Cumhurbaşkanı Erdoğan’dan NATO Zirvesi’nde Yoğun Diplomasi

Ankara, 36. NATO Devlet ve Hükûmet Başkanları Zirvesi kapsamında dünya diplomasisinin merkezlerinden biri haline geldi. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Türkiye’nin ev sahipliğinde Cumhurbaşkanlığı Külliyesi ve NATO Merkezi’nde düzenlenen zirve temasları çerçevesinde çok sayıda liderle ikili görüşmeler gerçekleştirdi.

Zirvenin en dikkat çeken gelişmelerinden biri, Türkiye ile Birleşik Krallık arasında imzalanan Güvenlik ve Savunma Ortaklığı Belgesi oldu. Bunun yanı sıra Erdoğan’ın Fransa, İtalya ve Almanya liderleriyle yaptığı görüşmelerde savunma sanayii, ticaret, enerji, Avrupa güvenliği, NATO’nun Avrupa sütunu, transatlantik bağın korunması, Avrupa Birliği’nin savunma girişimleri ve bölgesel krizler kapsamlı biçimde ele alındı.

Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın görüşmelerinde Türkiye’nin NATO içindeki stratejik rolü, Avrupa güvenliğine katkısı ve diplomatik krizlerde üstlendiği arabulucu/dengeleyici pozisyon bir kez daha vurgulandı.

Erdoğan-Starmer Görüşmesi: Türkiye ile Birleşik Krallık Arasında Güvenlik ve Savunma Ortaklığı

Cumhurbaşkanı Erdoğan, NATO Ankara Zirvesi temasları kapsamında Birleşik Krallık Başbakanı Keir Starmer ile bir araya geldi. Görüşmede Türkiye-Birleşik Krallık ikili ilişkileri ile bölgesel ve küresel gelişmeler değerlendirildi.

Görüşmenin en önemli sonucu, Türkiye Cumhuriyeti ile Birleşik Krallık arasında Güvenlik ve Savunma Ortaklığı Belgesi’nin imzalanması oldu. Söz konusu belge, iki ülke arasındaki stratejik ortaklıkta yeni bir aşama olarak değerlendirildi.

Ortaklık belgesiyle iki ülkenin;

• Caydırıcılık ve savunma,
• Askerî iş birliği,
• Savunma sanayii ve teknoloji,
• Siber güvenlik,
• Hibrit tehditlerle mücadele,
• Terörizmle mücadele,
• Dayanıklılık ve sivil hazırlık,
• Uzay alanındaki güvenlik politikaları

başlıklarında iş birliğini derinleştirmesi hedefleniyor.

İletişim Başkanlığı açıklamasında, ortaklığın Avrupa-Atlantik güvenlik ortamının değişen dinamikleri karşısında, Avrupa’nın önde gelen iki NATO müttefiki olan Türkiye ve Birleşik Krallık’ın iş birliklerini daha da kurumsallaştırma yönündeki kararlılığını yansıttığı belirtildi.

Belgede, Türkiye ve Birleşik Krallık’ın Avrupa-Atlantik güvenliğine “eşsiz ve ikame edilemez katkılar” sağladığı vurgulandı. Ortaklığın, iki ülkenin birbirlerinin savunmasına ve Kuzey Atlantik Antlaşması’na yönelik güçlü taahhütlerini yeniden teyit ettiği ifade edildi.

Erdoğan: AB Üyesi Olmayan Müttefikler de Savunma Girişimlerinde Yer Almalı

Cumhurbaşkanı Erdoğan, Starmer ile görüşmesinde Türkiye ile İngiltere arasındaki yakın diyaloğun önemli olduğunu vurguladı. Erdoğan, yeni dönemde atılacak adımlarla iki ülke ilişkilerinin geliştirilmeye devam edeceğini belirtti.

Dünyadaki gelişmelerin NATO’nun kolektif güvenlik rolünün aşındırılmaması gerektiğini ortaya koyduğunu ifade eden Erdoğan, transatlantik bağın korunmasının önemine dikkat çekti. Cumhurbaşkanı Erdoğan ayrıca, Avrupa Birliği üyesi olmayan NATO müttefiklerinin de AB’nin savunma girişimlerinde yer almasının gerekli olduğunu söyledi.

Bu mesaj, Türkiye’nin uzun süredir dile getirdiği “Avrupa güvenliği Türkiye’siz inşa edilemez” yaklaşımının NATO Ankara Zirvesi’nde bir kez daha diplomatik zeminde karşılık bulduğunu gösterdi.

Erdoğan-Macron Görüşmesi: Ticaret Hedefleri, Avrupa Güvenliği ve Bölgesel Krizler

Cumhurbaşkanı Erdoğan, Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ile de NATO Ankara Zirvesi marjında bir görüşme gerçekleştirdi. Görüşmede Türkiye-Fransa ikili ilişkilerinin yanı sıra bölgesel ve küresel gelişmeler ele alındı.

