{"id":13133,"date":"2026-03-17T00:28:34","date_gmt":"2026-03-16T21:28:34","guid":{"rendered":"https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/?p=13133"},"modified":"2026-03-17T00:28:34","modified_gmt":"2026-03-16T21:28:34","slug":"mubarek-ramazanin-27-gunu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/2026\/03\/17\/mubarek-ramazanin-27-gunu\/","title":{"rendered":"M\u00fcbarek Ramazan&#8217;\u0131n 27. g\u00fcn\u00fc"},"content":{"rendered":"<p>Ramazan ay\u0131n\u0131n 27. g\u00fcn\u00fcnde, ayet, hadis, dua ve ilmihal bilgileri etraf\u0131nda \u015fekillenen bu i\u00e7erik; manevi hayat\u0131n derinle\u015fmesine, ibadet bilincinin g\u00fc\u00e7lenmesine ve \u00f6zellikle ticaret ahlak\u0131n\u0131n \u0130slam\u00ee \u00f6l\u00e7\u00fcler \u00e7er\u00e7evesinde yeniden d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmesine katk\u0131 sunuyor.<\/p>\n<p data-start=\"143\" data-end=\"196\"><strong data-start=\"143\" data-end=\"152\">Ayet:<\/strong><br data-start=\"152\" data-end=\"155\" \/><strong data-start=\"155\" data-end=\"196\">Rahman ve Rahim olan Allah\u2019\u0131n ad\u0131yla;<\/strong><\/p>\n<p data-start=\"198\" data-end=\"325\">\u201cBilmez misin ki g\u00f6klerin ve yerin h\u00fck\u00fcmranl\u0131\u011f\u0131 Allah\u2019\u0131nd\u0131r. Sizin i\u00e7in Allah\u2019tan ba\u015fka ne bir dost ne de bir yard\u0131mc\u0131 vard\u0131r.\u201d<\/p>\n<p data-start=\"327\" data-end=\"390\">Allah (C.C.) ne g\u00fczel buyurdu.<br data-start=\"357\" data-end=\"360\" \/><strong data-start=\"360\" data-end=\"390\">(Bakara Suresi, 107. Ayet)<\/strong><\/p>\n<p data-start=\"392\" data-end=\"457\"><strong data-start=\"392\" data-end=\"402\">Hadis:<\/strong><br data-start=\"402\" data-end=\"405\" \/>Allah\u2019\u0131n Resul\u00fc Hz. Muhammed (S.A.V.) \u015f\u00f6yle buyurdu:<\/p>\n<p data-start=\"459\" data-end=\"665\">\u201cAllah\u2019a ve ahiret g\u00fcn\u00fcne iman eden kimse, kom\u015fusuna eziyet etmesin. Allah\u2019a ve ahiret g\u00fcn\u00fcne iman eden misafirine ikramda bulunsun. Allah\u2019a ve ahiret g\u00fcn\u00fcne iman eden kimse, ya hay\u0131r s\u00f6ylesin veya sussun.\u201d<\/p>\n<p data-start=\"667\" data-end=\"773\">Allah\u2019\u0131n Resul\u00fc Hz. Muhammed (S.A.V.) ne g\u00fczel buyurdu.<br data-start=\"722\" data-end=\"725\" \/><strong data-start=\"725\" data-end=\"773\">(Buh\u00e2r\u00ee, Edeb, 31, 85; M\u00fcslim, \u00cem\u00e2n, 74, 75)<\/strong><\/p>\n<p data-start=\"775\" data-end=\"990\"><strong data-start=\"775\" data-end=\"783\">Dua:<\/strong><br data-start=\"783\" data-end=\"786\" \/>Allah\u2019\u0131m, b\u00fct\u00fcn inat\u00e7\u0131 zorbalardan, azg\u0131n, inat\u00e7\u0131 ve kaypak \u015feytandan, k\u00f6t\u00fc kaderden, nefsimin \u015ferrinden, per\u00e7eminden tuttu\u011fun her canl\u0131n\u0131n \u015ferrinden Sana s\u0131\u011f\u0131n\u0131r\u0131m. \u015e\u00fcphesiz Rabbim dosdo\u011fru yol \u00fczeredir.<\/p>\n<p data-start=\"992\" data-end=\"1562\">Allah\u2019\u0131m, nas\u0131l azametinle ihsan edenlerin \u00e7ok \u00f6tesinde l\u00fctfediyorsan, nas\u0131l kudretinle b\u00fct\u00fcn b\u00fcy\u00fcklerin \u00fczerinde isen, nas\u0131l yerin alt\u0131ndakileri Ar\u015f\u2019\u0131n\u0131n \u00fczerindekileri bildi\u011fin \u015fekilde biliyorsan, nas\u0131l sad\u0131rlardaki vesveseler Senin yan\u0131nda alen\u00ee \u015feyler gibiyse, nas\u0131l a\u00e7\u0131k s\u00f6zler Senin ilminde s\u0131r gibiyse, her \u015fey Senin azametine boyun e\u011fiyor, b\u00fct\u00fcn g\u00fc\u00e7 sahipleri Senin g\u00fc\u00e7 ve otoriten kar\u015f\u0131s\u0131nda boyun e\u011fiyorsa, nas\u0131l d\u00fcnya ve \u00e2hiret i\u015fleri Senin elinde ise, sabah ve ak\u015fam i\u00e7ine d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcm b\u00fct\u00fcn gam, keder ve \u00fcz\u00fcnt\u00fclerden bana bir \u00e7\u0131k\u0131\u015f ve kurtulu\u015f yolu ihsan eyle.<\/p>\n<p data-start=\"1564\" data-end=\"1736\">Allah\u2019\u0131m, g\u00fcnahlar\u0131m\u0131 affetmen, hat\u00e2lar\u0131m\u0131 g\u00f6rmezden gelmen, \u00e7irkin amellerimi \u00f6rtmen; beni Senden hak etmedi\u011fim ve elde edemeyece\u011fim \u015feyleri isteme hususunda \u00fcmitlendirdi.<\/p>\n<p data-start=\"1738\" data-end=\"1908\">G\u00fcven i\u00e7inde Sana dua ediyorum, \u00fcnsiyet i\u00e7erisinde Senden istiyorum. Sen bana daima ihsanlarda bulunuyorsun, ben ise Seninle aramdaki hususlarda kendime k\u00f6t\u00fcl\u00fck ediyorum.<\/p>\n<p data-start=\"1910\" data-end=\"2243\">Sen benden m\u00fcsta\u011fni oldu\u011fun h\u00e2lde nimetler vererek bana muhabbetini g\u00f6steriyorsun, ben ise Sana son derece muhta\u00e7 olmama ra\u011fmen g\u00fcnahlar i\u015fleyerek \u00e2deta Sana bu\u011fzumu izhar ediyorum. Benim gibi al\u00e7ak bir kula Senden daha l\u00fctufk\u00e2r davranan kerim bir Mevl\u00e2 bilmiyorum. L\u00e2kin Sana olan g\u00fcvenim, beni Sana kar\u015f\u0131 c\u00fcretk\u00e2r olmaya sevk etti.<\/p>\n<p data-start=\"2245\" data-end=\"2638\">Senin c\u00f6mertli\u011finden, kereminden, ihsan\u0131ndan ve l\u00fctfundan; Muhammed\u2019e ve \u00e2line sal\u00e2t etmeni istiyorum, bana l\u00fctfunla kurtulu\u015f ve sel\u00e2met kap\u0131s\u0131n\u0131 a\u00e7man\u0131 istiyorum, kudretinle h\u00fcz\u00fcn ve keder kap\u0131s\u0131n\u0131 bana kapatman\u0131 istiyorum. Beni g\u00f6z a\u00e7\u0131p kapay\u0131ncaya kadar bile nefsime b\u0131rakma ki \u00e2ciz duruma d\u00fc\u015fmeyeyim, insanlara da b\u0131rakma ki zayi edilmeyeyim. Rahmetinle ey merhametlilerin en merhametlisi.<\/p>\n<p data-start=\"2640\" data-end=\"2648\"><strong data-start=\"2640\" data-end=\"2648\">\u00c2min<\/strong><\/p>\n<p data-start=\"2640\" data-end=\"2648\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-full wp-image-13137\" src=\"https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/AZIZIYE-CAMII.jpg\" alt=\"\" width=\"850\" height=\"560\" srcset=\"https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/AZIZIYE-CAMII.jpg 850w, https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/AZIZIYE-CAMII-540x356.jpg 540w\" sizes=\"auto, (max-width: 850px) 100vw, 850px\" \/><\/p>\n<hr data-start=\"2650\" data-end=\"2653\" \/>\n<h1 data-section-id=\"oagqq2\" data-start=\"2655\" data-end=\"2674\">\u0130LM\u0130HAL &#8211; T\u0130CARET<\/h1>\n<p data-start=\"2676\" data-end=\"2716\"><strong data-start=\"2676\" data-end=\"2716\">Makale: Merhum Zeki Soyak Hocaefendi<\/strong><\/p>\n<p data-start=\"2718\" data-end=\"3133\">Fert ve toplum hayat\u0131nda ticaretin, iktisad\u00ee hayat\u0131n b\u00fcy\u00fck bir yeri ve etkisi vard\u0131r. O bak\u0131mdan iktisad\u00ee esaslar ve h\u00fck\u00fcmler \u00e7ok sa\u011flam temeller \u00fczerine bina edilmelidir. G\u00fcn\u00fcbirlik kararlar, g\u00fcn\u00fc kurtarmaya matuf icraatlar iktisad\u00ee hayat\u0131 fel\u00e7 eder. Dolay\u0131s\u0131yla toplumun huzurunu bozar. \u0130nsan\u00ee ili\u015fkileri, kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 sevgi, sayg\u0131 ve itimad\u0131 sarsar. \u0130leriye d\u00f6n\u00fck planlanm\u0131\u015f \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 durdurur. At\u0131l\u0131mlar\u0131 \u00f6nler.<\/p>\n<p data-start=\"3135\" data-end=\"3951\">Ticaret erbab\u0131 hem mevcut \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 hem de ileride yapmay\u0131 planlad\u0131\u011f\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 i\u00e7in istikrar ister, g\u00fcven ister. Ticaret hayat\u0131ndaki istikrars\u0131zl\u0131k ve g\u00fcvensizlik, piyasalar\u0131 karars\u0131zl\u0131\u011fa ve dolay\u0131s\u0131yla durgunlu\u011fa iter. Her g\u00fcn bir inip bir \u00e7\u0131kan, ekseriyetle y\u00fckselen fiyatlar; bir k\u0131s\u0131m tacirleri piyasadan silip s\u00fcp\u00fcren, bir k\u0131sm\u0131n\u0131 k\u0131sa zamanda zengin eden enflasyonlar sosyal dengeyi tahrip eder. Zenginler ile fakirler aras\u0131nda terazinin ayar\u0131 mesabesinde olan orta tabaka yok olur. Karaborsac\u0131l\u0131k, tefecilik, yorulmadan, terlemeden k\u0131sa yoldan zengin olmak gibi hem ticar\u00ee hayat\u0131 hem de sosyal hayat\u0131 alt \u00fcst eden baya\u011f\u0131 i\u015fler ve baya\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnceler topluma h\u00e2kim olmaya ba\u015flar. Bu noktadan sonra helal-haram hassasiyeti, ahlak\u00ee duyarl\u0131l\u0131k zaafa u\u011frar ve zamanla bu hassasiyetler ve duyarl\u0131l\u0131klar kaybolur.<\/p>\n<p data-start=\"3953\" data-end=\"4433\">Bu demektir ki toplumun de\u011ferleri de\u011fi\u015fmi\u015f, materyalist d\u00fc\u015f\u00fcnce ve icraatlar topluma h\u00e2kim olmu\u015ftur. Art\u0131k toplumu ayakta tutan de\u011ferler; yard\u0131mla\u015fma, karz-\u0131 hasen, helal kazan\u00e7, kul hakk\u0131, ahiret hesab\u0131, topluma kar\u015f\u0131 vazife ve mesuliyetler, ticaret yaparken toplumun ihtiya\u00e7 duydu\u011fu metalara \u00f6ncelik tan\u0131mak gibi g\u00fczel duygular ve iman\u0131m\u0131z\u0131n gere\u011fi olan icraatlar yerini hodk\u00e2m duygulara, nefsan\u00ee ve menfaat\u00e7i icraatlara terk eder. Bu durum ise bir toplum i\u00e7in felaket demektir.<\/p>\n<p data-start=\"4435\" data-end=\"4932\">Her konuda oldu\u011fu gibi ticaret ve iktisat konusunda da her devirde uygulanabilen ve uygulanmas\u0131 gereken, sa\u011flam, adil, toplumu refah ve huzura kavu\u015fturacak esaslar\u0131, prensipleri, k\u0131yamete kadar ge\u00e7erli de\u011fi\u015fmeyen h\u00fck\u00fcmleri y\u00fcce \u0130slam dini vaz\u2019etmi\u015ftir. Bu hususta nazil olan ayet-i kerimeleri, varid olan hadis-i \u015ferifleri, icma ve i\u00e7tihatlar\u0131 inceledi\u011fimiz zaman ne muazzam ve m\u00fckemmel bir iktisad\u00ee d\u00fczen kuruldu\u011funu, ne muhte\u015fem bir yap\u0131 meydana getirildi\u011fini g\u00f6r\u00fcr, b\u00fcy\u00fck bir hayranl\u0131k duyar\u0131z.<\/p>\n<p data-start=\"4934\" data-end=\"5352\">\u00d6yle bir sistem ki ne aldatmaya m\u00fcsaade ediyor ne harama, gasba, haks\u0131z kazanca f\u0131rsat veriyor ne de ticaret yollar\u0131n\u0131, helal kazan\u00e7 yollar\u0131n\u0131 kapat\u0131yor ve ne de aldanmaya g\u00f6z yumuyor. \u0130\u015fte o zaman b\u00fct\u00fcn samimiyetinizle bir daha teslim oluyor, b\u00f6yle bir sistem ancak ve ancak Allah Te\u00e2l\u00e2 taraf\u0131ndan vaz\u2019 olunabilir diyor ve iman\u0131n o tarifi m\u00fcmk\u00fcn olmayan hazz\u0131n\u0131 bir daha tad\u0131yorsunuz. Allah Te\u00e2l\u00e2 \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r:<\/p>\n<p data-start=\"5354\" data-end=\"5566\">\u201cMallar\u0131n\u0131z\u0131 aran\u0131zda haks\u0131z sebeplerle yemeyin. Kendiniz bilip dururken, insanlar\u0131n mallar\u0131ndan bir k\u0131sm\u0131n\u0131 yalan yemin ve \u015fehadetle yemeniz i\u00e7in o mallar\u0131 h\u00e2kimlere (yetkililere) vermeyin.\u201d<br data-start=\"5545\" data-end=\"5548\" \/><strong data-start=\"5548\" data-end=\"5566\">(Bakara 2\/188)<\/strong><\/p>\n<p data-start=\"5568\" data-end=\"5832\">Ayet-i kerimede \u015fu hususlara dikkat \u00e7ekilmektedir:<br data-start=\"5618\" data-end=\"5621\" \/>1- Hile ve aldatma yolu ile kazan\u00e7,<br data-start=\"5656\" data-end=\"5659\" \/>2- Yalan yere yemin etmek,<br data-start=\"5685\" data-end=\"5688\" \/>3- Yalanc\u0131 \u015fahitlik yapmak,<br data-start=\"5715\" data-end=\"5718\" \/>4- R\u00fc\u015fvet vermek ve r\u00fc\u015fvet almak,<br data-start=\"5751\" data-end=\"5754\" \/>5- Bu yollarla veya bu yollardan biri kullan\u0131larak kazan\u00e7 elde etmek haramd\u0131r.<\/p>\n<p data-start=\"5834\" data-end=\"5882\">Nisa Suresi\u2019nde de M\u00fcsl\u00fcmanlar \u015f\u00f6yle uyar\u0131l\u0131yor:<\/p>\n<p data-start=\"5884\" data-end=\"6109\">\u201cSiz ey imana ermi\u015f olanlar! Birbirinizin mallar\u0131n\u0131 haks\u0131z yollarla -kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 r\u0131zaya dayanan ticaret yoluyla da olsa- heba etmeyin ve birbirinizi mahvetmeyin; zira Allah, sizin i\u00e7in bir rahmet kayna\u011f\u0131d\u0131r.\u201d<br data-start=\"6091\" data-end=\"6094\" \/><strong data-start=\"6094\" data-end=\"6109\">(Nisa 4\/29)<\/strong><\/p>\n<p data-start=\"6111\" data-end=\"6254\">\u201cKim d\u00fc\u015fmanl\u0131k ve haks\u0131zl\u0131k ile (haram yemeyi, haks\u0131z yere \u00f6ld\u00fcrmeyi) yaparsa onu ate\u015fe sokaca\u011f\u0131z. Bu, Allah\u2019a \u00e7ok kolayd\u0131r.\u201d<br data-start=\"6236\" data-end=\"6239\" \/><strong data-start=\"6239\" data-end=\"6254\">(Nisa 4\/30)<\/strong><\/p>\n<p data-start=\"6256\" data-end=\"6405\">\u201cE\u011fer yasaklad\u0131\u011f\u0131m\u0131z b\u00fcy\u00fck g\u00fcnahlardan ka\u00e7\u0131n\u0131rsan\u0131z, sizin k\u00fc\u00e7\u00fck g\u00fcnahlar\u0131n\u0131z\u0131 \u00f6rteriz ve sizi \u015ferefli bir yere (cennete) sokar\u0131z.\u201d<br data-start=\"6387\" data-end=\"6390\" \/><strong data-start=\"6390\" data-end=\"6405\">(Nisa 4\/31)<\/strong><\/p>\n<p data-start=\"6407\" data-end=\"7078\">Yirmi dokuzuncu ayet-i kerimede al\u0131\u015fveri\u015fin, ticaretin me\u015fru olabilmesi i\u00e7in \u015fu hususlara dikkat \u00e7ekiliyor:<br data-start=\"6514\" data-end=\"6517\" \/>1- Sat\u0131c\u0131 ve al\u0131c\u0131n\u0131n kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 r\u0131za g\u00f6stermesi gerekir.<br data-start=\"6574\" data-end=\"6577\" \/>2- Al\u0131\u015fveri\u015f i\u00e7in bir taraf zorlansa, r\u0131zas\u0131 olmadan elindeki mal sat\u0131n al\u0131nsa veya al\u0131c\u0131 olan tarafa bask\u0131 yap\u0131l\u0131p zorla sat\u0131lsa, b\u00f6yle bir al\u0131\u015fveri\u015f ge\u00e7erli de\u011fildir.<br data-start=\"6745\" data-end=\"6748\" \/>3- Ticareti haram olan \u015feylerin; i\u00e7ki, \u00e7e\u015fitli uyu\u015fturucular, domuz, \u00f6lm\u00fc\u015f hayvan eti gibi \u015feylerin al\u0131m sat\u0131m\u0131 b\u00e2t\u0131ld\u0131r. Hi\u00e7bir h\u00fckm\u00fc yoktur. Neticede bir taraf\u0131n haks\u0131z kazan\u00e7 sa\u011flamas\u0131na, di\u011fer taraf\u0131n paras\u0131n\u0131n telef olmas\u0131na sebep olur.<br data-start=\"6989\" data-end=\"6992\" \/>4- Bir ki\u015fi ticaret yapaca\u011f\u0131m, \u00e7ok mal kazanaca\u011f\u0131m diye kendini tehlikeye atmamal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p data-start=\"7080\" data-end=\"7800\">a- S\u0131n\u0131rlarda ka\u00e7ak\u00e7\u0131l\u0131k yapmak.<br data-start=\"7112\" data-end=\"7115\" \/>b- Bir ki\u015finin iflas\u0131na veya mal\u0131n\u0131n b\u00fcy\u00fck bir k\u0131sm\u0131n\u0131n telefine sebep olacak \u015fekilde ticaretine mani olmak, onun d\u00fc\u015fmanl\u0131\u011f\u0131n\u0131 celbetmek ve belki de bu sebepten kar\u015f\u0131 taraf\u0131n kendisini \u00f6ld\u00fcrmeye kastetmesine sebep olmak.<br data-start=\"7335\" data-end=\"7338\" \/>c- Can ve yol emniyetinin olmad\u0131\u011f\u0131 yerlere ticaret yapmak kast\u0131yla seyahat etmek.<br data-start=\"7419\" data-end=\"7422\" \/>d- Al\u0131\u015fveri\u015f yaparken \u00f6fkelenerek, m\u00fc\u015fteriyi rencide ederek veya alaca\u011f\u0131 olan ki\u015fiye toplumun i\u00e7inde hakaret ederek gazab\u0131na ve dolay\u0131s\u0131yla kendisinin fiili tecav\u00fcze u\u011framas\u0131na sebep olarak bir nevi kendi nefsini \u00f6ld\u00fcrm\u00fc\u015f olmak veya \u00f6ld\u00fcr\u00fclmeye sebep olmak gibi yanl\u0131\u015f ve tehlikeli davran\u0131\u015flardan, ticaret yollar\u0131ndan uzak durmam\u0131z gerekti\u011fine i\u015faret edilmektedir, Allahu a\u2019lem.<\/p>\n<p data-start=\"7802\" data-end=\"8248\">Otuzuncu ayet-i kerimede de haram yolla kazan\u00e7 elde etmenin -tevbe edilmez, d\u00fc\u015fmanl\u0131k ve k\u00f6t\u00fcl\u00fcklerden vazge\u00e7ilmez ise- tabii neticesinin cehennem oldu\u011fu beyan edilmektedir. Otuz birinci ayet-i kerime ise haram kazanc\u0131n g\u00fcnah-\u0131 kebair oldu\u011fu, gerek bu kebairden veya di\u011fer b\u00fcy\u00fck g\u00fcnahlardan sak\u0131nanlar\u0131n k\u00fc\u00e7\u00fck g\u00fcnahlar\u0131n\u0131n insanlar\u0131n g\u00f6z\u00fcnden setredilece\u011fi, insanlar aras\u0131nda r\u00fcsvay edilmeyece\u011fi ve dolay\u0131s\u0131yla affedilece\u011fi m\u00fcjdesi verilmektedir.<\/p>\n<p data-start=\"8250\" data-end=\"8474\">Bu ayet-i kerimelerden anl\u0131yoruz ki Rabbimiz Te\u00e2l\u00e2 ve tekaddes hazretleri bize ac\u0131yor, merhamet ediyor, bizim ar\u0131nmam\u0131z\u0131, d\u00fcnyada da ukbada da huzur ve saadete, madd\u00ee ve manev\u00ee refaha ermemizi, ebediyen kurtulmam\u0131z\u0131 istiyor.<\/p>\n<p data-start=\"8476\" data-end=\"9209\">1- \u00d6ncelikle helal ve haram bildiriliyor.