{"id":13446,"date":"2026-03-19T00:48:53","date_gmt":"2026-03-18T21:48:53","guid":{"rendered":"https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/?p=13446"},"modified":"2026-03-19T00:59:22","modified_gmt":"2026-03-18T21:59:22","slug":"arefe-gununde-sila-i-rahim-ve-ahiret-hazirligi-cagrisi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/2026\/03\/19\/arefe-gununde-sila-i-rahim-ve-ahiret-hazirligi-cagrisi\/","title":{"rendered":"Arefe g\u00fcn\u00fcnde s\u0131la-i rahim ve ahiret haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131 \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131"},"content":{"rendered":"<p>\u0130slam, insan\u0131n hem Rabbiyle hem ailesiyle hem de toplumla olan ba\u011flar\u0131n\u0131 koruyup g\u00fc\u00e7lendiren bir rahmet dinidir. Kur\u2019an-\u0131 Kerim ve hadis-i \u015feriflerde akrabal\u0131k hukukunun g\u00f6zetilmesi, s\u0131la-i rahimin s\u00fcrd\u00fcr\u00fclmesi, \u00f6l\u00fcm ger\u00e7e\u011finin unutmadan ahiret haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131 i\u00e7inde ya\u015fanmas\u0131 ve kabir ziyaretlerinden ibret al\u0131nmas\u0131 m\u00fcmin i\u00e7in \u00f6nemli bir kulluk \u015fuuru olarak yer al\u0131r. Bu metinde, akrabay\u0131 g\u00f6zetmenin dinimizdeki yeri ile ahiret haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131 ve kabir ziyaretlerinin manevi anlam\u0131, ayetler, hadisler ve \u0130slam b\u00fcy\u00fcklerinin de\u011ferlendirmeleri \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda ele al\u0131nmaktad\u0131r.<\/p>\n<p><strong>Ayet:<\/strong><br \/>\n<strong>Rahman ve Rahim olan Allah\u2019\u0131n ad\u0131yla;<\/strong><\/p>\n<p>\u201cEy insanlar! Sizi bir tek nefisten yaratan, ondan e\u015fini var eden ve bu ikisinden bir\u00e7ok erkekler ve kad\u0131nlar \u00fcretip yayan Rabbinize kar\u015f\u0131 gelmekten sak\u0131n\u0131n. \u0130smini vesile ederek birbirinizden dilekte bulundu\u011funuz Allah\u2019a sayg\u0131s\u0131zl\u0131ktan ve akrabal\u0131k ba\u011flar\u0131n\u0131 koparmaktan sak\u0131n\u0131n. \u00c7\u00fcnk\u00fc Allah sizin \u00fczerinizde tam bir g\u00f6zeticidir.\u201d<\/p>\n<p>Allah (C.C.) ne g\u00fczel s\u00f6yledi.<br \/>\n<strong>(Nis\u00e2 Suresi, 1. ayet)<\/strong><\/p>\n<p><strong>Hadis:<\/strong><br \/>\nAllah\u2019\u0131n Resul\u00fc Hz. Muhammed (S.A.V.) \u015f\u00f6yle buyurdu:<\/p>\n<p>\u201cYaln\u0131z iki ki\u015fiye g\u0131pta edilir: Biri, Allah\u2019\u0131n mal verip hak yolunda harcamaya muvaffak k\u0131ld\u0131\u011f\u0131 kimse; di\u011feri de Allah\u2019\u0131n kendisine ilim verip onunla amel eden ve bunlar\u0131 ba\u015fkas\u0131na \u00f6\u011freten, yani ilmini infak eden kimsedir.\u201d<\/p>\n<p>Allah\u2019\u0131n Resul\u00fc Hz. Muhammed (S.A.V.) ne g\u00fczel s\u00f6yledi.<br \/>\n<strong>(Buh\u00e2r\u00ee, \u0130lim, 15)<\/strong><\/p>\n<p><strong>Dua:<\/strong><br \/>\nEy Allah\u2019\u0131m! Sapmaktan veya sapt\u0131r\u0131lmaktan, hata etmekten veya hata ettirilmekten, zulmetmekten veya zulme u\u011framaktan, cahillik etmekten veya bana cahillik edilmesinden, hakk\u0131m olmayan bir \u015feyi istemekten, elimde olmayan bir \u015feyin benden istenilmesinden sana s\u0131\u011f\u0131n\u0131r\u0131m.<\/p>\n<p>\u00c2min.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone wp-image-13450\" src=\"https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/1-23.jpg\" alt=\"\" width=\"881\" height=\"481\" srcset=\"https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/1-23.jpg 1024w, https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/1-23-540x295.jpg 540w\" sizes=\"auto, (max-width: 881px) 100vw, 881px\" \/><\/p>\n<p><strong>Akrabay\u0131 g\u00f6zetmek<\/strong><\/p>\n<p><strong>Dr. Durak Pusmaz<\/strong><br \/>\n<strong>Haseki E\u011fitim Merkezi M\u00fcd\u00fcr\u00fc<\/strong><\/p>\n<p>Mistah (R.A.), sahabe-i kiram\u0131n b\u00fcy\u00fcklerindendi. Hz. Peygamber\u2019in insanlar\u0131 \u0130slam\u2019a davetinin ilk g\u00fcnlerinde M\u00fcsl\u00fcman olmu\u015ftu. M\u00fcsl\u00fcmanlarla beraber Medine\u2019ye g\u00f6\u00e7 ederek muhacirlik \u015ferefine ermi\u015fti. Hz. Peygamber (S.A.S.) ile beraber Bedir ve di\u011fer gazvelere i\u015ftirak ederek b\u00fcy\u00fck yararl\u0131l\u0131klar g\u00f6stermi\u015fti. Hz. Eb\u00fb Bekir\u2019in teyzesinin o\u011flu idi. Son derece fakirdi. Hz. Eb\u00fb Bekir (R.A.) onu evinde b\u00fcy\u00fctm\u00fc\u015f, kendisine yard\u0131m etmi\u015fti. \u0130fk hadisesine her nas\u0131lsa onun da ismi kar\u0131\u015fm\u0131\u015ft\u0131. Mistah\u2019\u0131n annesi, o\u011flunun b\u00f6yle bir i\u015fe isminin kar\u0131\u015fm\u0131\u015f olmas\u0131na \u00e7ok \u00fcz\u00fclm\u00fc\u015f, ona beddua bile etmi\u015fti. Hz. Eb\u00fb Bekir de bundan \u00e7ok m\u00fcteessir olmu\u015f, art\u0131k Mistah\u2019a yard\u0131m etmeyece\u011fine dair yemin etmi\u015fti. Bunun \u00fczerine N\u00fbr Suresi\u2019nin 22. ayeti inmi\u015ftir. Meali \u015f\u00f6yledir:<\/p>\n<p>\u201cSizden fazilet ve servet sahibi kimseler, yak\u0131nl\u0131\u011f\u0131 bulunanlara, yoksullara ve Allah yolunda g\u00f6\u00e7 edenlere bir \u015fey vermemeye yemin etmesinler; affetsinler, ho\u015fg\u00f6rs\u00fcnler. Allah\u2019\u0131n sizi ba\u011f\u0131\u015flamas\u0131n\u0131 sevmez misiniz? Allah ba\u011f\u0131\u015flayand\u0131r, esirgeyendir.\u201d<\/p>\n<p>Bu olayda ve bu olay \u00fczerine inen ayet-i kerimede dikkatimizi \u00e7eken baz\u0131 noktalara temas etmek istiyoruz.<\/p>\n<p><strong>1- Hz. Eb\u00fb Bekir\u2019in fazileti<\/strong><\/p>\n<p>\u0130smi zikredilmemekle beraber ayet-i kerimede ge\u00e7en \u201csizden fazilet ve servet sahibi kimseler&#8230;\u201d ifadesinde Hz. Eb\u00fb Bekir\u2019in faziletine i\u015faret vard\u0131r.<\/p>\n<p><strong>2- Akrabal\u0131k ba\u011flar\u0131n\u0131n g\u00f6zetilmesi<\/strong><\/p>\n<p>Y\u00fcce dinimiz \u0130slamiyet, akrabal\u0131k ba\u011flar\u0131n\u0131n g\u00f6zetilmesine b\u00fcy\u00fck \u00f6nem vermi\u015ftir. Gerek Kur\u2019an-\u0131 Kerim\u2019de gerekse hadis-i \u015feriflerde bu konuda dikkatimizi \u00e7eken h\u00fck\u00fcmler vard\u0131r. Yukar\u0131daki ayet-i kerimede, faziletli ve hali vakti yerinde olan kimselerin yak\u0131nlar\u0131na, yoksullara ve Allah yoluna hicret edenlere yard\u0131m etmemeye yemin etmemeleri; yard\u0131m etti\u011fi yak\u0131nlar\u0131n\u0131n kusurlar\u0131 olsa bile affedici ve ho\u015fg\u00f6r\u00fcl\u00fc olmalar\u0131 emredilmektedir.<\/p>\n<p>Bu ayet-i kerime indikten sonra Hz. Eb\u00fb Bekir, \u201cEvet Rabbimiz, vallahi biz senin bizi ba\u011f\u0131\u015flaman\u0131 dileriz.\u201d deyip evinde b\u00fcy\u00fctm\u00fc\u015f oldu\u011fu teyzesinin o\u011flu Mistah\u2019a yard\u0131m yapmaya devam etmi\u015ftir. Yeminini bozdu\u011fu i\u00e7in de keffaret vermi\u015ftir.<\/p>\n<p>Akrabal\u0131k ba\u011flar\u0131n\u0131n g\u00f6zetilmesine <strong>s\u0131la-i rahim<\/strong> diyoruz. Bunun z\u0131tt\u0131 <strong>kat-\u0131 rahim<\/strong>dir ki, akrabal\u0131k ba\u011flar\u0131n\u0131 kesmek demektir. Kur\u2019an-\u0131 Kerim\u2019de s\u0131la-i rahimde bulunanlar \u00f6v\u00fclm\u00fc\u015f(1), bunu terk edenler ise yerilmi\u015ftir.(2) Dinimiz, insan\u0131n akrabalar\u0131 ile alaka ve m\u00fcnasebetini kesmesini yasaklam\u0131\u015ft\u0131r. Bu konuda Y\u00fcce Rabbimiz:<\/p>\n<p>\u201cAd\u0131na birbirinizden dilekte bulundu\u011funuz Allah\u2019tan ve akrabal\u0131k ba\u011flar\u0131n\u0131 koparmaktan sak\u0131n\u0131n\u0131z.\u201d(3)<\/p>\n<p>buyurmu\u015ftur. Burada Y\u00fcce Rabbimiz, kendisine itaati ve akrabal\u0131k haklar\u0131n\u0131n g\u00f6zetilmesini emrediyor. \u0130nsanlar birbirlerinden bir \u015fey isterken veya dilekte bulunurken, \u201cAllah hakk\u0131 i\u00e7in rica ediyorum\u201d, \u201cakrabal\u0131k hakk\u0131 i\u00e7in rica ediyorum\u201d derler. Ayet-i kerimede ge\u00e7en \u201cAllah\u2019tan korkun\u201d ifadesi, aile ve akraba haklar\u0131n\u0131n ve ili\u015fkilerinin bozulmas\u0131ndan son derece sak\u0131n\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fini belirtir.(4)<\/p>\n<p>Peygamber Efendimiz (S.A.S.) de:<\/p>\n<p>\u201cAkrabas\u0131 ile ilgiyi kesen cennete giremez.\u201d(5)<\/p>\n<p>buyurmu\u015ftur.<\/p>\n<p>S\u0131la-i rahim kapsam\u0131 i\u00e7erisine \u015fu \u00fc\u00e7 husus girer:<\/p>\n<ol>\n<li><strong>a) Akrabay\u0131 ziyaret etmek<\/strong><\/li>\n<\/ol>\n<p>Bir adam Peygamber Efendimiz (S.A.S.)\u2019e geldi:<\/p>\n<p>\u201c\u2013Y\u00e2 Res\u00fblellah! Bana, beni cennete yakla\u015ft\u0131racak ve cehennemden uzakla\u015ft\u0131racak bir amel s\u00f6yle.\u201d dedi.<\/p>\n<p>Res\u00fblullah (S.A.S.):<\/p>\n<p>\u201c\u2013Allah\u2019a kulluk eder, O\u2019na hi\u00e7bir \u015feyi ortak ko\u015fmazs\u0131n, namaz\u0131 k\u0131lars\u0131n, zek\u00e2t\u0131 verirsin ve akraban\u0131 ziyaret edersin.\u201d buyurdu.<\/p>\n<p>Adam gitmek \u00fczere arkas\u0131n\u0131 d\u00f6n\u00fcnce Res\u00fblullah (S.A.S.):<\/p>\n<p>\u201c\u2013E\u011fer kendisine emredileni yaparsa cennete girer.\u201d buyurdu.(6)<\/p>\n<ol>\n<li><strong>b) Akrabaya yard\u0131m etmek<\/strong><\/li>\n<\/ol>\n<p>Dinimize g\u00f6re M\u00fcsl\u00fcman\u0131n yak\u0131nlar\u0131na kar\u015f\u0131 bir g\u00f6revi de, muhta\u00e7 iseler onlara yard\u0131mda bulunmas\u0131d\u0131r. Hatiplerimizin her cuma g\u00fcn\u00fc hutbenin sonunda minberden inerken okuduklar\u0131 ayet-i kerimede:<\/p>\n<p>\u201c\u015e\u00fcphesiz ki Allah adaletli davranmay\u0131, iyilikte bulunmay\u0131 ve akrabaya yard\u0131m etmeyi emreder.