Türkiye’nin ihracatı eylülde yüzde 15,3 arttı: Dış ticaret açığı 5,2 milyar dolara geriledi

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) ile Ticaret Bakanlığı iş birliğinde hazırlanan Eylül 2026 Dış Ticaret İstatistikleri, Türkiye’nin ihracatında güçlü bir aylık performans yaşandığını, buna karşılık yılın dokuz aylık döneminde dış ticaret açığının büyümeye devam ettiğini ortaya koydu.

28 Ekim 2026 tarihinde açıklanan geçici verilere göre, eylül ayında ihracat artış hızı ithalatın oldukça üzerinde gerçekleşti. İhracatın ithalatı karşılama oranı geçen yılın aynı ayındaki yüzde 76,4 seviyesinden yüzde 83,4’e yükseldi.

Böylece eylül ayında dış ticaret dengesinde belirgin bir iyileşme kaydedildi. Bununla birlikte Ocak-Eylül döneminde ithalatın ihracattan daha yüksek seviyede gerçekleşmesi, yıl genelindeki dış ticaret açığının devam etmesine yol açtı.

Eylül 2026 dış ticaret verileri

Eylül ayında ihracatın geçen yılın aynı ayına göre yaklaşık 3,45 milyar dolar artmasına karşılık ithalattaki yükseliş yaklaşık 1,66 milyar dolar oldu.

Bu gelişme sonucunda aylık dış ticaret açığı yaklaşık 1,8 milyar dolar daraldı. İhracatın ithalatı karşılama oranındaki 7 puanlık yükseliş de dış ticaret dengesindeki iyileşmeyi destekledi.

İlk dokuz ayda dış ticaret açığı 71 milyar dolara yaklaştı

Eylül ayındaki iyileşmeye rağmen 2026 yılının Ocak-Eylül dönemine ilişkin veriler, dış ticaret açığının geçen yılın aynı dönemine göre büyüdüğünü gösterdi.

Yılın ilk dokuz ayında Türkiye’nin toplam ihracatı yüzde 5,2 artışla 210 milyar 952 milyon dolara, ithalatı ise yüzde 5,3 artışla 281 milyar 919 milyon dolara ulaştı.

Dış ticaret açığı yüzde 5,7 artarak 67 milyar 163 milyon dolardan 70 milyar 967 milyon dolara yükseldi.

Dokuz aylık dönemde ihracat yaklaşık 10,5 milyar dolar artarken, ithalattaki artış 14,3 milyar dolara yaklaştı.

Bu tablo, eylül ayındaki güçlü ihracat performansına karşın yılın tamamı açısından dış ticaret dengesindeki iyileşmenin henüz kalıcı bir görünüm kazanmadığını ortaya koydu.

Enerji ve altın hariç dış ticarette açık 541 milyon dolar

Dış ticaret verilerinde enerji ürünleri ve parasal olmayan altın hariç göstergeler de dikkat çekti.

Eylül ayında enerji ve altın hariç ihracat yüzde 10,5 artarak 21 milyar 167 milyon dolardan 23 milyar 385 milyon dolara yükseldi.

Aynı kapsamda ithalat yüzde 6,7 artışla 22 milyar 430 milyon dolardan 23 milyar 926 milyon dolara çıktı.

Enerji ve altın hariç dış ticarette ihracatın ithalatı karşılama oranının yüzde 97,7’ye ulaşması, bu iki kalemin dışlandığı ticarette ihracat ve ithalatın birbirine oldukça yaklaştığını gösterdi.

Buna karşılık toplam dış ticarette 5,2 milyar dolarlık açık bulunması, enerji ve altın kalemlerinin dış ticaret dengesi açısından taşıdığı önemi ortaya koydu.

İhracatın yüzde 93,4’ünü imalat sanayisi gerçekleştirdi

Türkiye’nin ihracatında imalat sanayisi ağırlığını korudu. Eylül ayında toplam ihracatın yüzde 93,4’ü imalat sanayisi ürünlerinden oluştu.

Tarım, ormancılık ve balıkçılık sektörünün payı yüzde 3,5, madencilik ve taşocakçılığının payı ise yüzde 2,2 olarak gerçekleşti.

Sektörel veriler, geçen yılın aynı ayına göre en yüksek ihracat artışının yüzde 40,5 ile madencilik ve taşocakçılığında yaşandığını gösterdi. Tarım, ormancılık ve balıkçılık ihracatı yüzde 35,6 artarken, imalat sanayisindeki yükseliş yüzde 13,9 oldu.

Ocak-Eylül döneminde de imalat sanayisinin toplam ihracattaki payı yüzde 93,8 seviyesinde gerçekleşti. Dokuz aylık imalat sanayisi ihracatı 197 milyar 862 milyon dolara ulaştı.