<br data-start=\"8517\" data-end=\"8520\" \/>2- Helale, do\u011fruya, g\u00fczele te\u015fvik ediliyor.<br data-start=\"8563\" data-end=\"8566\" \/>3- Haramdan \u015fiddetle sak\u0131nd\u0131r\u0131l\u0131yor.<br data-start=\"8602\" data-end=\"8605\" \/>4- Haram\u0131n k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc, zararlar\u0131 ve k\u00f6t\u00fc sonucu beyan ediliyor.<br data-start=\"8666\" data-end=\"8669\" \/>5- Tevbe yollar\u0131 g\u00f6steriliyor. \u0130nsana, M\u00fcsl\u00fcmana yak\u0131\u015fan\u0131n k\u00f6t\u00fcl\u00fckten d\u00f6nmek, iyiye, do\u011fruya yap\u0131\u015fmak oldu\u011fu bildiriliyor.<br data-start=\"8791\" data-end=\"8794\" \/>6- Allah\u2019tan hay\u00e2 edip b\u00fcy\u00fck g\u00fcnahlardan sak\u0131n\u0131ld\u0131\u011f\u0131 takdirde, hasbe\u2019l-be\u015fer i\u015flenen k\u00fc\u00e7\u00fck g\u00fcnahlar\u0131n affedilece\u011fi veya b\u00fcy\u00fck g\u00fcnahlardan sak\u0131nanlara Allah Te\u00e2l\u00e2\u2019n\u0131n k\u00fc\u00e7\u00fck g\u00fcnahlardan da vazge\u00e7me irade ve \u015fuuru ba\u011f\u0131\u015flayaca\u011f\u0131n\u0131 m\u00fcjdeliyor.<br data-start=\"9032\" data-end=\"9035\" \/>7- Sonra da en b\u00fcy\u00fck m\u00fcjde veriliyor: Allah Te\u00e2l\u00e2\u2019n\u0131n r\u0131zas\u0131 ve bu r\u0131zan\u0131n tabii sonucu olarak ebed\u00ee cennet ve say\u0131lamayacak derecede hem bol hem de \u00e7e\u015fitli cennet nimetleri.<\/p>\n<p data-start=\"9211\" data-end=\"9505\">\u0130slam\u2019da ticaret me\u015fru k\u0131l\u0131nm\u0131\u015f, faiz ise yasaklanm\u0131\u015ft\u0131r. Ancak me\u015fru olan ticaret yap\u0131l\u0131rken Allah\u2019a kar\u015f\u0131 vazifelerimiz, mahl\u00fbkata kar\u015f\u0131 vazifelerimiz asla ihmal edilmemelidir. Aksi takdirde me\u015fru yollardan yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z ticareti gayrime\u015fru duruma sokmu\u015f oluruz. Allah Te\u00e2l\u00e2 \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r:<\/p>\n<p data-start=\"9507\" data-end=\"9839\">\u201cEy iman edenler! Cuma g\u00fcn\u00fc namaza \u00e7a\u011fr\u0131ld\u0131\u011f\u0131 zaman hemen Allah\u2019\u0131 zikretmeye (namaza) ko\u015fun ve al\u0131\u015fveri\u015fi b\u0131rak\u0131n. E\u011fer siz ger\u00e7e\u011fi anlayan ki\u015filer iseniz, elbette bu sizin i\u00e7in daha hay\u0131rl\u0131d\u0131r. Namaz bitince yery\u00fcz\u00fcne da\u011f\u0131l\u0131n ve Allah\u2019\u0131n l\u00fctfundan isteyin. Allah\u2019\u0131 \u00e7ok zikredin. Umulur ki kurtulu\u015fa erersiniz.\u201d<br data-start=\"9818\" data-end=\"9821\" \/><strong data-start=\"9821\" data-end=\"9839\">(Cuma 62\/9-10)<\/strong><\/p>\n<p data-start=\"9841\" data-end=\"10395\">Ayet-i kerimede a\u00e7\u0131k\u00e7a ifade edildi\u011fi gibi cemaatle k\u0131l\u0131nmas\u0131 farz olan cuma namaz\u0131 vaktinde al\u0131\u015fveri\u015fi b\u0131rak\u0131p camiye ko\u015fmak gerekir. Bu konuda sat\u0131c\u0131 ile al\u0131c\u0131 aras\u0131nda hi\u00e7bir fark yoktur. Cuma saatinde satan da alan da g\u00fcnahk\u00e2rd\u0131r. Di\u011fer namaz vakitlerinde cemaatle namaz farz olmad\u0131\u011f\u0131ndan al\u0131\u015fveri\u015f haram de\u011fildir. Ancak namaz vaktinde k\u0131l\u0131nmaz, kazaya b\u0131rak\u0131l\u0131r veya hi\u00e7 namaz k\u0131l\u0131nmaz, ticaret bizi Allah Te\u00e2l\u00e2\u2019ya ibadetten al\u0131koyarsa, b\u00f6yle bir ticaret ki\u015fi i\u00e7in bir mekirdir. Kazanc\u0131 ona asla fayda vermez. Para ve mal de\u011fil, g\u00fcnah kazanm\u0131\u015f olur.<\/p>\n<p data-start=\"10397\" data-end=\"10546\">Zaman zaman \u015f\u00f6yle bir soruya muhatap oluyoruz: \u201cKad\u0131nlara cuma namaz\u0131 farz olmad\u0131\u011f\u0131na g\u00f6re, cuma saatinde kad\u0131nlar\u0131n al\u0131\u015fveri\u015f yapmalar\u0131 nas\u0131l olur?\u201d<\/p>\n<p data-start=\"10548\" data-end=\"11277\">Cuma saatinde kad\u0131nlarla ve kendilerine cuma namaz\u0131 farz olmayan \u00e7ocuklarla, yolcularla al\u0131\u015fveri\u015f yapmak caizdir. Ancak o g\u00fcn M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n bayram\u0131d\u0131r ve o g\u00fcn g\u00fcnlerin en \u015fereflisidir. M\u00fcsl\u00fcmanlar b\u00fcy\u00fck bir co\u015fku ve heyecanla fevc fevc camilere ko\u015fu\u015furken, d\u00fcnyal\u0131kla me\u015fgul olmak, o manevi havay\u0131 teneff\u00fcs edememek ciddi bir mahrumiyettir. Onun i\u00e7in o saatte al\u0131\u015fveri\u015f yapmalar\u0131 caiz olanlar da bu cevaza g\u00f6re de\u011fil, faziletli olana ra\u011fbet etmeli; o g\u00fcne, o saate h\u00fcrmetli ve sayg\u0131l\u0131 olmal\u0131; camilerde namaz k\u0131l\u0131n\u0131rken, hutbeler okunup dualar yap\u0131l\u0131rken onlar da evlerinde Kur\u2019an tilaveti, dua ve niyazlarla me\u015fgul olmal\u0131, \u00f6\u011fle namazlar\u0131n\u0131 k\u0131l\u0131p kulluk vazifelerini yerine getirdikten sonra yeniden i\u015flerinin ba\u015f\u0131na d\u00f6nmelidir.<\/p>\n<p data-start=\"11279\" data-end=\"11832\">Yukar\u0131da da ifade edildi\u011fi gibi Allah\u2019a kulluktan, ibadet ve taatten al\u0131koyan bir ticaret, ki\u015fi i\u00e7in yeterli bir musibettir. Ger\u00e7ek yi\u011fitlik, d\u00fcnyan\u0131n al\u00e2yi\u015fine aldanmamak, ge\u00e7ici d\u00fcnya nimetleri i\u00e7in cennetin ebed\u00ee nimetlerinden mahrum olmamakt\u0131r. Ger\u00e7ek yi\u011fit; nefsin bitmez t\u00fckenmez isteklerine set \u00e7ekip, \u015feytan\u0131n tuzaklar\u0131na d\u00fc\u015fmeden, k\u00f6t\u00fc \u00e7evrenin telkinlerine uymadan, nefsini tezkiye, kalbini tasfiye edip Allah Te\u00e2l\u00e2\u2019n\u0131n raz\u0131 oldu\u011fu amellere \u015fitap ederek, O\u2019nun istedi\u011fi gibi bir kul olmaya gayret eden ki\u015fidir. Allah Te\u00e2l\u00e2 \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r:<\/p>\n<p data-start=\"11834\" data-end=\"12229\">\u201cBir tak\u0131m yi\u011fit insanlar vard\u0131r ki ne ticaret ne de al\u0131\u015fveri\u015f onlar\u0131 Allah\u2019\u0131 anmaktan, namaz k\u0131lmaktan ve zek\u00e2t vermekten al\u0131kor. Onlar kalplerin ve g\u00f6zlerin allak bullak oldu\u011fu bir g\u00fcnden (k\u0131yamet g\u00fcn\u00fcnden) korkarlar. \u00c7\u00fcnk\u00fc Allah kendilerini yapt\u0131klar\u0131n\u0131n en g\u00fczeli ile m\u00fck\u00e2fatland\u0131racak ve onlara l\u00fctfundan fazlas\u0131yla verecektir. Allah diledi\u011fini hesaps\u0131z r\u0131z\u0131kland\u0131r\u0131r.\u201d<br data-start=\"12208\" data-end=\"12211\" \/><strong data-start=\"12211\" data-end=\"12229\">(Nur 24\/37-38)<\/strong><\/p>\n<p data-start=\"12231\" data-end=\"12619\">Ras\u00fblullah sallallahu aleyhi ve sellem Mescid-i Nebi\u2019de M\u00fcsl\u00fcmanlara hutbe irad ediyordu. O s\u0131rada Medine\u2019ye yiyecek y\u00fckl\u00fc bir kervan geldi. Mescitteki insanlardan b\u00fcy\u00fck bir k\u0131sm\u0131 d\u0131\u015far\u0131 \u00e7\u0131karak kervan\u0131 kar\u015f\u0131lad\u0131lar. Bu duruma \u00e2lemlerin efendisi, can\u0131m\u0131z, c\u00e2n\u00e2n\u0131m\u0131z Ras\u00fblullah sallallahu aleyhi ve sellem \u00e7ok \u00fcz\u00fcld\u00fcler. Bunun \u00fczerine Cuma Suresi\u2019nin on birinci ayet-i kerimesi nazil oldu:<\/p>\n<p data-start=\"12621\" data-end=\"12852\">\u201cOnlar bir ticaret ve e\u011flence g\u00f6rd\u00fckleri zaman hemen da\u011f\u0131l\u0131p oraya giderler ve seni ayakta b\u0131rak\u0131rlar. De ki: Allah\u2019\u0131n yan\u0131nda olan, e\u011flence ve ticaretten daha hay\u0131rl\u0131d\u0131r. Allah r\u0131z\u0131k verenlerin en hay\u0131rl\u0131s\u0131d\u0131r.\u201d<br data-start=\"12833\" data-end=\"12836\" \/><strong data-start=\"12836\" data-end=\"12852\">(Cuma 62\/11)<\/strong><\/p>\n<p data-start=\"12854\" data-end=\"13596\">Buhari, M\u00fcslim ve bir k\u0131s\u0131m hadis mecmualar\u0131nda anlat\u0131ld\u0131\u011f\u0131na g\u00f6re Medine\u2019de \u015fiddetli bir k\u0131tl\u0131k oldu. B\u00f6yle bir zamanda Abdurrahman bin Avf rad\u0131yallahu anh\u2019\u0131n yiyecek y\u00fckl\u00fc b\u00fcy\u00fck bir kervan\u0131 Medine\u2019ye geldi. O zamanlar bir ticaret kervan\u0131 geldi\u011finde def \u00e7alarlar, davul \u00e7alarlar, bir nevi \u015fenlik yaparlard\u0131. B\u00f6ylece kervan\u0131n geldi\u011fi de duyulmu\u015f olurdu. Ayet-i kerimede ge\u00e7en \u201ce\u011flence\u201d bu olsa gerek. Sahabe hutbe okunurken d\u0131\u015far\u0131 \u00e7\u0131kmakta bir beis olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 zannetmi\u015flerdi. Bu durum biz M\u00fcsl\u00fcmanlar i\u00e7in de k\u0131yamete kadar bir uyar\u0131 olmu\u015f oldu. \u015eartlar ne kadar k\u00f6t\u00fc olursa olsun, kulun ibadet ve taatten uzak kalamayaca\u011f\u0131, d\u00fcnya mal\u0131n\u0131n, d\u00fcnya me\u015fgalelerinin M\u00fcsl\u00fcman\u0131 ibadetten al\u0131koymamas\u0131 gerekti\u011fi bu ayet-i kerime ile bildirilmi\u015f oldu.<\/p>\n<p data-start=\"13598\" data-end=\"14096\">\u00c7ar\u015f\u0131 ve pazarlar \u015feytanlar\u0131n en yo\u011fun oldu\u011fu faaliyet alanlar\u0131d\u0131r. \u0130nsan f\u0131trat\u0131nda mala, m\u00fclke, makam ve mevkiye, riyasete kar\u015f\u0131 bir zaaf vard\u0131r. \u015eeytan insanlar\u0131n bu zay\u0131f y\u00f6nlerini \u00e7ok iyi bilmektedir. Onun i\u00e7in \u00e7ar\u015f\u0131 ve pazarlar, makam ve mevkiin, riyasetin s\u00f6z\u00fc edildi\u011fi, m\u00fccadelesi yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 yerler kendisi i\u00e7in en verimli mek\u00e2nlard\u0131r. O mek\u00e2nlar en iyi netice alaca\u011f\u0131 mek\u00e2nlar oldu\u011fu i\u00e7in b\u00f6yle yerleri asla ihmal etmez. En kabiliyetli, en \u015fedid, en azg\u0131n avanesini buralarda g\u00f6revlendirir.<\/p>\n<p data-start=\"14098\" data-end=\"14895\">Tarih\u00ee hadiselere bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131z zaman en b\u00fcy\u00fck k\u0131tallerin mal ve riyaset h\u0131rs\u0131ndan meydana geldi\u011fini g\u00f6r\u00fcr\u00fcz. \u00d6yle ki bu y\u00fczden evlat babas\u0131n\u0131, babas\u0131 evlad\u0131n\u0131, karde\u015f karde\u015fi, han\u0131m\u0131 kocas\u0131n\u0131 \u00f6ld\u00fcrm\u00fc\u015f, nice masum insanlar da bu hadiseler i\u00e7inde telef olup gitmi\u015flerdir. Onun i\u00e7in Ras\u00fblullah sallallahu aleyhi ve sellem bu konuda M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131 defaatle uyarm\u0131\u015f, onlar\u0131 mal ve riyaset fitnesinden sak\u0131nd\u0131rm\u0131\u015f, \u00e7ar\u015f\u0131 ve pazarlarda \u00e7ok dikkatli olmalar\u0131, \u015feytan\u0131n tuzaklar\u0131na d\u00fc\u015fmemeleri i\u00e7in ikaz etmi\u015ftir. Di\u011fer taraftan zalim y\u00f6neticilerden uzak durulmas\u0131, onlara yard\u0131mc\u0131 olunmamas\u0131, onlara boyun e\u011filmemesi, onlar\u0131n verdikleri memuriyetlere, makam ve mevkilere aldanarak ge\u00e7ici d\u00fcnya al\u00e2yi\u015fine tamah edilmemesini \u015fiddetle tavsiye etmi\u015ftir. Ras\u00fblullah sallallahu aleyhi ve sellem \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r:<\/p>\n<p data-start=\"14897\" data-end=\"15049\">\u201cElinden geldi\u011fince \u00e7ar\u015f\u0131ya ilk girenlerden ve son \u00e7\u0131kanlardan olma. \u00c7\u00fcnk\u00fc oras\u0131 \u015feytan\u0131n sava\u015f alan\u0131d\u0131r. Onun sanca\u011f\u0131 orada dalgalan\u0131r.\u201d<br data-start=\"15034\" data-end=\"15037\" \/><strong data-start=\"15037\" data-end=\"15049\">(M\u00fcslim)<\/strong><\/p>\n<p data-start=\"15051\" data-end=\"15174\">Zalime yard\u0131mc\u0131 olmak \u015f\u00f6yle dursun, onlara meyil edilmesi bile zemmedilmekte ve bu hususta Allah Te\u00e2l\u00e2 \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r:<\/p>\n<p data-start=\"15176\" data-end=\"15321\">\u201cZalimlere meyletmeyin. Aksi halde size ate\u015f dokunur. Sizin Allah\u2019tan ba\u015fka dostlar\u0131n\u0131z yoktur. Sonra da size yard\u0131m edilmez.\u201d<br data-start=\"15302\" data-end=\"15305\" \/><strong data-start=\"15305\" data-end=\"15321\">(Hud 11\/113)<\/strong><\/p>\n<p data-start=\"15323\" data-end=\"15456\">Bu ayet-i kerimenin tefsirinde merhum, ma\u011ffur, arif-i billah, b\u00fcy\u00fck Allah dostu Mahmut Sami Ramazano\u011flu kuddise s\u0131rruh \u015f\u00f6yle yaz\u0131yor:<\/p>\n<p data-start=\"15458\" data-end=\"16195\">\u201cAyet-i celilede zalimlere yakla\u015fmak ve herhangi bir hususta onlara destek olmak nehyolunmu\u015ftur. \u0130ki y\u00fczl\u00fcl\u00fckle onlara methiyelerde bulunmak, s\u00f6zlerine ve amellerine r\u0131za g\u00f6stermek, onlarla sohbet etmeyi, mua\u015ferette bulunmay\u0131 arzu etmek, onlar\u0131n fani varl\u0131klar\u0131ndan g\u00f6zlerini \u00e7ekememek, nail olduklar\u0131 a\u015fa\u011f\u0131l\u0131k d\u00fcnyal\u0131klardan dolay\u0131 onlara g\u0131pta etmek, onlara tazimle e\u011filmek, kalemlerini a\u00e7\u0131p hokkalar\u0131n\u0131 haz\u0131rlamakla da olsa yard\u0131mc\u0131 olmak, kalem ve k\u00e2\u011f\u0131t vermek, arkalar\u0131nda y\u00fcr\u00fcmek, onlar\u0131n ziynetleri ile ziynetlenmek, hareketlerini benimsemek, giydikleri gibi giyinmek, onlara benzemeye \u00e7al\u0131\u015fmak, elbiselerini dikmek, ba\u015flar\u0131n\u0131 t\u0131ra\u015f etmek de zalimlere destek olmak mefhumu i\u00e7ine d\u00e2hildir.\u201d<br data-start=\"16154\" data-end=\"16157\" \/><strong data-start=\"16157\" data-end=\"16195\">(Yunus ve H\u00fbd surelerinin tefsiri)<\/strong><\/p>\n<p data-start=\"16197\" data-end=\"16571\">Ki\u015finin kendi nefsine, aile efrad\u0131na yapt\u0131\u011f\u0131 zul\u00fcmlerden biri de haram kazanmak, haram yemek ve \u00e7oluk \u00e7ocu\u011funa haram yedirmektir. Ras\u00fblullah sallallahu aleyhi ve sellem bu gibi ki\u015fileri, k\u00f6t\u00fc tacirleri k\u0131nam\u0131\u015f; helal-haram s\u0131n\u0131rlar\u0131na dikkat eden, \u015f\u00fcphelilerden sak\u0131nan d\u00fcr\u00fcst tacirleri de medh \u00fc sena etmi\u015ftir. Peygamberimiz sallallahu aleyhi ve sellem \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r:<\/p>\n<p data-start=\"16573\" data-end=\"16674\">\u201cG\u00fcvenilir ve d\u00fcr\u00fcst tacir; peygamberler, s\u0131dd\u0131klar ve \u015fehitlerle beraber olacakt\u0131r.\u201d<br data-start=\"16658\" data-end=\"16661\" \/><strong data-start=\"16661\" data-end=\"16674\">(Tirmiz\u00ee)<\/strong><\/p>\n<p data-start=\"16676\" data-end=\"16742\">Rifa\u2019a bin Rafi rad\u0131yallahu anh \u015f\u00f6yle bir rivayette bulunmaktad\u0131r:<\/p>\n<p data-start=\"16744\" data-end=\"17127\">\u201cPeygamberimiz sallallahu aleyhi ve sellem\u2019le namazg\u00e2ha \u00e7\u0131kt\u0131m. Orada insanlar\u0131 al\u0131\u015fveri\u015f yaparken g\u00f6r\u00fcnce \u015f\u00f6yle seslendi: \u2018Ey t\u00fcccar toplulu\u011fu!\u2019 Ba\u015flar\u0131n\u0131 kald\u0131r\u0131p ona bakt\u0131lar ve kulak verdiler. \u015e\u00f6yle buyurdu: \u2018K\u0131yamet g\u00fcn\u00fcnde Allah\u2019tan korkup yeminine ba\u011fl\u0131 kalanlar ile do\u011fruluktan ayr\u0131lmayan t\u00fcccarlar hari\u00e7, di\u011fer t\u00fcccarlar birer facir olarak dirileceklerdir.\u2019\u201d<br data-start=\"17111\" data-end=\"17114\" \/><strong data-start=\"17114\" data-end=\"17127\">(Tirmiz\u00ee)<\/strong><\/p>\n<p data-start=\"17129\" data-end=\"17480\">Ticaretle me\u015fgul olanlar:<br data-start=\"17154\" data-end=\"17157\" \/>1- Helal kazan\u0131r,<br data-start=\"17174\" data-end=\"17177\" \/>2- Kazand\u0131\u011f\u0131n\u0131 me\u015fru yerlerde kullan\u0131r,<br data-start=\"17216\" data-end=\"17219\" \/>3- Kazanc\u0131n\u0131n fazlas\u0131n\u0131 Allah yolunda tasadduk eder,<br data-start=\"17271\" data-end=\"17274\" \/>4- Haram ve \u015f\u00fcphelilerden sak\u0131n\u0131r,<br data-start=\"17308\" data-end=\"17311\" \/>5- Cimrilik yapmaz,<br data-start=\"17330\" data-end=\"17333\" \/>6- Bor\u00e7 isteyenlere karz-\u0131 hasende bulunur,<br data-start=\"17376\" data-end=\"17379\" \/>7- Ya\u015fant\u0131s\u0131nda l\u00fcks ve israftan ka\u00e7\u0131n\u0131r ise a\u011fniya-y\u0131 \u015fakirinden, Allah\u2019\u0131n sevgili kullar\u0131ndan olur.<\/p>\n<p data-start=\"17482\" data-end=\"17624\">Selef-i salih\u00een:<br data-start=\"17498\" data-end=\"17501\" \/>1- Asla harama yakla\u015fmazlar,<br data-start=\"17529\" data-end=\"17532\" \/>2- \u015e\u00fcphelilerden \u015fiddetle sak\u0131n\u0131rlar,<br data-start=\"17569\" data-end=\"17572\" \/>3- Mubah olanlardan kifayet miktar\u0131 faydalan\u0131rlard\u0131.<\/p>\n<p data-start=\"17626\" data-end=\"17749\">Onlar Allah Te\u00e2l\u00e2\u2019y\u0131 g\u00f6r\u00fcyormu\u015f gibi ibadet eder, Ras\u00fblullah sallallahu aleyhi ve sellem\u2019in s\u00fcnnetine s\u0131ms\u0131k\u0131 sar\u0131l\u0131rlard\u0131.