Nöbetçi Eczaneler
Amerika Birleşik Devletleri’nde hava ulaşımı, hava trafik kontrol sistemlerinde meydana gelen iletişim arızası nedeniyle son yılların en ciddi kesintilerinden biriyle karşı karşıya kaldı. Federal Havacılık İdaresi (FAA), 13 Kasım 2026 Cuma günü ülke genelindeki hava trafik kontrol merkezlerini etkileyen telekomünikasyon sorunu üzerine bütün havalimanlarında yeni uçuşların kalkışlarını durdurma kararı aldı.
ABD hava sahasında olağanüstü önlemlerin uygulanmasına neden olan arızanın ardından havalimanlarında uzun kuyruklar oluşurken, çok sayıda yolcu uçuşların yeniden başlamasını beklemek zorunda kaldı. Uçakların ve uçuş ekiplerinin planlanan noktalara zamanında ulaşamaması, dört saatten fazla süren kısıtlamanın etkilerinin ertesi güne de taşınmasına yol açtı.
ABD Ulaştırma Bakanı Sean Duffy ile İç Güvenlik Bakanı Markwayne Mullin, Beyaz Saray’da düzenledikleri basın toplantısında yaşanan gelişmeleri değerlendirirken, FAA Yöneticisi Bryan Bedford da uçuşların yeniden başlatılmasına ve normal sefer programına dönüş çalışmalarına ilişkin ayrıntıları açıkladı.
Radar ve haberleşme sistemlerinde sorun yaşandı
ABD Ulaştırma Bakanı Sean Duffy, 13 Kasım Cuma günü ABD doğu saatiyle 15.36 itibarıyla hava trafik kontrol merkezlerinde kullanılan radar ve haberleşme sistemlerinde düzensizlikler görülmeye başlandığını belirtti.
Söz konusu sistemlerin tamamen devre dışı kalmadığını ancak hava trafik kontrolörlerinin kullandığı verilerde tutarsızlıklar meydana geldiğini ifade eden Duffy, yolcu ve uçuş güvenliğini riske atmamak amacıyla ihtiyati tedbir alındığını söyledi.
Hava trafik kontrol merkezleri ile terminal yaklaşma kontrol ünitelerinde (TRACON) yaşanan sorunun ardından, ülkedeki hava trafik yoğunluğunu azaltmak ve uçuş güvenliğini korumak için yeni kalkışlar durduruldu.
FAA Yöneticisi Bryan Bedford, uçuşları durdurma kararının yerel saatle 15.45 civarında uygulamaya konulduğunu açıkladı.
Bedford, kararın gerekçesini şu sözlerle anlattı:
“Bunu yapmamızın nedeni, sistemdeki istikrarsızlığın kök nedenine dair analiz çalışmalarımız sürerken, sistem üzerindeki baskıyı azaltmak, uçakları yerde tutarak hava sahasındaki karmaşıklığı ve stresi hafifletmenin faydalı olacağını düşünmemizdi. Bunun doğru bir karar olduğuna inanıyoruz ve arkasındayız.”
Dört saatten fazla süren kısıtlama kaldırıldı
FAA’nın ülke genelindeki kalkışları durdurma kararı, 13 Kasım Cuma günü ABD doğu saatiyle 20.15’te, Türkiye saatiyle ise 14 Kasım Cumartesi günü 04.15’te kaldırıldı.
Böylece yaklaşık dört buçuk saat süren olağanüstü kısıtlama sona erdi ve ABD hava sahasında uçuş faaliyetlerinin yeniden başlatılmasına izin verildi.
ABD Ulaştırma Bakanı Sean Duffy, kararın kaldırıldığını duyururken, uçuşların başlamasının bütün seferlerin aynı anda gerçekleştirileceği anlamına gelmediğine dikkat çekti.
