Nöbetçi Eczaneler
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), Haziran 2026 dönemine ilişkin Sanayi Üretim Endeksi sonuçlarını yayımladı. 2021=100 referans yılına göre hazırlanan verilere göre toplam sanayi üretimi, haziranda bir önceki yılın aynı ayına kıyasla yüzde 1,4 geriledi. Ana sanayi sektörlerinde madencilik ve taş ocakçılığında yüzde 1,6, imalat sanayinde yüzde 1,5 düşüş görülürken; elektrik, gaz, buhar ve iklimlendirme üretimi ve dağıtımında yüzde 1,1’lik artış kaydedildi.
Veriler, sanayi üretiminin yıllık bazda daralmasına karşılık aylık bazda sınırlı bir toparlanma yaşandığını ortaya koydu. Sanayi üretimi mayısa göre yüzde 0,1 yükseldi. Madencilik ve taş ocakçılığı üretimi aylık yüzde 0,5 azalırken, imalat sanayinde değişim olmadı. Elektrik, gaz, buhar ve iklimlendirme üretimi ve dağıtımı ise bir ayda yüzde 1,5 arttı.
Yıllık ve aylık değişimde sektörler farklı yönlere ayrıldı
Haziran ayına ilişkin ayrıntılı sanayi grupları incelendiğinde, üretimdeki hareketin sektörler arasında belirgin biçimde farklılaştığı görülüyor. Özellikle yüksek teknoloji grubunda yıllık düşüşün yüzde 20’nin üzerine çıkması, buna karşılık aynı grubun aylık bazda yüzde 3,8 artması öne çıktı.
Sermaye malı üretiminde de benzer bir ayrışma yaşandı. Sermaye mallarında üretim geçen yılın haziran ayına göre yüzde 4,8 azalırken, mayısa göre yüzde 5,1 yükseldi. Bu oran, tabloda yer alan gruplar içerisinde haziran ayındaki en güçlü aylık artış oldu.
TÜİK’in ikinci sayfadaki değişim grafiğinde yer alan ayrıntılı oranlar şöyle:
| Sanayi grubu | Yıllık değişim (%) | Aylık değişim (%) |
|---|---|---|
| Toplam sanayi | -1,4 | 0,1 |
| Madencilik ve taş ocakçılığı | -1,6 | -0,5 |
| İmalat | -1,5 | 0,0 |
| Elektrik, gaz, buhar ve iklimlendirme | 1,1 | 1,5 |
| Ara malı | 0,5 | -1,6 |
| Dayanıklı tüketim malı | -4,4 | -3,3 |
| Dayanıksız tüketim malı | -1,4 | -1,1 |
| Enerji | 2,2 | 0,6 |
| Sermaye malı | -4,8 | 5,1 |
| Düşük teknoloji | -1,2 | -1,0 |
| Orta-düşük teknoloji | -0,8 | -1,3 |
| Orta-yüksek teknoloji | 3,5 | 2,4 |
| Yüksek teknoloji | -20,3 | 3,8 |
Yüksek teknolojide yıllık sert daralma
Haziran verilerinin en dikkat çekici başlıklarından biri yüksek teknoloji grubunda ortaya çıktı. Yüksek teknoloji sanayi üretimi geçen yılın aynı ayına göre yüzde 20,3 geriledi. Böylece tabloda yıllık bazda en yüksek üretim kaybı bu grupta gerçekleşti.
Buna karşın yüksek teknoloji üretiminin mayıs ayına göre yüzde 3,8 artması, yıllık ve aylık göstergeler arasındaki güçlü ayrışmayı ortaya koydu.
Teknoloji yoğunluğuna göre diğer gruplara bakıldığında orta-yüksek teknolojide tablo daha olumlu seyretti. Bu grupta üretim yıllık yüzde 3,5, aylık yüzde 2,4 arttı. Düşük teknoloji üretiminde yıllık yüzde 1,2 ve aylık yüzde 1 düşüş yaşanırken, orta-düşük teknoloji grubunda yıllık gerileme yüzde 0,8, aylık gerileme yüzde 1,3 oldu.
Bu dağılım, sanayinin teknoloji yoğunluğuna göre tek yönlü bir görünüm sergilemediğini gösterdi. Orta-yüksek teknoloji üretimi artarken yüksek teknoloji grubundaki sert yıllık daralma, toplam üretim performansındaki zayıflığın önemli başlıklarından biri olarak öne çıktı.
Sermaye mallarında aylık yüzde 5,1 artış
Sermaye malları da haziran verilerinde iki farklı görünüm sergiledi. Üretim yıllık bazda yüzde 4,8 düşmesine rağmen aylık bazda yüzde 5,1 arttı.
Dayanıklı tüketim mallarında ise hem yıllık hem aylık göstergeler aşağı yönlü gerçekleşti. Dayanıklı tüketim malı üretimi yıllık yüzde 4,4, aylık yüzde 3,3 azaldı.
Dayanıksız tüketim mallarında da benzer şekilde düşüş kaydedildi. Üretim geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 1,4, bir önceki aya göre yüzde 1,1 geriledi.
Ara malı yıllık arttı, aylık geriledi
Sanayinin üretim zinciri açısından önemli göstergelerinden ara malı grubunda ise yıllık ve aylık değişimler ters yönlerde gerçekleşti.
Ara malı üretimi Haziran 2025’e göre yüzde 0,5 artarken, Mayıs 2026’ya göre yüzde 1,6 azaldı. Bu görünüm, yıllık karşılaştırmada sınırlı büyümenin sürdüğünü ancak haziran ayında kısa vadeli üretim ivmesinin zayıfladığını gösterdi.