<\/p>\n<p data-start=\"17751\" data-end=\"17861\">\u015e\u00fcpheli olan \u015feylerden sak\u0131nmak hususunda Peygamber Efendimiz sallallahu aleyhi ve sellem \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r:<\/p>\n<p data-start=\"17863\" data-end=\"18500\">\u201cHelal bellidir, haram da bellidir. Bu ikisi aras\u0131nda insanlar\u0131n bir\u00e7o\u011funun bilmedi\u011fi \u015f\u00fcpheli \u015feyler vard\u0131r. Kim \u015f\u00fcpheli \u015feylerden sak\u0131n\u0131rsa hem dinini hem de \u0131rz\u0131n\u0131 korumu\u015f olur. Kim de \u015f\u00fcpheli \u015feylere d\u00fc\u015ferse harama d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f olur. T\u0131pk\u0131 s\u00fcr\u00fcs\u00fcn\u00fc korulu\u011fun etraf\u0131nda otlatan \u00e7oban gibi ki hayvanlar her an korulu\u011fa girecek durumdad\u0131r. Dikkat edin, her melikin bir korulu\u011fu vard\u0131r. Dikkat edin, Allah\u2019\u0131n korulu\u011fu da haramlar\u0131d\u0131r. Dikkat edin, cesette bir et par\u00e7as\u0131 vard\u0131r. O do\u011fru olursa cesedin hepsi do\u011fru olur. O bozuk olursa cesedin t\u00fcm\u00fc bozuk olur. Dikkat edin, o kalptir.\u201d<br data-start=\"18440\" data-end=\"18443\" \/><strong data-start=\"18443\" data-end=\"18500\">(Buhari, M\u00fcslim, Eb\u00fb D\u00e2vud, Tirmiz\u00ee, Nes\u00e2\u00ee, \u0130bn M\u00e2ce)<\/strong><\/p>\n<p data-start=\"18502\" data-end=\"19057\">Salih, sad\u0131k ve muttakilerin \u015f\u00fcpheli \u015feylere d\u00fc\u015fmek korkusuyla mubah olan \u015feylerden ancak kifayet miktar\u0131 faydaland\u0131klar\u0131na dair say\u0131lamayacak kadar menk\u0131be vard\u0131r. Zaman zaman \u015fik\u00e2yet eder dururuz; \u201cDua ediyorum da duam kabul olmuyor\u201d diye. Duan\u0131n kabul olabilmesi i\u00e7in bir k\u0131s\u0131m \u015fartlar vard\u0131r. O \u015fartlar\u0131n ba\u015f\u0131nda da helal yemek, helal i\u00e7mek, helal giymek gelir. Maalesef toplumumuz haram-helal hassasiyetini kaybetti. Dolay\u0131s\u0131yla yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z dualar da Allah indinde kabul g\u00f6rm\u00fcyor. Bu hususta Ras\u00fblullah sallallahu aleyhi ve sellem \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r:<\/p>\n<p data-start=\"19059\" data-end=\"19684\">\u201cEy insanlar! Allah temizdir. Ancak temiz olan\u0131 kabul eder. Allah m\u00fcminlere, peygamberlere emretti\u011fini emretti ve \u015f\u00f6yle buyurdu: \u2018Ey Peygamberler! Temiz \u015feylerden yiyin, salih amel i\u015fleyin. Do\u011frusu ben yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131z\u0131 bilirim.\u2019 (M\u00fc\u2019minun 23\/51) Yine \u015f\u00f6yle buyurdu: \u2018Ey insanlar! Size r\u0131z\u0131k olarak verdiklerimizin temizlerinden yiyin.\u2019 (Bakara 2\/172) Sonra uzun bir yolculuk yap\u0131p sa\u00e7\u0131 ba\u015f\u0131 birbirine kar\u0131\u015fm\u0131\u015f bir ki\u015fiden bahsetti ve \u015f\u00f6yle buyurdu: \u2018Yedi\u011fi haram, i\u00e7ti\u011fi haram, giydi\u011fi haram ve haramla beslenmi\u015f bir kimse ellerini kald\u0131rm\u0131\u015f: Ya Rabbi! Ya Rabbi! diye dua ediyor. Onun duas\u0131 nas\u0131l kabul olunur ki.\u2019\u201d<br data-start=\"19669\" data-end=\"19672\" \/><strong data-start=\"19672\" data-end=\"19684\">(M\u00fcslim)<\/strong><\/p>\n<p data-start=\"19686\" data-end=\"20225\">Zaman ahir zamand\u0131r. \u0130nsanlar l\u00fcks ve israf i\u00e7inde y\u00fczmektedir. \u00d6l\u00e7\u00fcs\u00fcz ve s\u0131n\u0131rs\u0131z harcamalar\u0131n\u0131, l\u00fcks ve israflar\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131lamak i\u00e7in helal-haram demeden, terlemeden, emek vermeden, kolay yollardan \u00e7ok hem de pek \u00e7ok kazanmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorlar. Kul hakk\u0131 g\u00f6zetmiyorlar, kendileri kazan\u0131rken ba\u015fkalar\u0131na zarar vermekten \u00e7ekinmiyorlar. Bu kazan\u00e7lar\u0131n\u0131n bir hesab\u0131 oldu\u011funu, yar\u0131n k\u0131yamet g\u00fcn\u00fcnde i\u011fneden ipli\u011fe hesaba \u00e7ekileceklerini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcp tefekk\u00fcr etmiyorlar. Toplumun bu halini Peygamberimiz sallallahu aleyhi ve sellem \u015f\u00f6yle haber veriyor:<\/p>\n<p data-start=\"20227\" data-end=\"20353\">\u201c\u0130nsanlar \u00fczerine \u00f6yle bir zaman gelecek ki, ki\u015fi ald\u0131\u011f\u0131 helalden midir yoksa haramdan m\u0131d\u0131r hi\u00e7 ald\u0131rmayacak.\u201d<br data-start=\"20338\" data-end=\"20341\" \/><strong data-start=\"20341\" data-end=\"20353\">(Buhari)<\/strong><\/p>\n<p data-start=\"20355\" data-end=\"20777\">Salih ve muttaki ge\u00e7mi\u015fimiz, herhangi bir hususta m\u00fcft\u00fclere, \u00e2limlere soru sorduklar\u0131nda ald\u0131klar\u0131 cevaptan kalben mutmain olmaz; yani cevaz verilen, helaldir denilen fetvadan kalpleri tatmin olmazsa bu hususta kalplerinin yat\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131, takvaya, azimete daha uygun olanla amel eder yahut da takvas\u0131, veras\u0131 daha fazla olan \u00e2limlere sorar ve ona g\u00f6re hareket ederlerdi. B\u00fct\u00fcn \u00e7abalar\u0131 harama d\u00fc\u015fmemek, haram lokma yememek idi.<\/p>\n<p data-start=\"20779\" data-end=\"21280\">Zaman\u0131m\u0131z insanlar\u0131 ise bir \u00e2limden ald\u0131\u011f\u0131 cevap, yapaca\u011f\u0131 ticarete mani te\u015fkil edecek veya daha fazla kazanmas\u0131n\u0131 \u00f6nleyecek \u015fekilde ise kendine g\u00f6re bir fetva bulmak i\u00e7in kap\u0131 kap\u0131 dola\u015f\u0131r. Tek \u00e7abas\u0131 daha \u00e7ok kazanmak ve bu kazanc\u0131na \u0130slam\u00ee bir k\u0131l\u0131f bulmakt\u0131r. Kalbinin tatmin olup olmamas\u0131, harama d\u00fc\u015f\u00fcp d\u00fc\u015fmemesi onu pek ilgilendirmemektedir. Bu konuda \u0130slam\u2019la ba\u011f\u0131n\u0131 tamamen koparanlar\u0131n, \u201cBen de M\u00fcsl\u00fcman\u0131m\u201d demekten ba\u015fka hi\u00e7bir \u0130slam\u00ee g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fc olmayanlar\u0131n durumu ise tam bir peri\u015fanl\u0131kt\u0131r.<\/p>\n<p data-start=\"21282\" data-end=\"21339\">V\u00e2bisa rad\u0131yallahu anh \u015f\u00f6yle bir rivayette bulunmaktad\u0131r:<\/p>\n<p data-start=\"21341\" data-end=\"22058\">\u201cPeygamberimiz sallallahu aleyhi ve sellem\u2019e iyilik ve k\u00f6t\u00fcl\u00fck hakk\u0131nda sormay\u0131 i\u00e7imden ge\u00e7irerek geldim. Ras\u00fblullah sallallahu aleyhi ve sellem: \u2018Sen mi s\u00f6yleyeceksin yoksa ben mi sana haber vereyim?\u2019 buyurdu. Ben de: \u2018Sen bana haber ver\u2019 dedim. Peygamberimiz sallallahu aleyhi ve sellem: \u2018Sen bana iyilik ve k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn ne oldu\u011funu sormak i\u00e7in geldin, de\u011fil mi?\u2019 buyurdu. Ben de: \u2018Evet\u2019 dedim. Bunun \u00fczerine parma\u011f\u0131n\u0131 bir araya toplay\u0131p g\u00f6\u011fs\u00fcme koydu ve buyurdu ki: \u2018Evet V\u00e2bisa, kendi nefsine sor. Kendi nefsine sor\u2019 diye \u00fc\u00e7 kere tekrarlad\u0131. \u2018\u0130yilik, kalbinin mutmain oldu\u011fu, yat\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 \u015feydir. K\u00f6t\u00fcl\u00fck ise insanlar sana fetva verseler de i\u00e7ini kaz\u0131yan ve g\u00f6\u011fs\u00fcnde teredd\u00fct duydu\u011fun \u015feydir.\u2019\u201d<br data-start=\"22033\" data-end=\"22036\" \/><strong data-start=\"22036\" data-end=\"22058\">(Ahmed bin Hanbel)<\/strong><\/p>\n<p data-start=\"22060\" data-end=\"22718\">M\u00fcsl\u00fcman takva \u00fczere ya\u015fayacak, ruhsatlardan faydalanacak, fakat \u00e7e\u015fit \u00e7e\u015fit teviller yaparak d\u00fcnyas\u0131n\u0131 mamur edeyim derken ahiretini harap etmeyecektir. Elbette Allah Te\u00e2l\u00e2\u2019n\u0131n emretti\u011fi \u015fekilde, helal yollardan helal r\u0131z\u0131k kazanmak i\u00e7in gayret edece\u011fiz. \u015eayet Allah Te\u00e2l\u00e2 fazl\u0131ndan bizi zengin yapm\u0131\u015fsa, mal\u0131m\u0131z\u0131n fazlas\u0131n\u0131 Allah yolunda, \u0130slam\u00ee hizmetlerde kullanacak, fakir ve muhta\u00e7lara yard\u0131m edece\u011fiz. Veren el, alan elden \u00fcst\u00fcnd\u00fcr. Helalinden kazan\u0131p veren el olmaya gayret edece\u011fiz. Hi\u00e7bir kimseye y\u00fck olmamaya \u00e7aba g\u00f6sterece\u011fiz. Helal kazan\u00e7 i\u00e7in terleyen al\u0131n, nas\u0131r ba\u011flayan el m\u00fcbarektir. Nitekim Peygamber Efendimiz sallallahu aleyhi ve sellem:<\/p>\n<p data-start=\"22720\" data-end=\"22896\">\u201cHi\u00e7 kimse, kendi elinin eme\u011fi olan kazan\u00e7tan daha helal, hay\u0131rl\u0131 bir yiyecek yiyemez. Allah\u2019\u0131n peygamberi Davud aleyhisselam kendi eliyle kazand\u0131klar\u0131n\u0131 yerdi.\u201d<br data-start=\"22881\" data-end=\"22884\" \/><strong data-start=\"22884\" data-end=\"22896\">(Buhari)<\/strong><\/p>\n<p data-start=\"22898\" data-end=\"22912\">buyurmaktad\u0131r.<\/p>\n<p data-start=\"22914\" data-end=\"23217\">\u0130nsanlar tela\u015fa kap\u0131lmamas\u0131, endi\u015feye d\u00fc\u015fmemesi gereken r\u0131z\u0131k ve ecel hususunda ne yaz\u0131k ki hep endi\u015felenir ve tela\u015fa d\u00fc\u015ferler. H\u00e2lbuki ecel Allah Te\u00e2l\u00e2\u2019n\u0131n takdirindedir. Bu hususta kullar\u0131n hi\u00e7bir iradesi, hi\u00e7bir dahli yoktur. Tela\u015f bo\u015funad\u0131r. Endi\u015fe bo\u015funad\u0131r. Bu hususta Allah Te\u00e2l\u00e2 \u015f\u00f6yle buyuruyor:<\/p>\n<p data-start=\"23219\" data-end=\"23477\">\u201cE\u011fer Allah, insanlar\u0131 zul\u00fcmleri y\u00fcz\u00fcnden cezaland\u0131racak olsayd\u0131, yery\u00fcz\u00fcnde hi\u00e7bir canl\u0131 b\u0131rakmazd\u0131. Fakat onlar\u0131 takdir edilen bir m\u00fcddete kadar erteliyor. Ecelleri geldi\u011fi zaman onlar ne bir an geri kalabilirler ne de \u00f6ne ge\u00e7ebilirler.\u201d<br data-start=\"23458\" data-end=\"23461\" \/><strong data-start=\"23461\" data-end=\"23477\">(Nahl 16\/61)<\/strong><\/p>\n<p data-start=\"23479\" data-end=\"23687\">R\u0131z\u0131k meselesine gelince, kula d\u00fc\u015fen sebebe tevess\u00fcl, Allah\u2019a tevekk\u00fcl etmektir. \u00c7\u00fcnk\u00fc r\u0131z\u0131k da Allah Te\u00e2l\u00e2\u2019n\u0131n takdiri iledir ve taksim olunmu\u015ftur. Ras\u00fblullah sallallahu aleyhi ve sellem \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r:<\/p>\n<p data-start=\"23689\" data-end=\"23831\">\u201cMuhakkak kulun r\u0131zk\u0131 gelir. E\u011fer insanlar ve cinler bir araya gelip de onun r\u0131zk\u0131na engel olmaya \u00e7al\u0131\u015fsalar g\u00fc\u00e7leri yetmez.\u201d<br data-start=\"23814\" data-end=\"23817\" \/><strong data-start=\"23817\" data-end=\"23831\">(Taber\u00e2n\u00ee)<\/strong><\/p>\n<p data-start=\"23833\" data-end=\"24154\">G\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi bu iki hususta korkuya ve endi\u015feye gerek yok. Ancak korkmam\u0131z, endi\u015felenmemiz gereken bir husus vard\u0131r ki maalesef o hususta \u00e7ok rahat davran\u0131yor, hi\u00e7bir endi\u015fe duymuyoruz. O da ak\u0131betimizin ne olaca\u011f\u0131d\u0131r. \u0130man\u0131m\u0131z\u0131 muhafaza edip M\u00fcsl\u00fcman olarak m\u0131 \u00f6lece\u011fiz, yoksa Allah korusun kaybedenlerden mi olaca\u011f\u0131z?<\/p>\n<p data-start=\"24156\" data-end=\"24563\">Olanlardan ve \u00f6lenlerden ibret alm\u0131yor, alam\u0131yoruz. Sanki \u00f6lenler bizim i\u00e7in \u00f6l\u00fcyorlar. Sanki bir g\u00fcn o ger\u00e7ekle biz de y\u00fcz y\u00fcze gelmeyece\u011fiz. Mal m\u00fclk h\u0131rs\u0131, \u00e7ok kazanma, zengin olma h\u0131rs\u0131 g\u00f6z\u00fcm\u00fcz\u00fc k\u00f6reltmi\u015f, kalbimizi kat\u0131la\u015ft\u0131rm\u0131\u015f. G\u00f6z\u00fcm\u00fcz\u00fcn \u00f6n\u00fcndeki tehlikeleri g\u00f6rmez, fakirlerin, nan muhta\u00e7 insanlar\u0131n o ac\u0131kl\u0131 halinden etkilenmez, merhamete gelmez, ma\u011fdur ve mazlumlar\u0131n ah u figan\u0131n\u0131 duymaz olmu\u015fuz.<\/p>\n<p data-start=\"24565\" data-end=\"24750\">\u201cD\u00fcnya hayat\u0131 bir oyun ve e\u011flenceden ba\u015fka bir \u015fey de\u011fildir. (Allah\u2019\u0131n azab\u0131ndan) korkanlar i\u00e7in elbette ahiret yurdu daha hay\u0131rl\u0131d\u0131r. H\u00e2l\u00e2 ak\u0131l erdiremiyor musunuz?\u201d<br data-start=\"24731\" data-end=\"24734\" \/><strong data-start=\"24734\" data-end=\"24750\">(En\u2019am 6\/32)<\/strong><\/p>\n<h2 data-section-id=\"1ya73zu\" data-start=\"24752\" data-end=\"24782\">Al\u0131\u015fveri\u015fle \u0130lgili H\u00fck\u00fcmler<\/h2>\n<p data-start=\"24784\" data-end=\"25027\">Al\u0131\u015fveri\u015fin r\u00fckn\u00fc icab ve kabuld\u00fcr. Al\u0131c\u0131 ile sat\u0131c\u0131 aras\u0131nda \u201cald\u0131m, satt\u0131m, verdim, kabul ettim\u201d gibi mazi s\u0131ygas\u0131yla, yani ge\u00e7mi\u015f zamana taalluk eden kelimelerle pazarl\u0131k kesinle\u015firse al\u0131\u015fveri\u015f h\u00fckme ba\u011flanm\u0131\u015f ve al\u0131\u015fveri\u015f sahih olmu\u015f olur.<\/p>\n<p data-start=\"25029\" data-end=\"25354\">Fiyat\u0131 malum olan herhangi bir \u015feyi \u201cald\u0131m, satt\u0131m\u201d laf\u0131zlar\u0131n\u0131 kullanmadan, icab ve kabule delalet eden davran\u0131\u015fla da al\u0131\u015fveri\u015f sahih olur. Mesela bir kimse bakkala gitse, bir ekmek istese ve hi\u00e7 konu\u015fmadan o ekme\u011fin malum fiyat\u0131 olan paray\u0131 verse, bakkal da hi\u00e7bir \u015fey demeden paray\u0131 al\u0131p ekmek verse bu al\u0131\u015fveri\u015f sahihtir.<\/p>\n<p data-start=\"25356\" data-end=\"25580\">Al\u0131c\u0131 ve sat\u0131c\u0131 bir mal \u00fczerinde pazarl\u0131k yap\u0131p anla\u015fsalar, bunlardan herhangi birisi pazarl\u0131k yap\u0131lan yerden ayr\u0131lmadan al\u0131\u015fveri\u015ften vazge\u00e7ebilirler. Bu hususta Peygamberimiz sallallahu aleyhi ve sellem \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r:<\/p>\n<p data-start=\"25582\" data-end=\"25909\">\u201cAl\u0131\u015fveri\u015f yapan iki ki\u015fi birbirinden ayr\u0131lmad\u0131k\u00e7a veya birbirinden ayr\u0131l\u0131ncaya kadar (al\u0131\u015fveri\u015ften caymakta) muhayyerdirler. E\u011fer d\u00fcr\u00fcst al\u0131\u015fveri\u015f yap\u0131p da her \u015feyi oldu\u011fu gibi a\u00e7\u0131klarlarsa, al\u0131\u015fveri\u015fleri bereketli olur. E\u011fer (mal\u0131n ay\u0131plar\u0131n\u0131) gizleyip yalan s\u00f6ylerse al\u0131\u015fveri\u015flerinin bereketi kalmaz.\u201d<br data-start=\"25886\" data-end=\"25889\" \/><strong data-start=\"25889\" data-end=\"25909\">(Buhari, M\u00fcslim)<\/strong><\/p>\n<h2 data-section-id=\"9ri7s8\" data-start=\"25911\" data-end=\"25937\">Al\u0131\u015fveri\u015fte muhayyerlik<\/h2>\n<p data-start=\"25939\" data-end=\"26258\">Sat\u0131c\u0131 ve al\u0131c\u0131 sahih bir al\u0131\u015fveri\u015fle bir mal \u00fczerinde pazarl\u0131k yapsalar, sat\u0131c\u0131 ve al\u0131c\u0131dan birisi veya her ikisi \u00fc\u00e7 g\u00fcn veya daha fazla, mesela bir hafta i\u00e7in birbirlerini serbest b\u0131raksalar, yani muhayyer olma \u015fart\u0131 ko\u015fsalar b\u00f6yle bir al\u0131\u015fveri\u015f sahih olur. Ras\u00fblullah sallallahu aleyhi ve sellem \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r:<\/p>\n<p data-start=\"26260\" data-end=\"26316\">\u201cAl\u0131\u015fveri\u015fte muhayyerlik vard\u0131r.\u201d<br data-start=\"26293\" data-end=\"26296\" \/><strong data-start=\"26296\" data-end=\"26316\">(Buhari, M\u00fcslim)<\/strong><\/p>\n<p data-start=\"26318\" data-end=\"29584\">1- Muhayyerlik \u015fart\u0131yla al\u0131nan mal, al\u0131c\u0131ya teslim edilmi\u015f ve o mal muhayyer oldu\u011fu m\u00fcddet i\u00e7inde zarara u\u011fram\u0131\u015f veya tamamen helak olmu\u015f ise, konu\u015fulan miktar ka\u00e7 lira ise o paran\u0131n tamam\u0131n\u0131 al\u0131c\u0131 sat\u0131c\u0131ya \u00f6demekle y\u00fck\u00fcml\u00fcd\u00fcr.<br data-start=\"26545\" data-end=\"26548\" \/>2- \u0130ki ki\u015fi bir mal \u00fczerinde pazarl\u0131k yap\u0131p akitle\u015fseler, sat\u0131c\u0131 da al\u0131c\u0131ya bir m\u00fcddet, mesela \u00fc\u00e7 g\u00fcn muhayyerlik hakk\u0131 tan\u0131sa, al\u0131c\u0131n\u0131n o \u00fc\u00e7 g\u00fcn bitiminde konu\u015fulan bedeli teslim etmesi gerekir.<br data-start=\"26743\" data-end=\"26746\" \/>3- Bir al\u0131c\u0131, sat\u0131c\u0131 taraf\u0131ndan kendine tan\u0131nan muhayyerlik m\u00fcddeti tamam olduktan sonra belirlenen paray\u0131 getirmese, mesela \u00fc\u00e7 g\u00fcn muhayyer b\u0131rak\u0131lm\u0131\u015f iken d\u00f6rt g\u00fcn, be\u015f g\u00fcn sonra getirse, bu durumda sat\u0131c\u0131 serbesttir. Yani:<br data-start=\"26971\" data-end=\"26974\" \/>a- Pazarl\u0131ktan vazge\u00e7ebilir.