\u0130stanbul\u2019da bir ortaokul laboratuvar\u0131nda kurulan topraks\u0131z tar\u0131m sistemi, \u00f6\u011frencileri yaln\u0131zca bitki yeti\u015ftirmeye de\u011fil, bilimsel d\u00fc\u015f\u00fcnceyi \u00fcr\u00fcn geli\u015ftirmeye d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmeye de y\u00f6nlendirdi. FMV Florya I\u015f\u0131k \u0130lk\u00f6\u011fretim Okulu ortaokul \u00f6\u011frencileri, \u00fc\u00e7 y\u0131ld\u0131r s\u00fcrd\u00fcrd\u00fckleri \u00e7al\u0131\u015fmalar kapsam\u0131nda hidroponik sistemde yeti\u015ftirdikleri bitkilerden sabun, krem ve \u015fampuan \u00fcretirken, bu y\u0131l da reyhan bitkisinden do\u011fal s\u0131v\u0131 baharat geli\u015ftirmeyi ba\u015fard\u0131.<\/p>\n
8\u201314 Mart Bilim ve Teknoloji Haftas\u0131 kapsam\u0131nda dikkat \u00e7eken \u00e7al\u0131\u015fma, gen\u00e7lerin ara\u015ft\u0131rma, g\u00f6zlem, deney ve \u00fcretim s\u00fcre\u00e7lerini bir arada y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc \u00f6rnek projeler aras\u0131nda g\u00f6steriliyor. Okulun fen bilimleri laboratuvar\u0131nda \u00fc\u00e7 y\u0131ld\u0131r s\u00fcrd\u00fcr\u00fclen projede \u00f6\u011frenciler, bitkileri toprak kullanmadan yeti\u015ftiriyor, ard\u0131ndan bu bitkilerden kozmetik ve g\u0131da \u00fcr\u00fcnleri geli\u015ftiriyor. Tohumdan \u00e7imlenmeye, hasattan bitki \u00f6z\u00fct\u00fc elde etmeye kadar uzanan s\u00fcre\u00e7te \u00f6\u011frenciler, bir fikrin bilimsel ara\u015ft\u0131rmadan \u00fcr\u00fcne d\u00f6n\u00fc\u015fmesine kadar ge\u00e7en t\u00fcm a\u015famalar\u0131 uygulamal\u0131 bi\u00e7imde deneyimleme f\u0131rsat\u0131 buluyor.<\/p>\n
Okulun fen bilimleri laboratuvar\u0131nda kurulan hidroponik sistem, klasik tar\u0131m y\u00f6ntemlerinden farkl\u0131 olarak bitkilerin toprak yerine besin a\u00e7\u0131s\u0131ndan zengin su i\u00e7inde yeti\u015fmesini sa\u011fl\u0131yor. Katl\u0131 ve dikey \u015fekilde tasarlanan sistem sayesinde s\u0131n\u0131rl\u0131 bir alanda \u00e7ok say\u0131da bitki \u00fcretilebiliyor. Sistemin merkezinde bulunan besin tank\u0131ndaki \u00e7\u00f6zeltinin motor yard\u0131m\u0131yla dikey borulara pompalanmas\u0131yla \u00e7al\u0131\u015fan kapal\u0131 devre yap\u0131, hem su tasarrufu sa\u011fl\u0131yor hem de kontroll\u00fc \u00fcretim imkan\u0131 sunuyor. \u00d6\u011frenciler her g\u00fcn d\u00fczenli olarak suyun pH ve besin de\u011ferlerini \u00f6l\u00e7erek bitkilerin geli\u015fimini takip ediyor. B\u00f6ylece bilimsel \u00f6l\u00e7\u00fcm, veri toplama ve analiz s\u00fcre\u00e7lerini do\u011frudan uygulama i\u00e7inde \u00f6\u011freniyor.<\/p>\n
Projenin ilk y\u0131l\u0131nda \u00f6\u011frenciler, hidroponik sistemde yeti\u015ftirilen marullar\u0131 kullanarak dikkat \u00e7ekici bir \u00e7al\u0131\u015fma ger\u00e7ekle\u015ftirdi. Hasat edilen \u00fcr\u00fcnlerin bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc okul yemekhanesinde de\u011ferlendirilirken, bir k\u0131sm\u0131 da laboratuvarda bitki \u00f6z\u00fct\u00fc elde etme \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131nda kullan\u0131ld\u0131. Elde edilen marul \u00f6z\u00fctlerinden do\u011fal i\u00e7erikli sabun ve nemlendirici krem \u00fcretildi. \u201cHidroponik Sistemle Yeti\u015ftirilen Marullardan Sabun ve Krem Yap\u0131m\u0131\u201d adl\u0131 proje, Ey\u00fcbo\u011flu Fen Bilimleri Proje Yar\u0131\u015fmas\u0131\u2019nda birincilik elde ederek \u00f6nemli bir ba\u015far\u0131ya imza att\u0131.<\/p>\n
\u0130kinci y\u0131lda proje bir ad\u0131m daha ileri ta\u015f\u0131nd\u0131. Bu kez marullar tohumdan yeti\u015ftirildi ve bitkilerden elde edilen \u00f6z\u00fctler kozmetik \u00fcr\u00fcn geli\u015ftirme \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131nda de\u011ferlendirildi. Yap\u0131lan ara\u015ft\u0131rmalar ve laboratuvar uygulamalar\u0131 sonucunda \u00f6\u011frenciler, form\u00fclasyonu tamamen kendilerine ait olan bitkisel i\u00e7erikli bir \u015fampuan geli\u015ftirdi. \u201cI\u015f\u0131k Marul \u00d6zl\u00fc \u015eampuan\u201d ad\u0131 verilen proje, T\u00dcB\u0130TAK Avrupa B\u00f6lge Sergisi\u2019nde 2 bin 198 proje aras\u0131ndan se\u00e7ilerek Avrupa B\u00f6lgesi\u2019nde ilk 13 proje aras\u0131na girdi ve b\u00f6lge finalinde ikincilik derecesi elde etti. Ayn\u0131 proje, ALKEV Fen Bilimleri Proje Yar\u0131\u015fmas\u0131\u2019nda \u201cGen\u00e7 Bilim \u0130nsan\u0131\u201d \u00f6d\u00fcl\u00fcne lay\u0131k g\u00f6r\u00fcl\u00fcrken, Ba\u015fak\u015fehir \u0130novasyon Proje Yar\u0131\u015fmas\u0131\u2019nda da y\u00fczlerce proje aras\u0131ndan derece ald\u0131.<\/p>\n