\u201d(7)<\/p>\n<p>buyurulur.<\/p>\n<p>Ba\u015fka bir ayet-i kerimede:<\/p>\n<p>\u201cAkrabaya, yoksula ve yolcuya hakk\u0131n\u0131 ver.\u201d(8)<\/p>\n<p>buyurularak akrabalar\u0131m\u0131z\u0131n \u00fczerimizde haklar\u0131n\u0131n oldu\u011fu a\u00e7\u0131k\u00e7a belirtilmektedir.<\/p>\n<p>Peygamber Efendimiz (S.A.S.) bu konuda \u015f\u00f6yle buyurur:<\/p>\n<p>\u201cAllah\u2019a ve ahiret g\u00fcn\u00fcne inanan, akrabas\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcp g\u00f6zetsin.\u201d(9)<\/p>\n<p>Zek\u00e2t, sadaka ve di\u011fer yard\u0131mlarda ilk \u00f6nce akrabam\u0131z\u0131 g\u00f6zetmemiz emredilmi\u015ftir. Rivayet edildi\u011fine g\u00f6re bir adam Peygamber Efendimiz (S.A.S.)\u2019e sadakalar\u0131n hangisinin daha faziletli oldu\u011funu sormu\u015f, Res\u00fblullah (S.A.S.):<\/p>\n<p>\u201cKindar da olsa akrabaya verilendir.\u201d(10)<\/p>\n<p>buyurmu\u015ftur.<\/p>\n<p>Bir hadis-i \u015ferifte de:<\/p>\n<p>\u201cYoksula yap\u0131lan yard\u0131m\u0131n sevab\u0131 birdir. Akrabaya yap\u0131lan\u0131nki ise ikidir. Biri yard\u0131m sevab\u0131, di\u011feri de akrabay\u0131 g\u00f6r\u00fcp g\u00f6zetme sevab\u0131d\u0131r.\u201d(11)<\/p>\n<p>Sahabe-i kiram\u0131n en \u00e7ok hadis rivayet edenlerinden biri olan Enes b. M\u00e2lik (R.A.)\u2019dan \u015f\u00f6yle rivayet edilmi\u015ftir:<\/p>\n<p>\u201cSevdi\u011finiz \u015feylerden Allah yolunda harcamad\u0131k\u00e7a iyili\u011fe eri\u015femezsiniz.\u201d(12)<\/p>\n<p>mealindeki ayet inince Eb\u00fb Talha:<\/p>\n<p>\u201c\u2013Y\u00e2 Ras\u00fblellah! \u00d6yle anl\u0131yorum ki Rabbimiz bizden mallar\u0131m\u0131z\u0131n bir k\u0131sm\u0131n\u0131 kendi r\u0131zas\u0131 i\u00e7in vermemizi istiyor. Ben sizi \u015fahit tutuyorum ki Ber\u00eeha ad\u0131ndaki bah\u00e7emi Allah i\u00e7in verdim.\u201d dedi.<\/p>\n<p>Res\u00fblullah (S.A.S.) ona:<\/p>\n<p>\u201c\u2013O yeri akrabana ver.\u201d buyurdu.<\/p>\n<p>Bunun \u00fczerine Eb\u00fb Talha onu Hassan b. S\u00e2bit ile Ubey b. Ka\u2018b aras\u0131nda taksim etti.(13)<\/p>\n<p>F\u0131k\u0131h kitaplar\u0131m\u0131zda belirtildi\u011fine g\u00f6re zek\u00e2t, mal\u0131n bulundu\u011fu beldedeki fakirlere verilir. Ba\u015fka bir beldeye nakledilmesi mekruhtur. Ancak zek\u00e2t verenin ba\u015fka beldede yak\u0131nlar\u0131 veya beldesi halk\u0131ndan daha fakirleri varsa mekruh de\u011fildir. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu durumda hem farz olan zek\u00e2t \u00fczerinden d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f, hem de s\u0131la-i rahim yani akrabas\u0131n\u0131 g\u00f6zetme sevab\u0131 al\u0131nm\u0131\u015f olur.(14) Hatta akrabas\u0131 muhta\u00e7 iken, onlar\u0131n ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 giderinceye kadar insan\u0131n ba\u015fkalar\u0131na verdi\u011fi sadakan\u0131n kabul edilmeyece\u011fi s\u00f6ylenmi\u015ftir.(15)<\/p>\n<p>Bir de f\u0131k\u0131h kitaplar\u0131m\u0131zdan hibe ile ilgili \u015fu h\u00fckm\u00fc nakledelim: \u0130nsan\u0131n bir yabanc\u0131ya yapm\u0131\u015f oldu\u011fu hibeden d\u00f6nmesi, kerahatle caizdir. \u015eayet hibede bulundu\u011fu kimse yak\u0131n\u0131 ise d\u00f6nemez.(16)<\/p>\n<ol>\n<li><strong>c) \u0130r\u015fad g\u00f6revi<\/strong><\/li>\n<\/ol>\n<p>M\u00fcsl\u00fcman\u0131n yak\u0131nlar\u0131na kar\u015f\u0131 bir g\u00f6revi de gerekti\u011finde onlar\u0131 ir\u015fad etmesi ve kendilerine do\u011fru yolu g\u00f6stermesidir. Peygamber Efendimiz (S.A.S.) ir\u015fad ve tebli\u011f g\u00f6revine ilk \u00f6nce yak\u0131nlar\u0131ndan ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r.(17)<\/p>\n<p><strong>S\u0131la-i rahimin faydalar\u0131<\/strong><\/p>\n<p>Yeri gelmi\u015fken burada s\u0131la-i rahimin faydalar\u0131na temas etmek istiyoruz. Hadis-i \u015feriflerden \u00f6\u011frendi\u011fimize g\u00f6re s\u0131la-i rahimin birtak\u0131m d\u00fcnyev\u00ee ve uhrev\u00ee faydalar\u0131 vard\u0131r. Bunlardan bir k\u0131sm\u0131 \u015f\u00f6yledir:<\/p>\n<ol>\n<li><strong>a) S\u0131la-i rahim r\u0131zk\u0131n bolla\u015fmas\u0131na ve uzun \u00f6m\u00fcrl\u00fc olmaya vesile olur<\/strong><\/li>\n<\/ol>\n<p>Nitekim Peygamber Efendimiz (S.A.S.):<\/p>\n<p>\u201cR\u0131zk\u0131n\u0131n bol olmas\u0131n\u0131 ve ecelinin gecikmesini isteyen kimse, akrabas\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcp g\u00f6zetsin.\u201d(18)<\/p>\n<p>buyurmu\u015ftur.<\/p>\n<ol>\n<li><strong>b) Sevab\u0131 \u00e7abuk al\u0131n\u0131r<\/strong><\/li>\n<\/ol>\n<p>Hadis-i \u015ferifte:<\/p>\n<p>\u201cSevab\u0131 en \u00e7abuk al\u0131nacak hay\u0131rlar, iyilik ve s\u0131la-i rahimdir. Cezas\u0131 en \u00e7abuk k\u00f6t\u00fcl\u00fckler de zul\u00fcm ve akraba ile ilgiyi kesmektir.\u201d(19)<\/p>\n<p>buyrulmu\u015ftur.<\/p>\n<ol>\n<li><strong>c) \u00dclkeleri mamur eder<\/strong><\/li>\n<\/ol>\n<p>Peygamber Efendimiz (S.A.S.):<\/p>\n<p>\u201cS\u0131la-i rahim, g\u00fczel ahlak ve iyi kom\u015fuluk \u00fclkeleri mamur h\u00e2le getirir, \u00f6m\u00fcrleri art\u0131r\u0131r.\u201d(20)<\/p>\n<p>buyurmu\u015ftur.<\/p>\n<p>M\u00fcsl\u00fcman bir kimsenin yak\u0131nlar\u0131 kendisiyle m\u00fcnasebetlerini kesseler de onun onlar\u0131 g\u00f6r\u00fcp g\u00f6zetmesi gerekir. Hadis-i \u015ferifte:<\/p>\n<p>\u201cAkrabay\u0131 ziyaret eden, kendisine gelenlere giden de\u011fildir; as\u0131l ziyaret eden, kendisine gelmeyen akrabas\u0131na gidendir.\u201d(21)<\/p>\n<p>buyurulmu\u015ftur.<\/p>\n<p>Bir adam:<\/p>\n<p>\u201c\u2013Y\u00e2 Res\u00fblellah! Benim akrabam var, ben onlara gidiyorum, onlar bana gelmiyorlar. Ben onlara iyilik ediyorum, onlar bana k\u00f6t\u00fcl\u00fck ediyorlar. Ben onlara halim davran\u0131yorum, onlar bana cahilce davran\u0131yorlar.\u201d dedi.<\/p>\n<p>Bunun \u00fczerine Peygamber Efendimiz (S.A.S.) \u015f\u00f6yle buyurdu:<\/p>\n<p>\u201c\u2013E\u011fer sen dedi\u011fin gibi isen, onlara s\u0131cak k\u00fcl yediriyorsun demektir. Sen b\u00f6yle yapt\u0131\u011f\u0131n s\u00fcrece daima onlara kar\u015f\u0131 Allah\u2019tan bir yard\u0131mc\u0131 seninle beraber olacakt\u0131r.\u201d(22)<\/p>\n<p>(1) Bkz. Ra\u2018d Suresi: 13\/21<br \/>\n(2) Bkz. Muhammed Suresi: 47\/22-23<br \/>\n(3) Nis\u00e2 Suresi: 4\/1<br \/>\n(4) Yaz\u0131r, Hak Dini Kur\u2019an Dili, II, 502<br \/>\n(5) Buh\u00e2r\u00ee, Edeb 11; M\u00fcslim, Birr 18, 19<br \/>\n(6) Buh\u00e2r\u00ee, Zek\u00e2t 1, Edeb 1; M\u00fcslim, \u0130man 12, 14; Nes\u00e2\u00ee, Sal\u00e2t 10; M\u00fcsned, V, 417-418<br \/>\n(7) Nahl Suresi: 16\/90<br \/>\n(8) R\u00fbm Suresi: 30\/38<br \/>\n(9) Riy\u00e2z\u00fc\u2019s-S\u00e2lih\u00een ve Tercemesi (D\u0130B Yay.), I, 348<br \/>\n(10) M\u00fcsned; el-Fethu\u2019r-Rabb\u00e2n\u00ee, XIX, 53<br \/>\n(11) M\u00fcsned; el-Fethu\u2019r-Rabb\u00e2n\u00ee, XIX, 53<br \/>\n(12) \u00c2l-i \u0130mr\u00e2n Suresi: 3\/92<br \/>\n(13) M\u00fcslim, Zek\u00e2t 43 (III, 191); Eb\u00fb D\u00e2v\u00fbd, Zek\u00e2t 45 (II, 131-132); M\u00fcsned, III, 285; Nes\u00e2\u00ee, Vak\u0131f 2 (VI, 193)<br \/>\n(14) el-\u0130htiy\u00e2r, I, 122<br \/>\n(15) el-L\u00fcb\u00e2b, I, 157<br \/>\n(16) el-\u0130htiy\u00e2r, III, 51-52<br \/>\n(17) Daha geni\u015f bilgi i\u00e7in bkz. D. Pusmaz, \u201cYak\u0131nlar\u0131m\u0131za Kar\u015f\u0131 \u0130r\u015fad G\u00f6revimiz\u201d, Diyanet Dergisi, Say\u0131 37, s. 18<br \/>\n(18) Buh\u00e2r\u00ee, Edeb 12<br \/>\n(19) \u0130bn M\u00e2ce, Z\u00fchd 23<br \/>\n(20) M\u00fcsned; el-Fethu\u2019r-Rabb\u00e2n\u00ee, XIX, 54<br \/>\n(21) Buh\u00e2r\u00ee, Edeb 15; Eb\u00fb D\u00e2v\u00fbd, Zek\u00e2t 45; Tirmiz\u00ee, Birr 10<br \/>\n(22) M\u00fcslim, Birr 22<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone wp-image-13451\" src=\"https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/3-15.jpg\" alt=\"\" width=\"857\" height=\"483\" srcset=\"https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/3-15.jpg 1200w, https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/3-15-400x225.jpg 400w, https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/3-15-540x304.jpg 540w\" sizes=\"auto, (max-width: 857px) 100vw, 857px\" \/><\/p>\n<p><strong>\u00c2hiret haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131 ve kabir ziyaretleri<\/strong><\/p>\n<p>\u0130nsanlar ve cinler i\u00e7in bir imtihan mek\u00e2n\u0131 olarak yarat\u0131lan bu d\u00fcnya, il\u00e2h\u00ee hikmet ve kudret nak\u0131\u015flar\u0131n\u0131n ibret dolu bir sergisidir. Son insanla bu serginin h\u00fckm\u00fc de nih\u00e2yete erecektir. Yani k\u00e2inat, her \u015feyiyle f\u00e2n\u00eedir. Var edilen her varl\u0131k yoklu\u011fa, d\u00fcnyaya gelen her canl\u0131 da \u00f6l\u00fcme mahk\u00fbmdur. En isyank\u00e2r ve ink\u00e2rc\u0131 insanlar bile, g\u00fcn\u00fcn birinde Cen\u00e2b-\u0131 Hakk\u2019\u0131n bu um\u00fbm\u00ee ferm\u00e2n\u0131na ister istemez boyun e\u011fmek zorundad\u0131r.<\/p>\n<p>Fakat ezel\u00ee ve ebed\u00ee olan Allah\u2019\u0131n bizzat yarat\u0131p m\u00fcstesn\u00e2 kabiliyetler ihsan etti\u011fi insan, asla f\u00e2n\u00eeli\u011fi istemez; daima \u00f6l\u00fcmden ka\u00e7\u0131p sonsuzlu\u011fu arar. Bu aray\u0131\u015f, onun yarat\u0131l\u0131\u015f\u0131n\u0131n derinliklerine nak\u015folmu\u015f en k\u00f6kl\u00fc hususiyetlerden biridir. Bundan dolay\u0131d\u0131r ki d\u00fcnya hayat\u0131 boyunca f\u00e2n\u00eelik kafesine hapsolmu\u015f bulunan insan\u0131n, kendi i\u00e7inde \u00e7\u00f6zmeyi arzulad\u0131\u011f\u0131 en m\u00fchim mesele \u201c\u00f6l\u00fcm muamm\u00e2s\u0131\u201d olagelmi\u015ftir.