Nöbetçi Eczaneler
Eskisi gibi değiliz tabii…
Artık çok fazla yazamıyoruz.
Lokman Kuyumcuoğlu ağabey bilir; eskiden haftanın yedi günü yazardım. Hatta bazı günler bir de müstear ismim vardı. Aynı gün iki ayrı kişiymiş gibi iki farklı yazı kaleme alırdım.
İşin ilginç tarafı, bir süre sonra o müstear isimle yazan hayali kişiye davetiyeler bile gelmeye başlamıştı. İnsanlar gerçekten öyle birisinin var olduğunu düşünüyordu.
Oysa yoktu.
Onu da ben yazıyordum.
Sizin anlayacağınız, bazı günler iki ayrı yazıyla çıkardık okurun karşısına.
Sadece Konya gündemini de yazmazdım.
Türkiye, dünya, ekonomi, finans, ticaret, edebiyat, özellikle şiir, sinema, kültür sanat…
Okunur muydu?
Bilmiyorum inanın.
Ama tepki gelirdi, etki oluştururdu; onu görürdüm. Hatta bazen ismimin benden daha etkili olduğunu bile düşünürdüm.
Zaman işte…
Yaş ilerledikçe insan ister istemez değişiyor.
Belki tembelleşmiyoruz da daha fazla kırılıyoruz.
Bazen küsüyoruz, bazen kendi kabuğumuza çekiliyoruz. Eskisi kadar öfkelenemiyor, eskisi kadar heyecanlanamıyor, belki eskisi kadar her meseleye yetişemiyoruz.
Onun için kusurumuza bakmayın.
Eskisi kadar yazamıyorum.
Ama yazılacak konu azalıyor mu?
Tam tersine.
Konular biriktikçe birikiyor.
Mesela imam hatipli öğrencilerin askeri okullara girmeye başlamasını, hatta artık o okullardan birinciler çıkarmasını yazmak istiyordum.
Bunun Türkiye’nin yakın tarihi açısından ne anlama geldiğini, nereden nereye gelindiğini, geçmişte hangi kapıların kimlere kapatıldığını, bugün hangi zihinsel eşiğin aşıldığını anlatmak istiyordum.
Yazamadım.
Bir taraftan HÜRJET geliyor.
Türkiye kendi uçağını yapıyor, geliştiriyor, envantere kazandırıyor.
Savunma sanayisinde geldiğimiz nokta…
Ne yalan söyleyeyim, bütün zerrelerimi etkiliyor.
Bazen taşıdığım heyecanı nasıl anlatacağımı bile bilmiyorum.
Onu da yazamadım.
Neyse…
Duanıza talibiz.
Belki yine yazarız.
Çünkü insanın yaşadığı zamana karşı bir vazifesi var.
Kimisine üretmek düşüyor, kimisine yönetmek, kimisine öğretmek…
Bize de galiba yazmak, konuşmak ve şahit olduğumuz zamana not düşmek düşmüş.
Yalan dünyada, hiç değilse “Bunlar yalan değildi” diyebilmek…
Rabbim o sözü söyleme gücümüzü daim kılsın.
Peki, bugün ne yazacağım?
Bugün Konya Ticaret Odasının yayımladığı ve bence üzerinde çok daha fazla durulması gereken bir çalışmadan bahsedeceğim:
Konya Ekonomi Raporu 2025.
Değerli Dostum, Özhan Say, sağ olsun, bir tane de bu eserden bana takdim etti.
Tabi ben de kitabı ayrıntıları ile inceledim.
Onlar bu eserin belki adına kitap demediler.
Belki teknik olarak bir rapor ve o şekilde ifade ettiler.
Belki kurum diliyle bir araştırma belgesi.
Ama bana sorarsanız bu çalışma düpedüz bir kitap, devasa bir eser.
Üstelik yalnızca bugünün yöneticisinin, sanayicisinin, tüccarının ya da akademisyeninin elinin altında bulunması gereken bir kitap değil.
Bu aynı zamanda geleceğe bırakılmış bir şehir hafızası.
Çünkü Konya Ekonomi Raporu’nu karıştırmaya başladığınızda yalnızca sanayi veya ticaret rakamlarıyla karşılaşmıyorsunuz.
Şehrin neredeyse tamamıyla karşılaşıyorsunuz.