Duffy, “Bu akşam saat 20.15’te hava sahasını yeniden açtık” diyerek uçuşların kademeli olarak gerçekleştirileceğini, mevcut uçak ve personel imkânlarına göre seferlerin yeniden planlanacağını açıkladı.
Uçuş yasağı kaldırıldığında hava trafik kontrol merkezlerinin ve terminal yaklaşma kontrol ünitelerinin yeniden faal durumda olduğunu belirten Duffy, havayolu şirketlerinin uçuş programlarını normale döndürmeleri için zamana ihtiyaç bulunduğunu ifade etti.
Havada bulunan 3 bin 500 uçak güvenli şekilde indirildi
Uçuşların durdurulması kararının alındığı sırada ABD hava sahasında yaklaşık 3 bin 500 uçak bulunuyordu. Hava trafik kontrolörleri ve pilotların koordinasyonuyla uçakların güvenli şekilde iniş yapmaları sağlandı.
14 Kasım Cumartesi günü düzenlenen basın toplantısında değerlendirmelerde bulunan Bakan Duffy, kararın uygulandığı sırada havada bulunan uçakların güvenli şekilde indirildiğini belirtti.
Duffy, “Tam kapasiteyle yeniden faaliyetteyiz” diyerek hava trafik kontrol sisteminin yeniden çalışır duruma getirildiğini bildirdi.
Ulaştırma Bakanı, hava trafik kontrolörlerine, pilotlara, kabin ekiplerine ve havalimanı çalışanlarına teşekkür ederek geniş çaplı kesintiye rağmen uçuş güvenliğinin korunduğunu ifade etti.
Yetkililer, uçuşları durdurma kararının bir güvenlik sorununa karşı önleyici tedbir olduğunu ve havadaki uçakların kontrolünün kaybedilmesi gibi bir durum yaşanmadığını vurguladı.
50 bin uçuşluk programın yaklaşık 12 bini gerçekleştirilemedi
FAA Yöneticisi Bryan Bedford, 13 Kasım Cuma günü için ABD genelinde yaklaşık 50 bin uçuş planlandığını açıkladı.
Bedford’un verdiği bilgilere göre, uçuşların durdurulması kararı alındığı sırada yaklaşık 30 bin sefer tamamlanmış veya uçuş hâlindeydi. Günün geri kalan bölümünde planlanan yaklaşık 20 bin uçuşun 8 bini daha gerçekleştirildi.
Böylece gün sonunda yaklaşık 12 bin planlı uçuş gerçekleştirilemedi. Bedford, bu uçuşların yaklaşık 9 bininin ticari hava yolu seferlerinden oluştuğunu belirtti.
Bu rakamlar, gerçekleştirilemeyen planlı uçuşları ifade ediyor. Kesin iptal sayılarıyla aynı anlama gelmiyor; havayolu şirketlerinin iptal, erteleme ve yeniden planlama işlemleri farklı kayıtlarda izleniyor.
14 Kasım’da da binlerce sefer iptal edildi
Uçuşların yeniden başlamasının ardından Amerika Birleşik Devletleri’ndeki havalimanlarında operasyonlar kademeli olarak normale dönmeye başladı. Ancak dört saatten fazla süren kısıtlamanın etkileri 14 Kasım Cumartesi günü de devam etti.
Uçuş takip sitesi FlightAware’in Türkiye saatiyle 20.00 itibarıyla derlenen verilerine göre, 14 Kasım’da 4 binden fazla uçuş iptal edilirken 3 binden fazla uçuşta gecikme yaşandı.
Binlerce yolcu havalimanlarında beklemek zorunda kalırken, bazı yolcuların aktarmalı uçuşları da aksadı. Havayolu şirketleri, uçakların ve uçuş ekiplerinin yeniden konumlandırılması için çalışmalar yürüttü.
ABD Ulaştırma Bakanı Sean Duffy, uçuşların yeniden başlamasına rağmen aksamaların belirli bir süre devam etmesinin kaçınılmaz olduğunu belirtti.