Erdoğan, Türkiye ile Fransa’nın karşılıklı ticaret hedeflerini yükseltmesinin zamanının geldiğini belirterek, iki ülke arasındaki iş birliğinin her alanda ileri taşınması gerektiğini ifade etti.

Görüşmenin ana başlıklarından biri de NATO’nun Avrupa sütununun güçlendirilmesi oldu. Erdoğan, NATO müttefikleri olarak transatlantik bağın korunmasının önemine dikkat çekti. Avrupa güvenliğinin güçlendirilmesi gerektiğini belirten Erdoğan, bunun müttefiklik bağlarını aşındırmadan ve gereksiz tekrarlara yol açmadan yapılabileceğini kaydetti.

Türkiye’nin Avrupa Birliği’nin savunma girişimlerini bu parametreler temelinde destekleyebileceğini ifade eden Erdoğan, Ankara’nın Avrupa güvenliği konusunda yapıcı ancak NATO zeminini esas alan yaklaşımını bir kez daha ortaya koydu.

İran, Ukrayna-Rusya Savaşı ve Diplomasi Vurgusu

Erdoğan-Macron görüşmesinde İran konusu da gündeme geldi. Cumhurbaşkanı Erdoğan, İran konusunda ortaya konan İslamabad Mutabakatı’nın bölgede barışa katkı sağlamasını temenni ettiklerini belirtti.

Türkiye’nin bu süreçte “iyimser ama ihtiyatlı” olduğunu ifade eden Erdoğan, mutabakatı akamete uğratabilecek tahriklere karşı dikkatli olunması gerektiğini söyledi.

Görüşmede Ukrayna-Rusya Savaşı da ele alındı. Erdoğan, savaşın sona ermesi için Türkiye’nin diplomatik çabalarını sürdürdüğünü ve diplomatik sürecin yeniden canlandırılması için adımlar attığını ifade etti.

Cumhurbaşkanı Erdoğan ayrıca, Fransa Cumhurbaşkanı Macron’a Şam’da konakladığı otelin yakınında meydana gelen bombalı saldırı nedeniyle geçmiş olsun dileklerini iletti.

Macron’dan Erdoğan Paylaşımı: “Fransa’ya Selamlar İletildi”

Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, Cumhurbaşkanı Erdoğan ile yaptığı görüşmenin ardından sosyal medya hesabından dikkat çeken bir paylaşımda bulundu.

Macron’un paylaştığı görüntülerde Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın Macron’dan Fransa’ya selam söylemesini istediği anlar yer aldı. Macron, Ankara’dan ayrıldıktan sonra yaptığı paylaşımda, “Fransa’ya selamlar iletildi” ifadelerini kullandı.

Paylaşım, Ankara’daki NATO Zirvesi’nin diplomatik atmosferine insani ve samimi bir not olarak yansıdı.

Erdoğan-Meloni Görüşmesi: Savunma Sanayii, Enerji, Ticaret ve Libya Süreci

Cumhurbaşkanı Erdoğan, İtalya Başbakanı Giorgia Meloni ile de NATO Zirvesi kapsamında bir araya geldi. Görüşmede Türkiye-İtalya ilişkileri ile bölgesel ve küresel gelişmeler masaya yatırıldı.

Erdoğan, Türkiye ile İtalya arasında savunma sanayii, yatırım, enerji ve ticaret başta olmak üzere birçok alanda iş birliğini geliştirmenin önemli olduğunu belirtti.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, Türkiye’nin Avrupa Birliği ile artık engelleri değil, üyeliğin önündeki son pürüzleri kaldırmayı konuşmak istediğini ifade etti. Bu mesaj, Türkiye-AB ilişkilerinde yeni ve daha somut bir gündeme geçilmesi gerektiği yönündeki Ankara yaklaşımını ortaya koydu.

Görüşmede Libya konusu da ele alındı. Erdoğan, Türkiye, İtalya, Katar ve Libya arasında başlatılan Dörtlü İşbirliği Süreci’nin önemli olduğunu belirterek, bu çerçevedeki çalışmaların sürdürüleceğini söyledi.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, İtalya Başbakanı Meloni’yi kasım ayında Antalya’da düzenlenecek COP31 Liderler Zirvesi’ne davet etti.

Erdoğan-Merz Görüşmesi: Türkiye-Almanya İlişkilerinde Savunma Sanayii ve Ticaret Başlığı

Cumhurbaşkanı Erdoğan, Almanya Başbakanı Friedrich Merz ile de Ankara’daki NATO Zirvesi temasları kapsamında bir görüşme yaptı. Görüşmede Türkiye-Almanya ikili ilişkileri ile bölgesel ve küresel konular ele alındı.

Erdoğan, Türkiye ile Almanya arasındaki iş birliğini savunma sanayii ve ticaret başta olmak üzere birçok alanda ilerletmenin iki ülkenin de yararına olduğunu ifade etti.

