Bakan Kurum COP31’de dünya liderlerine seslendi! Türkiye’den iklim için 3 kritik adım ve yeni finansman hamlesi

Türkiye’nin ev sahipliğinde Antalya’da düzenlenen Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı (COP31), dünya liderlerini iklim değişikliğiyle mücadele ve sürdürülebilir kalkınma gündeminde bir araya getirdi.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın ev sahipliğinde gerçekleştirilen COP31 Liderler Zirvesi’nin Yüksek Düzeyli Bölüm açılışında konuşan COP31 Başkanı ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, 196 ülke ile Avrupa Birliği temsilcilerine hitap etti.

95 ülkeden 102 devlet başkanı ve liderin katıldığı zirvede Türkiye’nin iklim politikaları, 2053 Net Sıfır Emisyon hedefi, yeşil dönüşüm, enerji güvenliği, iklim finansmanı ve afetlere dirençli şehirler oluşturulması konuları ele alındı.

Bakan Kurum, iklim değişikliğiyle mücadelenin yalnızca çevresel bir mesele olmadığını; enerji, sanayi, tarım, kalkınma, ekonomi ve ulusal güvenlik politikalarının da ayrılmaz bir parçası haline geldiğini vurguladı.

Bakan Kurum konuşmasına Kanuni Sultan Süleyman ve Mimar Sinan’ın hikâyesiyle başladı

COP31 Liderler Zirvesi’nin açılışında dünya liderlerine hitap eden Bakan Murat Kurum, konuşmasına 16. yüzyılda İstanbul’un su ihtiyacını karşılamak amacıyla gerçekleştirilen çalışmaları anlatarak başladı.

Kanuni Sultan Süleyman’ın Mimar Sinan’a İstanbul’a su getirilmesi konusunda verdiği görevi hatırlatan Kurum, devlet yönetiminde geleceğin ihtiyaçlarını öngörmenin önemine dikkat çekti.

Bakan Kurum, şunları söyledi:

“Sözlerime 5 asır önce İstanbul’da yaşanan bir hadiseyle başlamak istiyorum. 16’ncı yüzyılda İstanbul’un su ihtiyacı hızla artıyordu. Kanûnî Sultan Süleyman, Kağıthane civarında eski bir su yolundan akan suyu görünce Mimar Sinan’ı görevlendirdi; çevredeki kaynakların araştırılıp İstanbul’a ulaştırılmasını istedi. Sinan vadileri dolaştı, güzergahları hesapladı. Vadiler aşıldı, kemerler yükseldi, su yolları açıldı; kilometrelerce öteden getirilen su İstanbul’a ulaştı. Bu karar yalnızca dönemin ihtiyacını karşılamadı; yüzyıllarca şehre hizmet etti. Hikayenin özü açıktır: Kanûnî birkaç damla suya baktı ve bir şehrin geleceğini gördü. Çünkü devlet aklı, bugünün işaretlerinden yarının ihtiyaçlarını okuyabilme kabiliyetidir. Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan’ın ortaya koyduğu Türkiye Yüzyılı vizyonu da Cumhuriyetimizin ikinci asrına aynı uzun ufukla bakıyor. 2053 Net Sıfır Emisyon’u hedefleyen bu anlayış, şehirlerimizi, enerjimizi, sanayimizi, teknolojimizi ve çevremizi gelecek nesilleri hesaba katarak şekillendirme iradesini taşıyor.”

Türkiye’nin deprem bölgesindeki yeniden inşa çalışmaları dünya liderlerine anlatıldı

Konuşmasında 6 Şubat depremlerinin ardından başlatılan yeniden inşa çalışmalarına da değinen Bakan Kurum, Türkiye’nin afetlere karşı dayanıklı şehirler oluşturma konusunda önemli tecrübe kazandığını ifade etti.

Depremlerin ardından gerçekleştirilen konut ve altyapı yatırımlarının yalnızca mevcut ihtiyaçları karşılamayı değil, gelecekteki afet risklerini de azaltmayı amaçladığını belirten Kurum, konuşmasının bu bölümünde 455 bin konutun iki yıl içerisinde vatandaşlara teslim edildiğini söyledi.