Üniversiteler var mesela…
Üniversitelerin ödenekleri…
KYK yurtları…
Özel yurtların kapasiteleri…
Akademisyen sayıları…
Üretilen akademik çalışmalar…
Projeler…
Makaleler…
Bilginin kendisi var.
Sonra tarım bölümüne geçiyorsunuz.
İnanın tek başına oradan belki on farklı yazı çıkar.
Tohumculuktan tarımsal üretime, sulamadan desteklemelere, Konya Büyükşehir Belediyesinin çiftçiye sağladığı desteklerden Türkiye genelindeki tarımsal desteklerin Konya’daki karşılığına kadar çok geniş bir alan incelenmiş.
Konya’da hangi ürün ne kadar üretiliyor?
Üretim maliyeti ne?
Hangi üründe Konya Türkiye’nin neresinde duruyor?
Tarım makinelerinde üretim kapasitemiz ne?
Ne kadar ihracat yapıyoruz?
Hangi ihtiyacımızı kendimiz karşılıyoruz?
Hangi alanda dışarıya ihtiyaç duyuyoruz?
Bunların hepsini aynı eser içerisinde bulabiliyorsunuz.
Sonra sanayi geliyor.
Organize sanayi bölgeleri…
İlçelerdeki sanayi alanları…
Küçük sanayi siteleri…
Üretim kapasiteleri…
İhracat…
İthalat…
Ar-Ge…
Krediler…
Bankacılık…
Ulaşım…
Kamu destekleri…
Gelir düzeyleri…
Sosyoekonomik göstergeler…
Merkez ve ilçeler…
Kısacası bugünün Konya’sını oluşturan ne varsa bir biçimde kayda geçirilmiş.
İşte beni asıl etkileyen tarafı da burada başlıyor.
Bu çalışma bugünü anlatmaktan çok daha fazlasını yapıyor.
Bugünü kayda geçiriyor.
Bugünün Konya’sının fotoğrafını çekiyor.
Şöyle düşünün:
Yüz yıl sonra bir araştırmacı bu raporu eline aldığında 2025 yılında Konya’da tarımın hangi seviyede olduğunu, sanayinin ne ürettiğini, hangi ilçede hangi ekonomik yapının öne çıktığını, üniversitelerin kapasitesini, akademik üretimi, ihracatı, yatırımları, yurtları, yolları, üretim araçlarını, gelir yapısını görebilecek.
Bir şehrin hafızası dediğiniz şey biraz da budur.
Bugünün rakamlarını yarına bırakabilmek.
Bugünün emeğini yarının araştırmacısına teslim edebilmek.
Bir şehrin yalnızca ne yaptığını değil, hangi noktada bulunduğunu belgeleyebilmek.
Bu nedenle Konya Ekonomi Raporu’na yalnızca bir ekonomik rapor gözüyle bakmamak gerekiyor.
Bu çalışma aynı zamanda bir şehir arşividir.
Ve burada Konya Ticaret Odası Başkanı Selçuk Öztürk’ün hakkını ayrıca teslim etmek gerekiyor.
Çünkü Selçuk Başkan yalnızca Konya Ticaret Odası Başkanlığı yapmıyor.
Yıllar içerisinde Konya Ticaret Odasını yalnızca tüccarın meselesine bakan klasik bir meslek kuruluşu olmaktan çıkarıp, bilgi üreten, veri toplayan, araştıran, raporlayan ve şehrin geleceğine dair zihinsel altyapı oluşturan bir kuruma dönüştüren anlayışın başında bulunuyor.
Ben Selçuk Başkan’ın çalışma biçimini az çok bilenlerdenim.
MÜSİAD döneminden hatırlıyorum.
Her ay mutlaka bir rapor hazırlatırdı.
Bugünün diliyle söylersek, gündelik telaşın içinden çıkıp “Bu şehir nereye gidiyor, Türkiye nereye gidiyor, dünyada ne oluyor?” sorularına veriyle cevap arayan bir çalışma anlayışı vardı.
O günlerde belki birkaç kişi kendi imkânlarımızla bu işlerin altından kalkmaya çalışıyorduk.
Şimdi ise tablo çok farklı.
Bugün Konya Ticaret Odasının çevresinde ciddi bir bilimsel ve kurumsal kapasite oluşmuş durumda.
Bir tarafta KTO Karatay Üniversitesi var.
Bir tarafta Kalkınma Odaklı Stratejik Araştırmalar Merkezi, yani KOSAM var.
Bir tarafta Konya Ticaret Odasının kendi araştırma birimleri var.
