lm\u0131\u015f taksitler halinde ger\u00e7ekle\u015ftirilece\u011fini bildirdi.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":14825,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[17],"tags":[5631,5681,71,5680,1081],"class_list":["post-14822","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-teknoloji","tag-eurofighter","tag-savasucagi","tag-savunmasanayii","tag-turkhavakuvvetleri","tag-yasarguler"],"yoast_head":"\n\n
\n