Karaci\u011fer hastal\u0131klar\u0131, d\u00fcnya genelinde en s\u0131k g\u00f6r\u00fclen sa\u011fl\u0131k sorunlar\u0131 aras\u0131ndaki yerini koruyor. D\u00fcnya Sa\u011fl\u0131k \u00d6rg\u00fct\u00fc verilerine g\u00f6re siroz ve kronik karaci\u011fer hastal\u0131klar\u0131 her y\u0131l yakla\u015f\u0131k 2 milyon ki\u015finin \u00f6l\u00fcm\u00fcne neden olurken, k\u00fcresel \u00f6l\u00fcm sebepleri aras\u0131nda ilk 10\u2019da bulunuyor.<\/p>\n
V\u00fccudun adeta bir kimya laboratuvar\u0131 gibi \u00e7al\u0131\u015fan karaci\u011fer; ya\u015famsal \u00f6neme sahip maddelerin \u00fcretimi, besinlerin enerjiye d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclmesi ve toksinlerin v\u00fccuttan temizlenmesi gibi kritik g\u00f6revler \u00fcstleniyor. Ac\u0131badem \u00dcniversitesi Atakent Hastanesi Gastroenteroloji Uzman\u0131 Prof. Dr. Hakan Y\u0131ld\u0131z, karaci\u011ferin sa\u011fl\u0131kl\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131n ya\u015fam kalitesi a\u00e7\u0131s\u0131ndan belirleyici oldu\u011funu belirterek, baz\u0131 etkenlerin bu organda h\u00fccre \u00f6l\u00fcm\u00fcne neden olabildi\u011fine dikkat \u00e7ekti.<\/p>\n
Prof. Dr. Hakan Y\u0131ld\u0131z, karaci\u011ferde olu\u015fan hasar\u0131n y\u0131llarca belirti vermeden ilerleyebildi\u011fini, bu s\u00fcrecin zaman i\u00e7inde iltihaplanma, fibrozis ve hatta karaci\u011fer nakli gerektirebilen siroza kadar uzanabildi\u011fini s\u00f6yledi. Y\u0131ld\u0131z, karaci\u011fer sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 korumada en \u00f6nemli ad\u0131m\u0131n sa\u011fl\u0131kl\u0131 kiloda kalmak oldu\u011funu vurgulad\u0131.<\/p>\n
Uzmanlara g\u00f6re g\u00fcn\u00fcm\u00fczde en s\u0131k g\u00f6r\u00fclen karaci\u011fer hastal\u0131klar\u0131ndan biri karaci\u011fer ya\u011flanmas\u0131. \u00d6zellikle obeziteye ba\u011fl\u0131 geli\u015fen metabolik disfonksiyonla ili\u015fkili ya\u011fl\u0131 karaci\u011fer hastal\u0131\u011f\u0131, uzun vadede ciddi karaci\u011fer hasar\u0131na neden olabiliyor.<\/p>\n
Prof. Dr. Hakan Y\u0131ld\u0131z, obezite ve sa\u011fl\u0131ks\u0131z beslenme nedeniyle karaci\u011fer ya\u011flanmas\u0131n\u0131n giderek artt\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirterek, obezite hastas\u0131 ki\u015filerin yakla\u015f\u0131k y\u00fczde 80\u2019inde karaci\u011ferde ya\u011f birikimi g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ifade etti. Sa\u011fl\u0131kl\u0131 beslenme, g\u00fcnde 30 dakika hafif tempolu y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f, ideal kiloya ula\u015fma ve mevcut kilonun y\u00fczde 8 ila 10\u2019unun verilmesi, karaci\u011fer ya\u011flanmas\u0131n\u0131n hafiflemesine katk\u0131 sa\u011fl\u0131yor.<\/p>\n
Karaci\u011ferde hasara neden olan \u00f6nemli etkenlerden biri de hepatit B. D\u00fcnya genelinde en s\u0131k g\u00f6r\u00fclen viral hepatit t\u00fcr\u00fc olarak \u00f6ne \u00e7\u0131kan hepatit B, \u00e7o\u011funlukla anneden bebe\u011fe bula\u015f\u0131yor ve kronik karaci\u011fer hastal\u0131\u011f\u0131na yol a\u00e7abiliyor.<\/p>\n
Uzun y\u0131llar s\u00fcren inflamasyonun, karaci\u011fer h\u00fccrelerinin \u00f6l\u00fcm\u00fcyle birlikte siroz ve karaci\u011fer kanseri riskini art\u0131rd\u0131\u011f\u0131 belirtiliyor. Uzmanlar, hepatit B\u2019ye kar\u015f\u0131 en etkili korunma y\u00f6nteminin a\u015f\u0131 oldu\u011funa i\u015faret ediyor.<\/p>\n