FAA 41 bin uçuşun 4 ila 5 bininin iptal edilebileceğini açıkladı
FAA Yöneticisi Bryan Bedford, 14 Kasım Cumartesi günü için planlanan yaklaşık 41 bin uçuşun 4 ila 5 bininin iptal edilebileceğini açıkladı.
Bedford, gün içerisinde önemli sayıda gecikme ve iptal yaşanacağını ancak operasyonların sonraki gün tamamen normale dönmesi için çalışmaların sürdüğünü belirtti.
FAA Yöneticisi şu ifadeleri kullandı:
“Bugün planlanan 41 bin uçuştan yaklaşık 4 ila 5 bininin iptal edileceğini öngörüyoruz. Dolayısıyla bugün hâlâ gecikmeler ve iptaller yaşanacak, ancak bu süreç, yarın tam bir toparlanma sağlamamıza zemin hazırlayacak. Hava yolu ortaklarımızdan aldığımız bilgilere göre, pazar günü mesai bitimine kadar uçuş programlarının tamamen normale döneceğine inanıyorlar.”
Bedford’un açıklamasına göre, uçuşların yeniden planlanmasını güçleştiren en önemli unsurlardan biri uçakların ve mürettebatın normal sefer programlarında bulunmaları gereken konumlarda olmaması.
Bir seferin iptal edilmesi, aynı uçakla daha sonra yapılacak başka uçuşların da etkilenmesine neden olabiliyor. Benzer şekilde pilotların ve kabin ekiplerinin farklı havalimanlarında kalması, normal uçuş programına dönüşü geciktirebiliyor.
ABD’de uçuş kriziyle ilgili önemli rakamlar
| Başlık | Açıklanan bilgi |
|---|---|
| Arızanın yaşandığı tarih | 13 Kasım 2026 Cuma |
| Sistemde ilk düzensizlik | ABD doğu saatiyle 15.36 |
| Kalkışları durdurma kararı | Yaklaşık 15.45 |
| Kısıtlamanın kaldırılması | 20.15 |
| Türkiye saatiyle yeniden açılış | 14 Kasım, 04.15 |
| Kısıtlama süresi | Yaklaşık 4,5 saat |
| Havada bulunan uçaklar | Yaklaşık 3.500 |
| 13 Kasım için planlanan uçuşlar | Yaklaşık 50.000 |
| 13 Kasım’da gerçekleştirilemeyen uçuşlar | Yaklaşık 12.000 |
| Bunların ticari uçuş olanları | Yaklaşık 9.000 |
| 14 Kasım için planlanan uçuşlar | Yaklaşık 41.000 |
| 14 Kasım beklenen iptal | 4.000-5.000 |
| 14 Kasım TSİ 20.00 itibarıyla iptal | 4.000’den fazla |
| Tam toparlanma beklentisi | 15 Kasım 2026 Pazar |
Tablodaki rakamlar FAA yetkililerinin açıklamaları ve 14 Kasım’da yayımlanan uçuş takip verilerini yansıtıyor. Gerçekleştirilemeyen, geciken ve iptal edilen uçuşlar farklı kategoriler olduğundan birbirlerine eklenerek toplam iptal sayısı hesaplanmamalı.
Arızanın kaynağı eski telekomünikasyon altyapısı
ABD Ulaştırma Bakanı Sean Duffy, hava trafik kontrol merkezlerini etkileyen iletişim sorununun ülkenin eskiyen teknolojik altyapısıyla bağlantılı olduğunu açıkladı.
Duffy, arızanın yalnızca eski donanımlardan kaynaklanmadığını, telekomünikasyon sisteminin de uzun yıllardır kullanılan eski teknolojilere dayandığını belirtti.