Akademisyenler var.
Araştırmacılar var.
Uzmanlar var.
Veri üreten, raporlayan, karşılaştıran ve geleceğe dönük fikir geliştiren çok daha güçlü bir yapı var.
Bu yüzden ben buna sadece bir kurum yapılanması değil, bir ekosistem diyorum.
Çünkü ekosistem dediğiniz şey yalnızca aynı çatı altında birkaç kurumun bulunması değildir.
Birbirini besleyen, birbirinin ürettiğini büyüten, birinin eksik bıraktığını diğerinin tamamladığı bir yapı kurabilmektir.
Konya Ticaret Odası ekosisteminde bugün tam olarak bunu görüyorsunuz.
Bir tarafta ticaret var.
Bir tarafta sanayi var.
Bir tarafta üniversite var.
Bir tarafta bilimsel araştırma var.
Bir tarafta fuarcılık var.
Bir tarafta test merkezleri var.
Bir tarafta konaklama ve hizmet altyapısı var.
Bir tarafta şehir dışından ve yurt dışından gelen iş insanını karşılayan yapı var.
Bir tarafta yeni projeler, yeni yatırımlar, yeni hedefler var.
TÜYAP gibi uluslararası ölçekte önemli bir fuar organizasyonunun Konya’da güçlü bir merkez hâline gelmesi de bunun parçası.
Üniversite bunun parçası.
Araştırma merkezleri bunun parçası.
Otel bunun parçası.
Restoran bunun parçası.
Test merkezi bunun parçası.
Uçak ve uçak pisti bile bunun parçası.
İnşaAllah önümüzdeki dönemde hastane de bu yapının bir parçası olacak.
Bunların hiçbiri tek başına düşünüldüğünde o kadar büyük görünmeyebilir.
Ama hepsini yan yana koyduğunuzda ne olduğunu daha iyi anlıyorsunuz.
Bir şehirde ticaretin ve sanayinin sadece üretim yapması yetmez.
Bilgiye erişmesi gerekir.
Akademiyle temas etmesi gerekir.
Ürettiğini sergilemesi gerekir.
Dünyadan alıcı getirmesi gerekir.
İş insanını ağırlaması gerekir.
Ürününü test etmesi gerekir.
Yeni teknolojiyi izlemesi gerekir.
İnsan kaynağı yetiştirmesi gerekir.
Ve bütün bunların birbirine değdiği bir kurumsal zemin gerekir.
İşte Konya Ticaret Odasının yıllar içerisinde inşa ettiği yapı, tam anlamıyla bu ihtiyaca cevap veriyor.
Belki bugün bunların kıymetini bütünüyle anlayamıyoruz.
Ama emin olun ilerleyen yıllarda çok daha iyi anlayacağız.
Çünkü kurum dediğiniz şey bugünden yarına oluşmuyor.
Ekosistem dediğiniz şey de bir binayla, bir seçim dönemiyle, bir proje lansmanıyla kurulmaz.
Yıllar ister.
Israr ister.
Sabır ister.
İnsan yetiştirmek ister.
Kaynak ayırmak ister.
Bir fikre inanmak ister.
Konya Ekonomi Raporu’nu incelerken Selçuk Öztürk Başkanımızın Konya açısından ne anlama geldiğini de bu yüzden daha net görüyorsunuz.
Bazı insanlar bugün ne demek istediğimizi tam anlamayabilir.
Geçmişte beraber yürüdüğümüz, bugün bambaşka savrulmalar içerisinde gördüğümüz bazı dostlarımız da belki söylediklerimizi farklı değerlendirebilir.
Ama benim gördüğüm gerçek çok açık:
Selçuk Öztürk Başkan Konya için gerekli bir isimdir.
Konya sanayisi için gereklidir.
Konya ticareti için gereklidir.
Şehrin ekonomi dünyası için gereklidir.
Üniversite ile sanayi arasındaki ilişkinin güçlenmesi için gereklidir.
Bilgi üreten kurumların ayakta kalması için gereklidir.
Konya’nın yalnızca daha fazla üretmesi değil, daha nitelikli üretmesi için gereklidir.
Daha fazla ihracat yapması, daha doğru yatırım yapması, dünyadaki gelişmeleri takip etmesi, kendi güçlü ve zayıf taraflarını bilmesi için bu tür liderliklere ihtiyaç vardır.
Çünkü lider kolay yetişmiyor.