<\/p>\n<p>\u0130nsan; hakka ve hakikate r\u00e2m olacak bir k\u0131vamda yarat\u0131ld\u0131\u011f\u0131ndan, \u00f6z\u00fc itibar\u0131yla me\u00e7hule r\u0131za g\u00f6stermez. Daima m\u00e2l\u00fbma ko\u015far; me\u00e7huller ve belirsizlikler, onu der\u00fbn\u00ee bir \u0131zt\u0131raba d\u00fb\u00e7\u00e2r eder.<\/p>\n<p>Bu sebeple \u00e2k\u0131bet belirsizli\u011fi, \u00f6l\u00fcmden sonraki hayata dair me\u00e7huller \u00f6teden beri insanl\u0131\u011f\u0131n zihnini ve g\u00f6nl\u00fcn\u00fc \u00e7ok\u00e7a me\u015fgul etmi\u015ftir. Zihinlerde zehirli bir y\u0131lan gibi \u00e7\u00f6reklenen ve ne zaman k\u0131m\u0131ldasa insan\u0131 i\u00e7ten i\u00e7e tedirgin k\u0131lan bu me\u00e7h\u00fbliyetin \u00fcst\u00fc t\u00fcrl\u00fc telakkilerle \u00f6rt\u00fclmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Bununla beraber herkesi \u015fiddetli ve ate\u015fli bir girdap h\u00e2linde saran \u00f6l\u00fcm, istisnas\u0131z ba\u015flara \u00e7\u00f6kecek en \u00e7etin bir istikbal musibetidir. H\u00e2l b\u00f6yle olunca, onu m\u00e2l\u00fbma ba\u011flamak da be\u015fer\u00ee ihtiya\u00e7lar\u0131n ilk s\u0131ralar\u0131nda gelir.<\/p>\n<p>Duygular, d\u00fc\u015f\u00fcnceler ve gayretler \u00f6l\u00fcm muamm\u00e2s\u0131 \u00fczerinde derinle\u015fmedik\u00e7e, toprak alt\u0131ndaki o istikbal diyar\u0131n\u0131n s\u0131rr\u0131na erilemez. Korku ve \u00fcrperti ile \u00f6l\u00fcmden ka\u00e7mak beyhude yorulmak; onu g\u00f6rmezden gelip unutmaya \u00e7al\u0131\u015fmaksa en b\u00fcy\u00fck hamakattir. Ayet-i kerimede buyrulur:<\/p>\n<p>\u201c\u00d6l\u00fcm sarho\u015flu\u011fu ger\u00e7ekten gelir de: \u0130\u015fte, senin \u00f6teden beri ka\u00e7t\u0131\u011f\u0131n \u015fey budur, denir.\u201d<br \/>\n<strong>(K\u0101f, 19)<\/strong><\/p>\n<p>Yani \u00f6l\u00fcmden ka\u00e7acak bir s\u0131\u011f\u0131nak olmad\u0131\u011f\u0131 gibi, ondan ka\u00e7anlar\u0131n kurtuldu\u011funa dair bir haber de duyulmam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>\u00d6l\u00fcm vak\u0131as\u0131, inanan veya inanmayan b\u00fct\u00fcn insanl\u0131\u011f\u0131n m\u00fc\u015fterek kayg\u0131s\u0131d\u0131r. \u0130nsanlar \u00f6l\u00fcme y\u00fckledikleri m\u00e2na itibar\u0131yla birbirlerinden ayr\u0131lsalar da; \u201cAcaba \u00f6ld\u00fckten sonraki h\u00e2lim nas\u0131l olacak?\u201d gibi suallerle kalplerde d\u00fc\u011f\u00fcmlenen istikbal endi\u015fesi, b\u00fct\u00fcn insanl\u0131\u011f\u0131n ortak meselesidir.<\/p>\n<p>\u00c7\u00fcnk\u00fc hayat, be\u015fikle tabut aras\u0131ndaki k\u0131sac\u0131k mesafeye s\u0131\u011fmayacak kadar ulv\u00ee bir hakikattir. H\u00e2l b\u00f6yleyken insan idr\u00e2kinde beliren \u201cHayat nedir?\u201d sorusuna yaln\u0131zca topra\u011f\u0131n rutubeti ve mezar ta\u015flar\u0131n\u0131n kat\u0131 sessizli\u011fi cevap olarak y\u00fckselirse, bu kadar karanl\u0131k bir hayattan daha ac\u0131 ne olabilir?<\/p>\n<p>D\u00fcnyaya geli\u015f ve ukb\u00e2ya gidi\u015f manzaras\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda kendi \u00e2k\u0131betini d\u00fc\u015f\u00fcnen bir insan\u0131n i\u00e7 d\u00fcnyas\u0131n\u0131 b\u00f6ylesine a\u011f\u0131r bir muamm\u00e2n\u0131n \u0131zt\u0131rab\u0131ndan kurtaracak olan yeg\u00e2ne merci, il\u00e2h\u00ee beyanlard\u0131r. Be\u015fer tefekk\u00fcr\u00fc ile kavranmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn olmayan bu istikbal d\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcn\u00fc \u00e7\u00f6zebilmek ancak vahyin ve peygamberlerin ir\u015fad\u0131na g\u00f6n\u00fcl vermeye ba\u011fl\u0131d\u0131r. \u0130nsan\u0131n y\u00f6nelece\u011fi yeg\u00e2ne kurtulu\u015f kap\u0131s\u0131, f\u00e2n\u00ee d\u00fcnyada Kur\u2019an ve S\u00fcnnet istikametinde ya\u015fay\u0131p ger\u00e7ek ve ebed\u00ee hayata haz\u0131rl\u0131k yapabilmektir.<\/p>\n<p>Hepimiz, il\u00e2h\u00ee imtihan diyar\u0131 olan bu cihan mektebinin talebeleriyiz. Kulluk tahsilimiz ecel tasdikn\u00e2mesiyle son bulacak, amellerimizle topra\u011f\u0131n sinesine g\u00f6m\u00fclece\u011fiz. Yani d\u00fcnya hayat\u0131; il\u00e2h\u00ee r\u0131z\u00e2ya nail olmak ve ebed\u00ee istikb\u00e2li kazanmak i\u00e7in verilen bir m\u00fchletten ibarettir.<\/p>\n<p>\u0130nsanl\u0131k tarihi boyunca bu il\u00e2h\u00ee hakikatlere s\u0131rt d\u00f6nenler, \u00f6l\u00fcm ve \u00f6tesiyle ilgili say\u0131s\u0131z hurafelere inanarak t\u00fcrl\u00fc sap\u0131kl\u0131klara s\u00fcr\u00fcklenmekten kurtulamam\u0131\u015flard\u0131r. Zira ak\u0131llar \u00fcst\u00fc bir mevzu olan \u00f6l\u00fcm ve \u00f6tesini, c\u0131l\u0131z idrak mizanlar\u0131yla \u00f6l\u00e7ebilmek m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir.<\/p>\n<p>\u00c2hiret mefhumunu kendi ak\u0131llar\u0131yla \u00f6l\u00e7\u00fcp bi\u00e7meye kalk\u0131\u015fan nice gafiller, il\u00e2h\u00ee beyanlarla i\u015fin asl\u0131 kendilerine a\u00e7\u0131klan\u0131nca, ger\u00e7e\u011fi kabul etmek yerine nefislerinin ho\u015funa gitmedi\u011fi i\u00e7in bazen alay, bazen tela\u015f i\u00e7inde ihtilaf ve m\u00fcnaka\u015falara dalm\u0131\u015flard\u0131r. Bunlardan Mekke m\u00fc\u015friklerinin h\u00e2lini Cen\u00e2b-\u0131 Hak \u015f\u00f6yle beyan eder:<\/p>\n<p>\u201cBirbirlerine neyi soruyorlar? \u0130nan\u0131p inanmamakta ayr\u0131l\u0131\u011fa d\u00fc\u015ft\u00fckleri b\u00fcy\u00fck haberi mi?\u201d<br \/>\n<strong>(en-Nebe, 1-3)<\/strong><\/p>\n<p>Ayet-i kerimede beyan edilen \u201cb\u00fcy\u00fck haber\u201di M\u00fcfessir Hamdi Efendi \u015f\u00f6yle izah eder:<\/p>\n<p>\u201cBu haber, Peygamber Efendimiz\u2019in g\u00f6nderilmesi ve \u00f6zellikle O\u2019nun Kur\u2019an ve n\u00fcb\u00fcvvet ile bildirdi\u011fi k\u0131yamet haberidir\u2026 \u0130man etmeyenler, Efendimiz -Sall\u00e2ll\u00e2hu Aleyhi ve Sellem-\u2019in peygamber olarak g\u00f6nderili\u015fiyle ilgili birbirlerine soruyorlar: \u2018Bu haber de ne?! O, Allah taraf\u0131ndan, Allah\u2019\u0131n birli\u011fine ve ahiret g\u00fcn\u00fcne inanmaya \u00e7a\u011f\u0131rmak i\u00e7in g\u00f6nderilmi\u015f el\u00e7i miymi\u015f? Hele o k\u0131yamet haberi de nedir? \u00d6l\u00fcler dirilecek, herkese yapt\u0131\u011f\u0131ndan sorulacakm\u0131\u015f, \u00f6yle mi?\u2019 diyorlar. Kimi \u2018\u00d6yle.\u2019 diyor, kimi \u2018B\u00f6yle \u015fey mi olur?\u2019 diyor, kimi de \u2018Acaba!\u2019 diye teredd\u00fct ediyordu.\u201d<br \/>\n<strong>(Hak D\u00eeni Kur\u2019an Dili, VIII, 488-489)<\/strong><\/p>\n<p>Ras\u00fbl-i Ekrem -Sall\u00e2ll\u00e2hu Aleyhi ve Sellem- Efendimiz\u2019in verdi\u011fi bu istikbal haberinin te\u015fekk\u00fcrlerle, minnetlerle kar\u015f\u0131lanmas\u0131 gerekirken ne yaz\u0131k ki alay, hakaret ve big\u00e2nelikle kar\u015f\u0131lanmas\u0131; nefsine ma\u011flup insanlar\u0131n b\u00f6yle bir \u00e2k\u0131beti kabullenmek istemeyi\u015flerinin tabi\u00ee bir neticesiydi. M\u00fc\u015friklerin, kendilerine haber verilen ahiret ger\u00e7e\u011fi kar\u015f\u0131s\u0131nda sergiledikleri inat ve yalanlama tav\u0131rlar\u0131na ayet-i kerimelerde \u015f\u00f6yle temas edilmektedir:<\/p>\n<p>\u201c\u015eerefli Kur\u2019an\u2019a yemin olsun ki, aralar\u0131ndan bir uyar\u0131c\u0131n\u0131n gelmesine \u015fa\u015fakald\u0131lar da k\u00e2firler: \u2018Bu ne tuhaf \u015fey! \u00d6ld\u00fckten ve toprak olduktan sonra m\u0131 diriltilece\u011fiz! Bu, akla uzak bir d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr.\u2019 dediler.\u201d<br \/>\n<strong>(K\u0101f, 2-3)<\/strong><\/p>\n<p>H\u00e2lbuki \u00f6ld\u00fckten sonra dirili\u015fin Rabbimiz i\u00e7in hi\u00e7 de zor olmad\u0131\u011f\u0131 di\u011fer baz\u0131 ayet-i kerimelerde \u015f\u00f6yle beyan edilmi\u015ftir:<\/p>\n<p>\u201c\u0130nsan g\u00f6rmez mi ki, Biz onu nutfeden bir damla sudan yaratt\u0131k. Bir de bak\u0131yorsun ki, apa\u00e7\u0131k d\u00fc\u015fman kesilmi\u015f. Kendi yarat\u0131l\u0131\u015f\u0131n\u0131 unutarak Bize kar\u015f\u0131 misal getirmeye kalk\u0131\u015f\u0131yor ve: \u2018\u015eu \u00e7\u00fcr\u00fcm\u00fc\u015f kemikleri kim diriltecek?\u2019 diyor. De ki: Onlar\u0131 ilk defa yaratm\u0131\u015f olan diriltecek. \u00c7\u00fcnk\u00fc O, her t\u00fcrl\u00fc yaratmay\u0131 gayet iyi bilir.\u201d<br \/>\n<strong>(Y\u00e2s\u00een, 77-79)<\/strong><\/p>\n<p>\u201c\u0130nsan, kendisinin kemiklerini bir araya toplayamayaca\u011f\u0131m\u0131z\u0131 m\u0131 san\u0131r? Evet, Biz onun parmak u\u00e7lar\u0131n\u0131 bile aynen eski h\u00e2line getirmeye g\u00fcc\u00fcm\u00fcz yeter.\u201d<br \/>\n<strong>(el-K\u0131y\u00e2me, 3-4)<\/strong><\/p>\n<p>\u201cMahl\u00fbkat\u0131 ilkin yarat\u0131p sonra k\u0131yamette onu diriltecek olan O\u2019dur; ki bu, O\u2019na ilk defa yaratmaktan daha kolayd\u0131r\u2026\u201d<br \/>\n<strong>(R\u00fbm, 27)<\/strong><\/p>\n<p>Mekkeliler ve bilhassa kendilerini e\u015fraftan sayan, fakat kibir ve gururlar\u0131n\u0131n esiri olan Eb\u00fb Cehil ve yanda\u015flar\u0131, Peygamber Efendimiz\u2019in n\u00fcb\u00fcvvet vazifesini \u00e7ekemediklerinden, O\u2019nun verdi\u011fi ahiret haberini de hayret ve \u015fa\u015fk\u0131nl\u0131kla kar\u015f\u0131lad\u0131lar. Kurey\u015flilerin bu menfi tavr\u0131na temasla ba\u015flayan Nebe Suresi\u2019nde, be\u015ferin \u00f6l\u00fcmden sonraki me\u00e7hullerini ayd\u0131nlatan haberle ilgili olarak \u201cb\u00fcy\u00fck haber\u201d buyrulmu\u015ftur.