Kurum, şu ifadeleri kullandı:

“O büyük acının ardından şehirlerimizi ayağa kaldırmak için dünya tarihinin en büyük inşa seferberliklerinden birini başlattık. Binlerce şantiyede mimarlarımız, mühendislerimiz, işçilerimiz, kamu kurumlarımız ve yerel yönetimlerimiz birlikte çalıştı. Konutları, iş yerlerini, altyapıyı, yolları, okulları ve hastaneleri yeniden kurduk; 455 bin konutu 2 yıl gibi kısa zamanda vatandaşlarımıza teslim ettik. Bu tecrübe bize şunu gösterdi: Dirençlilik, felaket sonrasında ayağa kalkmak kadar; gelecekteki felaketi bugünden hesaba katma iradesidir.”

İklim değişikliği enerji, sanayi ve gıda güvenliğinin merkezinde

COP31 Başkanı Kurum, küresel gelişmelerin ülkelerin karşı karşıya olduğu riskleri artırdığına dikkat çekti.

Jeopolitik dengelerdeki değişim, enerji güvenliği, yapay zekâ teknolojileri, küresel borçluluk, su kaynakları ve gıda güvenliği sorunlarının iklim değişikliğiyle doğrudan ilişkili olduğunu vurguladı.

Bakan Kurum, dünya liderlerine şöyle seslendi:

“Jeopolitik dengeler ve ticaret yolları değişiyor; teknoloji ve yapay zeka üretimi değişiyor. Enerji güvenliği önem kazanırken, borçluluk kalkınma alanını daraltıyor; su ve gıda sorunu milli güvenlik gündeminde yükseliyor. İklim değişikliği bütün bu başlıklara işliyor. Dünyanın meseleleri birbirine bağlandıkça devlet yönetiminin ufku da genişliyor. İklim; enerji, sanayi, tarım, kalkınma ve hatta güvenlik gündeminin ayrılmaz bir parçası haline geliyor. Dolayısıyla iklimin geleceğini konuşurken devletlerimizin geleceğini; enerji sistemimizi, sanayimizin rekabet gücünü, şehirlerimizin güvenliğini ve çocuklarımızın yaşayacağı bir dünyayı konuşuyoruz. İşte bu nedenle bu salondaki siyasi irade son derece kıymetlidir.”

İklim eylemi ekonomik büyüme ve istihdam açısından fırsatlar sunuyor

Nepal’de yaşanan iklim felaketlerine, Pakistan’daki sellere ve Pasifik Okyanusu’nda yükselen deniz seviyelerine değinen Bakan Kurum, iklim değişikliğinin etkilerine karşı harekete geçilmesi gerektiğini söyledi.

El Niño gibi doğal iklim olaylarının da küresel sıcaklıklar üzerinde geçici artışlara neden olabileceğine dikkat çeken Kurum, ülkelerin uygulama kapasitelerini güçlendirmeleri gerektiğini belirtti.

Kurum, ülkelerin ekonomik ve sosyal koşullarının birbirinden farklı olduğunu hatırlatarak şu değerlendirmelerde bulundu:

“Ortak başarımız, bu farklılıklarda ortak çıkarlarımızı bulabilmemize bağlıdır. İklim eylemi ile milli çıkarlarımız arasında güçlü bir kesişim var. Enerji verimliliği enerji güvenliğini, su yatırımları gıda güvenliğini güçlendirir. Temiz teknolojiler sanayi ve istihdam alanları açar; dirençli şehirler ekonomiyi güçlendirir. Doğru tasarlanan iklim eylemi refahın, güvenliğin ve rekabet gücünün yatırımıdır. Bu nedenle, COP31 Başkanlığı’na başladığımız günden bu yana Müzakereler Başkanlığı’nı yürüten Avustralya ile birlikte; Antalya’da üç güçlü iradeyi ortaya çıkmaya gayret gösteriyoruz.”

Türkiye’den dünyaya üç aşamalı iklim eylem planı

Bakan Murat Kurum, COP31 Başkanlığı kapsamında geliştirilen ve taahhütlerin somut yatırımlara dönüştürülmesini hedefleyen “Uygulama COP’u” yaklaşımını anlattı.