<br data-start=\"27002\" data-end=\"27005\" \/>b- Eski pazarl\u0131k \u00fczerinden sat\u0131\u015f akdini tazeleyebilir.<br data-start=\"27059\" data-end=\"27062\" \/>c- Yeni bir fiyat \u00fczerinden yeni bir akit yapabilir.<br data-start=\"27114\" data-end=\"27117\" \/>4- Sat\u0131c\u0131, muhayyerlik \u015fart\u0131yla satt\u0131\u011f\u0131 bir mal\u0131 al\u0131c\u0131ya teslim etmese, sat\u0131lan mal muhayyerlik m\u00fcddeti i\u00e7inde sat\u0131c\u0131n\u0131n elinde iken helak olsa, \u015fayet mal\u0131n bedeli olan paray\u0131 al\u0131c\u0131dan teslim alm\u0131\u015f ise o ald\u0131\u011f\u0131 paran\u0131n tamam\u0131n\u0131 al\u0131c\u0131ya teslim etmesi gerekir. Mal\u0131n bedeli olan paray\u0131 almam\u0131\u015fsa, al\u0131c\u0131dan konu\u015fulan miktar kadar veya konu\u015fulan miktar\u0131n bir k\u0131sm\u0131n\u0131 talep edemez.<br data-start=\"27493\" data-end=\"27496\" \/>5- Muhayyerlik \u015fart\u0131 ile al\u0131nan bir mal\u0131n muhayyerlik m\u00fcddeti i\u00e7inde ay\u0131pl\u0131 oldu\u011fu anla\u015f\u0131lsa, mesela ald\u0131\u011f\u0131 bir araban\u0131n daha \u00f6nce kaza yapt\u0131\u011f\u0131 ve bir k\u0131s\u0131m orijinal par\u00e7alar\u0131n\u0131n de\u011fi\u015ftirildi\u011fi anla\u015f\u0131lsa veya bir elbise al\u0131nsa da muhayyerlik m\u00fcddeti i\u00e7inde defolu oldu\u011fu anla\u015f\u0131lsa bu durumda al\u0131c\u0131 serbesttir. Yani:<br data-start=\"27811\" data-end=\"27814\" \/>a- Mal\u0131 eski pazarl\u0131k \u00fczerinden kabul edebilir.<br data-start=\"27861\" data-end=\"27864\" \/>b- Al\u0131\u015fveri\u015ften vazge\u00e7ebilir.<br data-start=\"27893\" data-end=\"27896\" \/>c- Mal\u0131n ay\u0131b\u0131 g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurularak daha az bir bedelle yeni bir pazarl\u0131k yap\u0131labilir.<br data-start=\"27987\" data-end=\"27990\" \/>6- Bir kimse muhayyerlik \u015fart\u0131 ile birisinden bir mal sat\u0131n alsa, bu ki\u015fi muhayyerlik m\u00fcddeti tamam olmadan \u00f6lse, \u00f6lenin varisleri muhayyerlik hakk\u0131na sahip olamazlar. Sat\u0131c\u0131 mal\u0131n\u0131 satmaktan vazge\u00e7erse, al\u0131c\u0131n\u0131n varisleri hak iddia edemezler.<br data-start=\"28233\" data-end=\"28236\" \/>7- Bir kimsenin bir mal\u0131 g\u00f6rmeden sat\u0131n almas\u0131 caizdir veya tad\u0131na bakmas\u0131 gereken bir yiyece\u011fi tad\u0131na bakmadan almas\u0131 da caizdir. Ancak bu iki durumda da muhayyerdir. Mal\u0131 g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcnde veya tad\u0131na bakt\u0131\u011f\u0131nda be\u011fenmezse veya malda sat\u0131c\u0131n\u0131n s\u00f6yledi\u011fi vas\u0131flar yoksa al\u0131\u015fveri\u015ften vazge\u00e7ebilir.<br data-start=\"28526\" data-end=\"28529\" \/>8- Bir mal\u0131n numunesini g\u00f6rmek, tamam\u0131n\u0131 g\u00f6rmek gibidir. Bir sat\u0131c\u0131 birka\u00e7 avu\u00e7 bu\u011fday\u0131 numune olarak getirse ve al\u0131c\u0131 o numune \u00fczerinde pazarl\u0131k yapsa, numune ile mal\u0131n asl\u0131 ayn\u0131 ise al\u0131c\u0131 al\u0131\u015fveri\u015ften vazge\u00e7emez. Ancak numune ile mal\u0131n asl\u0131 ayn\u0131 de\u011filse veya asl\u0131 numuneden daha a\u015fa\u011f\u0131 ise al\u0131c\u0131 al\u0131\u015fveri\u015ften vazge\u00e7ebilir.<br data-start=\"28852\" data-end=\"28855\" \/>9- Bir ki\u015fi tatl\u0131 oldu\u011funu s\u00f6yledi\u011fi numune bir pekmez getirse, al\u0131c\u0131 da bu \u015fartla pekmezi belirli bir fiyatla sat\u0131n alsa, sat\u0131c\u0131 pekmezin asl\u0131n\u0131 getirdi\u011finde al\u0131c\u0131 tad\u0131na bakmak hakk\u0131na sahiptir. Tad\u0131na bakt\u0131\u011f\u0131nda pekmez ek\u015fi \u00e7\u0131karsa al\u0131\u015fveri\u015ften vazge\u00e7ebilir.<br data-start=\"29116\" data-end=\"29119\" \/>10- Sat\u0131c\u0131 kendine ait bir mal\u0131 g\u00f6rmeden satabilir. Ancak bu sat\u0131\u015ftan sonra al\u0131\u015fveri\u015ften vazge\u00e7me hakk\u0131 yoktur. Mesela bir kimse, kendisine miras yolu ile ge\u00e7en g\u00f6rmedi\u011fi bir bah\u00e7esini satsa, sonra bah\u00e7eyi g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcnde pi\u015fman olup sat\u0131\u015ftan vazge\u00e7mek istese b\u00f6yle bir hakka sahip de\u011fildir.<br data-start=\"29405\" data-end=\"29408\" \/>11- Bir ki\u015fi, pazara sat\u0131lmak i\u00e7in mal getiren bir ki\u015fiyi yolda kar\u015f\u0131lasa ve mal\u0131n\u0131 sat\u0131n alsa, sat\u0131c\u0131 muhayyerdir. Pazara geldi\u011finde aldand\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlarsa sat\u0131\u015ftan vazge\u00e7ebilir.<\/p>\n<h2 data-section-id=\"bb2fb7\" data-start=\"29586\" data-end=\"29608\">Al\u0131\u015fveri\u015f \u00e7e\u015fitleri<\/h2>\n<p data-start=\"29610\" data-end=\"29728\">Yap\u0131lan al\u0131\u015fveri\u015fleri genel olarak sahih, f\u00e2sit, mekruh ve b\u00e2t\u0131l al\u0131\u015fveri\u015fler olmak \u00fczere d\u00f6rt k\u0131s\u0131mda toplayabiliriz.<\/p>\n<h3 data-section-id=\"xjfqaa\" data-start=\"29730\" data-end=\"29752\">Sahih al\u0131\u015fveri\u015fler<\/h3>\n<p data-start=\"29754\" data-end=\"29950\">Al\u0131\u015fveri\u015f yapmaya ehil olan ak\u0131ll\u0131, bali\u011f, m\u00fckellef ki\u015filerin; al\u0131m sat\u0131m\u0131 me\u015fru olan helal ve temiz herhangi bir mal\u0131 al\u0131\u015fveri\u015f \u015fartlar\u0131na uygun olarak yapt\u0131klar\u0131 al\u0131\u015fveri\u015fler sahih al\u0131\u015fveri\u015ftir.<\/p>\n<p data-start=\"29952\" data-end=\"30743\">Mesela; m\u00fckellef olan bir ki\u015fi, yine m\u00fckellef olan di\u011fer bir ki\u015fiden belirlenmi\u015f bir ko\u00e7u aralar\u0131nda yapt\u0131klar\u0131 bir pazarl\u0131k sonucu, belirledikleri bir bedel kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda, pe\u015fin olarak veya aralar\u0131nda belirledikleri bir vakitte \u00f6demek \u00fczere \u201csatt\u0131m, ald\u0131m, verdim, kabul ettim\u201d gibi laf\u0131zlarla al\u0131\u015fveri\u015f yapsa, b\u00f6yle bir al\u0131\u015fveri\u015f sahih al\u0131\u015fveri\u015ftir. \u00c7\u00fcnk\u00fc:<br data-start=\"30309\" data-end=\"30312\" \/>1- Al\u0131c\u0131 da sat\u0131c\u0131 da ak\u0131ll\u0131, bali\u011f yani m\u00fckelleftirler.<br data-start=\"30368\" data-end=\"30371\" \/>2- Sat\u0131lan mal\u0131n al\u0131\u015fveri\u015fi helaldir, temizdir.<br data-start=\"30418\" data-end=\"30421\" \/>3- Al\u0131\u015fveri\u015f r\u00fckn\u00fc olan \u201csatt\u0131m, kabul ettim\u201d gibi maziye yani ge\u00e7mi\u015fe taalluk eden laf\u0131zlar kullan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<br data-start=\"30529\" data-end=\"30532\" \/>4- Mal\u0131n fiyat\u0131 belirlenmi\u015ftir.<br data-start=\"30563\" data-end=\"30566\" \/>5- Kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 r\u0131za ile al\u0131\u015fveri\u015f yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<br data-start=\"30611\" data-end=\"30614\" \/>6- Sat\u0131lan mal mevcuttur ve bellidir.<br data-start=\"30651\" data-end=\"30654\" \/>7- \u015eayet veresiye pazarl\u0131k yapm\u0131\u015flar ise, mal\u0131n bedelinin \u00f6denece\u011fi zaman belli olmu\u015ftur.<\/p>\n<h3 data-section-id=\"70dewz\" data-start=\"30745\" data-end=\"30767\">F\u00e2sit al\u0131\u015fveri\u015fler<\/h3>\n<p data-start=\"30769\" data-end=\"31137\">F\u00e2sit al\u0131\u015fveri\u015fler asl\u0131nda sahih oldu\u011fu halde, al\u0131\u015fveri\u015f vasf\u0131 sahih olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in f\u00e2sit olmu\u015flard\u0131r. Mesela: Ak\u0131ll\u0131, bali\u011f yani m\u00fckellef bir kimse yine ak\u0131ll\u0131, bali\u011f m\u00fckellef bir kimseden bir elbise sat\u0131n alsa, fakat elbisenin fiyat\u0131 kesin olarak belirlenmese veya veresiye alsa da elbisenin bedelini \u00f6deyece\u011fi tarih belirlenmese b\u00f6yle bir al\u0131\u015fveri\u015f f\u00e2sit olmu\u015f olur.<\/p>\n<h3 data-section-id=\"fqwdby\" data-start=\"31139\" data-end=\"31168\">F\u00e2sit al\u0131\u015fveri\u015f \u015fekilleri<\/h3>\n<p data-start=\"31170\" data-end=\"33284\">1- Mevcut olmayan, istenilen vakitte teslim imk\u00e2n\u0131 olmayan bir mal\u0131n al\u0131\u015fveri\u015fi,<br data-start=\"31250\" data-end=\"31253\" \/>2- Fiyat\u0131 kesin olarak belirlenmeyen al\u0131\u015fveri\u015fler,<br data-start=\"31303\" data-end=\"31306\" \/>3- Vadeli al\u0131\u015fveri\u015flerde, mal\u0131n bedelinin \u00f6denece\u011fi tarih kesin olarak belirlenmemi\u015f olan al\u0131\u015fveri\u015fler,<br data-start=\"31409\" data-end=\"31412\" \/>4- Ba\u011f bozumu, ekin bi\u00e7imi gibi zamanlara at\u0131f yap\u0131larak \u00f6deme \u015fart\u0131yla yap\u0131lan al\u0131\u015fveri\u015fler; \u00f6deme tarihi g\u00fcn olarak kesin olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in bu \u015fekilde al\u0131\u015fveri\u015f f\u00e2sit olur.<br data-start=\"31582\" data-end=\"31585\" \/>5- Al\u0131\u015fveri\u015fin kesinle\u015fmesini gerektirmeyen bir \u015fart ko\u015fulur ve bu \u015fart al\u0131c\u0131 ve sat\u0131c\u0131ya bir menfaat sa\u011flarsa b\u00f6yle bir al\u0131\u015fveri\u015f de f\u00e2sittir. Mesela, bir kimse bir kamyon sat\u0131n alsa, sat\u0131c\u0131 da al\u0131\u015fveri\u015fi kesinle\u015fti\u011fi tarihten itibaren bir ay daha kullanma \u015fart\u0131n\u0131 ko\u015fsa, b\u00f6yle bir al\u0131\u015fveri\u015f f\u00e2sittir. \u00c7\u00fcnk\u00fc sat\u0131c\u0131 hakk\u0131 olmayan bir \u015fart ko\u015fmu\u015ftur ve bu \u015fart kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 elde etti\u011fi menfaat bir nevi faizdir.<br data-start=\"31992\" data-end=\"31995\" \/>6- Belirlenmemi\u015f bir mal\u0131n al\u0131\u015fveri\u015fi de f\u00e2sittir. Mesela, bir koyun s\u00fcr\u00fcs\u00fcnden al\u0131nacak koyunlar belirlenmeden bu s\u00fcr\u00fcden on adet koyun al\u0131\u015fveri\u015fi yapmak gibi.<br data-start=\"32155\" data-end=\"32158\" \/>7- Vadeli olarak sat\u0131lan bir mal\u0131 pe\u015fin olarak geri almak da f\u00e2sit bir al\u0131\u015fveri\u015ftir. Zaman\u0131m\u0131zda bu \u015fekilde \u00e7e\u015fit \u00e7e\u015fit f\u00e2sit al\u0131\u015fveri\u015fler yap\u0131lmaktad\u0131r. Buna iyne sat\u0131\u015f\u0131 denir. Mesela: Bir ki\u015fi bir kamyon almak i\u00e7in sat\u0131c\u0131ya geliyor, aralar\u0131nda vadeli sat\u0131\u015f \u00fczerinden pazarl\u0131k oluyor. Sonra da o kamyon al\u0131c\u0131ya verilmeden, al\u0131c\u0131 da hi\u00e7bir \u00f6deme yapmadan, pe\u015fin \u00f6demek \u015fart\u0131yla yeni bir pazarl\u0131kla satan ki\u015fi al\u0131c\u0131dan \u00e7ok daha d\u00fc\u015f\u00fck bir fiyatla, mesela elli milyara vadeli olarak satt\u0131\u011f\u0131 kamyonu pe\u015fin olarak yirmi milyara geri al\u0131yor. B\u00f6yle bir al\u0131\u015fveri\u015f asla caiz de\u011fildir.<br data-start=\"32733\" data-end=\"32736\" \/>8- Karn\u0131nda yavrusu olan bir hayvan yavrusu ile beraber sat\u0131l\u0131r. Bir ki\u015finin, karn\u0131nda yavrusu olan bir hayvan\u0131, mesela bir at\u0131, \u201cat do\u011furunca tay\u0131 benimdir\u201d diye yapt\u0131\u011f\u0131 al\u0131\u015fveri\u015f f\u00e2sittir.<br data-start=\"32926\" data-end=\"32929\" \/>9- Bir sat\u0131\u015f i\u00e7inde iki sat\u0131\u015f yapmak, mesela hem pe\u015fin fiyat\u0131 hem de vadeli fiyat\u0131 konu\u015fulup bunlardan birisi \u00fczerinde anla\u015fmadan al\u0131\u015fveri\u015fi sonu\u00e7land\u0131rmak caiz de\u011fildir. Ebu Hureyre rad\u0131yallahu anh \u015f\u00f6yle rivayet etmi\u015ftir:<br data-start=\"33151\" data-end=\"33154\" \/>\u201cPeygamber sallallahu aleyhi ve sellem yap\u0131lan tek pazarl\u0131k i\u00e7inde iki pazarl\u0131k yap\u0131lmas\u0131n\u0131 yasaklad\u0131.\u201d<br data-start=\"33257\" data-end=\"33260\" \/><strong data-start=\"33260\" data-end=\"33284\">(Ebu Davud, Tirmiz\u00ee)<\/strong><\/p>\n<p data-start=\"33286\" data-end=\"35181\">Bir sat\u0131c\u0131:<br data-start=\"33297\" data-end=\"33300\" \/>a- Pe\u015fin olarak \u015fu fiyata,<br data-start=\"33326\" data-end=\"33329\" \/>b- Pe\u015finats\u0131z alt\u0131 ay vade ile \u015fu fiyata,<br data-start=\"33370\" data-end=\"33373\" \/>c- \u015eu kadar pe\u015finatla on ay vade ile \u015fu fiyata diye al\u0131c\u0131ya teklifte bulunsa, al\u0131c\u0131 da bunlardan birini tercih edip mesela pe\u015fin olarak almak istese ve bunun \u00fczerinde pazarl\u0131k yap\u0131p anla\u015fsalar b\u00f6yle bir al\u0131\u015fveri\u015f sahih olur. Ancak bunlardan hi\u00e7biri \u00fczerinde tercih yap\u0131lmadan hem pe\u015fin ve hem de vade \u00fczere pazarl\u0131k yap\u0131lsa b\u00f6yle bir al\u0131\u015fveri\u015f f\u00e2sit olur.<br data-start=\"33728\" data-end=\"33731\" \/>10- Olgunla\u015fmam\u0131\u015f meyve, sebze ve ekinleri dal\u0131nda ve ba\u015fa\u011f\u0131nda satmak caiz de\u011fildir. Ancak olgunla\u015fmadan ye\u015fil olarak yenilebilen erik, badem gibi meyveleri dal\u0131nda satmak caizdir. Olgunla\u015fm\u0131\u015f meyve ve sebzelerin, sararm\u0131\u015f ekinin ba\u015fa\u011f\u0131nda, fasulye ve benzerlerinin kabu\u011fu i\u00e7inde sat\u0131lmas\u0131 caizdir.<br data-start=\"34030\" data-end=\"34033\" \/>11- \u00dcz\u00fcm\u00fcn do\u011frudan do\u011fruya \u015farap \u00fcreticisine sat\u0131lmas\u0131 caiz de\u011fildir. Ancak bir sat\u0131c\u0131 \u00fcz\u00fcm\u00fcn\u00fc pazara g\u00f6t\u00fcr\u00fcp satar da al\u0131c\u0131 onu \u015farap i\u00e7in kullan\u0131r veya g\u00f6t\u00fcr\u00fcp \u015farap \u00fcreticisine satarsa \u00fcz\u00fcm sahibi bundan mesul olmaz. \u00c7\u00fcnk\u00fc satarken onu ne yapaca\u011f\u0131n\u0131 bilemez. Satarken de \u201cNe yapacaks\u0131n?\u201d diye sormaya gerek yoktur. Ancak al\u0131c\u0131 \u201cBen bunu \u015farap yapaca\u011f\u0131m\u201d veya \u201c\u015earap fabrikas\u0131na sataca\u011f\u0131m\u201d diye bir a\u00e7\u0131klama yaparsa o takdirde bu ki\u015fiye \u00fcz\u00fcm\u00fcn sat\u0131lmamas\u0131 gerekir. \u00c7\u00fcnk\u00fc haramda kullan\u0131laca\u011f\u0131 belli olmu\u015f olur. Harama g\u00f6t\u00fcren \u015fey de haramd\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla \u00fcz\u00fcm\u00fc harama vesile yapmak da haramd\u0131r. Allah Te\u00e2l\u00e2:<br data-start=\"34643\" data-end=\"34646\" \/>\u201c\u0130yilik ve takvada yard\u0131mla\u015f\u0131n. G\u00fcnah i\u015flemek ve d\u00fc\u015fmanl\u0131kta yard\u0131mla\u015fmay\u0131n.\u201d<br data-start=\"34723\" data-end=\"34726\" \/><strong data-start=\"34726\" data-end=\"34740\">(Maide, 2)<\/strong><br data-start=\"34740\" data-end=\"34743\" \/>buyurmaktad\u0131r. \u00dcz\u00fcm\u00fc \u015farap fabrikas\u0131na satmak, g\u00fcnah i\u015flenmesine yard\u0131mc\u0131 olmakt\u0131r. \u201cRas\u00fblullah sallallahu aleyhi ve sellem, i\u00e7ki hususunda on ki\u015fiye l\u00e2net etmi\u015ftir:<br data-start=\"34908\" data-end=\"34911\" \/>a- \u0130\u00e7ki \u00fcretene,<br data-start=\"34927\" data-end=\"34930\" \/>b- Kendisi i\u00e7in \u00fcretilene,<br data-start=\"34956\" data-end=\"34959\" \/>c- \u0130\u00e7ene,<br data-start=\"34968\" data-end=\"34971\" \/>d- \u0130\u00e7kiyi ta\u015f\u0131yana,<br data-start=\"34990\" data-end=\"34993\" \/>e- Kendisi i\u00e7in ta\u015f\u0131nana,<br data-start=\"35018\" data-end=\"35021\" \/>f- \u0130\u00e7kiyi i\u00e7mesi i\u00e7in birine takdim edene,<br data-start=\"35063\" data-end=\"35066\" \/>g- Satana,<br data-start=\"35076\" data-end=\"35079\" \/>h- Sat\u0131n alana,<br data-start=\"35094\" data-end=\"35097\" \/>i- Kendisi i\u00e7in sat\u0131n al\u0131nana,<br data-start=\"35127\" data-end=\"35130\" \/>j- \u0130\u00e7ki paras\u0131n\u0131 yiyene.\u201d<br data-start=\"35155\" data-end=\"35158\" \/><strong data-start=\"35158\" data-end=\"35181\">(Tirmiz\u00ee, \u0130bn M\u00e2ce)<\/strong><\/p>\n<p data-start=\"35183\" data-end=\"36026\">12- Sat\u0131\u015f d\u0131\u015f\u0131nda bir \u015farta ba\u011fl\u0131 olarak yap\u0131lan al\u0131\u015fveri\u015f de f\u00e2sittir. Mesela, bir ki\u015fi \u201cO\u011flum askerden gelirse bu bah\u00e7emi sana satar\u0131m\u201d dese b\u00f6yle bir sat\u0131\u015f f\u00e2sit olur. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u015fart\u0131n ger\u00e7ekle\u015fip ger\u00e7ekle\u015fmeyece\u011fi belli de\u011fildir.<br data-start=\"35412\" data-end=\"35415\" \/>13- Gelecek zamana matuf olarak yap\u0131lan al\u0131\u015fveri\u015f de f\u00e2sittir. Bir ki\u015fi \u201c\u015eu evimi iki ay sonra \u015fu kadar bedel kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda sat\u0131yorum\u201d dese, kar\u015f\u0131 taraf da bunu kabul etse b\u00f6yle bir al\u0131\u015fveri\u015f de f\u00e2sittir. \u00c7\u00fcnk\u00fc gelecekte gerek sat\u0131lan mal\u0131n durumu ve gerekse al\u0131c\u0131 ve sat\u0131c\u0131n\u0131n durumu belirsizdir.