Nöbetçi Eczaneler
Evcil hayvanların sağlıklı ve uzun bir yaşam sürmesi için yalnızca hastalık belirtileri ortaya çıktığında tedaviye başvurmak yeterli olmuyor. Düzenli veteriner hekim kontrolleri, yaşa ve yaşam koşullarına uygun aşılama programları ile kesintisiz parazit koruması, koruyucu veteriner hekimliğin temel unsurları arasında yer alıyor.
Uzmanlar, planlı koruyucu uygulamalar sayesinde birçok bulaşıcı hastalığın önlenebildiğini, kronik rahatsızlıkların ise erken dönemde belirlenebildiğini ifade ediyor. Bu uygulamalar, hayvanların yaşam kalitesini artırırken insanlara geçebilen hastalıkların yayılma riskinin azaltılmasına da katkı sağlıyor.
Düzenli aşılama hayati önem taşıyor
Boehringer Ingelheim Pet İş Birim Müdürü Veteriner Hekim Orkun Bürün, evcil hayvan sağlığında koruyucu yaklaşımın hastalık ortaya çıktıktan sonra uygulanan tedaviyle sınırlı olmadığını söyledi.
Bürün, “Evcil hayvanlarda koruyucu sağlık yaklaşımı yalnızca hastalık ortaya çıktığında tedavi etmekten ibaret değil. Düzenli aşılama, rutin veteriner hekim kontrolleri ve antiparaziter uygulamalar sayesinde birçok ciddi hastalığın önüne geçmek mümkün. Özellikle zoonotik hastalıklarda alınan koruyucu önlemler hem hayvanların hem de insanların sağlığını koruyor.” dedi.
Aşılama programlarının hayvanın yaşı, türü, yaşam biçimi, dış ortamla teması ve bulunduğu bölgedeki hastalık risklerine göre veteriner hekim tarafından hazırlanması gerekiyor.
Parazitler insan sağlığını da tehdit edebiliyor
Dış ve iç parazitler, evcil hayvanlarda deri problemlerinden organ hasarına kadar farklı sağlık sorunlarına yol açabiliyor. Bazı parazitler veya taşıdıkları mikroorganizmalar ise insanlara da bulaşabildiği için halk sağlığı açısından risk oluşturuyor.
Uzmanlar, evden dışarı çıkmayan hayvanların da ayakkabı, kıyafet, başka hayvanlar veya çevresel taşıyıcılar aracılığıyla parazitlerle karşılaşabileceğine dikkat çekiyor. Bu nedenle antiparaziter uygulamaların yalnızca yaz döneminde veya parazit fark edildiğinde değil, veteriner hekimin belirlediği program doğrultusunda düzenli olarak sürdürülmesi öneriliyor.
Sıcaklık yükseldikçe vektör riski artıyor
Hava sıcaklıklarının artmasıyla sivrisinek ve kum sineği gibi hastalık taşıyabilen canlıların hareketliliği de yükseliyor. Türkiye’nin iklimi ve coğrafi yapısı, farklı sinek türlerinin yaşamını sürdürmesine uygun koşullar oluşturabiliyor.
Bürün, doğru koruyucu ürünlerin düzenli kullanılmasının vektör kaynaklı hastalıkların bulaşma riskini önemli ölçüde azaltabileceğini belirtti.
Evcil hayvanların özellikle akşam saatlerinde yoğun sinek bulunan alanlardan uzak tutulması, yaşam alanlarında sineklik kullanılması ve veteriner hekimin önerdiği koruyucu uygulamaların aksatılmaması önem taşıyor.
Leishmania enfeksiyonuna karşı dikkat
Kum sinekleri aracılığıyla bulaşabilen Leishmania enfeksiyonu, hem hayvanlarda hem de insanlarda görülebilen zoonotik hastalıklar arasında bulunuyor.
Paylaşılan Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre dünya genelinde her yıl yaklaşık 1 milyon yeni vaka ortaya çıkarken, 350 milyondan fazla insan risk altında yaşıyor.
Enfeksiyonun özellikle köpeklerde yaygın görülebildiği ve köpeklerin hastalığın doğadaki yayılımında önemli bir rezervuar olabileceği belirtiliyor.
Hastalık uzun süre belirti vermeyebilir
Leishmania enfeksiyonu köpeklerde kilo kaybı, iştahsızlık, deri lezyonları, tüy yapısında bozulma, göz sorunları ve lenf bezlerinde büyüme gibi belirtilerle kendini gösterebiliyor.
Ancak bazı hayvanlarda hastalık uzun süre belirti vermeden ilerleyebiliyor. Bu durum, düzenli veteriner kontrolü ve gerekli görüldüğünde yapılacak testlerin önemini artırıyor.
Türkiye’de gerçekleştirilen bazı çalışmalarda köpeklerde leishmaniasis görülme oranının bölgelere göre yüzde 15’e kadar çıkabildiği belirtiliyor. Uzmanlar, hastalığın yaygın olduğu bölgelerde yaşayan veya bu bölgelere seyahat eden köpeklerde koruyucu uygulamaların kesintisiz sürdürülmesini tavsiye ediyor.
Erken tanı yaşam kalitesini artırıyor
Veteriner hekim kontrolleri, yalnızca aşı ve parazit uygulamalarının yapılması için değil, hayvanın genel sağlık durumunun değerlendirilmesi açısından da önem taşıyor.
Düzenli muayeneler sayesinde böbrek, kalp, karaciğer, ağız ve diş hastalıkları gibi sorunların erken dönemde belirlenmesi mümkün olabiliyor. Yaşlı hayvanlarda kontrol sıklığının artırılması ve gerekli kan testlerinin yapılması öneriliyor.
Bürün, “Kronik hastalıkların takibi kadar düzenli parazit uygulamaları ve aşılamalar da ihmal edilmemeli. Özellikle Leishmania gibi zoonotik hastalıklara karşı koruyucu önlemler hem hayvan hem insan sağlığı için kritik önem taşıyor.” ifadelerini kullandı.
Koruyucu sağlık yaklaşımı birlikte uygulanmalı
Uzmanlara göre evcil hayvan sağlığının korunmasında şu üç unsurun birlikte yürütülmesi gerekiyor:
- Düzenli veteriner hekim muayenesi
- Hayvanın ihtiyaçlarına uygun aşılama programı
- Sürekliliği sağlanan iç ve dış parazit koruması
Hayvan sahiplerinin gelişigüzel ilaç kullanmaması, antiparaziter ürünleri veteriner hekim önerisiyle seçmesi ve uygulama tarihlerini aksatmaması gerekiyor.
Koruyucu veteriner hekimlik uygulamalarının düzenli sürdürülmesiyle evcil hayvanların yaşam kalitesinin yükseltilmesi, bulaşıcı hastalıkların azaltılması ve toplum sağlığının korunması hedefleniyor.