Nöbetçi Eczaneler
Bebeklerde ağız ve diş sağlığını korumak için yalnızca dişlerin çıkmasını beklemek yeterli değil. Doğumdan itibaren oluşturulan doğru beslenme alışkanlıkları ve ağız bakım rutini, ilerleyen yıllarda ortaya çıkabilecek çürük ve diş sorunlarının önlenmesinde önemli rol oynuyor.
Çocuk Diş Hekimliği Uzmanı Dt. Nurgül Demir, bebeklik döneminde dikkat edilmesi gereken temel noktaları 10 başlıkta sıraladı.
1. İlk iki yıl şekerle tanıştırmayın
Erken yaşta şekerli yiyecek ve içeceklerle tanışmak, diş çürüğü riskini artırabiliyor.
Uzmanlar, 2 yaşın altındaki çocukların beslenmesinde ilave şekere yer verilmemesini, daha sonraki dönemde de şekerli yiyecek ve içecek tüketiminin mümkün olduğunca sınırlandırılmasını öneriyor.
2. Anne sütünü tek başına çürük nedeni olarak görmeyin
Anne sütü, bebeğin gelişimi açısından önemli bir besin kaynağı. Ancak uzun süren gece beslenmeleri, sık emzirme, şeker içeren ek gıdalar ve yetersiz ağız hijyeni bir araya geldiğinde erken çocukluk çağı çürüğü riski artabiliyor.
İlk dişlerin çıkmasıyla birlikte düzenli ağız bakımına başlanması ve dişlerin fırçalanması önem taşıyor.
3. “Doğal şeker” de risksiz değil
Bal, pekmez veya keçiboynuzu özü gibi ürünlerin doğal olması, dişler açısından tamamen risksiz oldukları anlamına gelmiyor.
Bu ürünlerin özellikle biberon veya emziği tatlandırmak amacıyla kullanılması, şekerin diş yüzeyinde uzun süre kalmasına yol açabiliyor. Gece saatlerinde tükürük akışının azalması da bu riski artırıyor.
4. Sütü tatlandırmadan verin
Sütün şeker, bal veya benzeri ürünlerle tatlandırılması önerilmiyor.
Diş çürüğünde yalnızca tüketilen şeker miktarı değil, şekerin ne kadar sık tüketildiği ve diş yüzeyiyle ne kadar süre temas ettiği de önem taşıyor.
Bu nedenle bebeklikten itibaren tatlandırılmış süt ve şekerli içecek alışkanlığı oluşturulmaması gerekiyor.
5. Kaşık ve biberonu ortak kullanmayın
Çürükle ilişkili bazı bakteriler, bakım veren kişilerden bebeğe tükürük yoluyla geçebiliyor.
Bu nedenle kaşık, biberon ve ağızla temas eden diğer beslenme araçlarının yetişkinlerle ortak kullanılmaması öneriliyor. Bebeğin ağız çevresinden öpülmesi konusunda da hijyene dikkat edilmesi gerekiyor.
6. Biberondan bardağa geçişi geciktirmeyin
Biberon kullanımının uzun süre devam etmesi, özellikle biberonun uyku sırasında ağızda kalması halinde çürük riskini artırabiliyor.
Yaklaşık 12. aydan itibaren çocuğun bardaktan içmeye teşvik edilmesi ve biberon kullanımının kademeli şekilde azaltılması öneriliyor.
7. Düzenli ilaç kullanan bebeklerde risk bireysel değerlendirilmeli
Sürekli ilaç kullanması gereken çocuklarda ağız bakımının bireysel ihtiyaçlara göre planlanması önem taşıyor.
Kullanılacak diş macunu ve diğer ağız bakım ürünlerinin yanı sıra kontrol sıklığının da çocuğun çürük riskine göre belirlenmesi gerekiyor.
Düzenli diş hekimi kontrolleri, sorunların erken dönemde fark edilmesine yardımcı olabiliyor.
8. İlk dişle birlikte fırçalama başlamalı
İlk süt dişinin çıkmasıyla birlikte diş bakımına başlanması gerekiyor.
Çocuğun yaşına uygun, yumuşak kıllı bir diş fırçası kullanılması; florürlü diş macununun ise çocuğun yaşına ve çürük riskine uygun şekilde tercih edilmesi öneriliyor.
Dişlerin günde iki kez, özellikle sabah ve gece yatmadan önce fırçalanması önem taşıyor.
9. Emzik kullanımını uzatmayın
Emzik kullanımı özellikle ilk aylarda bebeğin sakinleşmesine yardımcı olabiliyor. Ancak kullanımın uzun süre devam etmesi, çene ve diş gelişimini etkileyebiliyor.
Özellikle 18 aydan sonra süren yoğun emzik kullanımının diş dizilimi ve çenelerin kapanış ilişkisi üzerinde olumsuz etkiler oluşturabileceği belirtiliyor.
Bu nedenle emzik bırakma sürecinin çocuğun gelişimi dikkate alınarak planlanması öneriliyor.
10. İlk diş hekimi kontrolünü geciktirmeyin
Bebeğin ilk diş hekimi muayenesinin, ilk dişin çıkmasından sonraki 6 ay içinde yapılması öneriliyor.
Bu kontrolde çürük riski değerlendirilebiliyor, beslenme ve ağız hijyeni alışkanlıkları gözden geçirilebiliyor ve ailelere çocuğun ihtiyaçlarına göre öneriler verilebiliyor.
Dt. Nurgül Demir, erken dönemde oluşturulan doğru alışkanlıkların önemine dikkat çekerek, ağız ve diş sağlığının yalnızca dişler çıktıktan sonra başlayan bir bakım süreci olmadığını belirtti.
Demir, düzenli bakım ve kontrollerin çocukluk döneminde sağlıklı bir ağız yapısının korunmasına katkı sağlayacağını, erken yaşta alınan küçük önlemlerin ilerleyen yıllarda daha ciddi diş sorunlarının önüne geçebileceğini ifade etti.