<br data-start=\"35711\" data-end=\"35714\" \/>14- F\u00e2sit bir \u015fartla yap\u0131lan al\u0131\u015fveri\u015f de f\u00e2sittir. Mesela, bir ki\u015fi elli kilo ya\u015f kay\u0131s\u0131 alsa, sat\u0131c\u0131ya bunu kurutup getirmesini \u015fart ko\u015fsa b\u00f6yle bir \u015fart f\u00e2sittir. \u00c7\u00fcnk\u00fc sat\u0131c\u0131n\u0131n zarar\u0131nad\u0131r.<br data-start=\"35908\" data-end=\"35911\" \/>15- Herhangi bir mal\u0131 \u015farap veya domuz kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda almak veya satmak yasaklanm\u0131\u015ft\u0131r. B\u00f6yle bir al\u0131\u015fveri\u015f f\u00e2sittir.<\/p>\n<h3 data-section-id=\"1gz4kv9\" data-start=\"36028\" data-end=\"36051\">Mekruh al\u0131\u015fveri\u015fler<\/h3>\n<p data-start=\"36053\" data-end=\"37821\">Asl\u0131nda ve vas\u0131flar\u0131nda al\u0131m sat\u0131m\u0131 me\u015fru olan fakat yasak ve \u00e7irkin olan baz\u0131 \u015feylerin i\u00e7ine kar\u0131\u015fmas\u0131 ile yap\u0131lan al\u0131\u015fveri\u015fler mekruhtur. \u015e\u00f6yle ki:<br data-start=\"36202\" data-end=\"36205\" \/>1- M\u00fc\u015fteri k\u0131z\u0131\u015ft\u0131rarak bir mal\u0131n de\u011ferinden daha fazlaya sat\u0131lmas\u0131n\u0131 sa\u011flamak i\u00e7in yap\u0131lan al\u0131\u015fveri\u015f mekruhtur. Mesela a\u00e7\u0131k art\u0131rma ile yap\u0131lan sat\u0131\u015flarda menfaat sa\u011flamak kast\u0131yla, bir mal\u0131n de\u011ferinden daha fazla sat\u0131lmas\u0131n\u0131 sa\u011flamak i\u00e7in s\u00fcrekli fiyat\u0131 art\u0131rmak ve mal\u0131 esas de\u011ferinden daha y\u00fcksek bir fiyata \u00e7\u0131karmak g\u00fcnaht\u0131r. B\u00f6yle bir al\u0131\u015fveri\u015f mekruhtur.<br data-start=\"36566\" data-end=\"36569\" \/>2- Ba\u015fka yerlerden, k\u00f6ylerden mallar\u0131n\u0131 satmak i\u00e7in gelenleri yolda kar\u015f\u0131lay\u0131p getirdikleri mallar\u0131 sat\u0131n almak men edilmi\u015ftir. Ras\u00fblullah sallallahu aleyhi ve sellem \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r:<br data-start=\"36756\" data-end=\"36759\" \/>\u201cMallar pazara indirilmeden kervanlar\u0131 yolda kar\u015f\u0131lay\u0131p mallar\u0131n\u0131 sat\u0131n almay\u0131n.\u201d<br data-start=\"36840\" data-end=\"36843\" \/><strong data-start=\"36843\" data-end=\"36863\">(Buhari; M\u00fcslim)<\/strong><br data-start=\"36863\" data-end=\"36866\" \/>B\u00f6yle bir al\u0131\u015fveri\u015f o \u015fehir halk\u0131na zarar veriyorsa, mesela fiyatlar\u0131n y\u00fckselmesine sebep oluyorsa mekruhtur. B\u00f6yle bir al\u0131\u015fveri\u015fte sat\u0131c\u0131 da muhayyerdir. Pazara vard\u0131\u011f\u0131nda aldand\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlar, mal\u0131n\u0131n ucuza al\u0131nd\u0131\u011f\u0131n\u0131 fark ederse sat\u0131\u015ftan r\u00fccu edebilir.<br data-start=\"37118\" data-end=\"37121\" \/>3- Cuma namaz\u0131 i\u00e7in ezan okundu\u011fu vakit, b\u00fct\u00fcn M\u00fcsl\u00fcman m\u00fckellef erkeklerin al\u0131\u015fveri\u015fi b\u0131rak\u0131p cuma namaz\u0131 i\u00e7in camiye ko\u015fmas\u0131 gerekir. Cuma i\u00e7in ezan okunduktan sonra al\u0131\u015fveri\u015f yapmak tahrimen mekruhtur.<br data-start=\"37325\" data-end=\"37328\" \/>4- \u015eehirlinin, k\u00f6yl\u00fcn\u00fcn mal\u0131n\u0131 sat\u0131n al\u0131p o belde halk\u0131na zarar verecek \u015fekilde pahal\u0131ya satmas\u0131 mekruhtur. Bilhassa k\u0131tl\u0131k zaman\u0131nda, darl\u0131k zaman\u0131nda k\u00f6yl\u00fcn\u00fcn elindeki mallar\u0131 toplay\u0131p piyasada istedi\u011fi gibi fiyatlar \u00fczerinde tasarruf yapmak, halk\u0131 s\u0131k\u0131nt\u0131ya sokacak \u015fekilde fiyatlar\u0131 y\u00fckseltmek mekruhtur. Ras\u00fblullah sallallahu aleyhi ve sellem \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r:<br data-start=\"37696\" data-end=\"37699\" \/>\u201c\u015eehirli, k\u00f6yl\u00fc ad\u0131na sat\u0131\u015f yapmas\u0131n. B\u0131rak\u0131n insanlar\u0131, Allah birbirleri sebebiyle onlar\u0131 r\u0131z\u0131kland\u0131rs\u0131n.\u201d<br data-start=\"37806\" data-end=\"37809\" \/><strong data-start=\"37809\" data-end=\"37821\">(M\u00fcslim)<\/strong><\/p>\n<h3 data-section-id=\"1514isg\" data-start=\"37823\" data-end=\"37845\">B\u00e2t\u0131l al\u0131\u015fveri\u015fler<\/h3>\n<p data-start=\"37847\" data-end=\"38124\">Aslen ve vas\u0131flar\u0131 bak\u0131m\u0131ndan sahih olmayan al\u0131\u015fveri\u015fler b\u00e2t\u0131l al\u0131\u015fveri\u015flerdir:<br data-start=\"37926\" data-end=\"37929\" \/>1- K\u00fc\u00e7\u00fck \u00e7ocuklar\u0131n yapt\u0131\u011f\u0131 al\u0131\u015fveri\u015fler<br data-start=\"37969\" data-end=\"37972\" \/>2- Delinin yapt\u0131\u011f\u0131 al\u0131\u015fveri\u015fler<br data-start=\"38003\" data-end=\"38006\" \/>3- Aslen necis olan \u015feylerin al\u0131\u015fveri\u015fleri<br data-start=\"38048\" data-end=\"38051\" \/>a- Domuz eti<br data-start=\"38063\" data-end=\"38066\" \/>b- Murdar \u00f6len hayvan\u0131n yani le\u015fin eti<br data-start=\"38104\" data-end=\"38107\" \/>c- \u015earap<br data-start=\"38115\" data-end=\"38118\" \/>d- Kan<\/p>\n<p data-start=\"38126\" data-end=\"38504\">4- Mevcut olmayan mallar\u0131n al\u0131\u015fveri\u015fi; hayvan\u0131n karn\u0131ndaki yavrusunun, topraktan \u00e7\u0131kmam\u0131\u015f ekinin, dal\u0131nda bitmemi\u015f meyvenin sat\u0131\u015f\u0131 b\u00e2t\u0131ld\u0131r.<br data-start=\"38266\" data-end=\"38269\" \/>5- Teslimi m\u00fcmk\u00fcn olmayan mallar\u0131n al\u0131\u015fveri\u015fi b\u00e2t\u0131l al\u0131\u015fveri\u015flerdir. Havada u\u00e7an ku\u015fu, denizdeki bal\u0131\u011f\u0131, \u00e7al\u0131nm\u0131\u015f ve nerede oldu\u011fu bilinmeyen bir mal\u0131n al\u0131\u015fveri\u015fi b\u00e2t\u0131l al\u0131\u015fveri\u015ftir.<br data-start=\"38451\" data-end=\"38454\" \/>6- Aldatma ihtimali olan al\u0131\u015fveri\u015fler de b\u00e2t\u0131ld\u0131r.<\/p>\n<p data-start=\"38506\" data-end=\"38912\">Sonucu belirsiz olan al\u0131\u015fveri\u015fler garar denilen, yani aldanma ihtimali olan al\u0131\u015fveri\u015flerdir. Bu \u00e7e\u015fit al\u0131\u015fveri\u015f b\u00e2t\u0131ld\u0131r. Mesela bir ekin tarlas\u0131nda, bir patates tarlas\u0131nda ekili bulunan bu\u011fday\u0131 veya patatesi ye\u015fermeden \u00f6nce tahmini olarak satmak, sat\u0131n almak b\u00e2t\u0131ld\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu tarladan ne kadar bu\u011fday veya patates \u00e7\u0131kaca\u011f\u0131 me\u00e7huld\u00fcr. Sonu belirsizdir. Al\u0131c\u0131n\u0131n veya sat\u0131c\u0131n\u0131n aldanma ihtimali mevcuttur.<\/p>\n<h2 data-section-id=\"11drc8p\" data-start=\"38914\" data-end=\"38935\">G\u00f6t\u00fcr\u00fc usul\u00fc sat\u0131\u015f<\/h2>\n<p data-start=\"38937\" data-end=\"39703\">Belirli \u015fartlar d\u00e2hilinde g\u00f6t\u00fcr\u00fc usul\u00fc sat\u0131\u015f caizdir. Bu husus \u015f\u00f6yle \u00f6zetlenmi\u015ftir: \u201cFazlal\u0131kla de\u011fi\u015fimi caiz olan \u015feyin, g\u00f6t\u00fcr\u00fc usul\u00fc ile sat\u0131\u015f\u0131 da caizdir. Fazlal\u0131kla de\u011fi\u015fimi caiz olmayan bir \u015feyin g\u00f6t\u00fcr\u00fc usul\u00fc sat\u0131\u015f\u0131 da caiz de\u011fildir.\u201d Bu duruma g\u00f6re:<br data-start=\"39192\" data-end=\"39195\" \/>1- Alt\u0131n\u0131n alt\u0131nla g\u00f6t\u00fcr\u00fc usul\u00fc ile sat\u0131\u015f\u0131,<br data-start=\"39238\" data-end=\"39241\" \/>2- G\u00fcm\u00fc\u015f\u00fcn g\u00fcm\u00fc\u015fle g\u00f6t\u00fcr\u00fc usul\u00fc sat\u0131\u015f\u0131 caiz de\u011fildir.<br data-start=\"39294\" data-end=\"39297\" \/>3- Alt\u0131n\u0131n g\u00fcm\u00fc\u015fle g\u00f6t\u00fcr\u00fc usul\u00fc caizdir.<br data-start=\"39337\" data-end=\"39340\" \/>4- Kendi cinsinden olan;<br data-start=\"39364\" data-end=\"39367\" \/>a- Hurma ile hurmay\u0131,<br data-start=\"39388\" data-end=\"39391\" \/>b- Bu\u011fday ile bu\u011fday\u0131 g\u00f6t\u00fcr\u00fc usul\u00fc satmak caiz olmaz.<br data-start=\"39444\" data-end=\"39447\" \/>5- Bu\u011fday ile hurmay\u0131 veya bu\u011fday ile arpay\u0131 veya hurma ile kuru \u00fcz\u00fcm\u00fc g\u00f6t\u00fcr\u00fc usul\u00fc m\u00fcbadele etmek caizdir.<br data-start=\"39554\" data-end=\"39557\" \/>6- Tart\u0131s\u0131 belli olmayan bir y\u0131\u011f\u0131n arpay\u0131 veya say\u0131s\u0131 belli olmayan bir y\u0131\u011f\u0131n karpuzu g\u00f6t\u00fcr\u00fc usul\u00fc nakit kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda satmak, sat\u0131n almak caizdir.<\/p>\n<p data-start=\"39705\" data-end=\"40518\">G\u00f6t\u00fcr\u00fc usul\u00fc bir sat\u0131\u015f\u0131n caiz olabilmesi i\u00e7in bir k\u0131s\u0131m \u015fartlar vard\u0131r. \u015e\u00f6yle ki:<br data-start=\"39786\" data-end=\"39789\" \/>1- Daha \u00f6nce veya sat\u0131\u015f an\u0131nda sat\u0131l\u0131k mal\u0131n al\u0131c\u0131 taraf\u0131ndan g\u00f6r\u00fclmesi gerekir.<br data-start=\"39869\" data-end=\"39872\" \/>2- G\u00f6t\u00fcr\u00fc ile sat\u0131lan mal \u00e7ok olmal\u0131, yani tartmada veya \u00f6l\u00e7mede zorluk olmal\u0131, mal\u0131n miktar\u0131 da ka\u00e7 kilo, ka\u00e7 \u00f6l\u00e7ek veya ka\u00e7 metre oldu\u011fu taraflarca bilinmemelidir.<br data-start=\"40037\" data-end=\"40040\" \/>3- Y\u0131\u011f\u0131n halindeki mal, mesela bu\u011fday \u00e7e\u00e7i, d\u00fcz bir zemin \u00fczerinde bulunmal\u0131d\u0131r.<br data-start=\"40120\" data-end=\"40123\" \/>4- Sat\u0131lan mal\u0131n tahmini, o i\u015fin ehli olan bir ki\u015fi taraf\u0131ndan yap\u0131lmal\u0131d\u0131r.<br data-start=\"40199\" data-end=\"40202\" \/>5- G\u00f6t\u00fcr\u00fc ile sat\u0131lan mal yayvan bir kap i\u00e7inde olmamal\u0131d\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc esnekli\u011fi olan yayvan \u015feylerde tahmin etmek zorla\u015f\u0131r. Mesela \u00e7ok seyrek dokunmu\u015f bir teliz, bir haral veya \u00e7ok ince naylon torbalar gibi. Bunlar dik duramad\u0131klar\u0131, yayvanla\u015ft\u0131klar\u0131 i\u00e7in tahminde zorluk \u00e7ekilir. Taraflardan herhangi biri aldanabilir.<\/p>\n<h2 data-section-id=\"1lspgjz\" data-start=\"40520\" data-end=\"40552\">K\u00e2rs\u0131z sat\u0131\u015f &#8211; zarar\u0131na sat\u0131\u015f<\/h2>\n<p data-start=\"40554\" data-end=\"40902\">Herhangi bir mal\u0131 k\u00e2rs\u0131z olarak veya zarar\u0131na satmak caizdir. Ancak bu sat\u0131\u015f\u0131 yapan ki\u015fi:<br data-start=\"40643\" data-end=\"40646\" \/>1- Fazla mal\u0131n\u0131 elden \u00e7\u0131karmak,<br data-start=\"40677\" data-end=\"40680\" \/>2- Mevsimlik mallar\u0131n\u0131 mevsimi i\u00e7inde satarak gelecek mevsime kadar at\u0131l kalmas\u0131n\u0131 \u00f6nlemek,<br data-start=\"40771\" data-end=\"40774\" \/>3- A\u015f\u0131r\u0131 ihtiyac\u0131ndan dolay\u0131 veya bor\u00e7lar\u0131n\u0131 \u00f6demek niyetiyle satmak durumunda ise b\u00f6yle bir al\u0131\u015fveri\u015fin sak\u0131ncas\u0131 olmaz. Ancak:<\/p>\n<p data-start=\"40904\" data-end=\"41553\">1- M\u00fc\u015fteriyi aldatmak i\u00e7in \u00f6nce de\u011ferinden \u00e7ok y\u00fcksek fiyat g\u00f6sterip daha sonra bu fiyatlar\u0131 \u00e7ok a\u015fa\u011f\u0131ya \u00e7ekerek k\u00e2rs\u0131z veya zarar\u0131na sat\u0131yormu\u015f g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fc vererek m\u00fc\u015fteriyi aldatmak;<br data-start=\"41086\" data-end=\"41089\" \/>2- Ayn\u0131 mallar\u0131 satan k\u00fc\u00e7\u00fck esnaf\u0131 zarara u\u011frat\u0131p onlar\u0131n iflas etmelerini ve kendilerinin piyasada rakipsiz kal\u0131p daha sonra istedikleri \u015fekilde fiyat uygulamas\u0131 yapmalar\u0131n\u0131 sa\u011flamak \u015feklindeki k\u00e2rs\u0131z ve zarar\u0131na sat\u0131\u015flar asla caiz de\u011fildir. B\u00f6yle durumlarda yetkililerin m\u00fcdahale edip zarar ve aldanmay\u0131 \u00f6nlemeleri gerekir. Hz. \u00d6mer rad\u0131yallahu anh, piyasan\u0131n alt\u0131nda sat\u0131\u015f yapan bir k\u0131s\u0131m b\u00fcy\u00fck tacirleri bu sat\u0131\u015ftan men etmi\u015ftir. Sebep k\u00fc\u00e7\u00fck esnaf\u0131 korumakt\u0131r.<\/p>\n<p data-start=\"41555\" data-end=\"41819\">Emevi Halifesi \u00d6mer bin Abd\u00fclaziz de benzeri bir uygulamay\u0131 yasaklam\u0131\u015ft\u0131r. \u015e\u00f6yle ki: Ba\u015fka b\u00f6lgelerden mal getirip sat\u0131\u015f yapan tacirlerin geli\u015flerini \u00f6nlemek i\u00e7in o b\u00f6lgenin tacirleri fiyatlar\u0131 k\u0131rm\u0131\u015flard\u0131. Bunun \u00fczerine \u00d6mer bin Abd\u00fclaziz bu uygulamay\u0131 yasaklad\u0131.<\/p>\n<p data-start=\"41821\" data-end=\"42317\">K\u00e2rs\u0131z ve zarar\u0131na sat\u0131\u015f\u0131n bir ba\u015fka boyutu daha vard\u0131r. Ki\u015fi fakru zaruret i\u00e7indedir. A\u015f\u0131r\u0131 bor\u00e7lanm\u0131\u015ft\u0131r. Bu durumdan kurtulmak i\u00e7in elindeki mallar\u0131 k\u00e2rs\u0131z ve zarar\u0131na satmaktad\u0131r. B\u00f6yle bir durumda olan bir ki\u015fiye yard\u0131mc\u0131 olmak di\u011fer M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n g\u00f6revidir. Onun mecburi olarak zarar\u0131na yapt\u0131\u011f\u0131 sat\u0131\u015f\u0131 f\u0131rsat bilip elindeki mallar\u0131 devralmamal\u0131, bilakis ona ya karz-\u0131 hasen yaparak ya da mallar\u0131n\u0131 de\u011ferleri \u00fczerinden sat\u0131n alarak yard\u0131mc\u0131 olmal\u0131d\u0131r. \u0130slam karde\u015fli\u011fi bunu gerektirmektedir.<\/p>\n<h2 data-section-id=\"nticop\" data-start=\"42319\" data-end=\"42341\">Vadeli al\u0131\u015fveri\u015fler<\/h2>\n<p data-start=\"42343\" data-end=\"42614\">Al\u0131\u015fveri\u015flerde pe\u015fin al\u0131\u015fveri\u015f esas ise de al\u0131c\u0131 ve sat\u0131c\u0131n\u0131n kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 r\u0131zalar\u0131 ile vadeli yap\u0131lmas\u0131 da caizdir. Ancak vadeli al\u0131\u015fveri\u015flerde:<br data-start=\"42486\" data-end=\"42489\" \/>1- Al\u0131nan mal\u0131n hangi tarihte \u00f6denece\u011fi,<br data-start=\"42529\" data-end=\"42532\" \/>2- \u015eayet vade takside ba\u011flanm\u0131\u015fsa \u00f6denecek ay ve g\u00fcn\u00fcn belirlenmi\u015f olmas\u0131 gerekir.<\/p>\n<p data-start=\"42616\" data-end=\"42687\">Vadeli sat\u0131\u015f\u0131n cevaz\u0131na \u015fu ayet-i kerime delil olarak g\u00f6sterilmektedir:<\/p>\n<p data-start=\"42689\" data-end=\"43994\">\u201cEy iman edenler! Belirlenmi\u015f bir s\u00fcre i\u00e7in birbirinize bor\u00e7land\u0131\u011f\u0131n\u0131z vakit onu yaz\u0131n. Bir k\u00e2tip onu aran\u0131zda adaletle yazs\u0131n. Hi\u00e7bir k\u00e2tip, Allah\u2019\u0131n kendisine \u00f6\u011fretti\u011fini (emretti\u011fini) yazmaktan \u00e7ekinmesin. (Dosdo\u011fru) yazs\u0131n. \u00dczerinde hak olan kimse (bor\u00e7lu da) yazd\u0131rs\u0131n. Rabbine s\u0131\u011f\u0131ns\u0131n, \u00fczerindeki haktan hi\u00e7bir \u015feyi noksanla\u015ft\u0131rmas\u0131n. \u015eayet bor\u00e7lu sefih veya zay\u0131f veya kendisi s\u00f6yleyip yazd\u0131ramayacak durumda ise, onun velisi adaletle yazd\u0131rs\u0131n. Bu \u015fekilde yap\u0131lan muamelede erkeklerinizden iki \u015fahit g\u00f6sterin. E\u011fer iki erkek bulunamazsa r\u0131za g\u00f6sterece\u011finiz \u015fahitlerden olmak \u015fart\u0131yla bir erkek iki kad\u0131n g\u00f6sterin ki, onlardan biri yan\u0131l\u0131rsa di\u011feri onu d\u00fczeltsin ve do\u011fru s\u00f6ylesin. \u00c7a\u011fr\u0131ld\u0131klar\u0131 zaman \u015fahitler gelmezlik yapmas\u0131nlar. B\u00fcy\u00fck ve k\u00fc\u00e7\u00fck, vadesine kadar hi\u00e7bir \u015feyi yazmaktan sak\u0131n \u00fc\u015fenmeyin. \u00d6yle yapman\u0131z daha adaletli, \u015fehadet i\u00e7in daha kuvvetli, \u015f\u00fcpheye d\u00fc\u015fmemeniz i\u00e7in daha sa\u011flamd\u0131r. Ancak aran\u0131zda \u00e7evirdi\u011finiz bir ticaret olursa bu durum farkl\u0131d\u0131r. \u0130\u015fte o zaman yapmakta oldu\u011funuz al\u0131\u015fveri\u015flerinizi yaz\u0131p \u015fahit g\u00f6stermezseniz bir beis yoktur. Hi\u00e7bir k\u00e2tibe ve hi\u00e7bir \u015f\u00e2hide zarar verilmesin. E\u011fer onlardan birine bir zarar verirseniz \u015funu iyi bilin ki, bu sizin i\u00e7in de bir k\u00f6t\u00fcl\u00fck olur. Allah\u2019tan korkun. Allah bunlar\u0131 size \u00f6\u011fretiyor. Allah her \u015feyi bilir.