Projenin \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc y\u0131l\u0131nda ise \u00e7al\u0131\u015fmalar g\u0131da g\u00fcvenli\u011fi ve s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir \u00fcretim temas\u0131 \u00fczerine yo\u011funla\u015ft\u0131. Hidroponik sistemde yeti\u015ftirilen reyhan bitkilerinden do\u011fal s\u0131v\u0131 baharat \u00fcretme \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 ba\u015flat\u0131ld\u0131. A\u00e7\u0131kta sat\u0131lan toz baharatlar\u0131n nem ve hijyen kaynakl\u0131 riskleri dikkate al\u0131narak geli\u015ftirilen model kapsam\u0131nda reyhan bitkileri kurutulup \u00f6z\u00fctlenerek zeytinya\u011f\u0131, ceviz ya\u011f\u0131 ve keten tohumu ya\u011f\u0131 gibi ta\u015f\u0131y\u0131c\u0131 ya\u011flarla form\u00fcle edildi. Ortaya \u00e7\u0131kan \u00fcr\u00fcn, cam \u015fi\u015felerde saklanabilen, k\u00fcflenme riski ta\u015f\u0131mayan ve yemeklere do\u011fal aroma kazand\u0131ran yenilik\u00e7i bir baharat alternatifi sundu. \u00d6\u011frenciler taraf\u0131ndan geli\u015ftirilen bu proje i\u00e7in T\u00dcB\u0130TAK ve TEKNOFEST yar\u0131\u015fmalar\u0131na da ba\u015fvuru yap\u0131ld\u0131.<\/p>\n
Hidroponik sistem yaln\u0131zca e\u011fitim y\u00f6n\u00fcyle de\u011fil, s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir \u00fcretim bak\u0131m\u0131ndan da dikkat \u00e7ekiyor. Geleneksel tar\u0131m y\u00f6ntemlerine k\u0131yasla y\u00fczde 90\u2019a varan su tasarrufu sa\u011flayan sistemde toprak kullan\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in yabani ot ve zararl\u0131 b\u00f6cek sorunu da ortadan kalk\u0131yor. Kapal\u0131 ortamda y\u00fcr\u00fct\u00fclen \u00fcretim sayesinde bitkiler, mevsimden ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak y\u0131l boyunca yeti\u015ftirilebiliyor. Bu \u00f6zelli\u011fiyle hidroponik sistem, gelece\u011fin tar\u0131m teknolojileri aras\u0131nda \u00f6nemli bir yer tutuyor.<\/p>\n
FMV Florya I\u015f\u0131k \u0130lk\u00f6\u011fretim Okulu\u2019nda y\u00fcr\u00fct\u00fclen \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki d\u00f6nemde daha da geni\u015fletilmesi planlan\u0131yor. Okul bah\u00e7esinde kurulmas\u0131 hedeflenen sera ile \u00e7i\u00e7ekli bitkilerin yeti\u015ftirilmesi, t\u0131bbi ve aromatik de\u011feri y\u00fcksek t\u00fcrlerin \u00fcretimi ve bu bitkilerden yeni katma de\u011ferli \u00fcr\u00fcnlerin geli\u015ftirilmesi ama\u00e7lan\u0131yor. Okulda s\u00fcrd\u00fcr\u00fclen bu \u00e7al\u0131\u015fma, \u00f6\u011frencilerin bilimsel \u00fcretim k\u00fclt\u00fcr\u00fcyle erken ya\u015fta tan\u0131\u015fmas\u0131na ve teorik bilginin somut projelere d\u00f6n\u00fc\u015fmesine \u00f6rnek olu\u015fturuyor.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
\u0130stanbul\u2019daki FMV Florya I\u015f\u0131k \u0130lk\u00f6\u011fretim Okulu ortaokul \u00f6\u011frencileri, laboratuvarda kurulan topraks\u0131z tar\u0131m sistemiyle yaln\u0131zca bitki yeti\u015ftirmekle kalmad\u0131, bu bitkilerden sabun, krem, \u015fampuan ve s\u0131v\u0131 baharat geli\u015ftirdi. Bilim ve Teknoloji Haftas\u0131\u2019nda \u00f6ne \u00e7\u0131kan proje, gen\u00e7lerin bilimsel d\u00fc\u015f\u00fcnceyi \u00fcretime d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc dikkat \u00e7ekici \u00f6rneklerden biri oldu.<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":12263,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2534,19],"tags":[4547,1615,2328],"class_list":["post-12261","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-2-bolge","category-egitim","tag-fmv-florya-isik-ilkogretim-okulu","tag-teknofest","tag-tubitak"],"yoast_head":"\n