Türkiye’nin iklim değişikliğiyle mücadelede dünya ülkelerine önerdiği üç temel öncelik şöyle sıralandı:

Bakan Kurum, bu üç başlığın ülkelerin kalkınma hedefleriyle birlikte ele alınması gerektiğini vurguladı.

2035 hedefi açıklandı – Elektriğin payı yüzde 35’e çıkarılacak

Konuşmanın öne çıkan başlıklarından biri de Türkiye’nin COP31 kapsamında gündeme taşıdığı “35’e 35 Küresel Elektrifikasyon Taahhüdü” oldu.

Bakan Kurum, 2035 yılına kadar nihai enerji tüketiminde elektriğin payının yüzde 35’e çıkarılmasının hedeflendiğini açıkladı.

Bu hedefin enerji güvenliği, teknolojik dönüşüm ve uluslararası işbirliği açısından önem taşıdığını ifade eden Kurum, şöyle konuştu:

“İlk olarak, ulusal iklim hedeflerimizi yatırım programlarına dönüştürelim. Hedeflerin bütçelerde karşılığı olsun; bütçeler projeleri, projeler teknoloji, üretim, istihdam ve refahı harekete geçirsin. 35’e 35 Küresel Elektrifikasyon Taahhüdümüzle, adil enerji dönüşümü irademizi ortaya koyuyor; 2035’e kadar nihai enerji tüketiminde elektriğin payını yüzde 35’e çıkarma hedefini; enerji güvenliği ve teknolojik dönüşüm için küresel bir iş birliği alanı olarak bu konuyu değerlendiriyoruz. Kaynakları sınırsız, dünyayı ise tüketilebilir gören bir kalkınma anlayışı sürdürülemez. Bu nedenle; Saygıdeğer Emine Erdoğan Hanımefendi’nin öncülüğünde başlatılan Sıfır Atık Hareketini, döngüsel ekonomiyi ve metan emisyonlarının azaltılmasını, iklim eyleminin somut araçları olarak görüyoruz.”

Kurum’un açıklamalarında enerji dönüşümünün yalnızca yenilenebilir kaynakların yaygınlaştırılmasıyla sınırlı olmadığı, aynı zamanda verimlilik, sürdürülebilir üretim ve kaynak kullanımının yeniden düzenlenmesini de kapsadığı vurgulandı.

Türkiye’den yeni finansman hamlesi – İklim Uygulama Köprüsü

COP31 Zirvesi’nde açıklanan önemli girişimlerden biri de Türkiye tarafından geliştirilen “İklim Uygulama Köprüsü” oldu.

Bakan Kurum, özellikle gelişmekte olan ülkelerin iklim projelerini hayata geçirmek için finansman bulmakta zorlandığını belirterek, uluslararası kaynakların daha hızlı ve erişilebilir hale getirilmesi gerektiğini söyledi.

Kurum, Türkiye’nin önerdiği yeni mekanizmayı şu sözlerle anlattı:

“İkinci olarak, iklim finansmanında taahhütten erişime geçelim. Projeler yıllarca finansman bekliyor, kaynaklar yatırıma dönüşmüyor veya ülkeler ağır borç yükleriyle karşılaşıyorsa; zaman ve ortak çözüm kapasitesini kaybediyoruz demektir. Finansmanı daha hızlı, erişilebilir ve uygulanabilir hale getirecek mekanizmaları acilen güçlendirmeliyiz. COP31 Başkanlığı olarak; geliştirdiğimiz İklim Uygulama Köprüsü bu ihtiyaca cevap verecek. Ulusal planları projelerle, projeleri finansmanla, finansmanı teknoloji ve uzmanlıkla buluşturacak; siyasi iradenin somut yatırımlara dönüşmesini destekleyeceğiz.”

İklim Uygulama Köprüsü’nün, ulusal iklim planlarıyla finans kuruluşları, teknoloji sağlayıcıları ve uzmanlık kaynakları arasında bağlantı kurulmasına katkı sağlaması hedefleniyor.

Şehirler, su kaynakları ve tarım sistemleri geleceğin risklerine hazırlanacak

Bakan Kurum, üç aşamalı iklim eylem planının son başlığında afetlere ve iklim değişikliğine karşı dirençli kalkınma politikalarının önemini anlattı.