\u201d<br data-start=\"43974\" data-end=\"43977\" \/><strong data-start=\"43977\" data-end=\"43994\">(Bakara, 282)<\/strong><\/p>\n<p data-start=\"43996\" data-end=\"44464\">Ayet-i kerimeden de anla\u015f\u0131laca\u011f\u0131 \u00fczere \u0130slam dini al\u0131\u015fveri\u015f muamelesini nas\u0131l sa\u011flama ba\u011fl\u0131yor. \u0130nsanlar aras\u0131nda herhangi bir niza, k\u0131rg\u0131nl\u0131k olmas\u0131n, taraflar zarar g\u00f6rmesin, \u0130slam karde\u015fli\u011fi basit d\u00fcnya \u00e7\u0131karlar\u0131 i\u00e7in bozulmas\u0131n diye nas\u0131l muhkem h\u00fck\u00fcmler koyuyor. Toplumlar\u0131n k\u0131yamete kadar me\u015fru olan isteklerine, ihtiya\u00e7lar\u0131na ve muamelelerine cevap verecek esaslar\u0131 vazediyor. Bizlere d\u00fc\u015fen ise \u0130slam\u2019\u0131 do\u011fru \u00f6\u011frenmek, do\u011fru ya\u015famak ve do\u011fru olarak anlatmakt\u0131r.<\/p>\n<p data-start=\"44466\" data-end=\"45027\">\u0130slam\u00ee esaslar\u0131 toplumlar\u0131n nefis ve hevalar\u0131na, gayrime\u015fru arzu ve isteklerine g\u00f6re tevil etmek, tahrif etmek; onlar\u0131n bu arzu ve isteklerine cevap vermek i\u00e7in zorlamak \u0130slam\u2019a ve M\u00fcsl\u00fcmanlara yap\u0131labilecek en b\u00fcy\u00fck k\u00f6t\u00fcl\u00fckt\u00fcr. M\u00fcsl\u00fcmanlar her t\u00fcrl\u00fc muamelelerini; aile, ticaret, y\u00f6netim, sosyal hayat ile ilgili b\u00fct\u00fcn ya\u015fant\u0131lar\u0131n\u0131 \u0130slam\u2019a g\u00f6re, \u0130slam\u2019\u0131n de\u011fi\u015fmez, de\u011fi\u015ftirilemez esaslar\u0131na g\u00f6re tanzim etmekle m\u00fckelleftir. Aksi davran\u0131\u015flarda, aksi icraatlarda bulunanlar, netice itibariyle d\u00fcnyada r\u00fcsvay ve peri\u015fan, ahirette ise azap ve ate\u015fe d\u00fc\u00e7ar olurlar.<\/p>\n<h2 data-section-id=\"13e7qf1\" data-start=\"45029\" data-end=\"45070\">Vadeli sat\u0131\u015flarla ilgili baz\u0131 hususlar<\/h2>\n<p data-start=\"45072\" data-end=\"45804\">1- Bir al\u0131\u015fveri\u015fte veresiye pazarl\u0131k yap\u0131l\u0131r da vade s\u00fcresi veya taksitleri konu\u015fulmaz ve belirlenmezse, vade s\u00fcresi bir ay olarak kabul edilir.<br data-start=\"45216\" data-end=\"45219\" \/>2- Bir mal \u00fczerinde al\u0131c\u0131 ile sat\u0131c\u0131 pazarl\u0131k yapar ve bir fiyat \u00fczerinde anla\u015f\u0131rlar da pe\u015fin mi, vadeli mi oldu\u011fu hususu konu\u015fulmazsa bu al\u0131\u015fveri\u015f akdi pe\u015fin olarak tahakkuk eder. \u00c7\u00fcnk\u00fc al\u0131\u015fveri\u015fte as\u0131l olan pe\u015fin satmakt\u0131r.<br data-start=\"45444\" data-end=\"45447\" \/>3- Alacakl\u0131, bor\u00e7lunun borcunu \u00f6deyememesi durumunda daha sonraki g\u00fcn, ay veya y\u0131la erteleyebilir. Bilhassa s\u0131k\u0131nt\u0131da, darda olan bor\u00e7lular\u0131n borcunu onlar\u0131n \u00f6deyebilece\u011fi bir tarihe ertelemek b\u00fcy\u00fck bir fazilettir. Hatta bor\u00e7lu borcunu hi\u00e7 \u00f6deyemeyecek durumda ise borcundan vazge\u00e7ip ba\u011f\u0131\u015flamak daha da b\u00fcy\u00fck bir fazilettir. Allah Te\u00e2l\u00e2 \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r:<\/p>\n<p data-start=\"45806\" data-end=\"46033\">\u201cE\u011fer bor\u00e7lu darl\u0131k i\u00e7inde ise bir kolayl\u0131\u011fa ula\u015f\u0131ncaya kadar ona m\u00fchlet vermek (gerekir). E\u011fer ger\u00e7ekleri \u00e7ok iyi anlayan kimselerseniz (alaca\u011f\u0131n\u0131z\u0131) ba\u011f\u0131\u015flay\u0131p tasadduk etmeniz sizin i\u00e7in daha hay\u0131rl\u0131d\u0131r.\u201d<br data-start=\"46013\" data-end=\"46016\" \/><strong data-start=\"46016\" data-end=\"46033\">(Bakara, 280)<\/strong><\/p>\n<p data-start=\"46035\" data-end=\"46105\">Bu hususta Ras\u00fblullah sallallahu aleyhi ve sellem \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r:<\/p>\n<p data-start=\"46107\" data-end=\"46691\">\u201cBir adam hi\u00e7 iyilik etmezdi. Sadece bor\u00e7 para da\u011f\u0131t\u0131rd\u0131. Tahsil zaman\u0131 gelince tahsildar\u0131na: \u2018\u0130mk\u00e2n\u0131 olanlardan al. Durumu m\u00fcsait olmay\u0131p s\u0131k\u0131nt\u0131da olanlardan alma. Belki Allah da bizim g\u00fcnahlar\u0131m\u0131z\u0131 ba\u011f\u0131\u015flar\u2019 derdi. Nihayet adam \u00f6ld\u00fc. Allah ona sordu: \u2018Herhangi bir amelin var m\u0131d\u0131r?\u2019 O: \u2018Hay\u0131r. Sadece halka bor\u00e7 para da\u011f\u0131t\u0131rd\u0131m, tahsil etme zaman\u0131 gelince hizmet\u00e7imi \u015f\u00f6yle diyerek g\u00f6nderirdim: Durumu m\u00fcsait olanlardan al, olmayanlardan alma. Belki Allah da bunun sebebiyle bizi ba\u011f\u0131\u015flar.\u2019 Allah da ona \u015f\u00f6yle buyurdu: \u2018Ben de seni affedip g\u00fcnahlar\u0131ndan vazge\u00e7tim.\u2019\u201d<br data-start=\"46676\" data-end=\"46679\" \/><strong data-start=\"46679\" data-end=\"46691\">(Buhari)<\/strong><\/p>\n<p data-start=\"46693\" data-end=\"46812\">Peygamberimiz, Efendimiz, Can\u0131m\u0131z Ras\u00fblullah sallallahu aleyhi ve sellem ba\u015fka bir hadis-i \u015ferifte \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r:<\/p>\n<p data-start=\"46814\" data-end=\"47034\">\u201cKim g\u00fc\u00e7 durumda olan bir bor\u00e7lu ki\u015fiye m\u00fchlet verir ya da (borcunu) hi\u00e7 almazsa Allah onu k\u0131yamet g\u00fcn\u00fcnde, kendi g\u00f6lgesinden ba\u015fka bir g\u00f6lgenin olmad\u0131\u011f\u0131 g\u00fcnde ar\u015f\u0131n\u0131n g\u00f6lgesi alt\u0131nda g\u00f6lgelendirecektir.\u201d<br data-start=\"47018\" data-end=\"47021\" \/><strong data-start=\"47021\" data-end=\"47034\">(Tirmiz\u00ee)<\/strong><\/p>\n<p data-start=\"47036\" data-end=\"47228\">Ebu Kat\u00e2de rad\u0131yallahu anh, alaca\u011f\u0131 olan bir ki\u015fiyi aramaya \u00e7\u0131kt\u0131. Bor\u00e7lu da ondan ka\u00e7\u0131p bir yere gizlendi. Nihayet Ebu Kat\u00e2de rad\u0131yallahu anh adam\u0131 buldu. Bor\u00e7lu adam ba\u015flad\u0131 \u00f6z\u00fcr dilemeye:<\/p>\n<ul data-start=\"47229\" data-end=\"47401\">\n<li data-section-id=\"1o9f4fx\" data-start=\"47229\" data-end=\"47301\">\n<p data-start=\"47231\" data-end=\"47301\">\u00c7ok darday\u0131m. Verecek param yok, dedi.<br data-start=\"47269\" data-end=\"47272\" \/>Ebu Kat\u00e2de rad\u0131yallahu anh:<\/p>\n<\/li>\n<li data-section-id=\"1yfjkuc\" data-start=\"47302\" data-end=\"47354\">\n<p data-start=\"47304\" data-end=\"47354\">Allah a\u015fk\u0131na do\u011fru mu s\u00f6yl\u00fcyorsun? dedi.<br data-start=\"47344\" data-end=\"47347\" \/>Adam:<\/p>\n<\/li>\n<li data-section-id=\"1griy5m\" data-start=\"47355\" data-end=\"47401\">\n<p data-start=\"47357\" data-end=\"47401\">Evet, Allah \u015fahit ki do\u011fru s\u00f6yl\u00fcyorum, dedi.<\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<p data-start=\"47403\" data-end=\"47457\">Bunun \u00fczerine Ebu Kat\u00e2de rad\u0131yallahu anh \u015f\u00f6yle dedi:<\/p>\n<ul data-start=\"47458\" data-end=\"47531\">\n<li data-section-id=\"entc1k\" data-start=\"47458\" data-end=\"47531\">\n<p data-start=\"47460\" data-end=\"47531\">Ben Ras\u00fblullah sallallahu aleyhi ve sellem\u2019in \u015f\u00f6yle buyurdu\u011funu duydum:<\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<p data-start=\"47533\" data-end=\"47728\">\u201cKim, Allah\u2019\u0131n kendisini k\u0131yamet \u00fcz\u00fcnt\u00fclerinden kurtarmas\u0131ndan ho\u015flan\u0131rsa g\u00fc\u00e7 durumda olan bor\u00e7lusuna (alaca\u011f\u0131n\u0131) erteleyerek rahat bir nefes ald\u0131rs\u0131n ya da alaca\u011f\u0131ndan vazge\u00e7sin.\u201d<br data-start=\"47713\" data-end=\"47716\" \/><strong data-start=\"47716\" data-end=\"47728\">(M\u00fcslim)<\/strong><\/p>\n<p data-start=\"47730\" data-end=\"47782\">ve Ebu Kat\u00e2de rad\u0131yallahu anh adam\u0131 serbest b\u0131rakt\u0131.<\/p>\n<p data-start=\"47784\" data-end=\"48216\">4- Veresiye sat\u0131\u015flarda vade fark\u0131 koymak caizdir.<br data-start=\"47833\" data-end=\"47836\" \/>a- Vade fark\u0131 hesaplan\u0131rken faiz baz al\u0131narak hesaplanmamal\u0131d\u0131r.<br data-start=\"47900\" data-end=\"47903\" \/>b- Vade fark\u0131 a\u015f\u0131r\u0131 k\u00e2r oran\u0131nda olmamal\u0131d\u0131r. Yani gabn-i fahi\u015f olmamal\u0131d\u0131r.<br data-start=\"47979\" data-end=\"47982\" \/>c- Al\u0131c\u0131n\u0131n piyasay\u0131 bilmedi\u011finden, mal\u0131n k\u0131ymetini takdir edemedi\u011finden faydalanarak al\u0131c\u0131 aldat\u0131lmamal\u0131d\u0131r.<br data-start=\"48091\" data-end=\"48094\" \/>d- Gayrime\u015fru \u015fart ko\u015fulmamal\u0131d\u0131r. Mesela: \u201cTaksitleri zaman\u0131nda \u00f6demezsen \u015fu kadar faiz uygular\u0131m\u201d diye \u015fart ko\u015fmak gibi.<\/p>\n<p data-start=\"48218\" data-end=\"48524\">5- Bor\u00e7lu borcunu zaman\u0131nda \u00f6demez ve alacakl\u0131dan bir s\u00fcre isterse, alacakl\u0131 isterse bu s\u00fcreyi verir ve alaca\u011f\u0131 miktar\u0131 o s\u00fcre bitiminde aynen al\u0131r. \u0130sterse alaca\u011f\u0131n\u0131, alaca\u011f\u0131 tarihten itibaren alt\u0131na \u00e7evirerek s\u00fcre bitiminde ya ka\u00e7 gram ise o gram alt\u0131n\u0131 ya da o alt\u0131na tekab\u00fcl eden paray\u0131 al\u0131r. \u015e\u00f6yle ki:<\/p>\n<p data-start=\"48526\" data-end=\"49104\">Bir kimse mesela onuncu ay\u0131n birinde \u00f6demek \u00fczere bir esnafa bor\u00e7land\u0131. \u00d6deme tarihi geldi\u011finde \u00f6deme imk\u00e2n\u0131 bulamad\u0131. Alacakl\u0131ya gidip borcunun be\u015f ay ertelenmesini talep etti. Alacakl\u0131 da bu teklifi kabul ederek be\u015f ay sonra yani bir martta \u00f6denmek \u00fczere anla\u015ft\u0131lar. Bu durumda alacakl\u0131:<br data-start=\"48815\" data-end=\"48818\" \/>a- Alaca\u011f\u0131n\u0131, mesela bir milyar liray\u0131, ertelenen \u00f6deme tarihinde isterse bir milyar olarak al\u0131r.<br data-start=\"48915\" data-end=\"48918\" \/>b- \u0130sterse bir milyar liray\u0131 bor\u00e7lunun ilk \u00f6deme tarihi olan onuncu ay\u0131n birinde alt\u0131na \u00e7evirir. Ka\u00e7 gram alt\u0131n ederse erteledi\u011fi tarihte o kadar alt\u0131n\u0131 ya da tekab\u00fcl etti\u011fi paray\u0131 al\u0131r.<\/p>\n<p data-start=\"49106\" data-end=\"49693\">6- Bor\u00e7lu olan ki\u015finin, imk\u00e2n\u0131 oldu\u011fu m\u00fcddet\u00e7e borcunu zaman\u0131nda \u00f6demesi gerekir. Borcunu her t\u00fcrl\u00fc ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcne almas\u0131, \u00f6nce borcunu \u00f6deyip sonra di\u011fer ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 g\u00f6rmesi laz\u0131md\u0131r. Zaman\u0131m\u0131z insanlar\u0131 dar imk\u00e2nlar\u0131 ile \u00e7ok \u015feye sahip olmak istiyor, a\u015f\u0131r\u0131 derecede bor\u00e7lan\u0131yor; sonra da bankadan krediler al\u0131yor veya tefecilerin eline d\u00fc\u015f\u00fcyor. Haramlar\u0131n i\u00e7ine dal\u0131yor. Hem kendisi hem aile efrad\u0131 b\u00fcy\u00fck s\u0131k\u0131nt\u0131lar \u00e7ekiyor. Alacakl\u0131lar\u0131 da ma\u011fdur ediyorlar. Faiz batakl\u0131\u011f\u0131na d\u00fc\u015fen bir insan\u0131n felah bulmas\u0131, huzur i\u00e7inde ya\u015famas\u0131, sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir ticaret yapmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir.<\/p>\n<p data-start=\"49695\" data-end=\"50023\">Bir k\u0131s\u0131m varl\u0131kl\u0131 ki\u015filer de imk\u00e2nlar\u0131 oldu\u011fu halde borcunu vaktinde \u00f6demiyor, savsakl\u0131yor ve bunu kendisi i\u00e7in bir fayda zannediyor. H\u00e2lbuki bu gibi ki\u015filerin ne Allah Te\u00e2l\u00e2\u2019n\u0131n ne Ras\u00fblullah sallallahu aleyhi ve sellem\u2019in ne de insanlar\u0131n yan\u0131nda bir de\u011feri vard\u0131r. Ras\u00fblullah sallallahu aleyhi ve sellem \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r:<\/p>\n<p data-start=\"50025\" data-end=\"50270\">\u201cKim \u00f6demek niyetiyle insanlar\u0131n mal\u0131n\u0131 al\u0131rsa, Allah onun nam\u0131na onu \u00f6der. (Yani \u00f6demesinde kolayl\u0131k ihsan eder.) Kim de insanlar\u0131n mal\u0131n\u0131 telef etmek niyetiyle al\u0131rsa (borcunu \u00f6dememek niyetiyle al\u0131rsa) Allah da onu telef eder.\u201d<br data-start=\"50255\" data-end=\"50258\" \/><strong data-start=\"50258\" data-end=\"50270\">(Buhari)<\/strong><\/p>\n<p data-start=\"50272\" data-end=\"50315\">Di\u011fer bir hadis-i \u015ferifte \u015f\u00f6yle buyruluyor:<\/p>\n<p data-start=\"50317\" data-end=\"50415\">\u201cZenginin, \u00f6deyecek durumu oldu\u011fu halde borcunu \u00f6demeyi uzatmas\u0131 zul\u00fcmd\u00fcr.\u201d<br data-start=\"50392\" data-end=\"50395\" \/><strong data-start=\"50395\" data-end=\"50415\">(Buhari, M\u00fcslim)<\/strong><\/p>\n<p data-start=\"50417\" data-end=\"50453\">Di\u011fer bir hadis-i \u015ferif de \u015f\u00f6yledir:<\/p>\n<p data-start=\"50455\" data-end=\"50567\">\u201cHerhangi bir kimse \u00f6dememek niyetiyle bir adamdan bor\u00e7 al\u0131rsa, Allah\u2019a h\u0131rs\u0131z olarak kavu\u015fur.\u201d<br data-start=\"50550\" data-end=\"50553\" \/><strong data-start=\"50553\" data-end=\"50567\">(\u0130bn M\u00e2ce)<\/strong><\/p>\n<p data-start=\"50569\" data-end=\"50615\">Ba\u015fka bir hadis-i \u015ferifte de \u015f\u00f6yle buyruluyor:<\/p>\n<p data-start=\"50617\" data-end=\"50692\">\u201cEn hay\u0131rl\u0131n\u0131z, borcunu en g\u00fczel \u015fekilde \u00f6deyendir.\u201d<br data-start=\"50669\" data-end=\"50672\" \/><strong data-start=\"50672\" data-end=\"50692\">(Buhari, M\u00fcslim)<\/strong><\/p>\n<p data-start=\"50694\" data-end=\"51197\">M\u00fcsl\u00fcman bir insan olur olmaz, l\u00fczumsuz yere bor\u00e7lanmamal\u0131d\u0131r. Allah Te\u00e2l\u00e2\u2019n\u0131n huzuruna bor\u00e7lu gitmemelidir. \u015eayet bor\u00e7lanmak mecburiyetinde kal\u0131rsa, \u00f6deyebilece\u011fi kadar bor\u00e7lanmal\u0131 ve borcunu zaman\u0131nda \u00f6demelidir. Peygamberler ve s\u0131dd\u0131klardan sonra Allah indinde insanlar\u0131n en hay\u0131rl\u0131lar\u0131 \u015fehitlerdir. B\u00f6yle oldu\u011fu halde Allah Te\u00e2l\u00e2 \u015fehitlerin b\u00fct\u00fcn g\u00fcnahlar\u0131n\u0131 affediyor, ancak kul hakk\u0131n\u0131 affetmiyor. Bir ki\u015finin borcunu savsaklamas\u0131, zaman\u0131nda \u00f6dememesi kul hakk\u0131na girer. Dolay\u0131s\u0131yla g\u00fcnahk\u00e2r olur.<\/p>\n<p data-start=\"51199\" data-end=\"52487\">7- Bir bor\u00e7lunun, vadesi gelmeden \u00f6nce borcunu \u00f6demesi ve b\u00f6ylece belki de s\u0131k\u0131nt\u0131da olan alacakl\u0131s\u0131na yard\u0131mc\u0131 olmas\u0131 \u00e7ok g\u00fczel bir davran\u0131\u015ft\u0131r. Nas\u0131l ki alacakl\u0131, darda olan bor\u00e7lusuna borcunu erteleyerek yard\u0131mc\u0131 oluyorsa, bor\u00e7lunun da imk\u00e2n\u0131 oldu\u011fu takdirde vadesi gelmeden \u00f6nce borcunu \u00f6demesi ayn\u0131 \u015fekilde memduhtur, \u00f6v\u00fclmeye lay\u0131kt\u0131r. B\u00f6yle durumda:<br data-start=\"51555\" data-end=\"51558\" \/>a- Borcunu vade tarihinden \u00f6nce getiren bor\u00e7lu, buna kar\u015f\u0131l\u0131k alacakl\u0131dan bir \u00e7\u0131kar talebinde bulunmamal\u0131d\u0131r.<br data-start=\"51667\" data-end=\"51670\" \/>b- Alacakl\u0131 olan, borcunu erken \u00f6deyen bor\u00e7lunun bir talebi ve bir \u015fart\u0131 olmadan alaca\u011f\u0131ndan bir k\u0131sm\u0131n\u0131 almayabilir, hibe edebilir. Bunda bir sak\u0131nca yoktur. Mesela: \u00dc\u00e7 y\u00fcz bin lira alaca\u011f\u0131 olan bir ki\u015fi bu alaca\u011f\u0131ndan yirmi bin liras\u0131n\u0131 bor\u00e7luya hibe ederek iki y\u00fcz seksen bin lira olarak alabilir. Ancak bor\u00e7lu, alacakl\u0131s\u0131na \u201cSana olan borcumu vadesi gelmeden \u00f6deyece\u011fim. Ancak buna kar\u015f\u0131l\u0131k sen de alaca\u011f\u0131ndan \u015fu kadar miktar\u0131 alma\u201d diye \u015fart ko\u015farsa caiz de\u011fildir.<br data-start=\"52139\" data-end=\"52142\" \/>c- Halk aras\u0131nda \u201csenet k\u0131rd\u0131rmak\u201d diye tabir edilen senet, \u00e7ek sat\u0131\u015f\u0131 caiz de\u011fildir. \u015e\u00f6yle ki: Bir ki\u015fi elinde bulunan bir senet veya \u00e7ekin kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 zaman\u0131 gelmeden, mesela bir ay \u00f6nceden tahsil etmek istiyor. Be\u015f y\u00fcz bin liral\u0131k \u00e7eki kar\u015f\u0131 tarafa d\u00f6rt y\u00fcz bin liraya sat\u0131yor. B\u00f6yle bir sat\u0131\u015f da faiz muamelesi oldu\u011fundan asla caiz de\u011fildir.