Nöbetçi Eczaneler
Son dönemde yaşanan okul saldırıları, çocuklar arasında şiddet, akran zorbalığı ve uyum problemleri konusunu yeniden gündeme taşıdı. Uzmanlar, bu tür olayların yalnızca tekil trajediler olarak değerlendirilmemesi gerektiğini belirterek, bir çocuğun kendi yaşının çok ötesinde yıkıcı sonuçlar doğuran bir eyleme yönelmesinin toplumsal düzeyde ele alınması gereken ciddi bir soruna işaret ettiğini vurguluyor.
Memorial Şişli Hastanesi Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı Bölümü’nden Uz. Dr. Berna Aygün, çocuklarda artan şiddet olaylarının nedenleri ve korunma yöntemlerine ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Aygün, şiddet olaylarına maruz kalan, bu olaylara tanık olan ya da medya aracılığıyla takip eden çocukların yalnızca fiziksel değil ruhsal açıdan da etkilendiğini ifade etti.
Uzmanlara göre dünya, çocuklar için öngörülebilir ve güvenli bir yer olmaktan uzaklaştıkça akran ilişkileri de tehdit algısıyla şekillenmeye başlıyor. Aileler açısından ise çocuklarını emanet ettikleri eğitim ortamlarına duyulan güven zedeleniyor. Bu durum yalnızca bireysel travmalarla sınırlı kalmıyor, toplumsal ölçekte de ciddi bir kırılganlık yaratıyor.
Berna Aygün, bir çocuğun yıkıcı davranışlar sergilemesinin yalnızca yaptığı eylemle değil, taşıyamadığı duygularla da ilgili olduğuna dikkat çekti. Çocuğun ifade edemediği, anlamlandıramadığı ve düzenleyemediği yoğun duyguları davranış yoluyla dışa vurduğunu belirten Aygün, bu tür şiddet davranışlarının öfkenin yanı sıra utanç, değersizlik ve görünmezlik duygularının da bir yansıması olabileceğini söyledi.
Aygün, hiçbir çocuğun bu ölçekte bir yıkıcılığı tek başına üretmediğini belirterek, bu tür davranışların ailevi, sosyal ve kurumsal ilişkiler ağı ile daha geniş toplumsal koşulların bir ürünü olduğuna işaret etti. Çocuğun içinde bulunduğu çevre, yaşadığı duygusal ihmal, destek eksikliği ve maruz kaldığı sosyal baskılar, bu sürecin şekillenmesinde belirleyici rol oynuyor.
Günümüz çocuklarının giderek daha fazla uyarana maruz kaldığını ancak aynı ölçüde duygusal olarak desteklenemediğini ifade eden Aygün, ailelerin ekonomik ve sosyal zorluklar nedeniyle çocukların duygularını sağlıklı biçimde düzenleyebilecekleri alanların daraldığını belirtti. Ebeveynler, öğretmenler ve kurumsal yapılar yeterince erişilebilir ve destekleyici olmadığında çocukların duygularıyla baş başa kaldığını, bunun da zamanla yıkıcı sonuçlara yol açabildiğini dile getirdi.
Uzman değerlendirmesinde, sosyal eşitsizlikler, eğitim sistemindeki yapısal sorunlar, ruh sağlığı hizmetlerinin yetersizliği ve kamusal alanda şiddetin normalleşmesi gibi etkenlerin de çocuklarda şiddet davranışlarını artıran unsurlar arasında yer aldığı vurgulandı. Bu nedenle çocuk ruh sağlığının yalnızca bireysel bir mesele değil, doğrudan kamu politikası konusu olarak ele alınması gerektiği ifade edildi.
Şiddetin önlenmesinde yalnızca denetim ve cezai yaptırımların yeterli olmayacağını belirten uzmanlar, kalıcı çözümün şiddeti doğuran koşulların ortadan kaldırılmasından geçtiğini kaydetti. Bu kapsamda okullarda duygusal gelişimi destekleyen sistemlerin kurulması, çocuk ve ergen ruh sağlığı hizmetlerinin yaygın, erişilebilir ve sürdürülebilir hale getirilmesi, aileler ile eğitimcilerin desteklenmesi ve travma duyarlı eğitim modellerinin geliştirilmesi gerektiği belirtildi.
Ayrıca televizyon yayınlarında ve kamusal dilde şiddeti yeniden üreten söylemlerden uzak durulması gerektiğine de dikkat çekildi. Uzmanlar, çocukların içinde bulundukları dünyanın dilini konuştuğunu, bu nedenle bir çocuğun şiddete yönelmesinin yalnızca bireysel bir sorun olarak değil, büyüdüğü toplumsal yapının bir yansıması olarak değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.
Uz. Dr. Berna Aygün, yapılması gerekenin yalnızca şiddeti bastırmak değil, şiddeti ortaya çıkaran duygusal, ilişkisel ve yapısal süreçleri anlamak ve dönüştürmek olduğunu vurguladı.