<\/p>\n<p>Bunun hikmeti ise \u00e7ok a\u00e7\u0131kt\u0131r: \u00c7\u00fcnk\u00fc insanlar \u00f6l\u00fcm kar\u015f\u0131s\u0131nda m\u00fc\u015fterek bir \u0131zt\u0131rap i\u00e7indedirler. B\u00fct\u00fcn hayat yollar\u0131n\u0131n d\u00f6ne dola\u015fa \u00f6l\u00fcm ufuklar\u0131nda kaybolu\u015fu, y\u00fcrekleri derinden derine s\u0131zlatmaktad\u0131r. Ya\u015fayanlar i\u00e7in \u00f6l\u00fcmden b\u00fcy\u00fck hadise olmad\u0131\u011f\u0131 gibi, onun ard\u0131n\u0131 ayd\u0131nlatan haber de \u201cb\u00fcy\u00fck haber\u201ddir. Bu azameti kavrayan idrakler, f\u00e2n\u00ee ve gelip ge\u00e7ici nimetlerle gere\u011finden fazla oyalanmay\u0131 b\u0131rak\u0131r; yalanc\u0131 istikbal hayallerinden, ger\u00e7ek ve ebed\u00ee istikbale y\u00f6nelirler. Zira b\u00f6ylesine b\u00fcy\u00fck bir istikbal haberini hangi akl-\u0131 sel\u00eem sahibi insan g\u00f6z ard\u0131 edebilir?<\/p>\n<p>\u00d6l\u00fcm\u00fcn tefekk\u00fcr\u00fcyle ayd\u0131nlanmam\u0131\u015f bir hayat, karanl\u0131k bir musibet gecesinden farks\u0131zd\u0131r. Ebed\u00ee saadet g\u00fcne\u015fi, il\u00e2h\u00ee beyanlara g\u00f6n\u00fcl vererek ya\u015fay\u0131p m\u00fcsterih bir vicdanla \u00f6lmesini bilenlerin ufuklar\u0131ndan do\u011far. Bundan dolay\u0131d\u0131r ki \u0130slam dini, \u00f6l\u00fcm\u00fc hat\u0131rlamay\u0131 ve ona dair haz\u0131rl\u0131kla me\u015fgul olmay\u0131 zek\u00e2 eseri saym\u0131\u015ft\u0131r. Nitekim bir hadis-i \u015ferifte:<\/p>\n<p>\u201cAk\u0131ll\u0131 insan, nefsine h\u00e2kim olup onu hesaba \u00e7ekerek \u00f6l\u00fcmden sonras\u0131 i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015fand\u0131r\u2026\u201d<br \/>\n<strong>(Tirmiz\u00ee, K\u0131y\u00e2met, 25\/2459)<\/strong><\/p>\n<p>buyrulmu\u015ftur.<\/p>\n<p><strong>\u00d6l\u00fcm\u00fcn ba\u011fr\u0131nda ya\u015far gibi\u2026<\/strong><\/p>\n<p>\u00d6l\u00fcmden ka\u00e7arak beyhude yorulan, \u00f6l\u00fcm\u00fc kendinden uzak g\u00f6rerek kendini kand\u0131ran gafillerin aksine; nebev\u00ee terbiye ile yeti\u015fen ash\u00e2b-\u0131 kir\u00e2m ve onlar\u0131n izinden y\u00fcr\u00fcyen Hak dostlar\u0131, \u00f6l\u00fcme haz\u0131rlanmay\u0131, onu s\u0131k s\u0131k hat\u0131rlamay\u0131 ve adeta \u00f6l\u00fcmle i\u00e7 i\u00e7e ya\u015famay\u0131 hayat d\u00fcsturu edinmi\u015f kullard\u0131.<\/p>\n<p>Nitekim sahabeden Eb\u00fb H\u00fcreyre -rad\u0131yall\u00e2hu anh- \u00f6l\u00fcm\u00fc kendisine o kadar yak\u0131n g\u00f6r\u00fcrd\u00fc ki bir cenaze g\u00f6t\u00fcr\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc g\u00f6rse, adeta \u00f6l\u00fcye seslenerek:<\/p>\n<p>\u201cGit, biz de ard\u0131ndan geliyoruz.\u201d derdi.<br \/>\n<strong>(\u0130hy\u00e2, IV, 865)<\/strong><\/p>\n<p>Hazret-i Ali -rad\u0131yall\u00e2hu anh- da s\u0131k s\u0131k kabirleri ziyaret ederdi. Bir g\u00fcn ona:<\/p>\n<p>\u201c\u2013Ne oluyor, neredeyse mezarlara kom\u015fu oldun?\u201d dediklerinde \u015fu kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 verdi:<\/p>\n<p>\u201c\u2013Onlar sizden \u00e7ok daha iyi kom\u015fulard\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc onlar d\u00fcnyal\u0131ktan bahsetmezler. Lis\u00e2n-\u0131 h\u00e2lleriyle de s\u00fcrekli ahireti anlat\u0131rlar.\u201d<br \/>\n<strong>(\u0130hy\u00e2, IV, 866)<\/strong><\/p>\n<p>Hakikaten \u00f6l\u00fcm\u00fcn \u00fcrk\u00fct\u00fcc\u00fc a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131n\u0131 kelimelerin zay\u0131f omuzlar\u0131 ta\u015f\u0131yamaz. \u00d6l\u00fcm sessizli\u011fine b\u00fcr\u00fcnm\u00fc\u015f her bir mezar ta\u015f\u0131, lis\u00e2n-\u0131 h\u00e2l ile konu\u015fan ate\u015fli bir nasihat\u00e7idir. Dolay\u0131s\u0131yla mezar ta\u015flar\u0131ndan y\u00fckselen sessiz feryatlar\u0131 duyup hissedebilmek, m\u00fcminler i\u00e7in b\u00fcy\u00fck bir bahtiyarl\u0131kt\u0131r.<\/p>\n<p>Hazret-i Osman -rad\u0131yall\u00e2hu anh- da bir mezarl\u0131\u011fa u\u011frasa, sakal\u0131 \u0131slan\u0131ncaya kadar a\u011flard\u0131. Bir g\u00fcn kendisine:<\/p>\n<p>\u201c\u2013Cennet ve Cehennem an\u0131ld\u0131\u011f\u0131 vakit a\u011flamazs\u0131n da, mezar ba\u015f\u0131nda niye a\u011flars\u0131n?\u201d denildi.<\/p>\n<p>Bunun \u00fczerine o da:<\/p>\n<p>\u201c\u2013Ras\u00fbl-i Ekrem: \u2018Kabir, ahiret yolunun ilk konak yeridir. \u0130nsan orada kendini kurtar\u0131rsa ondan sonras\u0131 kolayd\u0131r; kurtaramazsa ondan sonras\u0131 daha zordur.\u2019 buyurdu\u011fu i\u00e7in a\u011flar\u0131m.\u201d kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 verdi.<br \/>\n<strong>(\u0130hy\u00e2, IV, 867)<\/strong><\/p>\n<p>Meym\u00fbn bin Mihran anlat\u0131yor:<\/p>\n<p>\u00d6mer bin Abd\u00fclaziz ile bir mezarl\u0131\u011fa do\u011fru gittik. Mezarlar\u0131 g\u00f6r\u00fcnce h\u00fcz\u00fcnlendi. Sonra bana d\u00f6nerek:<\/p>\n<p>\u201c\u2013Ey Meym\u00fbn, bunlar atalar\u0131m\u0131n mezarlar\u0131d\u0131r. Sanki d\u00fcnyaya hi\u00e7 kar\u0131\u015fmam\u0131\u015flar gibidir. Baksana, nas\u0131l toprak alt\u0131nda kald\u0131lar; mezarlar\u0131 eskidi, bedenlerini de toprak yiyip bitirdi.\u201d dedi. Ard\u0131ndan da nemli g\u00f6zlerle bir mezara bakarak:<\/p>\n<p>\u201c\u2013Vallahi, \u015fu mezara girip de azaptan emin olan kimseden daha b\u00fcy\u00fck bir nimete kavu\u015fmu\u015f bir kimse d\u00fc\u015f\u00fcnemiyorum.\u201d dedi.<br \/>\n<strong>(\u0130hy\u00e2, IV, 868)<\/strong><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone wp-image-13452\" src=\"https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/4-11.jpg\" alt=\"\" width=\"870\" height=\"496\" srcset=\"https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/4-11.jpg 671w, https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/4-11-540x307.jpg 540w\" sizes=\"auto, (max-width: 870px) 100vw, 870px\" \/><\/p>\n<p><strong>Kabir ziyaretleri<\/strong><\/p>\n<p>Peygamber Efendimiz -Sall\u00e2ll\u00e2hu Aleyhi ve Sellem-, n\u00fcb\u00fcvvetinin ba\u015flang\u0131c\u0131nda kabir ziyaretini, tekrar \u015firke d\u00f6n\u00fclmesi tehlikesinden dolay\u0131 yasaklam\u0131\u015ft\u0131. Zira cahiliye zaman\u0131nda insanlar, ecdatlar\u0131na ait ruhlar\u0131n kutsiyet kazand\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr ve \u00f6l\u00fclerinin \u00e7oklu\u011funu \u00f6ne s\u00fcr\u00fcp kavimlerinin b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcyle \u00f6v\u00fcnmek i\u00e7in kabir ziyaretinde bulunurlard\u0131. Efendimiz -Sall\u00e2ll\u00e2hu Aleyhi ve Sellem-, bu cahiliye \u00e2detinden bir eser kalmamas\u0131 i\u00e7in ilk zamanlar kabir ziyaretini yasaklam\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n<p>Fakat \u0130slam kuvvet bulup iman ve tevhid kalplere iyice yerle\u015ftikten sonra art\u0131k mezarlara tap\u0131nma, onlardan medet umma ve onlara kutsiyet atfetme endi\u015fesine mahal kalmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in Efendimiz -Sall\u00e2ll\u00e2hu Aleyhi ve Sellem-, kabir ziyaretlerine izin vermi\u015f ve hatta bunu \u015fu s\u00f6zleriyle te\u015fvik etmi\u015ftir:<\/p>\n<p>\u201cBen size kabir ziyaretini yasaklam\u0131\u015ft\u0131m. \u015eimdi ise ziyaret edin. \u00c7\u00fcnk\u00fc kabir ziyareti size ahireti hat\u0131rlat\u0131r.\u201d<br \/>\n<strong>(Tirmiz\u00ee, Cen\u00e2iz, 60; M\u00fcslim, Cen\u00e2iz, 106)<\/strong><\/p>\n<p>Nitekim Efendimiz -Sall\u00e2ll\u00e2hu Aleyhi ve Sellem- de Uhud \u015fehitlerini ve Cennet\u00fc\u2019l-Bak\u00ee Kabristan\u0131\u2019n\u0131 s\u0131k s\u0131k ziyaret ederek bu hususta bizzat \u00f6rnek olurdu.<\/p>\n<p>Yine Hazret-i Peygamber -Sall\u00e2ll\u00e2hu Aleyhi ve Sellem-, ash\u00e2b-\u0131 kir\u00e2ma kabristana gittikleri zaman \u015f\u00f6yle demelerini \u00f6\u011fretirdi:<\/p>\n<p>\u201cSel\u00e2m size ey bu diyar\u0131n m\u00fcmin ve M\u00fcslim halk\u0131! \u0130n\u015f\u00e2allah yak\u0131nda biz de aran\u0131za kat\u0131laca\u011f\u0131z. Allah\u2019\u0131n bizi de sizi de ba\u011f\u0131\u015flamas\u0131n\u0131 dilerim.\u201d<br \/>\n<strong>(M\u00fcslim, Cen\u00e2iz, 104)<\/strong><\/p>\n<p>Bir m\u00fcmin de kabristana gitti\u011finde \u00f6nce kabir halk\u0131na sel\u00e2m vermeli, onlar i\u00e7in dua etmeli ve bir g\u00fcn kendisinin de onlar gibi olaca\u011f\u0131n\u0131 tefekk\u00fcr etmelidir. Nitekim Hak dostlar\u0131ndan H\u00e2tem-i Esam Hazretleri:<\/p>\n<p>\u201cBir mezarl\u0131\u011fa u\u011fray\u0131p da oradakilere dua etmeyen ve kendi ak\u0131betini d\u00fc\u015f\u00fcnmeyen biri; hem kendine hem de oradakilere ihanet etmi\u015f say\u0131l\u0131r.\u201d buyurmu\u015ftur.<br \/>\n<strong>(\u0130hy\u00e2, IV, 868)<\/strong><\/p>\n<p>Hadis-i \u015ferifte de \u015f\u00f6yle buyrulur:<\/p>\n<p>\u201cKabirdeki \u00f6l\u00fc, denizde bo\u011fulmak \u00fczere olan ve deh\u015fet i\u00e7inde yard\u0131m isteyen kimse gibidir. Babas\u0131ndan, anas\u0131ndan, karde\u015finden, samimi ve sad\u0131k arkada\u015f\u0131ndan bir dua bekler. \u015eayet bir dua gelecek olsa, bu onun i\u00e7in d\u00fcnya ve i\u00e7indekilerden daha k\u0131ymetli ve daha sevimli olur. \u015e\u00fcphesiz Allah, kabir ehline d\u00fcnyadakilerin duas\u0131 bereketiyle da\u011flar misali ecir verir. Dirilerin \u00f6l\u00fclere g\u00f6nderebilece\u011fi en iyi hediye ise onlar i\u00e7in isti\u011ffar etmek ve onlar ad\u0131na sadaka vermektir.\u201d<br \/>\n<strong>(Deylem\u00ee, el-Firdevs bi-Me\u2019s\u00fbri\u2019l-Hit\u00e2b, IV, 103\/6323; Ali el-M\u00fcttak\u00ee, XV, 694\/42783; XV, 749\/42971)<\/strong><\/p>\n<p>Kabir ziyaretlerinde bilhassa Kur\u2019an okumak, 1400 senedir uygulanagelen bir icmad\u0131r.