ABD hava trafik kontrol altyapısının bazı bölümlerinde hâlâ eski bakır kablolar üzerinden çalışan haberleşme sistemlerinin bulunduğunu anlatan Duffy, bu hatların fiber optik altyapıya geçirilmesi için çalışmalar yürütüldüğünü söyledi.
Bakanın açıklamasına göre, rutin bakım ve modernizasyon çalışmaları sırasında bir yüklenici firma eski bakır kabloları fiber optik sisteme geçirmeye çalışıyordu.
Ancak bu süreçte kullanılan yönlendirici cihazlarda olağan dışı veri trafiği oluştu ve sorun, hava trafik kontrol sisteminin diğer bölümlerine de yansıdı.
Sorun yönlendirici cihazdan mı, yüklenici firmadan mı kaynaklandı?
Ulaştırma Bakanı Duffy, 14 Kasım’da yaptığı açıklamada, arızanın kesin teknik nedeninin henüz belirlenmediğini söyledi.
Rutin bakım çalışmalarını gerçekleştiren L3Harris adlı yüklenici firmanın kullandığı ekipmanın hatalı olabileceğini belirten Duffy, sorunun cihaz arızasından mı yoksa bakım işlemi sırasında yapılan bir hatadan mı kaynaklandığının araştırıldığını bildirdi.
Duffy’nin açıklamasına göre, sistemde her dört-beş saniyede bini aşkın bağlantı girişimi oluşması, haberleşme altyapısındaki yönlendirici cihazların aşırı yüklenmesine neden oldu. Bunun sonucunda uçaklarla iletişimde ve radar verilerinin aktarılmasında düzensizlikler meydana geldi.
Yetkililer, arızaya neden olan çalışmanın izole edilmesinin ardından sistemlerin yeniden normal işleyişine döndüğünü bildirdi.
Ancak inceleme tamamlanmadığı için sorumluluğun doğrudan yüklenici firmadan veya belirli bir donanım hatasından kaynaklandığı kesinleşmiş değil.
Siber saldırı ihtimaline ilişkin açıklama
ABD’de ülke genelindeki hava ulaşımının durması, yaşanan olayın siber saldırı olup olmadığı sorusunu da gündeme getirdi.
Beyaz Saray’daki basın toplantısında konuşan İç Güvenlik Bakanı Markwayne Mullin, olayın kötü niyetli bir saldırıdan kaynaklandığına ilişkin herhangi bir bulguya rastlanmadığını açıkladı.
Mullin, yaşanan iletişim kesintisiyle Microsoft sistemleri arasında bağlantı kurulduğunu ancak yetkililerin böyle bir bağlantı tespit etmediğini bildirdi.
İç Güvenlik Bakanı, “Bunun bir siber saldırı ya da süper zekâ saldırısı olduğuna dair hiçbir kanıt görmedik” dedi.
Olayın mekanik veya teknik bir arızadan kaynaklanmış olabileceğini belirten Mullin, incelemelerin sürdüğünü ve siber saldırı olasılığının tamamen dışlanmadığını ifade etti.
Bakan Duffy de 14 Kasım’daki açıklamasında, bakım çalışmasının izole edilmesinden sonra sistemlerin yeniden faaliyete geçmesinin siber saldırı ihtimalini zayıflattığını söyledi.
“Yürütülen çalışmaları izole etmeyi başardığımızda tüm sistemlerimiz yeniden devreye girdi, dolayısıyla bunun bir siber saldırı olduğuna inanmıyoruz. Söz konusu olan, günün gerekliliklerini karşılayamayan bir FAA sistemiydi.”
Yetkililerin açıklamalarına göre, mevcut bulgular bir siber saldırıdan çok teknik altyapı sorununa işaret ediyor. Bununla birlikte arızanın kesin nedeni devam eden incelemeler sonucunda belirlenecek.
İç Güvenlik Bakanı Mullin: “Hiçbir uçuş tehlikeye girmedi”
ABD İç Güvenlik Bakanı Markwayne Mullin, ülke genelinde uçuşların durdurulmasının Amerikan halkı için bir güvenlik tehdidi oluşturmadığını söyledi.
