Nöbetçi Eczaneler
Kadınlarda yaygın görülen ancak çoğu zaman konuşulmayan idrar kaçırma sorunu, günlük yaşamı ve sosyal hayatı ciddi şekilde etkileyebiliyor. Spor yaparken, gülerken, öksürürken ya da ani sıkışma hissiyle ortaya çıkabilen bu durum, bazı kadınların sosyal ortamlardan uzaklaşmasına, uzun süre dışarıda kalmaktan kaçınmasına ve yaşam kalitesinin düşmesine neden olabiliyor.
Uzmanlar, idrar kaçırmanın doğum yapmanın, menopozun ya da yaşlanmanın kaçınılmaz bir sonucu olarak görülmemesi gerektiğini vurguluyor.
“Kabullenilmesi gereken bir sorun değil”
İdrar kaçırma yalnızca fiziksel değil, psikolojik ve sosyal etkileriyle de önemli bir sağlık sorunu olarak değerlendiriliyor.
Verilen bilgilere göre Türkiye’de her 4 kadından 1’i bu sorunla karşılaşıyor. Buna rağmen birçok kadın utanma nedeniyle şikâyetini doktora anlatmıyor ya da “bununla yaşamam gerekiyor” düşüncesine kapılıyor.
Uzmanlar, öksürme, hapşırma, gülme, koşma, egzersiz yapma veya ağırlık kaldırma sırasında ortaya çıkan idrar kaybının değerlendirilmesi gerektiğine dikkat çekiyor.
Ani ve ertelenmesi güç idrar yapma ihtiyacı nedeniyle tuvalete yetişememe durumu da ayrı bir idrar kaçırma tipi olarak ele alınıyor.
İdrar kaçırmanın türü tedaviyi belirliyor
İdrar kaçırmada doğru tanı, tedavinin en önemli aşamalarından biri olarak öne çıkıyor.
Stres tipi idrar kaçırma, karın içi basıncını artıran öksürme, hapşırma, gülme, koşma, egzersiz veya ağırlık kaldırma gibi durumlarda ortaya çıkıyor.
Sıkışma tipi idrar kaçırmada ise aniden ve güçlü biçimde idrar yapma ihtiyacı oluşuyor ve kişi tuvalete yetişmekte zorlanabiliyor.
Bazı kadınlarda ise bu iki durum birlikte görülüyor. Bu tabloya mikst tip idrar kaçırma adı veriliyor.
Uzmanlar, birkaç damlalık idrar kaybının bile önemsenmesi gerektiğini ve hekime başvururken şikâyetlerin ne zaman, hangi koşullarda ve ne sıklıkta yaşandığının açık biçimde anlatılmasının tanı açısından önemli olduğunu belirtiyor.
Risk faktörleri neler?
Gebelik ve doğum süreci, yaşla birlikte pelvik tabanda meydana gelen değişiklikler, menopoz, fazla kilo, kronik öksürük ve pelvik tabanı etkileyen bazı durumlar idrar kaçırma riskini artırabiliyor.
Ancak bu risk faktörlerinin bulunması, idrar kaçırmanın normal kabul edilmesi gerektiği anlamına gelmiyor.
Tedavi planı; idrar kaçırmanın tipi, şiddeti, kadının yaşı, yaşam tarzı, eşlik eden sağlık sorunları ve beklentilerine göre kişiye özel olarak belirleniyor.
İlk seçenek her zaman ameliyat değil
İdrar kaçırma tedavisinde cerrahi her hasta için ilk seçenek değil.
Pelvik taban kas egzersizleri, mesane eğitimi, yaşam tarzı değişiklikleri ve uygun hastalarda ilaç tedavileri cerrahi dışı seçenekler arasında yer alıyor.
Özellikle stres tipi ve mikst tip idrar kaçırmada pelvik taban kas egzersizleri önemli bir ilk basamak tedavisi olarak öne çıkıyor. Bu egzersizlerin doğru kas grupları kullanılarak ve gerektiğinde sağlık profesyonellerinin gözetiminde yapılması tedavinin başarısını artırabiliyor.
Sıkışma tipi idrar kaçırmada ise mesane eğitimi, yaşam tarzı düzenlemeleri ve uygun hastalarda ilaç tedavileri gündeme gelebiliyor.
Cerrahi tedavi ise özellikle stres tipi idrar kaçırmada seçenekler arasında bulunuyor ancak karar, hastanın şikâyetleri, muayene bulguları ve beklentileri doğrultusunda veriliyor.
Utanmak yerine değerlendirme önemli
Uzmanların en önemli mesajı, idrar kaçırmanın kadın olmanın doğal bir sonucu olarak görülmemesi gerektiği yönünde.
Gülme, öksürme, egzersiz, koşma ya da ani sıkışma sırasında idrar kaçırma yaşanıyorsa, şikâyeti gizlemek veya kabullenmek yerine değerlendirme için hekime başvurmak öneriliyor.
Doğru tanı ve kişiye uygun tedaviyle idrar kaçırma şikâyetlerinin önemli ölçüde kontrol altına alınabildiği belirtiliyor.