(2) Kur\u2019an tilavetiyle h\u00e2s\u0131l olan il\u00e2h\u00ee rahmetten mevtalar\u0131n da istifadesi i\u00e7in \u00f6zellikle Y\u00e2s\u00een-i \u015eerif okumak, herkesin bildi\u011fi ve tatbik etti\u011fi bir usuld\u00fcr. Nitekim hadis-i \u015ferifte \u015f\u00f6yle buyrulur:<\/p>\n<p>\u201c&#8230;Y\u00e2s\u00een, Kur\u2019an\u2019\u0131n kalbidir. Bir kimse onu Allah\u2019\u0131n r\u0131zas\u0131n\u0131 ve ahiret yurdunu talep ederek okursa muhakkak g\u00fcnahlar\u0131 ba\u011f\u0131\u015flan\u0131r. \u00d6l\u00fclerinize de Y\u00e2s\u00een Suresi\u2019ni okuyunuz.\u201d<br \/>\n<strong>(Ahmed, V, 26)<\/strong><\/p>\n<p>Kabir ehlinin manevi istifadesi i\u00e7in di\u011fer sure ve ayetlerden de okunabilir. Buna dair pek \u00e7ok rivayetten biri \u015f\u00f6yledir:<\/p>\n<p>\u201cSizden biri vefat etti\u011finde onu fazla bekletmeden kabre g\u00f6t\u00fcr\u00fcn\u00fcz. Defnetti\u011finiz zaman da biriniz ba\u015f ucunda F\u00e2tiha Suresi\u2019ni, ayak ucunda da Bakara Suresi\u2019nin son k\u0131sm\u0131n\u0131, \u00c2menerras\u00fbl\u00fc\u2019y\u00fc okusun.\u201d<br \/>\n<strong>(Taber\u00e2n\u00ee, Keb\u00eer, XII, 340; Deylem\u00ee, I, 284; Heysem\u00ee, III, 44)<\/strong><\/p>\n<p>\u0130mam \u015e\u00e2fi\u00ee -rahmetull\u00e2hi aleyh- de \u015f\u00f6yle buyurur:<\/p>\n<p>\u201cMezar\u0131n ba\u015f\u0131nda Kur\u2019an\u2019dan ayet ve sureler okumak m\u00fcstehapt\u0131r. Kur\u2019an\u2019\u0131n tamam\u0131n\u0131n okunmas\u0131, yani hatim edilmesi ise daha g\u00fczeldir.\u201d(3)<\/p>\n<p>G\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc \u00fczere kabirleri ziyaret etmek, orada bulunanlara sel\u00e2m verip dua ve isti\u011ffarda bulunmak, onlar ad\u0131na hay\u0131r-hasenat yap\u0131p Kur\u2019an tilavet etmek mevtalar i\u00e7in bir rahmet vesilesidir.<\/p>\n<p>Kabir ziyareti, \u0130slami edep esaslar\u0131na riayetle icra edildi\u011finde pek \u00e7ok hayra vesiledir. Zira \u00f6l\u00fcm\u00fc tefekk\u00fcr neticesinde nefislerin ihtiras\u0131n\u0131n k\u0131r\u0131laca\u011f\u0131, insan\u0131n daha \u00e7ok takvaya y\u00f6nelip rikkat-i kalbe sahip olaca\u011f\u0131 ve d\u00fcnyada yerli edas\u0131yla dola\u015fma gafletinden sak\u0131naca\u011f\u0131 muhakkakt\u0131r. Kabristanlar, her insan\u0131n kendi istikbalini g\u00f6steren bir ayna gibidir. \u0130nsan bu aynaya s\u0131k s\u0131k ve ibret nazar\u0131yla bakabilirse hayat\u0131n\u0131 bo\u015f hevesler pe\u015finde ziyan etmekten de uzak durur. Dolay\u0131s\u0131yla kabir ziyaretleri, \u00f6l\u00fcme ve ahirete haz\u0131rlanma gayretinin en g\u00fczel vesilesidir.<\/p>\n<p>Ehl-i S\u00fcnnet inanc\u0131na g\u00f6re \u00f6len biri i\u015fitir, hisseder ve \u015fuur sahibidir. Yap\u0131lan hay\u0131rlardan istifade eder ve sevinir. \u015eerlerden de eziyet g\u00f6r\u00fcr ve \u00fcz\u00fcl\u00fcr. Yani insan bedeniyle \u00f6l\u00fcr, ruhuyla de\u011fil.<\/p>\n<p>Pek \u00e7ok hadis-i \u015ferifte Peygamber Efendimiz -Sall\u00e2ll\u00e2hu Aleyhi ve Sellem-\u2019in vefat\u0131ndan sonra konu\u015fulanlar\u0131 i\u015fitti\u011fi, sel\u00e2mlara kar\u015f\u0131l\u0131k verdi\u011fi, \u00fcmmetin amellerinin kendisine arz edildi\u011fi, g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc g\u00fcnahlar i\u00e7in isti\u011ffar edip haseneler sebebiyle Allah\u2019a hamd etti\u011fi bildirilmektedir. \u00dcstelik bu h\u00e2lin sadece Peygamber Efendimiz\u2019e mahsus olmad\u0131\u011f\u0131 da bir hadis-i \u015ferifte \u015f\u00f6yle beyan edilir:<\/p>\n<p>\u201cSizin amelleriniz, akrabalar\u0131n\u0131zdan ve kabilenizden vefat edenlere arz edilir. E\u011fer amelleriniz hay\u0131rl\u0131 ise onunla sevinirler. Hay\u0131rl\u0131 de\u011filse: \u2018Allah\u2019\u0131m, bizi hidayete erdirdi\u011fin gibi onlar\u0131 da hidayete erdirmeden canlar\u0131n\u0131 alma!\u2019 diye dua ederler.\u201d<br \/>\n<strong>(Ahmed, III, 164; Taber\u00e2n\u00ee, Keb\u00eer, IV, 129\/3887)<\/strong><\/p>\n<p>Seyyid T\u00e2h\u00e2\u2019l-Hakk\u00e2r\u00ee Hazretleri\u2019nin kay\u0131npederi Nehr\u00ee kad\u0131s\u0131 idi. Bu m\u00fcbarek damad\u0131n\u0131 o kadar \u00e7ok severdi ki, kabrini onun kabrinin bulundu\u011fu bah\u00e7enin kap\u0131 giri\u015finde yap\u0131lmas\u0131n\u0131 vasiyet etti ve:<\/p>\n<p>\u201cSeyyid T\u00e2h\u00e2 Hazretleri\u2019nin kabrini ziyaret etmek isteyen Hak \u00e2\u015f\u0131klar\u0131, benim mezar\u0131ma u\u011fray\u0131p da ge\u00e7sinler. Belki o m\u00fcbarek zat\u0131 ziyaret edenlerin h\u00fcrmetine Allah Te\u00e2l\u00e2 beni de affeder. Yahut onu ziyarete gelenlerin ayaklar\u0131na mezar\u0131m\u0131n topra\u011f\u0131 de\u011fmekle teberr\u00fck ederim.\u201d buyurdu.(4)<\/p>\n<p>Salih zatlar\u0131n, vefatlar\u0131ndan sonra bile etraflar\u0131na rahmet vesilesi oldu\u011funa i\u015faret sadedinde hadis-i \u015feriflerde de \u015f\u00f6yle buyrulur:<\/p>\n<p>\u201cAshab\u0131mdan biri bir b\u00f6lgede vefat ederse k\u0131yamet g\u00fcn\u00fc oran\u0131n ahalisi i\u00e7in \u00f6nder ve nur olarak ha\u015frolunur.\u201d<br \/>\n<strong>(Tirmiz\u00ee, Men\u00e2k\u0131b, 58\/3865)<\/strong><\/p>\n<p>\u201c\u00d6l\u00fclerinizi salih insanlar\u0131n aras\u0131na defnediniz.\u201d<br \/>\n<strong>(Deylem\u00ee, M\u00fcsned, I, 102)<\/strong><\/p>\n<p>Di\u011fer taraftan b\u00fcy\u00fcklerin kabirlerini ziyarette baz\u0131 yanl\u0131\u015f tav\u0131rlardan ve bidatlardan da titizlikle uzak durmak gerekir. Kabirlerin ba\u015f\u0131nda mum yakmak, \u00e7aput ba\u011flamak ve do\u011frudan do\u011fruya o kabirde yatan zattan medet ummak gibi&#8230;<\/p>\n<p>Asla unutmamak gerekir ki, kabirde yatan kimse ne kadar b\u00fcy\u00fck bir zat olursa olsun, onun \u015fahs\u0131ndan bir \u015fey istenmemelidir. Onun Hak kat\u0131ndaki k\u0131ymet ve hat\u0131r\u0131 vesilesiyle yine Allah\u2019tan istenmelidir. \u00c7\u00fcnk\u00fc kendisinden bir \u015fey istenecek olan yeg\u00e2ne merci, F\u00e2il-i Mutlak olan Cen\u00e2b-\u0131 Hak\u2019t\u0131r. O dilemedik\u00e7e hi\u00e7bir kul hi\u00e7bir hayr\u0131 meydana getiremez, hi\u00e7bir \u015ferri de defedemez. Bu y\u00fczden do\u011frudan do\u011fruya \u00f6l\u00fcden istemek, \u015firke kap\u0131 aralar. Gaflet ve cehaletleri sebebiyle b\u00f6yle yapanlar\u0131 ikaz etmek, her m\u00fcminin zaruri bir vazifesidir. Zira tevhid akidesinin ortakl\u0131\u011fa tahamm\u00fcl\u00fc yoktur.<\/p>\n<p>Di\u011fer taraftan bu husustaki a\u015f\u0131r\u0131l\u0131klara kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kay\u0131m derken, \u0130slami edebe riayetle yap\u0131lan kabir ziyaretini \u201c\u015firk\u201d sayacak kadar ileri gidenler de bu hatan\u0131n bir benzerini tersinden ortaya koymaktad\u0131rlar.<\/p>\n<p>\u0130slam, her meselede oldu\u011fu gibi kabir ziyareti hususunda da itidali esas almaktad\u0131r. Peygamber Efendimiz -Sall\u00e2ll\u00e2hu Aleyhi ve Sellem- ve ash\u00e2b\u0131n\u0131n s\u00f6z ve fiilleri, bu hususta ifrat ve tefrite ka\u00e7madan nas\u0131l davranmak gerekti\u011finin en g\u00fczel \u00f6rne\u011fidir.<\/p>\n<p>Cen\u00e2b-\u0131 Hak c\u00fcmlemizi; her g\u00fcn\u00fcn\u00fc son g\u00fcn\u00fcym\u00fc\u015f gibi b\u00fcy\u00fck bir rikkat ve gayretle de\u011ferlendiren, \u00f6lmeden evvel \u00f6lmek s\u0131rr\u0131ndan hisse alabilen, d\u00fcnyay\u0131 ahiret penceresinden seyreden, kabristanlar\u0131n sessiz-s\u00f6zs\u00fcz fakat deh\u015fetli vaazlar\u0131na a\u015fina olabilen, firaset ve basiret sahibi salih kullar\u0131ndan eylesin&#8230;<\/p>\n<p>\u00c2min!..<\/p>\n<p><strong>Dipnotlar<\/strong><\/p>\n<ol>\n<li>G\u00fcn\u00fcm\u00fczde \u201cdaktiloskopi\u201d denilen ve parmak izlerini inceleyen bir ilim dal\u0131 vard\u0131r. Bu ilim, parmak izlerinin \u00f6m\u00fcr boyunca hi\u00e7 de\u011fi\u015fmedi\u011fini ve hi\u00e7bir insan\u0131n parmak ucunun bir ba\u015fkas\u0131n\u0131nkiyle ayn\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ortaya koymu\u015ftur. Bu sebeple emniyet ve hukukta en g\u00fcvenilir h\u00fcviyet tespiti, parmak ucu iziyle yap\u0131lmaktad\u0131r. Bu hakikat, 19. asr\u0131n sonlar\u0131nda ke\u015ffedilmi\u015ftir. Oysa Kur\u2019an-\u0131 Kerim, parmak u\u00e7lar\u0131n\u0131n bu hususiyetine as\u0131rlar \u00f6ncesinden dikkat \u00e7ekerek ayr\u0131 bir mucize sergilemi\u015ftir. Bu da Kur\u2019an\u2019\u0131n daima \u00f6nden gitti\u011finin, m\u00fcspet ilmin de onu \u015ferh ve tasdik ederek ard\u0131ndan geldi\u011finin say\u0131s\u0131z misallerinden biridir.<\/li>\n<li>\u0130cma: \u0130slam hukukunda d\u00f6rt asli delil vard\u0131r: Kur\u2019an, S\u00fcnnet, k\u0131yas-\u0131 fukaha ve icm\u00e2-\u0131 \u00fcmmet. \u0130cm\u00e2-\u0131 \u00fcmmet; b\u00fct\u00fcn M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n, bilhassa da meseleye vak\u0131f olan \u0130slam \u00e2limlerinin bir konuda ittifak etmeleridir.<\/li>\n<li>Nevev\u00ee, Riy\u00e2z\u00fc\u2019s-S\u00e2lih\u00een, Beyrut, ts. s. 293.<\/li>\n<li>T\u00fcrkiye Gazetesi Evliyalar Ansiklopedisi.