Ramazan ay\u0131nda \u00f6\u011f\u00fcn say\u0131s\u0131n\u0131n azalmas\u0131, iftar ve sahurda yap\u0131lan besin tercihlerinin \u00f6nemini art\u0131r\u0131yor. Bu d\u00f6nemde bir\u00e7ok ki\u015fi ya\u011f t\u00fcketimini tamamen k\u0131s\u0131tlamaya y\u00f6nelirken, uzmanlar ya\u011f\u0131n t\u00fcr\u00fc ve i\u015flenme bi\u00e7iminin miktar kadar \u00f6nemli oldu\u011funa dikkat \u00e7ekiyor. Ramazan sofralar\u0131nda yaln\u0131zca ne yedi\u011fimiz de\u011fil, \u00f6\u011f\u00fcnleri nas\u0131l dengeledi\u011fimiz de sindirim s\u00fcreci ve enerji dengesini do\u011frudan etkiliyor. \u00d6zellikle sahur \u00f6\u011f\u00fcn\u00fc, g\u00fcn boyu enerji seviyesini belirleyen kritik bir \u00f6\u011f\u00fcn olarak \u00f6ne \u00e7\u0131k\u0131yor.<\/p>\n
Ya\u011flar\u0131 yaln\u0131zca kalori kayna\u011f\u0131 olarak de\u011ferlendirmenin beslenme a\u00e7\u0131s\u0131ndan eksik bir yakla\u015f\u0131m oldu\u011funu vurgulayan Diyetisyen Neslihan Aktepe, ya\u011flar\u0131n ayn\u0131 zamanda vitamin emiliminde rol oynad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ifade etti. Aktepe, \u015f\u00f6yle konu\u015ftu:<\/p>\n
\u201cYa\u011flar yaln\u0131zca enerji sa\u011flayan bir makro besin de\u011fildir, zengin vitaminler i\u00e7erir. Bu vitaminleri i\u00e7eren besinler, yeterli ya\u011f e\u015fli\u011finde t\u00fcketilmedi\u011finde v\u00fccut taraf\u0131ndan tam olarak kullan\u0131lamayabilir. Ramazan\u2019da temel yakla\u015f\u0131m ya\u011f\u0131 tamamen hayat\u0131m\u0131zdan \u00e7\u0131karmak de\u011fil; dengeli ve bilin\u00e7li t\u00fcketim olmal\u0131.\u201d<\/p>\n
Aktepe, uzun s\u00fcreli tokluk i\u00e7in sahurun kompozisyonuna dikkat \u00e7ekerek \u015fu de\u011ferlendirmeyi yapt\u0131:<\/p>\n
\u201cSahurda yaln\u0131zca basit karbonhidratlara dayal\u0131 bir beslenme d\u00fczeni kan \u015fekerinde h\u0131zl\u0131 dalgalanmalara yol a\u00e7abilir. Protein, lif ve dengeli miktarda ya\u011f i\u00e7eren bir \u00f6\u011f\u00fcn ise mide bo\u015falma s\u00fcresini uzatarak daha uzun s\u00fcreli tokluk sa\u011flar. Bu da g\u00fcn boyunca daha dengeli bir enerji seviyesi anlam\u0131na gelir.\u201d<\/p>\n
Ramazan d\u00f6neminde ya\u011f t\u00fcketimine dair kafa kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u00f6nemli nedenlerinden birinin, t\u00fcm bitkisel ya\u011flar\u0131n tek bir kategori gibi de\u011ferlendirilmesi oldu\u011funu belirten Aktepe, bitkisel ya\u011flar\u0131n farkl\u0131 kaynaklardan elde edildi\u011fini ve ya\u011f asidi profillerinin belirgin \u015fekilde ayr\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi:<\/p>\n