Bu durum, Türkiye’nin dış satışlarının büyük ölçüde sanayi üretimine dayandığını gösterirken, tarım ve madencilik sektörlerindeki yüksek artış oranları da eylül ayının dikkat çeken gelişmeleri arasında yer aldı.

İthalatın yaklaşık yüzde 70’i ara mallarından oluştu

Eylül ayında Türkiye’nin ithalatında en büyük payı üretimde kullanılan ara malları aldı.

Toplam ithalatın yüzde 69,9’unu ara malları, yüzde 15,4’ünü sermaye malları, yüzde 14,6’sını ise tüketim malları oluşturdu.

Ara malı ithalatındaki yüksek pay, Türkiye’nin üretim süreçlerinde ithal girdilerin önemli bir yer tuttuğunu gösteriyor.

Sermaye malları ithalatında yüzde 9,5’lik artış yaşanırken, tüketim malları ithalatı yüzde 0,5 geriledi.

Ocak-Eylül döneminde ara mallarının toplam ithalattaki payı yüzde 71,0, sermaye mallarının payı yüzde 14,1 ve tüketim mallarının payı yüzde 14,5 oldu.

En fazla ihracat Almanya’ya, en fazla ithalat Çin’den

Türkiye’nin eylül ayındaki dış ticaretinde ülkelere göre dağılımda Almanya ve Çin ilk sıralardaki yerlerini korudu.

Almanya’ya gerçekleştirilen ihracat 2 milyar 46 milyon dolara ulaşırken, ABD 1 milyar 913 milyon dolarla ikinci sırada yer aldı. Birleşik Krallık, Irak ve İtalya da en fazla ihracat yapılan ilk beş ülke arasında bulundu.

Eylül ayında en fazla ihracat yapılan 5 ülke

İlk beş ülkenin toplam ihracattaki payı yüzde 29,7 olarak hesaplandı. Bu oran, Türkiye’nin ihracatının yaklaşık yüzde 70’inin diğer ülkelere yapıldığını gösterdi.

Eylül ayında en fazla ithalat yapılan 5 ülke

İthalatta Çin’in belirgin üstünlüğü dikkat çekti. Çin’den yapılan 5 milyar 264 milyon dolarlık ithalat, Almanya’dan gerçekleştirilen ithalatın iki katından fazla oldu.

Çin’in toplam ithalattaki payı yüzde 16,9’a ulaşırken, ilk beş ülkeden yapılan ithalat toplamın yüzde 39,4’ünü oluşturdu.

Dokuz aylık dönemde de Almanya ve Çin ilk sırada

Ocak-Eylül 2026 döneminde Türkiye’nin en fazla ihracat yaptığı ülke 17 milyar 89 milyon dolarla Almanya oldu.

Almanya’yı 13 milyar 798 milyon dolarla ABD, 12 milyar 131 milyon dolarla Birleşik Krallık izledi.

İthalatta ise Çin 41 milyar 319 milyon dolarla ilk sırada bulunurken, Rusya 27 milyar 956 milyon dolarla ikinci, Almanya 20 milyar 317 milyon dolarla üçüncü sırada yer aldı.

İlk beş ülkenin dokuz aylık ihracattaki toplam payı yüzde 29,3, ithalattaki payı ise yüzde 41,2 olarak gerçekleşti.

Yüksek teknolojili ürünlerin ihracattaki payı arttı

Dış ticaret verilerinin dikkat çeken bölümlerinden birini teknoloji yoğunluğuna göre yapılan sınıflandırma oluşturdu.

Eylül ayında yüksek teknolojili ürünlerin imalat sanayisi ihracatı içindeki payı yüzde 4,1’e yükseldi. Geçen yılın aynı ayında bu oran yüzde 3,1 seviyesindeydi.

Yüksek teknolojili ürün ihracatı yüzde 49,9 artarak 668 milyon dolardan yaklaşık 1 milyar dolara ulaştı.

Teknoloji yoğunluğu verileri, yüksek teknolojili ihracatta güçlü bir yıllık artışa işaret ediyor. Bununla birlikte yüksek teknolojili ürünlerin imalat sanayisi ihracatındaki payının henüz yüzde 4,1 seviyesinde bulunması, ihracatın teknoloji kompozisyonunda gelişme alanı bulunduğunu ortaya koyuyor.

İthalat tarafında ise yüksek teknolojili ürünlerin imalat sanayisi ithalatı içindeki payı yüzde 12,7 oldu.

Bu fark, Türkiye’nin yüksek teknolojili ürün ithalatının toplam imalat sanayisi ithalatı içindeki ağırlığının, aynı ürünlerin ihracattaki ağırlığından daha yüksek olduğunu gösteriyor.