Selçuk Öztürkler de çok fazla yetişmiyor.
Kendisinden fedakârlık yapacak, ömrünü ve mesaisini şehrine vakfedecek, gecesini gündüzüne katacak, kurduğu yapının meyvesini belki kendisinden yıllar sonra vereceğini bilerek çalışacak insanları her zaman bulamıyorsunuz.
Onun için kıymet bilmek gerekiyor.
Selçuk Öztürk Başkanımızın da, Uğur İbrahim Altay Başkanımızın da, Konya’ya gerçek anlamda katkı sunan bütün yöneticilerimizin ve liderlerimizin kıymetini bilmeliyiz.
Çünkü şehrin yarınını bugünden kuran insanlara sahip çıkmak, aslında şehrin kendi geleceğine sahip çıkmasıdır.
Bu arada bir hakkı daha teslim edelim.
Konya Ekonomi Raporu’nu KOSAM hazırlamamış.
Eserin içerisinde çalışmanın Konya Ticaret Odası Ekonomik Araştırmalar ve Proje Müdürlüğü tarafından hazırlandığı belirtiliyor.
Buradan Feyzullah Altay, Hacı Dede Hakan Karagöz, Burçin Kabakcı, Gizem Erim Özçelik, Mustafa Samet Keskin ve Muhammed Furkan Çetin’i de ayrıca kutlayalım.
Hepsi bu teşekkürü hak ediyor.
Çünkü böylesine kapsamlı bir eserin ortaya çıkması masa başında birkaç rakamı bir araya getirmekle mümkün olmaz.
Veri toplamak gerekir.
Kaynak taramak gerekir.
Karşılaştırmak gerekir.
Teyit etmek gerekir.
Sınıflandırmak gerekir.
Yorumlanabilir hâle getirmek gerekir.
Ve en önemlisi bunu okuyan insana anlamlı bir bütün olarak sunmak gerekir.
O nedenle bu raporda emeği geçen herkesin hakkını teslim etmek gerekiyor.
Ben notlarımı aldım.
Önümüzdeki günlerde rapordaki başlıkları tek tek haberleştirebilir miyiz bilmiyorum.
Çünkü gerçekten onlarca ayrı konu var.
Tarım tek başına bir dosya.
Sanayi ayrı bir dosya.
Üniversiteler ayrı.
Dış ticaret ayrı.
Ar-Ge ayrı.
İlçelerin ekonomik yapısı ayrı.
Ulaşım ayrı.
Sosyoekonomik göstergeler ayrı.
Belki hepsine yetişemeyiz.
Ama en azından bu eserin ortaya konulmuş olmasını kayda geçirmek istedim.
Çünkü bazı çalışmalar yapıldığı günün haberi olur.
Bazı çalışmalar ise yapıldığı dönemin hafızası hâline gelir.
Konya Ekonomi Raporu 2025 ikinci gruba giriyor.
Yıllar sonra bu şehri anlamak isteyenlerin dönüp bakacağı belgelerden biri olacak.
Onun için emeği geçen herkesi kutluyorum.
Gerçekten söylüyorum:
Allah razı olsun.
Ve Selçuk Öztürk Başkan’a da ayrıca teşekkür ediyorum.
Çünkü kurum inşa etmek zordur.
Kurumların yanında fikir inşa etmek daha da zordur.
Bir şehirde araştırmayı, üniversiteyi, ticareti, sanayiyi ve bilgiyi aynı ekosistemin parçaları hâline getirebilmek ise bundan da zordur.
Konya Ticaret Odasının bugün geldiği yere baktığımızda yapılan şeyin yalnızca oda yönetmek olmadığını görüyoruz.
Bir şehir için bilgi altyapısı kuruluyor.
Bir hafıza oluşturuluyor.
Bir gelecek tasavvuru inşa ediliyor.
Ve Konya Ekonomi Raporu bunun somut örneklerinden biri olarak önümüzde duruyor.
Şehirler yalnızca fabrikalarla büyümez.
Yalnızca yollarla, köprülerle, binalarla da büyümez.
Şehirler; bilgi üreterek, kurum oluşturarak, hafıza biriktirerek ve kendi zamanını kayda geçirerek büyür.
Konya Ticaret Odasının bugün yaptığı tam olarak budur.
Selçuk Öztürk Başkanımızın öncülüğünde Konya’nın bugünkü fotoğrafını çekiyor ve o fotoğrafı geleceğe bırakıyor.