\u201cBitkisel ya\u011flar\u0131 de\u011ferlendirirken yaln\u0131zca \u2018bitkisel\u2019 ifadesine bakmak yeterli de\u011fildir. Ay\u00e7i\u00e7e\u011fi, m\u0131s\u0131r ve soya gibi bitkilerin \u00e7ekirdeklerinden elde edilen tohum ya\u011flar\u0131 ile zeytin, hindistancevizi, palm ve avokado gibi meyvelerin etli k\u0131s\u0131mlar\u0131ndan elde edilen ya\u011flar hem i\u00e7erik hem de \u00fcretim s\u00fcre\u00e7leri a\u00e7\u0131s\u0131ndan farkl\u0131l\u0131k g\u00f6sterebilir.\u201d<\/p>\n
Aktepe, \u00f6zellikle ya\u011f asidi da\u011f\u0131l\u0131m\u0131na dikkat edilmesi gerekti\u011fini vurgulayarak omega-6 dengesine i\u015faret etti:<\/p>\n
\u201cOmega-6 ya\u011f asitleri beslenmemizde gereklidir; ancak g\u00fcn\u00fcm\u00fcz beslenme al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131nda bu ya\u011f asitlerinin t\u00fcketimi belirgin \u015fekilde artm\u0131\u015f durumda. Burada mesele omega-6\u2019n\u0131n varl\u0131\u011f\u0131 de\u011fil, dengedir. \u00d6rne\u011fin ay\u00e7i\u00e7ek ya\u011f\u0131 yakla\u015f\u0131k y\u00fczde 68 oran\u0131nda omega-6 i\u00e7erirken, palm ya\u011f\u0131nda bu oran yakla\u015f\u0131k y\u00fczde 10 civar\u0131ndad\u0131r. Palm ya\u011f\u0131 yakla\u015f\u0131k y\u00fczde 50 doymu\u015f, y\u00fczde 40 tekli doymam\u0131\u015f ve y\u00fczde 10 \u00e7oklu doymam\u0131\u015f ya\u011f asidinden olu\u015fan daha dengeli bir profile sahiptir. Bu nedenle ya\u011flar\u0131 tek bir ba\u015fl\u0131k alt\u0131nda toplamak yerine, her birini kendi kompozisyonu ve kullan\u0131m amac\u0131 do\u011frultusunda de\u011ferlendirmek gerekir.\u201d<\/p>\n
Aktepe\u2019ye g\u00f6re palm ya\u011f\u0131, yaln\u0131zca ya\u011f i\u00e7eri\u011fiyle de\u011fil, besin \u00f6\u011feleri a\u00e7\u0131s\u0131ndan da dikkat \u00e7ekiyor. Nadir bulunan E vitamini izomerleri a\u00e7\u0131s\u0131ndan zengin oldu\u011fu belirtilen palm ya\u011f\u0131n\u0131n, serbest radikallerin neden oldu\u011fu h\u00fccresel hasara kar\u015f\u0131 koruma sa\u011flayan antioksidanlar i\u00e7erdi\u011fi ifade edildi. Ayr\u0131ca ham ve k\u0131rm\u0131z\u0131 palm ya\u011f\u0131n\u0131n provitamin A karotenoidleri bak\u0131m\u0131ndan zengin oldu\u011fu, A, D, E ve K vitaminlerinin emilimine katk\u0131 sunabildi\u011fi kaydedildi.<\/p>\n
Ramazan d\u00f6neminde tercih edilen ya\u011flar\u0131n niteli\u011fi kadar, hangi pi\u015firme y\u00f6nteminde ve hangi ama\u00e7la kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131n da \u00f6nemli oldu\u011funu vurgulayan Aktepe, \u00f6zellikle y\u00fcksek \u0131s\u0131ya maruz kalan pi\u015firme uygulamalar\u0131nda ya\u011f\u0131n \u0131s\u0131 stabilitesinin dikkate al\u0131nmas\u0131 gerekti\u011fini s\u00f6yledi.<\/p>\n