<\/li>\n<\/ol>\n<h2 data-section-id=\"1nk51t6\" data-start=\"17\" data-end=\"38\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone wp-image-13453\" src=\"https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/5-10.jpg\" alt=\"\" width=\"804\" height=\"559\" \/><\/h2>\n<h2 data-section-id=\"1nk51t6\" data-start=\"17\" data-end=\"38\">Konya iftar men\u00fcs\u00fc<\/h2>\n<p data-start=\"40\" data-end=\"117\"><strong data-start=\"40\" data-end=\"57\">\u0130ftar a\u00e7\u0131l\u0131\u015f\u0131<\/strong><br data-start=\"57\" data-end=\"60\" \/>Hurma, su<br data-start=\"69\" data-end=\"72\" \/>\u00c7ifte kavrulmu\u015f tahin-pekmez kar\u0131\u015f\u0131m\u0131 ve pide<\/p>\n<p data-start=\"119\" data-end=\"144\"><strong data-start=\"119\" data-end=\"128\">\u00c7orba<\/strong><br data-start=\"128\" data-end=\"131\" \/>Bamya \u00e7orbas\u0131<\/p>\n<p data-start=\"146\" data-end=\"191\"><strong data-start=\"146\" data-end=\"159\">Ara s\u0131cak<\/strong><br data-start=\"159\" data-end=\"162\" \/>Su b\u00f6re\u011fi veya peynirli b\u00f6rek<\/p>\n<p data-start=\"193\" data-end=\"225\"><strong data-start=\"193\" data-end=\"206\">Ana yemek<\/strong><br data-start=\"206\" data-end=\"209\" \/><strong data-start=\"209\" data-end=\"225\">Furun kebab\u0131<\/strong><\/p>\n<p data-start=\"227\" data-end=\"284\"><strong data-start=\"227\" data-end=\"241\">Yan lezzet<\/strong><br data-start=\"241\" data-end=\"244\" \/>Kuru so\u011fan, k\u00f6zlenmi\u015f biber, t\u0131rnak pide<\/p>\n<p data-start=\"286\" data-end=\"325\"><strong data-start=\"286\" data-end=\"296\">Salata<\/strong><br data-start=\"296\" data-end=\"299\" \/>Mevsim salatas\u0131 veya cac\u0131k<\/p>\n<p data-start=\"327\" data-end=\"363\"><strong data-start=\"327\" data-end=\"336\">Tatl\u0131<\/strong><br data-start=\"336\" data-end=\"339\" \/>Sac aras\u0131 ya da h\u00f6\u015fmerim<\/p>\n<p data-start=\"365\" data-end=\"414\"><strong data-start=\"365\" data-end=\"375\">\u0130\u00e7ecek<\/strong><br data-start=\"375\" data-end=\"378\" \/>Ayran, ho\u015faf veya ev yap\u0131m\u0131 komposto<\/p>\n<hr data-start=\"416\" data-end=\"419\" \/>\n<h2 data-section-id=\"1uibn5m\" data-start=\"421\" data-end=\"466\">Ana yemek tarifi: Konya usul\u00fc furun kebab\u0131<\/h2>\n<h3 data-section-id=\"9gbktm\" data-start=\"468\" data-end=\"482\">Malzemeler<\/h3>\n<ul data-start=\"483\" data-end=\"581\">\n<li data-section-id=\"1lo9fkv\" data-start=\"483\" data-end=\"508\">\n<p data-start=\"485\" data-end=\"508\">1,5 kg ya\u011fl\u0131 kuzu eti<\/p>\n<\/li>\n<li data-section-id=\"4y32if\" data-start=\"509\" data-end=\"531\">\n<p data-start=\"511\" data-end=\"531\">1 yemek ka\u015f\u0131\u011f\u0131 tuz<\/p>\n<\/li>\n<li data-section-id=\"4jxsd6\" data-start=\"532\" data-end=\"552\">\n<p data-start=\"534\" data-end=\"552\">1 \u00e7ay barda\u011f\u0131 su<\/p>\n<\/li>\n<li data-section-id=\"fk5eeo\" data-start=\"553\" data-end=\"581\">\n<p data-start=\"555\" data-end=\"581\">\u0130ste\u011fe ba\u011fl\u0131 \u00e7ok az i\u00e7 ya\u011f<\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<h3 data-section-id=\"1j8jl3b\" data-start=\"583\" data-end=\"598\">Servis i\u00e7in<\/h3>\n<ul data-start=\"599\" data-end=\"653\">\n<li data-section-id=\"lw2rs3\" data-start=\"599\" data-end=\"614\">\n<p data-start=\"601\" data-end=\"614\">T\u0131rnak pide<\/p>\n<\/li>\n<li data-section-id=\"8ivggt\" data-start=\"615\" data-end=\"629\">\n<p data-start=\"617\" data-end=\"629\">Kuru so\u011fan<\/p>\n<\/li>\n<li data-section-id=\"of62bj\" data-start=\"630\" data-end=\"653\">\n<p data-start=\"632\" data-end=\"653\">\u0130ste\u011fe g\u00f6re k\u00f6z biber<\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<h2 data-section-id=\"1mb8f1r\" data-start=\"655\" data-end=\"666\">Yap\u0131l\u0131\u015f\u0131<\/h2>\n<ol data-start=\"668\" data-end=\"1375\">\n<li data-section-id=\"2xxbs4\" data-start=\"668\" data-end=\"787\">\n<p data-start=\"671\" data-end=\"787\">Kuzu etini iri par\u00e7alar halinde haz\u0131rlay\u0131n. Konya usul\u00fcnde et genellikle kemikli ve ya\u011fl\u0131 k\u0131s\u0131mlar\u0131yla kullan\u0131l\u0131r.<\/p>\n<\/li>\n<li data-section-id=\"ofwvds\" data-start=\"788\" data-end=\"877\">\n<p data-start=\"791\" data-end=\"877\">Eti geni\u015f ve a\u011f\u0131r tabanl\u0131 bir tepsiye ya da f\u0131r\u0131na dayan\u0131kl\u0131 bak\u0131r kaba yerle\u015ftirin.<\/p>\n<\/li>\n<li data-section-id=\"1mch28i\" data-start=\"878\" data-end=\"984\">\n<p data-start=\"881\" data-end=\"984\">\u00dczerine yaln\u0131zca tuz serpin. \u00c7ok az su ekleyin. Geleneksel usulde et kendi ya\u011f\u0131 ve suyuyla pi\u015firilir.<\/p>\n<\/li>\n<li data-section-id=\"10o3yau\" data-start=\"985\" data-end=\"1038\">\n<p data-start=\"988\" data-end=\"1038\">Kab\u0131n a\u011fz\u0131n\u0131 kapat\u0131n ya da \u00fczerini s\u0131k\u0131ca \u00f6rt\u00fcn.<\/p>\n<\/li>\n<li data-section-id=\"1ae0fzk\" data-start=\"1039\" data-end=\"1171\">\n<p data-start=\"1042\" data-end=\"1171\">\u00d6nceden \u0131s\u0131t\u0131lm\u0131\u015f 160-170 derece f\u0131r\u0131nda uzun s\u00fcrede pi\u015firin. S\u00fcre etin durumuna g\u00f6re de\u011fi\u015fir ama genelde 3 ila 4 saat gerekir.<\/p>\n<\/li>\n<li data-section-id=\"1ji4o16\" data-start=\"1172\" data-end=\"1239\">\n<p data-start=\"1175\" data-end=\"1239\">Et iyice yumu\u015fay\u0131p lif lif ayr\u0131lmaya ba\u015flay\u0131nca kapa\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131n.<\/p>\n<\/li>\n<li data-section-id=\"1ecwryo\" data-start=\"1240\" data-end=\"1319\">\n<p data-start=\"1243\" data-end=\"1319\">Son b\u00f6l\u00fcmde \u00fczerinin hafif k\u0131zarmas\u0131 i\u00e7in biraz daha a\u00e7\u0131k \u015fekilde pi\u015firin.<\/p>\n<\/li>\n<li data-section-id=\"u7chhj\" data-start=\"1320\" data-end=\"1375\">\n<p data-start=\"1323\" data-end=\"1375\">F\u0131r\u0131ndan \u00e7\u0131k\u0131nca s\u0131cak pideyle birlikte servis edin.<\/p>\n<\/li>\n<\/ol>\n<h2 data-section-id=\"12es5z2\" data-start=\"1377\" data-end=\"1393\">P\u00fcf noktalar\u0131<\/h2>\n<ul data-start=\"1394\" data-end=\"1698\">\n<li data-section-id=\"1hpbqv1\" data-start=\"1394\" data-end=\"1475\">\n<p data-start=\"1396\" data-end=\"1475\">Furun kebab\u0131n\u0131n lezzeti etin kalitesinden gelir; en uygunu ya\u011fl\u0131 kuzu etidir.<\/p>\n<\/li>\n<li data-section-id=\"dvx0a4\" data-start=\"1476\" data-end=\"1536\">\n<p data-start=\"1478\" data-end=\"1536\">Baharat \u00e7ok kullan\u0131lmaz. Esas tat etin kendi lezzetidir.<\/p>\n<\/li>\n<li data-section-id=\"uqfuif\" data-start=\"1537\" data-end=\"1580\">\n<p data-start=\"1539\" data-end=\"1580\">D\u00fc\u015f\u00fck \u0131s\u0131da uzun s\u00fcre pi\u015firmek gerekir.<\/p>\n<\/li>\n<li data-section-id=\"1ix6yqb\" data-start=\"1581\" data-end=\"1698\">\n<p data-start=\"1583\" data-end=\"1698\">Yan\u0131nda kuru so\u011fan, tahinli pide ve bamya \u00e7orbas\u0131 ile servis edildi\u011finde tam Konya usul\u00fc bir iftar sofras\u0131 kurulur.<\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone wp-image-13454\" src=\"https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/10-4.jpg\" alt=\"\" width=\"816\" height=\"496\" \/><\/p>\n<p><strong>\u0130msak ve iftar saati<\/strong><\/p>\n<p><strong>Konya merkez ve il\u00e7eler<\/strong><\/p>\n<table>\n<thead>\n<tr>\n<td><strong>Yer<\/strong><\/td>\n<td><strong>\u0130msak<\/strong><\/td>\n<td><strong>\u0130ftar<\/strong><\/td>\n<\/tr>\n<\/thead>\n<tbody>\n<tr>\n<td>Konya merkez<\/td>\n<td>05:28<\/td>\n<td>19:07<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>Sel\u00e7uklu<\/td>\n<td>05:28<\/td>\n<td>19:07<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>Meram<\/td>\n<td>05:28<\/td>\n<td>19:07<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>Karatay<\/td>\n<td>05:28<\/td>\n<td>19:07<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>Ak\u015fehir<\/td>\n<td>05:32<\/td>\n<td>19:11<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>Ere\u011fli<\/td>\n<td>05:22<\/td>\n<td>19:01<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>Yunak<\/td>\n<td>05:30<\/td>\n<td>19:10<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>Ah\u0131rl\u0131<\/td>\n<td>05:30<\/td>\n<td>19:09<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<p><strong>Konya\u2019ya kom\u015fu ve yak\u0131n \u00e7evre iller<\/strong><\/p>\n<table>\n<thead>\n<tr>\n<td><strong>\u0130l<\/strong><\/td>\n<td><strong>\u0130msak<\/strong><\/td>\n<td><strong>\u0130ftar<\/strong><\/td>\n<\/tr>\n<\/thead>\n<tbody>\n<tr>\n<td>Karaman<\/td>\n<td>05:26<\/td>\n<td>19:04<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>Ankara<\/td>\n<td>05:24<\/td>\n<td>19:06<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>Antalya<\/td>\n<td>05:36<\/td>\n<td>19:14<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>K\u0131r\u015fehir<\/td>\n<td>05:20<\/td>\n<td>19:01<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<p><strong>T\u00fcrkiye\u2019de b\u00fcy\u00fck\u015fehirler<\/strong><\/p>\n<table>\n<thead>\n<tr>\n<td><strong>B\u00fcy\u00fck\u015fehir<\/strong><\/td>\n<td><strong>\u0130msak<\/strong><\/td>\n<td><strong>\u0130ftar<\/strong><\/td>\n<\/tr>\n<\/thead>\n<tbody>\n<tr>\n<td>\u0130stanbul<\/td>\n<td>05:38<\/td>\n<td>19:22<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>\u0130zmir<\/td>\n<td>05:49<\/td>\n<td>19:29<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>Bursa<\/td>\n<td>05:39<\/td>\n<td>19:21<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>Adana<\/td>\n<td>05:18<\/td>\n<td>18:56<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<p><strong>D\u00fcnyadaki \u00f6nemli merkezler<\/strong><\/p>\n<table>\n<thead>\n<tr>\n<td><strong>Merkez<\/strong><\/td>\n<td><strong>\u0130msak<\/strong><\/td>\n<td><strong>\u0130ftar<\/strong><\/td>\n<\/tr>\n<\/thead>\n<tbody>\n<tr>\n<td>Mekke<\/td>\n<td>05:12<\/td>\n<td>18:38<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>Medine<\/td>\n<td>05:11<\/td>\n<td>18:39<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>Londra<\/td>\n<td>04:13<\/td>\n<td>18:17<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>Washington<\/td>\n<td>05:45<\/td>\n<td>19:25<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>Toronto<\/td>\n<td>05:47<\/td>\n<td>19:35<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>Girne<\/td>\n<td>04:28<\/td>\n<td>18:04<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Akrabal\u0131k ba\u011flar\u0131n\u0131 korumak, ihtiya\u00e7 sahibine el uzatmak, \u00f6l\u00fcm ger\u00e7e\u011fini unutmadan ahiret i\u00e7in haz\u0131rl\u0131k yapmak ve kabir ziyaretlerinden ibret almak; \u0130slam\u2019\u0131n m\u00fcmine y\u00fckledi\u011fi temel sorumluluklar aras\u0131nda yer al\u0131yor. Kur\u2019an ayetleri, hadis-i \u015ferifler ve \u0130slam b\u00fcy\u00fcklerinin s\u00f6zleri \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda \u015fekillenen bu metin, s\u0131la-i rahimin \u00f6nemini ve kabir ziyaretlerinin manevi y\u00f6n\u00fcn\u00fc kapsaml\u0131 bi\u00e7imde ortaya koyuyor.