Uzmanlar, g\u00fcnl\u00fck hayatta s\u0131k kullan\u0131lan baz\u0131 a\u011fr\u0131 kesiciler ile \u201cbitkisel\u201d oldu\u011fu i\u00e7in zarars\u0131z san\u0131lan \u00fcr\u00fcnlerin de karaci\u011fer i\u00e7in ciddi tehdit olu\u015fturabilece\u011fi konusunda uyar\u0131yor. Bilin\u00e7siz kullan\u0131lan ila\u00e7lar ve bitkisel takviyeler, karaci\u011ferde ani iltihaplanmaya yol a\u00e7arak toksik hepatite neden olabiliyor.<\/p>\n
Bu tablonun halsizlik, sar\u0131l\u0131k ve ilerleyen d\u00f6nemde karaci\u011fer yetmezli\u011fine kadar uzanabilece\u011fi belirtiliyor. Doktor \u00f6nerisi olmadan ila\u00e7 ya da bitkisel \u00fcr\u00fcn kullan\u0131lmamas\u0131 gerekti\u011fi vurgulan\u0131yor.<\/p>\n
Karaci\u011feri tehdit eden bir di\u011fer \u00f6nemli etken de a\u015f\u0131r\u0131 alkol t\u00fcketimi. Alkol, karaci\u011ferde par\u00e7alan\u0131rken ortaya \u00e7\u0131kan toksik ara \u00fcr\u00fcnlerle h\u00fccreleri y\u0131prat\u0131yor. Bu s\u00fcre\u00e7 zamanla ya\u011flanma, iltihaplanma ve siroza kadar ilerleyebilen bir hasar zinciri olu\u015fturuyor.<\/p>\n
Uzmanlar, alkol t\u00fcketiminin g\u00fcvenli s\u0131n\u0131rlar\u0131n alt\u0131nda tutulmas\u0131n\u0131n, karaci\u011fer sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 korumada \u00f6nemli oldu\u011funu belirtiyor.<\/p>\n
Karaci\u011fer hastal\u0131klar\u0131n\u0131n bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc genetik nedenlerle ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor. Genlerdeki bozukluklar nedeniyle karaci\u011fer h\u00fccrelerinde g\u00f6rev yapan enzimler, ta\u015f\u0131y\u0131c\u0131 proteinler ve resept\u00f6rler normal i\u015flevini yerine getiremeyebiliyor. Bu durum safra \u00fcretiminden mineral dengesine kadar bir\u00e7ok alanda bozulmaya yol a\u00e7abiliyor.<\/p>\n
\u00d6te yandan otoimm\u00fcn hepatit ve primer biliyer kolanjit gibi otoimm\u00fcn karaci\u011fer hastal\u0131klar\u0131 da genetik yatk\u0131nl\u0131\u011f\u0131 olan ki\u015filerde enfeksiyonlar, ila\u00e7lar ve inflamasyonun tetiklenmesiyle geli\u015febiliyor. Uzmanlar, erken tan\u0131 konuldu\u011funda hem genetik hem de otoimm\u00fcn k\u00f6kenli karaci\u011fer hastal\u0131klar\u0131n\u0131n kontrol alt\u0131na al\u0131nabildi\u011fini belirtiyor.<\/p>\n
Uzmanlara g\u00f6re karaci\u011fer hastal\u0131klar\u0131 \u00e7o\u011fu zaman sessiz ilerledi\u011fi i\u00e7in d\u00fczenli sa\u011fl\u0131k kontrolleri b\u00fcy\u00fck \u00f6nem ta\u015f\u0131yor. \u00d6zellikle aile \u00f6yk\u00fcs\u00fc bulunan, fazla kilolu olan, hepatit riski ta\u015f\u0131yan ya da uzun s\u00fcre ila\u00e7 kullanan ki\u015filerin kontrollerini ihmal etmemesi gerekiyor.<\/p>\n
Prof. Dr. Hakan Y\u0131ld\u0131z, erken tan\u0131n\u0131n hem hastal\u0131\u011f\u0131n ilerlemesini durdurmak hem de ciddi komplikasyonlar\u0131 \u00f6nlemek a\u00e7\u0131s\u0131ndan kritik oldu\u011funa dikkat \u00e7ekti.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
D\u00fcnya genelinde \u00f6l\u00fcm nedenleri aras\u0131nda ilk 10\u2019da yer alan karaci\u011fer hastal\u0131klar\u0131, \u00e7o\u011fu zaman uzun y\u0131llar belirti vermeden ilerliyor. Uzmanlar, obezite, hepatit B, a\u015f\u0131r\u0131 alkol t\u00fcketimi, bilin\u00e7siz ila\u00e7 ve bitkisel \u00fcr\u00fcn kullan\u0131m\u0131, genetik etkenler ile otoimm\u00fcn hastal\u0131klar\u0131n karaci\u011ferde sessiz ama a\u011f\u0131r hasara yol a\u00e7abilece\u011fi uyar\u0131s\u0131nda bulunuyor.<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":14182,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2535,18],"tags":[5493,2847],"class_list":["post-14180","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-3-bolge","category-saglik","tag-karaciger","tag-obezite"],"yoast_head":"\n