Anadolu Sağlık Merkezi Hastanesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Dr. Ayşe Sokullu, yaz aylarında görülen ishallerin virüs, bakteri ve parazitlerden kaynaklanabildiğini belirterek, çocuklarda en sık virüs kaynaklı ishallerin görüldüğünü söyledi.
Dr. Sokullu, bakterilerin çoğunlukla besin zehirlenmelerine bağlı ishallere neden olduğunu ifade ederek, virüs kaynaklı ishallerin ise genellikle sulu dışkılama şeklinde seyrettiğini, çoğu zaman birkaç gün içinde düzeldiğini ve ateşe yol açmadığını kaydetti.
Sıvı kaybına dikkat
Yaz ishallerinde en büyük riskin sıvı kaybı olduğuna dikkat çeken Dr. Ayşe Sokullu, çocukların sıvı kaybından yetişkinlere göre daha fazla etkilendiğini belirtti.
Sokullu, “Yüzde 10’luk sıvı kaybı bile genel durumun bozulmasına yol açabilir hatta zamanında müdahale edilmezse bilinç kaybına kadar ilerleyerek hayati risk oluşturabilir. Sağlık merkezine başvurulan vakalarda elektrolit kaybına bağlı sorunlar görülebilir. Ayrıca ishal bulaşıcı bir hastalık olduğu için özellikle ortak kullanım alanlarında el hijyenine dikkat edilmeli, açıkta satılan ve güvenilir olmayan gıdalardan kaçınılmalı” uyarısında bulundu.
Uzmanlardan hijyen ve güvenli gıda uyarısı
Yaz aylarında dışarıda tüketilen yiyecek ve içeceklerin daha dikkatli seçilmesi gerektiğini belirten uzmanlar, özellikle açıkta bekleyen gıdaların, güvenilir olmayan sulardan hazırlanan buzların ve hijyen koşulları yetersiz ortamlarda satılan ürünlerin ishal riskini artırabileceğine dikkat çekiyor.
Çocuklarda ise havuz, park, plaj ve ortak kullanım alanlarında hijyen kurallarına daha fazla özen gösterilmesi gerektiği belirtiliyor.
Yaz ishallerinden korunmanın 10 yolu
- Seyahat çantanızda oral rehidrasyon solüsyonu bulundurun
Özellikle küçük çocuklarla seyahat ederken ağızdan sıvı ve elektrolit kaybını yerine koymaya yardımcı olan oral rehidrasyon solüsyonlarının çantada bulundurulması öneriliyor. İshal gelişmesi durumunda bu solüsyonlar erken müdahale açısından fayda sağlayabiliyor.
- Islak mendili el yıkamanın yerine koymayın
Islak mendiller pratik olsa da ellerdeki mikroorganizmaları sabun ve su kadar etkili şekilde uzaklaştıramıyor. Bu nedenle özellikle tuvalet sonrası ve yemeklerden önce ellerin mutlaka sabun ve suyla yıkanması gerekiyor.
- İçeceklerdeki buz küplerine dikkat edin
Dışarıda tüketilen içeceklerde kullanılan buzların güvenilir sudan hazırlanmış olmasına dikkat edilmeli. Uygun koşullarda hazırlanmayan buzlar hastalık yapan mikroorganizmaları içerebiliyor.
- Kesilmiş meyveleri tercih etmeyin
Özellikle açıkta bekleyen dilimlenmiş karpuz, kavun ve benzeri meyveler sıcak havalarda kısa sürede bozulabiliyor. Bu nedenle kesilmiş ve uzun süre açıkta beklemiş meyvelerin tüketilmemesi öneriliyor.
- Yemekleri uzun süre oda sıcaklığında bekletmeyin
Pişmiş yemekler, sütlü tatlılar ve mayonez içeren yiyecekler yaz sıcaklarında hızla bozulabiliyor. Bu tür gıdaların uygun koşullarda muhafaza edilmesi gerekiyor.
- Çiğ ve pişmiş gıdaları aynı yüzeyde hazırlamayın
Çiğ et, tavuk ve balıktaki mikroorganizmalar diğer besinlere bulaşabiliyor. Bu nedenle çiğ ve pişmiş gıdaların ayrı kesme tahtası ve mutfak gereçleriyle hazırlanması önem taşıyor.
- Çocukların havuz suyu yutmamasına dikkat edin
Düzenli bakımı yapılan havuzlarda bile su yutulması enfeksiyon riskini artırabiliyor. Çocukların havuzdan çıktıktan sonra atıştırmalık tüketmeden önce ellerinin sabun ve suyla yıkanması gerekiyor.
- İshali olan çocukları havuza göndermeyin
İshal devam ederken çocukların havuza girmemesi gerekiyor. Bu durum hem iyileşme sürecini olumsuz etkileyebiliyor hem de enfeksiyonun diğer kişilere bulaşmasına neden olabiliyor.
- Oyuncak ve emzik temizliğini ihmal etmeyin
Plajda, parkta veya ortak kullanım alanlarında yere düşen oyuncak ve emziklerin temizlenmeden tekrar kullanılmaması gerekiyor. Özellikle küçük çocuklarda ağız yoluyla bulaşan enfeksiyonlara karşı bu önlem büyük önem taşıyor.
- Alarm belirtilerini göz ardı etmeyin
Yüksek ateş, kanlı ishal, şiddetli kusma, bilinç değişikliği veya belirgin sıvı kaybı gelişmesi durumunda vakit kaybetmeden bir sağlık kuruluşuna başvurulması gerekiyor.
Çocuklar ve yaşlılar risk grubunda
Yaz ishalleri çoğu zaman kısa sürede düzelebilse de özellikle çocuklar, yaşlılar ve kronik hastalığı bulunan kişilerde daha dikkatli olunması gerekiyor. Sıvı ve elektrolit kaybı bu gruplarda daha hızlı gelişebildiği için erken müdahale büyük önem taşıyor.
Uzmanlar, yaz aylarında güvenilir gıda tüketimi, el hijyeni, temiz su kullanımı ve havuz hijyeni gibi basit önlemlerle ishal vakalarının önemli ölçüde azaltılabileceğini belirtiyor.