Kararın tamamen ihtiyat amacıyla alındığını belirten Mullin, havadaki uçakların kontrol altında tutulduğunu ve yolcu güvenliğinden taviz verilmediğini ifade etti.
Mullin, şu açıklamayı yaptı:
“Hiçbir zaman can güvenliği riski oluşmadı, hiçbir uçuş tehlikeye girmedi. FAA durumu yönetebildi. Bu adımı tamamen ihtiyat amacıyla attık.”
İç Güvenlik Bakanı, olayın başka bir 11 Eylül saldırısı olarak değerlendirilmemesi gerektiğini de belirterek mevcut bulguların kötü niyetli bir saldırıya işaret etmediğini vurguladı.
Federal kurumların havalimanları, yerel yönetimler ve eyaletlerle koordineli çalıştığını söyleyen Mullin, ulaşımda yaşanan aksaklıklardan etkilenen yolculara yardım edilmesi için çalışmalar yürütüldüğünü kaydetti.
Bakan Duffy’den Kongreye 50 milyar dolarlık çağrı
ABD Ulaştırma Bakanı Sean Duffy, hava trafik kontrol sisteminde yaşanan büyük arızanın ardından ABD Kongresine sistemin yenilenmesi için kaynak sağlanması çağrısında bulundu.
Mevcut hava trafik kontrol altyapısının eski teknolojiye dayandığını vurgulayan Duffy, geçici onarımlar ve kısmi modernizasyon uygulamalarının uzun vadede yeterli olmayacağını söyledi.
ABD Başkanı Donald Trump’ın sistemin yeniden inşası için 30 milyar dolarlık kaynak talep ettiğini belirten Duffy, modernizasyonun tamamlanabilmesi için 50 milyar dolara ihtiyaç bulunduğu görüşünü dile getirdi.
Duffy, “Başkan Trump 30 milyar dolar talep etti, ancak ben 50 milyar dolar gerektiğini düşünüyorum” ifadelerini kullandı.
ABD yönetiminin daha önce 12,5 milyar dolarlık finansmanla hava trafik kontrol altyapısını yenileme çalışmalarını başlattığını aktaran Duffy, bunun kapsamlı dönüşüm için yeterli olmadığını söyledi.
Bakan Duffy, 14 Kasım’daki açıklamasında ise Kongrenin sürece daha ciddi yaklaşması gerektiğini belirterek şu değerlendirmede bulundu:
“Eğer sistemlerimizi değiştirmeye başlamayacaksak, daha ne kadar bekleyeceğiz? Bence bu, Kongrenin konunun üzerine daha ciddiyetle eğilmesi gerektiğine dair bir işaret.”
ABD’nin hava trafik sisteminde hangi çalışmalar yapılıyor?
ABD Ulaştırma Bakanlığının 14 Kasım’da paylaştığı modernizasyon bilgilerine göre, mevcut bakır haberleşme altyapısının yüzde 69’u yüksek hızlı fiber bağlantılarla değiştirildi.
Hava trafik kontrol kulelerinde dijital yüzey izleme sistemleri kurulurken, telsiz iletişim altyapısı ve elektronik uçuş takip sistemlerinde de yenilemeler gerçekleştirildi.
Bakanlığın açıkladığı diğer çalışmalar arasında 143 kontrol kulesinde yüzey farkındalığı teknolojisinin devreye alınması, 469 telsiz merkezinin modernize edilmesi ve 224 internet protokolü tabanlı ses anahtarlama sisteminin kurulması bulunuyor.
Duffy, yeni kurulan sistemlerin yaşanan olaydan etkilenmediğini belirterek eski altyapının tamamen yenilenmesinin önemine dikkat çekti.