Mevsim etkilerinden arındırılmış ihracatta yüzde 2,1 artış

TÜİK’in mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış verilerine göre, eylül ayında ihracat bir önceki aya kıyasla yüzde 2,1, ithalat ise yüzde 2,8 arttı.

Takvim etkilerinden arındırılmış yıllık karşılaştırmada ihracat yüzde 15,6, ithalat yüzde 5,6 yükseldi.

Bu sonuçlar, ihracattaki yıllık güçlü artışın yanı sıra aylık bazda da yükseliş yaşandığını ortaya koydu. Bununla birlikte arındırılmış seride ithalatın aylık artış hızının ihracattan daha yüksek olması dikkat çekti.

Özel ticaret sistemine göre de dış ticaret açığı geriledi

TÜİK’in genel ticaret sisteminin yanı sıra yayımladığı özel ticaret sistemi verileri de eylül ayında dış ticaret dengesinde iyileşme yaşandığını gösterdi.

Özel ticaret sistemine göre ihracat yüzde 14,8 artarak 23 milyar 506 milyon dolara, ithalat yüzde 3 artarak 28 milyar 852 milyon dolara yükseldi.

Dış ticaret açığı yüzde 29,2 azalışla 5 milyar 347 milyon dolara gerilerken, ihracatın ithalatı karşılama oranı yüzde 73’ten yüzde 81,5’e çıktı.

Genel ticaret sistemi, serbest bölgeleri ve gümrük antrepolarını da kapsarken özel ticaret sistemi daha dar bir kapsamda hesaplanıyor. Bu nedenle iki sistemin rakamları arasında farklılık bulunuyor.

Konya ekonomisi açısından dış ticaret verileri ne söylüyor?

Türkiye’nin önemli sanayi, tarım ve ihracat merkezlerinden Konya açısından eylül ayı dış ticaret verilerinde özellikle üç gelişme öne çıkıyor.

İlk olarak imalat sanayisinin toplam ihracattaki yüzde 93,4’lük payı, üretim gücünün dış ticaretteki belirleyici rolünü gösteriyor. Makine, otomotiv yan sanayi, tarım makineleri ve çeşitli sanayi ürünlerinin üretildiği Konya açısından ulusal sanayi ihracatındaki artış önemli bir gösterge niteliği taşıyor.

İkinci olarak ara mallarının toplam ithalattaki yüzde 69,9’luk payı, üretimde kullanılan ithal girdilerin önemini ortaya koyuyor. Konya’daki sanayi işletmeleri açısından da ithal hammadde, ara malı ve ekipman maliyetleri, dış ticaret koşullarıyla bağlantılı önemli unsurlar arasında bulunuyor.

Üçüncü olarak Almanya, ABD, Birleşik Krallık ve İtalya gibi pazarların Türkiye ihracatındaki ağırlığı, Konya’nın dış pazarlara yönelik üretim ve ihracat faaliyetlerinin değerlendirilmesinde dikkate alınması gereken bir tablo oluşturuyor.

Ancak Türkiye genelindeki ihracat artışının Konya’ya ne ölçüde yansıdığının belirlenmesi için il bazındaki ihracat ve ithalat rakamlarının ayrıca değerlendirilmesi gerekiyor. Açıklanan ulusal veriler tek başına Konya’nın eylül ayındaki ihracat artışını göstermiyor.

Eylül ayında iyileşme, dokuz aylık dönemde açık devam ediyor

Eylül 2026 dış ticaret verileri, Türkiye’nin ihracat performansında güçlü bir yükselişe ve aylık dış ticaret açığında önemli bir daralmaya işaret etti.

İhracatın yüzde 15,3 artması, dış ticaret açığının yüzde 25,8 küçülmesi ve ihracatın ithalatı karşılama oranının yüzde 83,4’e ulaşması ayın olumlu göstergeleri arasında yer aldı.

Buna karşılık yılın ilk dokuz ayında dış ticaret açığının yaklaşık 71 milyar dolara yükselmesi, dış ticaret dengesindeki yapısal sorunların devam ettiğini gösteriyor.

Özellikle ara malı ithalatının yüksek payı, yüksek teknolojili ürün ihracatının toplam sanayi ihracatı içindeki sınırlı ağırlığı ve bazı ülkelerden yapılan ithalatın yoğunluğu, Türkiye’nin dış ticaret yapısında öne çıkan başlıklar arasında bulunuyor.

Önümüzdeki aylarda ihracat artışının korunması, ithalattaki gelişmeler ve enerji fiyatlarının seyri, dış ticaret dengesinin yönü açısından belirleyici olacak.

TÜİK’in ekim ayına ilişkin dış ticaret istatistikleri 30 Kasım 2026 tarihinde açıklanacak.