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":13447,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[11],"tags":[5082,5079,5083,5081,5080],"class_list":["post-13446","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-yasam","tag-ahirethazirligi","tag-akrabalik","tag-islamihayat","tag-kabirziyareti","tag-silairahim"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v28.8 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Arefe g\u00fcn\u00fcnde s\u0131la-i rahim ve ahiret haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131 \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131 - Merceknet Haber<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/2026\/03\/19\/arefe-gununde-sila-i-rahim-ve-ahiret-hazirligi-cagrisi\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"tr_TR\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Arefe g\u00fcn\u00fcnde s\u0131la-i rahim ve ahiret haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131 \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131 - Merceknet Haber\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Akrabal\u0131k ba\u011flar\u0131n\u0131 korumak, ihtiya\u00e7 sahibine el uzatmak, \u00f6l\u00fcm ger\u00e7e\u011fini unutmadan ahiret i\u00e7in haz\u0131rl\u0131k yapmak ve kabir ziyaretlerinden ibret almak; \u0130slam\u2019\u0131n m\u00fcmine y\u00fckledi\u011fi temel sorumluluklar aras\u0131nda yer al\u0131yor. Kur\u2019an ayetleri, hadis-i \u015ferifler ve \u0130slam b\u00fcy\u00fcklerinin s\u00f6zleri \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda \u015fekillenen bu metin, s\u0131la-i rahimin \u00f6nemini ve kabir ziyaretlerinin manevi y\u00f6n\u00fcn\u00fc kapsaml\u0131 bi\u00e7imde ortaya koyuyor.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/2026\/03\/19\/arefe-gununde-sila-i-rahim-ve-ahiret-hazirligi-cagrisi\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Merceknet Haber\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/merceknet\" \/>\n<meta property=\"article:author\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/merceknet\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2026-03-18T21:48:53+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2026-03-18T21:59:22+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/arefe-gununde-sila-i-rahim-ve-ahiret-hazirligi-cagrisi_49df56e.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"800\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"450\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Hamdi Ba\u011fc\u0131\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@https:\/\/x.com\/merceknethaber\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@merceknethaber\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Yazan:\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Hamdi Ba\u011fc\u0131\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Tahmini okuma s\u00fcresi\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"26 dakika\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.merceknet.com\\\/tr\\\/2026\\\/03\\\/19\\\/arefe-gununde-sila-i-rahim-ve-ahiret-hazirligi-cagrisi\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.merceknet.com\\\/tr\\\/2026\\\/03\\\/19\\\/arefe-gununde-sila-i-rahim-ve-ahiret-hazirligi-cagrisi\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"Hamdi Ba\u011fc\u0131\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.merceknet.com\\\/tr\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/28c60df0a00241899776a580cb9db4f5\"},\"headline\":\"Arefe g\u00fcn\u00fcnde s\u0131la-i rahim ve ahiret haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131 \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131\",\"datePublished\":\"2026-03-18T21:48:53+00:00\",\"dateModified\":\"2026-03-18T21:59:22+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.merceknet.com\\\/tr\\\/2026\\\/03\\\/19\\\/arefe-gununde-sila-i-rahim-ve-ahiret-hazirligi-cagrisi\\\/\"},\"wordCount\":5652,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.merceknet.com\\\/tr\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.merceknet.com\\\/tr\\\/2026\\\/03\\\/19\\\/arefe-gununde-sila-i-rahim-ve-ahiret-hazirligi-cagrisi\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.merceknet.com\\\/tr\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/03\\\/arefe-gununde-sila-i-rahim-ve-ahiret-hazirligi-cagrisi_49df56e.jpg\",\"keywords\":[\"AhiretHaz\u0131rl\u0131\u011f\u0131\",\"Akrabal\u0131k\",\"\u0130slamiHayat\",\"KabirZiyareti\",\"S\u0131la\u0130Rahim\"],\"articleSection\":[\"Ya\u015fam\"],\"inLanguage\":\"tr\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.merceknet.com\\\/tr\\\/2026\\\/03\\\/19\\\/arefe-gununde-sila-i-rahim-ve-ahiret-hazirligi-cagrisi\\\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.merceknet.com\\\/tr\\\/2026\\\/03\\\/19\\\/arefe-gununde-sila-i-rahim-ve-ahiret-hazirligi-cagrisi\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.merceknet.com\\\/tr\\\/2026\\\/03\\\/19\\\/arefe-gununde-sila-i-rahim-ve-ahiret-hazirligi-cagrisi\\\/\",\"name\":\"Arefe g\u00fcn\u00fcnde s\u0131la-i rahim ve ahiret haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131 \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131 - Merceknet Haber\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.merceknet.com\\\/tr\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.merceknet.com\\\/tr\\\/2026\\\/03\\\/19\\\/arefe-gununde-sila-i-rahim-ve-ahiret-hazirligi-cagrisi\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.merceknet.com\\\/tr\\\/2026\\\/03\\\/19\\\/arefe-gununde-sila-i-rahim-ve-ahiret-hazirligi-cagrisi\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.merceknet.com\\\/tr\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/03\\\/arefe-gununde-sila-i-rahim-ve-ahiret-hazirligi-cagrisi_49df56e.jpg\",\"datePublished\":\"2026-03-18T21:48:53+00:00\",\"dateModified\":\"2026-03-18T21:59:22+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.merceknet.com\\\/tr\\\/2026\\\/03\\\/19\\\/arefe-gununde-sila-i-rahim-ve-ahiret-hazirligi-cagrisi\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"tr\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.merceknet.com\\\/tr\\\/2026\\\/03\\\/19\\\/arefe-gununde-sila-i-rahim-ve-ahiret-hazirligi-cagrisi\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"tr\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.merceknet.com\\\/tr\\\/2026\\\/03\\\/19\\\/arefe-gununde-sila-i-rahim-ve-ahiret-hazirligi-cagrisi\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.merceknet.com\\\/tr\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/03\\\/arefe-gununde-sila-i-rahim-ve-ahiret-hazirligi-cagrisi_49df56e.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.merceknet.com\\\/tr\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/03\\\/arefe-gununde-sila-i-rahim-ve-ahiret-hazirligi-cagrisi_49df56e.jpg\",\"width\":800,\"height\":450},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.merceknet.com\\\/tr\\\/2026\\\/03\\\/19\\\/arefe-gununde-sila-i-rahim-ve-ahiret-hazirligi-cagrisi\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Anasayfa\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.merceknet.com\\\/tr\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Arefe g\u00fcn\u00fcnde s\u0131la-i rahim ve ahiret haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131 \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.merceknet.com\\\/tr\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.merceknet.com\\\/tr\\\/\",\"name\":\"Merceknet\",\"description\":\"T\u00fcrkiye&#039;nin ba\u011f\u0131ms\u0131z internet haber gazetesi\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.merceknet.com\\\/tr\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.merceknet.com\\\/tr\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"tr\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.merceknet.com\\\/tr\\\/#organization\",\"name\":\"Merceknet Haber\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.merceknet.com\\\/tr\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"tr\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.merceknet.com\\\/tr\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.merceknet.com\\\/tr\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/01\\\/868ee895-9395-465e-bb2e-00afb6ea7c41-md-2.jpeg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.merceknet.com\\\/tr\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/01\\\/868ee895-9395-465e-bb2e-00afb6ea7c41-md-2.jpeg\",\"width\":800,\"height\":533,\"caption\":\"Merceknet Haber\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.merceknet.com\\\/tr\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/www.facebook.com\\\/merceknet\",\"https:\\\/\\\/x.com\\\/merceknethaber\",\"https:\\\/\\\/www.linkedin.com\\\/feed\\\/\",\"https:\\\/\\\/www.instagram.com\\\/merceknethaber\\\/\",\"https:\\\/\\\/www.youtube.com\\\/@merceknet\"]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.merceknet.com\\\/tr\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/2b640179dc328e9c37cb64df4f6c3fe7\",\"name\":\"Av. \u00d6zge \u00d6zmen Korkut\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"tr\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/912ed4ebd13e18a5c6cc95aecd61f4ea14b40ce2626de4b61bcf4d9bffb62cd4?s=96&d=mm&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/912ed4ebd13e18a5c6cc95aecd61f4ea14b40ce2626de4b61bcf4d9bffb62cd4?