\u201cYa\u011flar\u0131n kayna\u011f\u0131 kadar nas\u0131l i\u015flendi\u011fi de \u00f6nemli. End\u00fcstriyel olarak \u2018k\u0131smen hidrojenize\u2019 edilen ya\u011flarda olu\u015fan yapay trans ya\u011flar kalp-damar sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan risk ta\u015f\u0131yor. Bu nedenle \u00fcr\u00fcn etiketlerini okumak ve i\u00e7erik listelerini de\u011ferlendirmek bilin\u00e7li beslenmenin \u00f6nemli bir par\u00e7as\u0131. Bununla birlikte kullan\u0131m \u015fekilleri de son derece \u00f6nemli. Her ya\u011f her pi\u015firme y\u00f6ntemi i\u00e7in ayn\u0131 derecede uygun olmayabilir. \u00d6zellikle y\u00fcksek \u0131s\u0131 gerektiren k\u0131zartma gibi y\u00f6ntemlerde, \u0131s\u0131ya kar\u015f\u0131 daha stabil yap\u0131da olan ya\u011flar\u0131n tercih edilmesi \u00f6nemlidir. \u00d6rne\u011fin palm ya\u011f\u0131, sahip oldu\u011fu ya\u011f asidi da\u011f\u0131l\u0131m\u0131 sayesinde y\u00fcksek s\u0131cakl\u0131klarda oksidasyona kar\u015f\u0131 g\u00f6rece daha dayan\u0131kl\u0131 bir yap\u0131 g\u00f6sterebilir. Bu da uzun s\u00fcreli ve y\u00fcksek \u0131s\u0131ya maruz kalan pi\u015firme uygulamalar\u0131nda ya\u011f\u0131n yap\u0131sal b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc daha iyi korumas\u0131 anlam\u0131na gelir.\u201d<\/p>\n
Aktepe, tek bir ya\u011f\u0131 \u00f6ne \u00e7\u0131karmaktan ziyade genel beslenme d\u00fczeninde dengeyi koruman\u0131n \u00f6nemli oldu\u011funu vurgulayarak s\u00f6zlerini \u015f\u00f6yle tamamlad\u0131:<\/p>\n
\u201cRamazan\u2019da as\u0131l belirleyici olan yasaklar de\u011fil; bilin\u00e7li tercihlerdir. Ya\u011f\u0131n t\u00fcr\u00fc, miktar\u0131 ve kullan\u0131m \u015fekli birlikte de\u011ferlendirilmelidir. Dengeli bir sahur ve iftar plan\u0131, do\u011fru pi\u015firme y\u00f6ntemleri ve \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fc t\u00fcketimle hem sindirim konforu hem de enerji dengesi korunabilir. S\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir bir beslenme yakla\u015f\u0131m\u0131, ge\u00e7ici k\u0131s\u0131tlamalardan \u00e7ok daha etkilidir.\u201d<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Diyetisyen Neslihan Aktepe, Ramazan\u2019da \u00f6\u011f\u00fcn say\u0131s\u0131n\u0131n azalmas\u0131yla iftar ve sahurda yap\u0131lan se\u00e7imlerin daha kritik hale geldi\u011fini belirterek, \u201cTemel yakla\u015f\u0131m ya\u011f\u0131 tamamen hayat\u0131m\u0131zdan \u00e7\u0131karmak de\u011fil; dengeli ve bilin\u00e7li t\u00fcketim olmal\u0131\u201d dedi. Aktepe, ya\u011f\u0131n t\u00fcr\u00fc, ya\u011f asidi profili, i\u015flenme bi\u00e7imi ve pi\u015firme y\u00f6nteminin miktar kadar belirleyici oldu\u011funu vurgulad\u0131.<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":10914,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2535,18],"tags":[2136,2848,157,709,3998],"class_list":["post-10913","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-3-bolge","category-saglik","tag-beslenme","tag-diyetisyen","tag-ramazan","tag-saglikliyasam","tag-yagtuketimi"],"yoast_head":"\n