American Airlines, Delta ve United Airlines seferlerini yeniden düzenliyor
Uçuşların durdurulması kararının kaldırılmasının ardından ABD’nin büyük hava yolu şirketleri, binlerce yolcuyu etkileyen sefer programlarını yeniden düzenlemek için çalışmalara başladı.
American Airlines, ulusal hava sahasında yaşanan büyük aksaklığın etkilerinin devam edeceğini belirterek yolcular ve çalışanlar üzerindeki olumsuz etkilerin azaltılması için gerekli adımların atıldığını açıkladı.
Şirket, operasyonların yeniden düzenlenmesi sırasında ilave gecikmeler ve iptaller yaşanabileceği uyarısında bulundu.
Delta Air Lines ise uçuş programlarında esneklik bulunan yolculara seyahatlerini 16 Kasım Pazartesi gününe veya daha sonraki bir tarihe ertelemeyi değerlendirmelerini tavsiye etti.
United Airlines da operasyonlarını yeniden düzene sokma çalışmalarını sürdürdüğünü açıklayarak hafta sonundaki uçuşların büyük bölümünün normal şekilde gerçekleştirildiğini, ancak uçak ve mürettebatın yeniden konumlandırılması nedeniyle bazı seferlerde aksamaların sürebileceğini bildirdi.
Hava yolu şirketlerinin açıklamaları, ülke genelindeki uçuş yasağının kaldırılmasına rağmen yolcuların seyahat planlarını kontrol etmeye devam etmeleri gerektiğini ortaya koydu.
ABD’ye seyahat edecek yolcular nelere dikkat etmeli?
ABD’deki uçuş kısıtlaması kaldırılmış olsa da bağlantılı uçuşlarda gecikmeler ve iptaller yaşanabileceği için yolcuların sefer durumlarını kontrol etmeleri önem taşıyor.
Özellikle ABD’den iç hat bağlantısı kullanacak veya başka bir ülkeye aktarmalı seyahat gerçekleştirecek yolcuların, kalkış saatlerini ve uçuş numaralarını hava yolu şirketlerinin resmî sistemlerinden kontrol etmeleri gerekiyor.
Uçuşu iptal edilen yolcuların alternatif sefer seçenekleri, bilet değişiklikleri ve iade koşulları konusunda doğrudan ilgili hava yolu şirketiyle iletişime geçmeleri önem taşıyor.
Hava yolu şirketleri, uçuş programlarının normale döndürülmesi sürecinde yolcuların cep telefonu uygulamalarını ve resmî internet sitelerini takip etmelerini öneriyor.
Uçuşların 15 Kasım Pazar günü tamamen normale dönmesi bekleniyor
ABD Federal Havacılık İdaresi, 13 Kasım’daki büyük iletişim arızasının ardından uçuşların yeniden başlamasını sağladı. Ancak hava yolu şirketlerinin sefer programlarını düzenleme çalışmaları devam ediyor.
FAA Yöneticisi Bryan Bedford, 14 Kasım’da yaptığı açıklamada uçuş programlarının 15 Kasım Pazar günü mesai bitimine kadar tamamen normale dönmesini beklediklerini bildirdi.
Ulaştırma Bakanı Sean Duffy ise hava trafik kontrol sisteminin yeniden faal hâle gelmesinin yeterli olmadığını, benzer olayların yaşanmaması için iletişim ve radar altyapısının kapsamlı şekilde yenilenmesi gerektiğini vurguladı.
ABD’de dört saatten fazla süren uçuş durdurma kararının ardından yaşananlar, hava ulaşımının yalnızca uçak ve havalimanı kapasitesine değil, güvenilir haberleşme ve hava trafik kontrol sistemlerine de bağlı olduğunu gösterdi.
15 Kasım itibarıyla ABD hava sahasında genel uçuş yasağı bulunmazken, hava yolu şirketlerinin operasyonel toparlanma süreci ve arızanın kesin nedenine yönelik teknik incelemeler devam ediyor.