Görüşmede Avrupa güvenliği ve NATO’nun Avrupa sütunu da gündeme geldi. Erdoğan, NATO’nun Avrupa sütununun güçlendirilmesi konusunda transatlantik bağın korunmasının önemli olduğunu belirtti.

Türkiye’nin Avrupa Birliği’nin savunma girişimlerine, NATO’yu tamamlayıcı özellik taşıması kaydıyla destek verebileceğini vurgulayan Erdoğan, Avrupa güvenlik mimarisinde Türkiye’nin dışlanamayacak bir aktör olduğunu bir kez daha dile getirdi.

İran-ABD Mutabakatı İçin “Tahriklere Dikkat” Uyarısı

Erdoğan-Merz görüşmesinde İran ile ABD arasındaki mutabakat da gündeme geldi. Cumhurbaşkanı Erdoğan, söz konusu mutabakatı akamete uğratabilecek eylem ve tahriklere karşı dikkatli olunması gerektiğini ifade etti.

Türkiye’nin kalıcı barış için çalışmaya devam edeceğini vurgulayan Erdoğan, Ankara’nın bölgesel gerilimlerde diplomasi kanallarının açık tutulmasından yana olduğunu belirtti.

Cumhurbaşkanı Erdoğan ayrıca Almanya Başbakanı Friedrich Merz’i kasım ayında Antalya’da düzenlenecek COP31 Liderler Zirvesi’ne davet etti.

Erdoğan, Suriye Cumhurbaşkanı Şara ile de Görüştü

Cumhurbaşkanı Erdoğan, NATO Ankara Zirvesi kapsamındaki temasları çerçevesinde Suriye Cumhurbaşkanı Şara ile de Cumhurbaşkanlığı Külliyesi’nde bir araya geldi.

Görüşmeye ilişkin ayrıntılı açıklama paylaşılmazken, Ankara’daki temas trafiği içinde Suriye başlığının da liderler düzeyinde ele alınması, bölgesel diplomasi açısından dikkat çeken gelişmeler arasında yer aldı.

Görüşmelerde Erdoğan’a Üst Düzey İsimler Eşlik Etti

Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın NATO Ankara Zirvesi kapsamındaki görüşmelerinde devletin dış politika ve güvenlik mekanizmasının önemli isimleri de hazır bulundu.

Görüşmelerde Erdoğan’a;

Bu heyet yapısı, görüşmelerin yalnızca nezaket diplomasisi değil, savunma, güvenlik, istihbarat, dış politika ve stratejik iş birliği boyutlarıyla çok kapsamlı şekilde yürütüldüğünü gösterdi.

Zirvede Öne Çıkan Başlıklar

NATO Ankara Zirvesi kapsamında Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın liderlerle yaptığı görüşmelerde öne çıkan başlıklar şöyle oldu:

Ankara’dan Verilen Mesaj: Türkiye, Avrupa Güvenliğinin Merkezinde

Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın NATO Ankara Zirvesi’ndeki temasları, Türkiye’nin hem NATO içinde hem de Avrupa güvenlik mimarisinde kilit aktör konumunu öne çıkardı.

Erdoğan’ın liderlerle yaptığı görüşmelerde tekrar eden mesajlar dikkat çekti: NATO’nun kolektif güvenlik rolü korunmalı, transatlantik bağ zayıflatılmamalı, Avrupa savunması NATO’yu tamamlayıcı zeminde güçlendirilmeli ve AB üyesi olmayan müttefikler savunma girişimlerinin dışında bırakılmamalı.

Türkiye’nin savunma sanayii, enerji, ticaret ve bölgesel diplomasi başlıklarında birçok ülkeyle iş birliğini artırma hedefi de zirve diplomasisinin ana unsurlarından biri oldu.

Özellikle Birleşik Krallık ile imzalanan Güvenlik ve Savunma Ortaklığı Belgesi, Ankara Zirvesi’nin somut çıktılarından biri olarak kayıtlara geçti.

Zirve Diplomasisinde Barış ve Caydırıcılık Dengesi

Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın görüşmelerinde bir yandan NATO’nun caydırıcılık kapasitesinin güçlendirilmesi ve savunma iş birliklerinin artırılması vurgulanırken, diğer yandan İran, Ukrayna-Rusya Savaşı, Libya ve Suriye gibi kriz alanlarında diplomasi ve kalıcı barış mesajları öne çıktı.

Ankara’da yürütülen yoğun diplomasi trafiği, Türkiye’nin savunma ve güvenlik alanında sadece askerî kapasitesiyle değil, diplomatik ağırlığıyla da ön plana çıktığını gösterdi.

36. NATO Devlet ve Hükûmet Başkanları Zirvesi, Türkiye açısından hem ikili ilişkilerin güçlendirilmesi hem de bölgesel ve küresel dosyalarda Ankara’nın yaklaşımının liderler düzeyinde aktarılması bakımından önemli bir diplomasi platformu oldu.