<\/p>\n<p data-start=\"51199\" data-end=\"52487\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-full wp-image-13136\" src=\"https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/inceminare.jpg\" alt=\"\" width=\"1600\" height=\"1097\" srcset=\"https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/inceminare.jpg 1600w, https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/inceminare-540x370.jpg 540w\" sizes=\"auto, (max-width: 1600px) 100vw, 1600px\" \/><\/p>\n<p data-start=\"51199\" data-end=\"52487\"><strong>\u0130msak ve iftar saatleri<\/strong><\/p>\n<h2 data-section-id=\"11ascwp\" data-start=\"168\" data-end=\"183\">Konya merkez<\/h2>\n<div class=\"TyagGW_tableContainer\">\n<div class=\"group TyagGW_tableWrapper flex flex-col-reverse w-fit\" tabindex=\"-1\">\n<table class=\"w-fit min-w-(--thread-content-width)\" data-start=\"185\" data-end=\"250\">\n<thead data-start=\"185\" data-end=\"208\">\n<tr data-start=\"185\" data-end=\"208\">\n<th class=\"\" data-start=\"185\" data-end=\"191\" data-col-size=\"sm\">Yer<\/th>\n<th class=\"\" data-start=\"191\" data-end=\"199\" data-col-size=\"sm\">\u0130msak<\/th>\n<th class=\"\" data-start=\"199\" data-end=\"208\" data-col-size=\"sm\">\u0130ftar<\/th>\n<\/tr>\n<\/thead>\n<tbody data-start=\"225\" data-end=\"250\">\n<tr data-start=\"225\" data-end=\"250\">\n<td data-start=\"225\" data-end=\"233\" data-col-size=\"sm\">Konya<\/td>\n<td data-start=\"233\" data-end=\"241\" data-col-size=\"sm\">05:31<\/td>\n<td data-col-size=\"sm\" data-start=\"241\" data-end=\"250\">19:05<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<\/div>\n<\/div>\n<h2 data-section-id=\"1r3tz6\" data-start=\"252\" data-end=\"269\">Konya il\u00e7eleri<\/h2>\n<div class=\"TyagGW_tableContainer\">\n<div class=\"group TyagGW_tableWrapper flex flex-col-reverse w-fit\" tabindex=\"-1\">\n<table class=\"w-fit min-w-(--thread-content-width)\" data-start=\"271\" data-end=\"476\">\n<thead data-start=\"271\" data-end=\"295\">\n<tr data-start=\"271\" data-end=\"295\">\n<th class=\"\" data-start=\"271\" data-end=\"278\" data-col-size=\"sm\">\u0130l\u00e7e<\/th>\n<th class=\"\" data-start=\"278\" data-end=\"286\" data-col-size=\"sm\">\u0130msak<\/th>\n<th class=\"\" data-start=\"286\" data-end=\"295\" data-col-size=\"sm\">\u0130ftar<\/th>\n<\/tr>\n<\/thead>\n<tbody data-start=\"312\" data-end=\"476\">\n<tr data-start=\"312\" data-end=\"340\">\n<td data-start=\"312\" data-end=\"323\" data-col-size=\"sm\">Sel\u00e7uklu<\/td>\n<td data-col-size=\"sm\" data-start=\"323\" data-end=\"331\">05:31<\/td>\n<td data-col-size=\"sm\" data-start=\"331\" data-end=\"340\">19:05<\/td>\n<\/tr>\n<tr data-start=\"341\" data-end=\"368\">\n<td data-start=\"341\" data-end=\"351\" data-col-size=\"sm\">Ak\u015fehir<\/td>\n<td data-col-size=\"sm\" data-start=\"351\" data-end=\"359\">05:35<\/td>\n<td data-col-size=\"sm\" data-start=\"359\" data-end=\"368\">19:10<\/td>\n<\/tr>\n<tr data-start=\"369\" data-end=\"394\">\n<td data-start=\"369\" data-end=\"377\" data-col-size=\"sm\">Ilg\u0131n<\/td>\n<td data-col-size=\"sm\" data-start=\"377\" data-end=\"385\">05:33<\/td>\n<td data-col-size=\"sm\" data-start=\"385\" data-end=\"394\">19:08<\/td>\n<\/tr>\n<tr data-start=\"395\" data-end=\"421\">\n<td data-start=\"395\" data-end=\"404\" data-col-size=\"sm\">Bozk\u0131r<\/td>\n<td data-col-size=\"sm\" data-start=\"404\" data-end=\"412\">05:33<\/td>\n<td data-col-size=\"sm\" data-start=\"412\" data-end=\"421\">19:06<\/td>\n<\/tr>\n<tr data-start=\"422\" data-end=\"451\">\n<td data-start=\"422\" data-end=\"434\" data-col-size=\"sm\">Alt\u0131nekin<\/td>\n<td data-start=\"434\" data-end=\"442\" data-col-size=\"sm\">05:29<\/td>\n<td data-start=\"442\" data-end=\"451\" data-col-size=\"sm\">19:04<\/td>\n<\/tr>\n<tr data-start=\"452\" data-end=\"476\">\n<td data-start=\"452\" data-end=\"459\" data-col-size=\"sm\">Kulu<\/td>\n<td data-start=\"459\" data-end=\"467\" data-col-size=\"sm\">05:27<\/td>\n<td data-start=\"467\" data-end=\"476\" data-col-size=\"sm\">19:03<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<\/div>\n<\/div>\n<h2 data-section-id=\"10u8ra0\" data-start=\"478\" data-end=\"492\">\u00c7evre iller<\/h2>\n<div class=\"TyagGW_tableContainer\">\n<div class=\"group TyagGW_tableWrapper flex flex-col-reverse w-fit\" tabindex=\"-1\">\n<table class=\"w-fit min-w-(--thread-content-width)\" data-start=\"494\" data-end=\"677\">\n<thead data-start=\"494\" data-end=\"516\">\n<tr data-start=\"494\" data-end=\"516\">\n<th class=\"\" data-start=\"494\" data-end=\"499\" data-col-size=\"sm\">\u0130l<\/th>\n<th class=\"\" data-start=\"499\" data-end=\"507\" data-col-size=\"sm\">\u0130msak<\/th>\n<th class=\"\" data-start=\"507\" data-end=\"516\" data-col-size=\"sm\">\u0130ftar<\/th>\n<\/tr>\n<\/thead>\n<tbody data-start=\"533\" data-end=\"677\">\n<tr data-start=\"533\" data-end=\"560\">\n<td data-start=\"533\" data-end=\"543\" data-col-size=\"sm\">Aksaray<\/td>\n<td data-start=\"543\" data-end=\"551\" data-col-size=\"sm\">05:24<\/td>\n<td data-start=\"551\" data-end=\"560\" data-col-size=\"sm\">18:59<\/td>\n<\/tr>\n<tr data-start=\"561\" data-end=\"588\">\n<td data-start=\"561\" data-end=\"571\" data-col-size=\"sm\">Karaman<\/td>\n<td data-start=\"571\" data-end=\"579\" data-col-size=\"sm\">05:29<\/td>\n<td data-start=\"579\" data-end=\"588\" data-col-size=\"sm\">19:02<\/td>\n<\/tr>\n<tr data-start=\"589\" data-end=\"614\">\n<td data-start=\"589\" data-end=\"597\" data-col-size=\"sm\">Ni\u011fde<\/td>\n<td data-start=\"597\" data-end=\"605\" data-col-size=\"sm\">05:22<\/td>\n<td data-start=\"605\" data-end=\"614\" data-col-size=\"sm\">18:57<\/td>\n<\/tr>\n<tr data-start=\"615\" data-end=\"649\">\n<td data-start=\"615\" data-end=\"632\" data-col-size=\"sm\">Afyonkarahisar<\/td>\n<td data-start=\"632\" data-end=\"640\" data-col-size=\"sm\">05:38<\/td>\n<td data-start=\"640\" data-end=\"649\" data-col-size=\"sm\">19:13<\/td>\n<\/tr>\n<tr data-start=\"650\" data-end=\"677\">\n<td data-start=\"650\" data-end=\"660\" data-col-size=\"sm\">Isparta<\/td>\n<td data-start=\"660\" data-end=\"668\" data-col-size=\"sm\">05:39<\/td>\n<td data-start=\"668\" data-end=\"677\" data-col-size=\"sm\">19:13<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<\/div>\n<\/div>\n<h2 data-section-id=\"jpzp7r\" data-start=\"679\" data-end=\"695\">B\u00fcy\u00fck\u015fehirler<\/h2>\n<div class=\"TyagGW_tableContainer\">\n<div class=\"group TyagGW_tableWrapper flex flex-col-reverse w-fit\" tabindex=\"-1\">\n<table class=\"w-fit min-w-(--thread-content-width)\" data-start=\"697\" data-end=\"900\">\n<thead data-start=\"697\" data-end=\"722\">\n<tr data-start=\"697\" data-end=\"722\">\n<th class=\"\" data-start=\"697\" data-end=\"705\" data-col-size=\"sm\">\u015eehir<\/th>\n<th class=\"\" data-start=\"705\" data-end=\"713\" data-col-size=\"sm\">\u0130msak<\/th>\n<th class=\"\" data-start=\"713\" data-end=\"722\" data-col-size=\"sm\">\u0130ftar<\/th>\n<\/tr>\n<\/thead>\n<tbody data-start=\"739\" data-end=\"900\">\n<tr data-start=\"739\" data-end=\"765\">\n<td data-start=\"739\" data-end=\"748\" data-col-size=\"sm\">Ankara<\/td>\n<td data-start=\"748\" data-end=\"756\" data-col-size=\"sm\">05:27<\/td>\n<td data-start=\"756\" data-end=\"765\" data-col-size=\"sm\">19:04<\/td>\n<\/tr>\n<tr data-start=\"766\" data-end=\"794\">\n<td data-start=\"766\" data-end=\"777\" data-col-size=\"sm\">\u0130stanbul<\/td>\n<td data-start=\"777\" data-end=\"785\" data-col-size=\"sm\">05:41<\/td>\n<td data-start=\"785\" data-end=\"794\" data-col-size=\"sm\">19:19<\/td>\n<\/tr>\n<tr data-start=\"795\" data-end=\"820\">\n<td data-start=\"795\" data-end=\"803\" data-col-size=\"sm\">\u0130zmir<\/td>\n<td data-start=\"803\" data-end=\"811\" data-col-size=\"sm\">05:52<\/td>\n<td data-start=\"811\" data-end=\"820\" data-col-size=\"sm\">19:27<\/td>\n<\/tr>\n<tr data-start=\"821\" data-end=\"846\">\n<td data-start=\"821\" data-end=\"829\" data-col-size=\"sm\">Bursa<\/td>\n<td data-start=\"829\" data-end=\"837\" data-col-size=\"sm\">05:42<\/td>\n<td data-start=\"837\" data-end=\"846\" data-col-size=\"sm\">19:19<\/td>\n<\/tr>\n<tr data-start=\"847\" data-end=\"874\">\n<td data-start=\"847\" data-end=\"857\" data-col-size=\"sm\">Antalya<\/td>\n<td data-start=\"857\" data-end=\"865\" data-col-size=\"sm\">05:39<\/td>\n<td data-start=\"865\" data-end=\"874\" data-col-size=\"sm\">19:13<\/td>\n<\/tr>\n<tr data-start=\"875\" data-end=\"900\">\n<td data-start=\"875\" data-end=\"883\" data-col-size=\"sm\">Adana<\/td>\n<td data-start=\"883\" data-end=\"891\" data-col-size=\"sm\">05:21<\/td>\n<td data-start=\"891\" data-end=\"900\" data-col-size=\"sm\">18:54<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<\/div>\n<\/div>\n<h2 data-section-id=\"1p2s4s\" data-start=\"902\" data-end=\"931\">D\u00fcnyadaki \u00f6nemli merkezler<\/h2>\n<div class=\"TyagGW_tableContainer\">\n<div class=\"group TyagGW_tableWrapper flex flex-col-reverse w-fit\" tabindex=\"-1\">\n<table class=\"w-fit min-w-(--thread-content-width)\" data-start=\"933\" data-end=\"1216\">\n<thead data-start=\"933\" data-end=\"959\">\n<tr data-start=\"933\" data-end=\"959\">\n<th class=\"\" data-start=\"933\" data-end=\"942\" data-col-size=\"sm\">Merkez<\/th>\n<th class=\"\" data-start=\"942\" data-end=\"950\" data-col-size=\"sm\">\u0130msak<\/th>\n<th class=\"\" data-start=\"950\" data-end=\"959\" data-col-size=\"sm\">\u0130ftar<\/th>\n<\/tr>\n<\/thead>\n<tbody data-start=\"976\" data-end=\"1216\">\n<tr data-start=\"976\" data-end=\"1001\">\n<td data-start=\"976\" data-end=\"984\" data-col-size=\"sm\">Mekke<\/td>\n<td data-start=\"984\" data-end=\"992\" data-col-size=\"sm\">05:14<\/td>\n<td data-start=\"992\" data-end=\"1001\" data-col-size=\"sm\">18:38<\/td>\n<\/tr>\n<tr data-start=\"1002\" data-end=\"1028\">\n<td data-start=\"1002\" data-end=\"1011\" data-col-size=\"sm\">Medine<\/td>\n<td data-start=\"1011\" data-end=\"1019\" data-col-size=\"sm\">05:13<\/td>\n<td data-start=\"1019\" data-end=\"1028\" data-col-size=\"sm\">18:38<\/td>\n<\/tr>\n<tr data-start=\"1029\" data-end=\"1055\">\n<td data-start=\"1029\" data-end=\"1038\" data-col-size=\"sm\">Londra<\/td>\n<td data-start=\"1038\" data-end=\"1046\" data-col-size=\"sm\">04:18<\/td>\n<td data-start=\"1046\" data-end=\"1055\" data-col-size=\"sm\">18:14<\/td>\n<\/tr>\n<tr data-start=\"1056\" data-end=\"1086\">\n<td data-start=\"1056\" data-end=\"1069\" data-col-size=\"sm\">Washington<\/td>\n<td data-start=\"1069\" data-end=\"1077\" data-col-size=\"sm\">05:48<\/td>\n<td data-start=\"1077\" data-end=\"1086\" data-col-size=\"sm\">19:23<\/td>\n<\/tr>\n<tr data-start=\"1087\" data-end=\"1114\">\n<td data-start=\"1087\" data-end=\"1097\" data-col-size=\"sm\">Toronto<\/td>\n<td data-start=\"1097\" data-end=\"1105\" data-col-size=\"sm\">05:51<\/td>\n<td data-start=\"1105\" data-end=\"1114\" data-col-size=\"sm\">19:32<\/td>\n<\/tr>\n<tr data-start=\"1115\" data-end=\"1139\">\n<td data-start=\"1115\" data-end=\"1122\" data-col-size=\"sm\">Bak\u00fc<\/td>\n<td data-start=\"1122\" data-end=\"1130\" data-col-size=\"sm\">05:18<\/td>\n<td data-start=\"1130\" data-end=\"1139\" data-col-size=\"sm\">18:55<\/td>\n<\/tr>\n<tr data-start=\"1140\" data-end=\"1182\">\n<td data-start=\"1140\" data-end=\"1165\" data-col-size=\"sm\">New York \/ Jersey City<\/td>\n<td data-start=\"1165\" data-end=\"1173\" data-col-size=\"sm\">05:34<\/td>\n<td data-start=\"1173\" data-end=\"1182\" data-col-size=\"sm\">19:11<\/td>\n<\/tr>\n<tr data-start=\"1183\" data-end=\"1216\">\n<td data-start=\"1183\" data-end=\"1199\" data-col-size=\"sm\">San Francisco<\/td>\n<td data-start=\"1199\" data-end=\"1207\" data-col-size=\"sm\">05:51<\/td>\n<td data-start=\"1207\" data-end=\"1216\" data-col-size=\"sm\">19:25<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-full wp-image-13135\" src=\"https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/33-1.jpg\" alt=\"\" width=\"686\" height=\"386\" srcset=\"https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/33-1.jpg 686w, https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/33-1-400x225.jpg 400w, https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/33-1-540x304.jpg 540w\" sizes=\"auto, (max-width: 686px) 100vw, 686px\" \/><\/p>\n<p><strong>\u0130ftar men\u00fcs\u00fc<\/strong><\/p>\n<p data-start=\"29\" data-end=\"47\"><strong data-start=\"29\" data-end=\"45\">Men\u00fc \u0130\u00e7eri\u011fi<\/strong><\/p>\n<ul data-start=\"48\" data-end=\"189\">\n<li data-section-id=\"1tn42r5\" data-start=\"48\" data-end=\"78\">\n<p data-start=\"50\" data-end=\"78\">Ye\u015fil otlu patates \u00e7orbas\u0131<\/p>\n<\/li>\n<li data-section-id=\"1trkapz\" data-start=\"79\" data-end=\"98\">\n<p data-start=\"81\" data-end=\"98\">\u00c7\u00f6kertme kebab\u0131<\/p>\n<\/li>\n<li data-section-id=\"z91wr7\" data-start=\"99\" data-end=\"119\">\n<p data-start=\"101\" data-end=\"119\">Garnit\u00fcrl\u00fc pilav<\/p>\n<\/li>\n<li data-section-id=\"1w3tpz3\" data-start=\"120\" data-end=\"155\">\n<p data-start=\"122\" data-end=\"155\">Vi\u015fne ho\u015faf\u0131 (vi\u015fne kompostosu)<\/p>\n<\/li>\n<li data-section-id=\"dpvll9\" data-start=\"156\" data-end=\"189\">\n<p data-start=\"158\" data-end=\"189\">Muhallebili Kemalpa\u015fa tatl\u0131s\u0131<\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<p data-start=\"191\" data-end=\"228\"><strong data-start=\"191\" data-end=\"228\">Ana yemek tarifi: \u00c7\u00f6kertme kebab\u0131<\/strong><\/p>\n<p data-start=\"230\" data-end=\"247\"><strong data-start=\"230\" data-end=\"245\">Malzemeler:<\/strong><\/p>\n<ul data-start=\"248\" data-end=\"414\">\n<li data-section-id=\"ltey6r\" data-start=\"248\" data-end=\"267\">\n<p data-start=\"250\" data-end=\"267\">500 gram biftek<\/p>\n<\/li>\n<li data-section-id=\"dpsppd\" data-start=\"268\" data-end=\"290\">\n<p data-start=\"270\" data-end=\"290\">3 orta boy patates<\/p>\n<\/li>\n<li data-section-id=\"1qpca36\" data-start=\"291\" data-end=\"316\">\n<p data-start=\"293\" data-end=\"316\">5 yemek ka\u015f\u0131\u011f\u0131 yo\u011furt<\/p>\n<\/li>\n<li data-section-id=\"1h7mydo\" data-start=\"317\" data-end=\"346\">\n<p data-start=\"319\" data-end=\"346\">2 yemek ka\u015f\u0131\u011f\u0131 zeytinya\u011f\u0131<\/p>\n<\/li>\n<li data-section-id=\"177n7ir\" data-start=\"347\" data-end=\"354\">\n<p data-start=\"349\" data-end=\"354\">Tuz<\/p>\n<\/li>\n<li data-section-id=\"1g64t67\" data-start=\"355\" data-end=\"364\">\n<p data-start=\"357\" data-end=\"364\">Kekik<\/p>\n<\/li>\n<li data-section-id=\"4uaxds\" data-start=\"365\" data-end=\"386\">\n<p data-start=\"367\" data-end=\"386\">K\u0131rm\u0131z\u0131 pul biber<\/p>\n<\/li>\n<li data-section-id=\"171mjwj\" data-start=\"387\" data-end=\"414\">\n<p data-start=\"389\" data-end=\"414\">K\u0131zartmak i\u00e7in s\u0131v\u0131 ya\u011f<\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<p data-start=\"416\" data-end=\"439\"><strong data-start=\"416\" data-end=\"437\">Et marinesi i\u00e7in:<\/strong><\/p>\n<ul data-start=\"440\" data-end=\"556\">\n<li data-section-id=\"v5mts6\" data-start=\"440\" data-end=\"461\">\n<p data-start=\"442\" data-end=\"461\">1 k\u00fc\u00e7\u00fck boy so\u011fan<\/p>\n<\/li>\n<li data-section-id=\"zoj8ct\" data-start=\"462\" data-end=\"480\">\n<p data-start=\"464\" data-end=\"480\">2 di\u015f sar\u0131msak<\/p>\n<\/li>\n<li data-section-id=\"1ukap3e\" data-start=\"481\" data-end=\"510\">\n<p data-start=\"483\" data-end=\"510\">4 yemek ka\u015f\u0131\u011f\u0131 zeytinya\u011f\u0131<\/p>\n<\/li>\n<li data-section-id=\"1nhlcq1\" data-start=\"511\" data-end=\"535\">\n<p data-start=\"513\" data-end=\"535\">2 yemek ka\u015f\u0131\u011f\u0131 sirke<\/p>\n<\/li>\n<li data-section-id=\"1g64t67\" data-start=\"536\" data-end=\"545\">\n<p data-start=\"538\" data-end=\"545\">Kekik<\/p>\n<\/li>\n<li data-section-id=\"mww1fj\" data-start=\"546\" data-end=\"556\">\n<p data-start=\"548\" data-end=\"556\">Kimyon<\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<p data-start=\"558\" data-end=\"582\"><strong data-start=\"558\" data-end=\"580\">Domates sosu i\u00e7in:<\/strong><\/p>\n<ul data-start=\"583\" data-end=\"678\">\n<li data-section-id=\"hpkfdu\" data-start=\"583\" data-end=\"605\">\n<p data-start=\"585\" data-end=\"605\">3 orta boy domates<\/p>\n<\/li>\n<li data-section-id=\"h7a5hv\" data-start=\"606\" data-end=\"640\">\n<p data-start=\"608\" data-end=\"640\">1 yemek ka\u015f\u0131\u011f\u0131 domates sal\u00e7as\u0131<\/p>\n<\/li>\n<li data-section-id=\"10yyexb\" data-start=\"641\" data-end=\"670\">\n<p data-start=\"643\" data-end=\"670\">1 yemek ka\u015f\u0131\u011f\u0131 zeytinya\u011f\u0131<\/p>\n<\/li>\n<li data-section-id=\"177n7ir\" data-start=\"671\" data-end=\"678\">\n<p data-start=\"673\" data-end=\"678\">Tuz<\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<p data-start=\"680\" data-end=\"905\"><strong data-start=\"680\" data-end=\"693\">Yap\u0131l\u0131\u015f\u0131:<\/strong><br data-start=\"693\" data-end=\"696\" \/>Bifte\u011fi ince j\u00fclyen \u015feklinde do\u011fray\u0131n. Etleri derin bir kaba al\u0131n. \u00dczerine ince do\u011franm\u0131\u015f so\u011fan ve sar\u0131msa\u011f\u0131 ekleyin. Zeytinya\u011f\u0131, sirke, kekik ve kimyonu ilave edip kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131n. Etleri en az 1 saat marine edin.