Enerji üretiminde ise hem yıllık hem aylık tarafta artış yaşandı. Enerji grubunun üretimi yıllık yüzde 2,2, aylık yüzde 0,6 yükseldi. Elektrik, gaz, buhar ve iklimlendirme üretimi ve dağıtımında da yıllık yüzde 1,1, aylık yüzde 1,5 artış kaydedilmesi enerji bağlantılı alanların haziran ayında toplam sanayi üretimini destekleyen kalemler arasında bulunduğunu gösterdi.
İmalat sanayinde yıllık yüzde 1,5 kayıp
Sanayi üretiminin ana ağırlığını oluşturan imalat sanayi üretimi haziranda geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 1,5 geriledi. Mayıs ayına göre ise imalat üretiminde değişiklik yaşanmadı.
Madencilik ve taş ocakçılığında yıllık yüzde 1,6 ve aylık yüzde 0,5’lik düşüş gerçekleşmesi, ana sektörlerden ikisinin haziran ayında toplam sanayi üretimine aşağı yönlü katkı verdiğini ortaya koydu.
Elektrik, gaz, buhar ve iklimlendirme alanı ise ana sektörler içerisinde hem yıllık hem de aylık artış kaydeden sektör oldu.
Grafik iki yıllık dalgalı seyri ortaya koydu
TÜİK bülteninin ilk sayfasında yer alan yıllık değişim grafiği, sanayi üretiminin son iki yıllık dönemde oldukça dalgalı bir seyir izlediğini gösteriyor.
Grafikte Haziran 2024’te yıllık sanayi üretimi değişimi yüzde eksi 5 olarak gösterilirken, Haziran 2025’te oran yüzde 8,2’ye kadar yükseldi. Mayıs 2026’da yıllık değişim yüzde eksi 0,1 seviyesindeyken, Haziran 2026’da düşüş yüzde 1,4’e çıktı.
Buna göre haziran ayları üzerinden yapılan karşılaştırmada, sanayi üretimi 2024’te güçlü daralma, 2025’te belirgin büyüme, 2026’da ise yeniden daralma bölgesinde yer aldı.
Grafiğin genel seyri de sanayi üretimindeki yıllık değişimin bu dönemde düzenli bir yükseliş veya düşüş eğiliminden ziyade pozitif ve negatif bölgeler arasında hareket ettiğine işaret ediyor.
Aylık göstergede mayıs düşüşünün ardından sınırlı artış
Aylık sanayi üretim grafiğinde de yüksek oynaklık dikkat çekiyor. Haziran 2024’te aylık değişim yüzde eksi 2,2 olarak kaydedilirken, Haziran 2025’te yüzde 0,5’lik artış görüldü.
Mayıs 2026’da sanayi üretimi bir önceki aya göre yüzde 3 düşmüştü. Haziranda ise üretim yüzde 0,1 artarak yeniden pozitif bölgeye geçti.
Böylece hazirandaki yüzde 0,1’lik yükseliş, mayıstaki yüzde 3’lük aylık düşüşün ardından sınırlı bir toparlanmaya işaret etti. Ancak toplam sanayi üretiminin yıllık bazda yüzde 1,4 aşağıda kalması, aylık artışın yıllık görünümü pozitife çevirmeye yetmediğini ortaya koydu.
Yıllık veriler takvim etkisinden arındırılıyor
TÜİK’in metodolojik açıklamasına göre yıllık değişimler, takvim etkisinden arındırılmış endeks değerlerinin bir önceki yılın aynı ayına göre değişimini ifade ediyor.
Aylık değişimler ise mevsim ve takvim etkisinden arındırılmış endeks değerlerinin bir önceki aya göre değişimini gösteriyor.
Bu nedenle yıllık ve aylık oranlar farklı karşılaştırma dönemlerine ve farklı arındırma yöntemlerine dayanıyor. Haziran verilerindeki yıllık yüzde 1,4’lük düşüş ile aylık yüzde 0,1’lik artış da bu çerçevede ayrı göstergeler olarak değerlendirilmesi gereken iki farklı karşılaştırmayı ortaya koyuyor.
Haziran verilerinin öne çıkanları
Haziran 2026 sanayi üretim tablosunun genel görünümünde toplam üretimin yıllık bazda daraldığı, aylık bazda ise yataya yakın sınırlı artış gösterdiği görülüyor. Yüksek teknoloji üretimindeki yüzde 20,3’lük yıllık düşüş en sert gerileme olarak öne çıkarken, sermaye mallarında yüzde 4,8 ve dayanıklı tüketim mallarında yüzde 4,4’lük yıllık kayıplar dikkat çekti.
Pozitif tarafta orta-yüksek teknoloji üretimi yıllık yüzde 3,5 ile gruplar arasındaki en yüksek artışı kaydetti. Enerji üretimi yüzde 2,2, elektrik, gaz, buhar ve iklimlendirme alanı yüzde 1,1, ara malı üretimi ise yüzde 0,5 arttı.
Aylık görünümde ise sermaye malındaki yüzde 5,1, yüksek teknolojideki yüzde 3,8 ve orta-yüksek teknolojideki yüzde 2,4 artış öne çıktı. En sert aylık düşüş yüzde 3,3 ile dayanıklı tüketim mallarında gerçekleşti.
Yeni sanayi üretim verisi 10 Eylül’de açıklanacak
Sanayi Üretim Endeksi’ne ilişkin bir sonraki haber bülteni 10 Eylül 2026 tarihinde yayımlanacak.