Türkiye’nin deprem sonrası yeniden inşa tecrübesini diğer ülkelerle paylaşmaya hazır olduğunu söyleyen Kurum, konuşmasının bu bölümünde şu ifadeleri kullandı:

“Üçüncü olarak, dirençliliği ulusal kalkınma politikalarımızın merkezine taşıyalım. Şehirlerimizi, su kaynaklarımızı, tarım sistemlerimizi ve kritik altyapımızı geleceğin risklerine hazırlayalım. Türkiye, 2 yılda inşa ettiği 500 bin iklim dirençli konutla deprem bölgelerinde edindiği yeniden inşa tecrübesini, iklim kaynaklı afetlerle mücadele eden ülkelerle paylaşmaya hazırdır.”

Kurum’un açıklamalarında su kaynaklarının korunması, tarımsal üretimin sürdürülebilirliği, şehir altyapısının geliştirilmesi ve afetlere karşı önleyici yatırımların artırılması gerektiği öne çıktı.

Bakan Kurum’dan iklim adaleti çağrısı

Gelişmiş ve gelişmekte olan ülkeler arasında ekonomik imkânlar, teknolojik kapasite ve finansmana erişim bakımından önemli farklılıklar bulunduğunu belirten Bakan Kurum, iklim değişikliğiyle mücadelede adalet ilkesinin gözetilmesi gerektiğini söyledi.

Kurum, şu ifadeleri kullandı:

“İklim adaleti, her ülkenin ortak hedefe kendi imkanlarını, kapasitesi ve kalkınma şartlarını içinde ilerleyebileceği bir sistem gerektirir. Gelişmekte olan ülkelerin kalkınma hakkını gözeten, kırılgan ülkelerin finansman ve teknolojiye erişimini kolaylaştıran, herkesin dönüşümden yararlandığı bir düzen kurabiliriz.”

Türkiye’den ortak akıl ve uluslararası işbirliği mesajı

Türkiye’nin coğrafi konumu ve diplomasi tecrübesiyle uluslararası iklim müzakerelerinde önemli bir sorumluluk üstlenebileceğini vurgulayan Bakan Kurum, ülkelerin iklim risklerine karşı ortak hareket etmesi gerektiğini belirtti.

Devletlerin farklı alanlarda rekabet edebileceğini ancak su, gıda ve afetler gibi konularda ortak çözümlerin geliştirilmesinin zorunlu olduğunu söyledi.

Bakan Kurum, dünya liderlerine şöyle seslendi:

“Türkiye Cumhurbaşkanımızın liderliğinde Doğu ile Batı, Kuzey ile Güney arasındaki tarihi ve coğrafi tecrübesiyle bu uzlaşıya katkı sunmaya hazırdır. Devletler rekabet edebilir, milli çıkarlarını kararlılıkla savunabilir. Ancak suyun, gıdanın, afetlerin ve iklim risklerinin sınır tanımadığı alanlarda rekabet olmaz. Ortak akıl geliştirmek hepimizin çıkarınadır. Bugün önümüzde böyle bir fırsat var.”

Gelecek nesiller için uzun vadeli kararlar alınmalı

COP31’de gerçekleştirilecek müzakereler sonucunda alınacak kararların yalnızca bugünkü koşulları değil, gelecek nesillerin yaşamını da etkileyeceğini ifade eden Bakan Kurum, iklim politikalarında uzun vadeli düşünülmesi gerektiğini söyledi.

Enerji, su, şehircilik ve teknoloji alanlarında atılacak adımların onlarca yıl boyunca etkisini sürdürebileceğini belirten Kurum, şu değerlendirmeyi yaptı:

“Vereceğimiz bir enerji kararı, yarım asır sonra bir ülkenin enerji güvenliğine hizmet edebilir. Koruyacağımız bir su havzası, doğmamış çocukların sofrasına bereket olabilir. Dirençli hale getireceğimiz bir şehir, yıllar sonra binlerce insanın hayatını koruyabilir. Harekete geçireceğimiz bir teknoloji, dünyanın başka bir köşesinde milyonlarca insanın hayatını değiştirebilir. İşte liderliğin ufku burada başlıyor: Görev süremizden daha uzun yaşayacak kararlar alabilmek.”