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/912ed4ebd13e18a5c6cc95aecd61f4ea14b40ce2626de4b61bcf4d9bffb62cd4?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Av. \u00d6zge \u00d6zmen Korkut\"},\"sameAs\":[\"av.ozgeozmenkorkut\"],\"url\":\"https:\\\/\\\/www.merceknet.com\\\/tr\\\/author\\\/ozgeozmen\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Arefe g\u00fcn\u00fcnde s\u0131la-i rahim ve ahiret haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131 \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131 - Merceknet Haber","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/2026\/03\/19\/arefe-gununde-sila-i-rahim-ve-ahiret-hazirligi-cagrisi\/","og_locale":"tr_TR","og_type":"article","og_title":"Arefe g\u00fcn\u00fcnde s\u0131la-i rahim ve ahiret haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131 \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131 - Merceknet Haber","og_description":"Akrabal\u0131k ba\u011flar\u0131n\u0131 korumak, ihtiya\u00e7 sahibine el uzatmak, \u00f6l\u00fcm ger\u00e7e\u011fini unutmadan ahiret i\u00e7in haz\u0131rl\u0131k yapmak ve kabir ziyaretlerinden ibret almak; \u0130slam\u2019\u0131n m\u00fcmine y\u00fckledi\u011fi temel sorumluluklar aras\u0131nda yer al\u0131yor. Kur\u2019an ayetleri, hadis-i \u015ferifler ve \u0130slam b\u00fcy\u00fcklerinin s\u00f6zleri \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda \u015fekillenen bu metin, s\u0131la-i rahimin \u00f6nemini ve kabir ziyaretlerinin manevi y\u00f6n\u00fcn\u00fc kapsaml\u0131 bi\u00e7imde ortaya koyuyor.","og_url":"https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/2026\/03\/19\/arefe-gununde-sila-i-rahim-ve-ahiret-hazirligi-cagrisi\/","og_site_name":"Merceknet Haber","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/merceknet","article_author":"https:\/\/www.facebook.com\/merceknet","article_published_time":"2026-03-18T21:48:53+00:00","article_modified_time":"2026-03-18T21:59:22+00:00","og_image":[{"width":800,"height":450,"url":"https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/arefe-gununde-sila-i-rahim-ve-ahiret-hazirligi-cagrisi_49df56e.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Hamdi Ba\u011fc\u0131","twitter_card":"summary_large_image","twitter_creator":"@https:\/\/x.com\/merceknethaber","twitter_site":"@merceknethaber","twitter_misc":{"Yazan:":"Hamdi Ba\u011fc\u0131","Tahmini okuma s\u00fcresi":"26 dakika"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/2026\/03\/19\/arefe-gununde-sila-i-rahim-ve-ahiret-hazirligi-cagrisi\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/2026\/03\/19\/arefe-gununde-sila-i-rahim-ve-ahiret-hazirligi-cagrisi\/"},"author":{"name":"Hamdi Ba\u011fc\u0131","@id":"https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/#\/schema\/person\/28c60df0a00241899776a580cb9db4f5"},"headline":"Arefe g\u00fcn\u00fcnde s\u0131la-i rahim ve ahiret haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131 \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131","datePublished":"2026-03-18T21:48:53+00:00","dateModified":"2026-03-18T21:59:22+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/2026\/03\/19\/arefe-gununde-sila-i-rahim-ve-ahiret-hazirligi-cagrisi\/"},"wordCount":5652,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/2026\/03\/19\/arefe-gununde-sila-i-rahim-ve-ahiret-hazirligi-cagrisi\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/arefe-gununde-sila-i-rahim-ve-ahiret-hazirligi-cagrisi_49df56e.jpg","keywords":["AhiretHaz\u0131rl\u0131\u011f\u0131","Akrabal\u0131k","\u0130slamiHayat","KabirZiyareti","S\u0131la\u0130Rahim"],"articleSection":["Ya\u015fam"],"inLanguage":"tr","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/2026\/03\/19\/arefe-gununde-sila-i-rahim-ve-ahiret-hazirligi-cagrisi\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/2026\/03\/19\/arefe-gununde-sila-i-rahim-ve-ahiret-hazirligi-cagrisi\/","url":"https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/2026\/03\/19\/arefe-gununde-sila-i-rahim-ve-ahiret-hazirligi-cagrisi\/","name":"Arefe g\u00fcn\u00fcnde s\u0131la-i rahim ve ahiret haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131 \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131 - Merceknet Haber","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/2026\/03\/19\/arefe-gununde-sila-i-rahim-ve-ahiret-hazirligi-cagrisi\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/2026\/03\/19\/arefe-gununde-sila-i-rahim-ve-ahiret-hazirligi-cagrisi\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/arefe-gununde-sila-i-rahim-ve-ahiret-hazirligi-cagrisi_49df56e.jpg","datePublished":"2026-03-18T21:48:53+00:00","dateModified":"2026-03-18T21:59:22+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/2026\/03\/19\/arefe-gununde-sila-i-rahim-ve-ahiret-hazirligi-cagrisi\/#breadcrumb"},"inLanguage":"tr","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/2026\/03\/19\/arefe-gununde-sila-i-rahim-ve-ahiret-hazirligi-cagrisi\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"tr","@id":"https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/2026\/03\/19\/arefe-gununde-sila-i-rahim-ve-ahiret-hazirligi-cagrisi\/#primaryimage","url":"https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/arefe-gununde-sila-i-rahim-ve-ahiret-hazirligi-cagrisi_49df56e.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/arefe-gununde-sila-i-rahim-ve-ahiret-hazirligi-cagrisi_49df56e.jpg","width":800,"height":450},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/2026\/03\/19\/arefe-gununde-sila-i-rahim-ve-ahiret-hazirligi-cagrisi\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Anasayfa","item":"https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Arefe g\u00fcn\u00fcnde s\u0131la-i rahim ve ahiret haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131 \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/#website","url":"https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/","name":"Merceknet","description":"T\u00fcrkiye&#039;nin ba\u011f\u0131ms\u0131z internet haber gazetesi","publisher":{"@id":"https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"tr"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/#organization","name":"Merceknet Haber","url":"https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"tr","@id":"https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/868ee895-9395-465e-bb2e-00afb6ea7c41-md-2.jpeg","contentUrl":"https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/868ee895-9395-465e-bb2e-00afb6ea7c41-md-2.jpeg","width":800,"height":533,"caption":"Merceknet Haber"},"image":{"@id":"https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/merceknet","https:\/\/x.com\/merceknethaber","https:\/\/www.linkedin.com\/feed\/","https:\/\/www.instagram.com\/merceknethaber\/","https:\/\/www.youtube.com\/@merceknet"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/#\/schema\/person\/2b640179dc328e9c37cb64df4f6c3fe7","name":"Av. \u00d6zge \u00d6zmen Korkut","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"tr","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/912ed4ebd13e18a5c6cc95aecd61f4ea14b40ce2626de4b61bcf4d9bffb62cd4?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/912ed4ebd13e18a5c6cc95aecd61f4ea14b40ce2626de4b61bcf4d9bffb62cd4?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/912ed4ebd13e18a5c6cc95aecd61f4ea14b40ce2626de4b61bcf4d9bffb62cd4?s=96&d=mm&r=g","caption":"Av. \u00d6zge \u00d6zmen Korkut"},"sameAs":["av.ozgeozmenkorkut"],"url":"https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/author\/ozgeozmen\/"}]}},"views":152,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13446","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=13446"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13446\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":13456,"href":"https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13446\/revisions\/13456"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/13447"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=13446"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=13446"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=13446"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}