<\/p>\n<p data-start=\"907\" data-end=\"1071\">Domates sosu i\u00e7in tavaya zeytinya\u011f\u0131n\u0131 al\u0131n. Sal\u00e7ay\u0131 ekleyip k\u0131sa s\u00fcre kavurun. Rendelenmi\u015f domatesleri ve tuzu ekleyin. Sosu yakla\u015f\u0131k 5 dakika pi\u015firip ocaktan al\u0131n.<\/p>\n<p data-start=\"1073\" data-end=\"1209\">Etleri geni\u015f ve \u0131s\u0131t\u0131lm\u0131\u015f tavaya al\u0131n. Suyunu sal\u0131p \u00e7ekene kadar pi\u015firin. Son olarak tuz ve baharatlar\u0131 ekleyip 1-2 dakika daha pi\u015firin.<\/p>\n<p data-start=\"1211\" data-end=\"1309\">Patatesleri soyup kibrit \u00e7\u00f6p\u00fc inceli\u011finde do\u011fray\u0131n. K\u0131zg\u0131n ya\u011fda \u00e7\u0131t\u0131r hale gelene kadar k\u0131zart\u0131n.<\/p>\n<p data-start=\"1311\" data-end=\"1393\">Yo\u011furdu bir kapta \u00e7\u0131rp\u0131n. \u0130ste\u011fe g\u00f6re i\u00e7ine rendelenmi\u015f sar\u0131msak ekleyebilirsiniz.<\/p>\n<p data-start=\"1395\" data-end=\"1533\" data-is-last-node=\"\" data-is-only-node=\"\">Servis taba\u011f\u0131na \u00f6nce k\u0131zarm\u0131\u015f patatesleri al\u0131n. \u00dczerine yo\u011furdu d\u00f6k\u00fcn. Ard\u0131ndan domates sosunu ve pi\u015fen etleri ekleyin. S\u0131cak servis edin.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>M\u00fcbarek Ramazan\u2019\u0131n 27. g\u00fcn\u00fcne \u00f6zel haz\u0131rlanan i\u00e7erikte, Kur\u2019an-\u0131 Kerim\u2019den ayetler, Hz. Peygamber\u2019in hadisleri, dualar ve ticaret hayat\u0131na ili\u015fkin ilmihal h\u00fck\u00fcmleri bir araya getirilerek kulluk, ahlak ve helal kazan\u00e7 bilinci \u00f6ne \u00e7\u0131kar\u0131l\u0131yor.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":13134,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[11],"tags":[4926,4927,157,4928],"class_list":["post-13133","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-yasam","tag-27gun","tag-ilmihal","tag-ramazan","tag-ticaretahlaki"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v28.8 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>M\u00fcbarek Ramazan&#039;\u0131n 27. g\u00fcn\u00fc - Merceknet Haber<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/2026\/03\/17\/mubarek-ramazanin-27-gunu\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"tr_TR\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"M\u00fcbarek Ramazan&#039;\u0131n 27. g\u00fcn\u00fc - Merceknet Haber\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"M\u00fcbarek Ramazan\u2019\u0131n 27. g\u00fcn\u00fcne \u00f6zel haz\u0131rlanan i\u00e7erikte, Kur\u2019an-\u0131 Kerim\u2019den ayetler, Hz. Peygamber\u2019in hadisleri, dualar ve ticaret hayat\u0131na ili\u015fkin ilmihal h\u00fck\u00fcmleri bir araya getirilerek kulluk, ahlak ve helal kazan\u00e7 bilinci \u00f6ne \u00e7\u0131kar\u0131l\u0131yor.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/2026\/03\/17\/mubarek-ramazanin-27-gunu\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Merceknet Haber\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/merceknet\" \/>\n<meta property=\"article:author\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/merceknet\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2026-03-16T21:28:34+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/mubarek-ramazanin-27-gunu_dc302bc.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"800\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"450\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Hamdi Ba\u011fc\u0131\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@https:\/\/x.com\/merceknethaber\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@merceknethaber\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Yazan:\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Hamdi Ba\u011fc\u0131\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Tahmini okuma s\u00fcresi\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"46 dakika\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.merceknet.com\\\/tr\\\/2026\\\/03\\\/17\\\/mubarek-ramazanin-27-gunu\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.merceknet.com\\\/tr\\\/2026\\\/03\\\/17\\\/mubarek-ramazanin-27-gunu\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"Hamdi Ba\u011fc\u0131\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.merceknet.com\\\/tr\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/28c60df0a00241899776a580cb9db4f5\"},\"headline\":\"M\u00fcbarek Ramazan&#8217;\u0131n 27. g\u00fcn\u00fc\",\"datePublished\":\"2026-03-16T21:28:34+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.merceknet.com\\\/tr\\\/2026\\\/03\\\/17\\\/mubarek-ramazanin-27-gunu\\\/\"},\"wordCount\":10401,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.merceknet.com\\\/tr\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.merceknet.com\\\/tr\\\/2026\\\/03\\\/17\\\/mubarek-ramazanin-27-gunu\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.merceknet.com\\\/tr\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/03\\\/mubarek-ramazanin-27-gunu_dc302bc.jpg\",\"keywords\":[\"27g\u00fcn\",\"ilmihal\",\"Ramazan\",\"ticaretahlak\u0131\"],\"articleSection\":[\"Ya\u015fam\"],\"inLanguage\":\"tr\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.merceknet.com\\\/tr\\\/2026\\\/03\\\/17\\\/mubarek-ramazanin-27-gunu\\\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.merceknet.com\\\/tr\\\/2026\\\/03\\\/17\\\/mubarek-ramazanin-27-gunu\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.merceknet.com\\\/tr\\\/2026\\\/03\\\/17\\\/mubarek-ramazanin-27-gunu\\\/\",\"name\":\"M\u00fcbarek Ramazan'\u0131n 27. g\u00fcn\u00fc - Merceknet Haber\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.merceknet.com\\\/tr\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.merceknet.com\\\/tr\\\/2026\\\/03\\\/17\\\/mubarek-ramazanin-27-gunu\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.merceknet.com\\\/tr\\\/2026\\\/03\\\/17\\\/mubarek-ramazanin-27-gunu\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.merceknet.com\\\/tr\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/03\\\/mubarek-ramazanin-27-gunu_dc302bc.jpg\",\"datePublished\":\"2026-03-16T21:28:34+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.merceknet.com\\\/tr\\\/2026\\\/03\\\/17\\\/mubarek-ramazanin-27-gunu\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"tr\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.merceknet.com\\\/tr\\\/2026\\\/03\\\/17\\\/mubarek-ramazanin-27-gunu\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"tr\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.merceknet.com\\\/tr\\\/2026\\\/03\\\/17\\\/mubarek-ramazanin-27-gunu\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.merceknet.com\\\/tr\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/03\\\/mubarek-ramazanin-27-gunu_dc302bc.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.merceknet.com\\\/tr\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/03\\\/mubarek-ramazanin-27-gunu_dc302bc.jpg\",\"width\":800,\"height\":450},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.merceknet.com\\\/tr\\\/2026\\\/03\\\/17\\\/mubarek-ramazanin-27-gunu\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Anasayfa\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.merceknet.com\\\/tr\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"M\u00fcbarek Ramazan&#8217;\u0131n 27. g\u00fcn\u00fc\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.merceknet.com\\\/tr\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.merceknet.com\\\/tr\\\/\",\"name\":\"Merceknet\",\"description\":\"T\u00fcrkiye&#039;nin ba\u011f\u0131ms\u0131z internet haber gazetesi\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.merceknet.com\\\/tr\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.merceknet.com\\\/tr\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"tr\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.merceknet.com\\\/tr\\\/#organization\",\"name\":\"Merceknet Haber\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.merceknet.com\\\/tr\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"tr\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.merceknet.com\\\/tr\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.merceknet.com\\\/tr\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/01\\\/868ee895-9395-465e-bb2e-00afb6ea7c41-md-2.jpeg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.merceknet.com\\\/tr\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/01\\\/868ee895-9395-465e-bb2e-00afb6ea7c41-md-2.jpeg\",\"width\":800,\"height\":533,\"caption\":\"Merceknet Haber\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.merceknet.com\\\/tr\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/www.facebook.com\\\/merceknet\",\"https:\\\/\\\/x.com\\\/merceknethaber\",\"https:\\\/\\\/www.linkedin.com\\\/feed\\\/\",\"https:\\\/\\\/www.instagram.com\\\/merceknethaber\\\/\",\"https:\\\/\\\/www.youtube.com\\\/@merceknet\"]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.merceknet.com\\\/tr\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/2b640179dc328e9c37cb64df4f6c3fe7\",\"name\":\"Av. \u00d6zge \u00d6zmen Korkut\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"tr\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/912ed4ebd13e18a5c6cc95aecd61f4ea14b40ce2626de4b61bcf4d9bffb62cd4?s=96&d=mm&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/912ed4ebd13e18a5c6cc95aecd61f4ea14b40ce2626de4b61bcf4d9bffb62cd4?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/912ed4ebd13e18a5c6cc95aecd61f4ea14b40ce2626de4b61bcf4d9bffb62cd4?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Av. \u00d6zge \u00d6zmen Korkut\"},\"sameAs\":[\"av.ozgeozmenkorkut\"],\"url\":\"https:\\\/\\\/www.merceknet.com\\\/tr\\\/author\\\/ozgeozmen\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"M\u00fcbarek Ramazan'\u0131n 27. g\u00fcn\u00fc - Merceknet Haber","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/2026\/03\/17\/mubarek-ramazanin-27-gunu\/","og_locale":"tr_TR","og_type":"article","og_title":"M\u00fcbarek Ramazan'\u0131n 27. g\u00fcn\u00fc - Merceknet Haber","og_description":"M\u00fcbarek Ramazan\u2019\u0131n 27. g\u00fcn\u00fcne \u00f6zel haz\u0131rlanan i\u00e7erikte, Kur\u2019an-\u0131 Kerim\u2019den ayetler, Hz. Peygamber\u2019in hadisleri, dualar ve ticaret hayat\u0131na ili\u015fkin ilmihal h\u00fck\u00fcmleri bir araya getirilerek kulluk, ahlak ve helal kazan\u00e7 bilinci \u00f6ne \u00e7\u0131kar\u0131l\u0131yor.","og_url":"https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/2026\/03\/17\/mubarek-ramazanin-27-gunu\/","og_site_name":"Merceknet Haber","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/merceknet","article_author":"https:\/\/www.facebook.com\/merceknet","article_published_time":"2026-03-16T21:28:34+00:00","og_image":[{"width":800,"height":450,"url":"https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/mubarek-ramazanin-27-gunu_dc302bc.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Hamdi Ba\u011fc\u0131","twitter_card":"summary_large_image","twitter_creator":"@https:\/\/x.com\/merceknethaber","twitter_site":"@merceknethaber","twitter_misc":{"Yazan:":"Hamdi Ba\u011fc\u0131","Tahmini okuma s\u00fcresi":"46 dakika"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/2026\/03\/17\/mubarek-ramazanin-27-gunu\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/2026\/03\/17\/mubarek-ramazanin-27-gunu\/"},"author":{"name":"Hamdi Ba\u011fc\u0131","@id":"https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/#\/schema\/person\/28c60df0a00241899776a580cb9db4f5"},"headline":"M\u00fcbarek Ramazan&#8217;\u0131n 27. g\u00fcn\u00fc","datePublished":"2026-03-16T21:28:34+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/2026\/03\/17\/mubarek-ramazanin-27-gunu\/"},"wordCount":10401,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/2026\/03\/17\/mubarek-ramazanin-27-gunu\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/mubarek-ramazanin-27-gunu_dc302bc.jpg","keywords":["27g\u00fcn","ilmihal","Ramazan","ticaretahlak\u0131"],"articleSection":["Ya\u015fam"],"inLanguage":"tr","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/2026\/03\/17\/mubarek-ramazanin-27-gunu\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/2026\/03\/17\/mubarek-ramazanin-27-gunu\/","url":"https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/2026\/03\/17\/mubarek-ramazanin-27-gunu\/","name":"M\u00fcbarek Ramazan'\u0131n 27. g\u00fcn\u00fc - Merceknet Haber","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/2026\/03\/17\/mubarek-ramazanin-27-gunu\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/2026\/03\/17\/mubarek-ramazanin-27-gunu\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/mubarek-ramazanin-27-gunu_dc302bc.jpg","datePublished":"2026-03-16T21:28:34+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/2026\/03\/17\/mubarek-ramazanin-27-gunu\/#breadcrumb"},"inLanguage":"tr","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/2026\/03\/17\/mubarek-ramazanin-27-gunu\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"tr","@id":"https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/2026\/03\/17\/mubarek-ramazanin-27-gunu\/#primaryimage","url":"https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/mubarek-ramazanin-27-gunu_dc302bc.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/mubarek-ramazanin-27-gunu_dc302bc.jpg","width":800,"height":450},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/2026\/03\/17\/mubarek-ramazanin-27-gunu\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Anasayfa","item":"https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"M\u00fcbarek Ramazan&#8217;\u0131n 27. g\u00fcn\u00fc"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/#website","url":"https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/","name":"Merceknet","description":"T\u00fcrkiye&#039;nin ba\u011f\u0131ms\u0131z internet haber gazetesi","publisher":{"@id":"https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"tr"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/#organization","name":"Merceknet Haber","url":"https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"tr","@id":"https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/868ee895-9395-465e-bb2e-00afb6ea7c41-md-2.jpeg","contentUrl":"https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/868ee895-9395-465e-bb2e-00afb6ea7c41-md-2.jpeg","width":800,"height":533,"caption":"Merceknet Haber"},"image":{"@id":"https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/merceknet","https:\/\/x.com\/merceknethaber","https:\/\/www.linkedin.com\/feed\/","https:\/\/www.instagram.com\/merceknethaber\/","https:\/\/www.youtube.com\/@merceknet"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/#\/schema\/person\/2b640179dc328e9c37cb64df4f6c3fe7","name":"Av. \u00d6zge \u00d6zmen Korkut","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"tr","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/912ed4ebd13e18a5c6cc95aecd61f4ea14b40ce2626de4b61bcf4d9bffb62cd4?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/912ed4ebd13e18a5c6cc95aecd61f4ea14b40ce2626de4b61bcf4d9bffb62cd4?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/912ed4ebd13e18a5c6cc95aecd61f4ea14b40ce2626de4b61bcf4d9bffb62cd4?s=96&d=mm&r=g","caption":"Av. \u00d6zge \u00d6zmen Korkut"},"sameAs":["av.ozgeozmenkorkut"],"url":"https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/author\/ozgeozmen\/"}]}},"views":119,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13133","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=13133"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13133\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":13138,"href":"https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13133\/revisions\/13138"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/13134"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=13133"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=13133"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.merceknet.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=13133"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}