Antalya vaatlerden uygulamaya geçişin sembolü olsun

Bakan Kurum, konuşmasının son bölümünde yeniden Kanuni Sultan Süleyman ve Mimar Sinan arasında geçen su yolu hikâyesine atıfta bulundu.

Dünya liderlerine geleceği öngören ve uzun yıllar etkisini sürdürecek kararlar alma çağrısı yapan Kurum, konuşmasını şu sözlerle tamamladı:

“Kanûnî birkaç damladan bir şehrin geleceğini gördü. Türkiye Yüzyılı da gelecek nesilleri düşünme iradesini taşıyor. Bugün Antalya’da bizlere düşen sorumluluk, bütün insanlığın ortak geleceğine, aynı ufukla bakmaktır. Gelin bugünün işaretlerinden yarının ihtiyaçlarını okuyalım. Çocuklarımıza kararlarımızı anlatacağımız değil, sonuçlarını yaşayacakları bir gelecek bırakalım. Gelin Antalya’yı vaatlerden uygulamaya geçişin sembol şehri haline getirelim. Ve yıllar sonra bu salondaki bizlerin dönemine bakıldığında, gelecek kuşaklar şu cümleyi kurabilsin; ‘Onlar geleceği gördüler, sorumluluk aldılar ve ömürlerinden daha uzun yaşayacak kararlar verdiler.'”

COP31’in en büyük salonunda Anadolu Ateşi gösterisi

COP31 Liderler Zirvesi’nin Yüksek Düzeyli Bölüm açılışı, Antalya’daki konferans alanının Mavi Bölgesi’nde bulunan Anadolu Genel Kurul Salonu’nda gerçekleştirildi.

196 ülke ile Avrupa Birliği delegelerinin iklim değişikliğiyle mücadeleye ilişkin müzakerelerini yürüttüğü salon, organizasyonun en büyük genel kurul alanı olarak kullanılıyor.

Programın açılış oturumunda Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın yanı sıra Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Antonio Guterres, Etiyopya Başbakanı Abiy Ahmed Ali, Avustralya Başbakanı Anthony Albanese ve Brezilya Devlet Başkanı, aynı zamanda COP30 Başkanı Luiz Inácio Lula da Silva konuşma yaptı.

Açılış programında Türkiye’nin COP31 organizasyonu için hazırladığı tanıtım videoları ve özel klipler gösterildi.

Türkiye’nin kültürel zenginliğini dünya liderlerine tanıtmak amacıyla Anadolu Ateşi dans topluluğu da özel bir gösteri sundu.

Türkiye’nin yedi coğrafi bölgesine ait halk oyunlarının tek koreografide bir araya getirildiği gösteri, Antalya’nın bulunduğu Akdeniz Bölgesi’nin Teke Yöresi oyunlarıyla başladı.

Anadolu’nun farklı yörelerinden dansların sahnelendiği program, bütün bölgelerin halayda buluşmasıyla sona erdi.

COP31’in özel filmi dünya liderlerine izletildi

COP31 Liderler Zirvesi’nin açılış seremonisinde Türkiye’nin doğal güzelliklerini tanıtan görüntüler de katılımcılarla paylaşıldı.

Organizasyonun resmi şarkısı “Let’s Cop” dinletilirken, zirve için hazırlanan “Konuşmamız Lazım” temalı özel film gösterildi.

Farklı coğrafyalarda ve farklı dillerde seslendirilen filmde, iklim değişikliğiyle mücadelede küresel dayanışmanın önemi vurgulandı.

COP31’de Türkiye’nin açıkladığı hedefler ve girişimler

Türkiye’nin ilk kez ev sahipliği yaptığı COP31 kapsamında yapılan açıklamalar, iklim değişikliğiyle mücadelenin ekonomik kalkınma, enerji güvenliği, sanayi üretimi ve şehirleşme politikalarıyla birlikte değerlendirildiğini ortaya koydu.

Bakan Kurum’un dünya liderlerine yaptığı çağrıda, iklim hedeflerinin yalnızca uluslararası taahhütlerde kalmaması, finansmana erişim ve somut yatırım projeleriyle desteklenmesi gerektiği ön plana çıktı.