Nöbetçi Eczaneler
Bingöl’de dikkat çeken bir kadın girişimcilik hikâyesi, aynı zamanda denetimli serbestlik sisteminin istihdam ve yeniden topluma kazandırma yönünü de gündeme taşıdı.
35 yaşındaki, bir çocuk annesi Derya Beki Şan, ceza infaz süreci ve ardından Bingöl Cumhuriyet Başsavcılığı Denetimli Serbestlik Müdürlüğündeki denetim sürecinin tamamlanmasının ardından hayatında yeni bir sayfa açmaya karar verdi.
Şan’ın önündeki en önemli soru, bundan sonra hayatını nasıl sürdüreceği ve ekonomik bağımsızlığını nasıl sağlayacağıydı.
Bir yakınının önerisi üzerine eski hükümlülerin kendi işlerini kurmalarına yönelik hibe programından haberdar olan Şan, Bingöl Denetimli Serbestlik Müdürlüğüne başvurdu. Hazırladığı projenin kabul edilmesinin ardından Türkiye İş Kurumu’ndan 535 bin liralık hibe desteği almaya hak kazandı.
Aklındaki proje başından beri kadınlara özel bir mekândı
Şan, aldığı desteği klasik bir kafe ya da restoran kurmak yerine Bingöl’de farklı bir ihtiyaca cevap verecek işletmeye dönüştürmeyi tercih etti.
Projesinin merkezinde “Kadınlar Kahvehanesi” vardı.
Karşıyaka Mahallesi’nde kurulan işletme, kentte kadınlara özel kahvehane konseptiyle hizmet vermeye başladı. Yerel basında işletmenin açılışı daha önce de duyurulurken açılış programına esnaf temsilcilerinin yanı sıra İŞKUR İl Müdürü Cevdet Baycuman ve kentteki çeşitli kurumların temsilcilerinin katıldığı bildirildi.
Yeni haberlerde işletmenin yaklaşık 20 gündür aktif şekilde müşterilerini ağırladığı belirtiliyor. Kadınlar burada arkadaşlarıyla buluşabiliyor, kahvaltı yapabiliyor, çay ve kahve içebiliyor, sohbet edebiliyor ve okey oynayabiliyor.
“Hayata sıfırdan başladım”
Derya Beki Şan’ın hikâyesini dikkat çekici hale getiren asıl nokta ise işletmenin kendisinden çok buraya gelene kadar yaşadığı süreç.
Cezaevinden çıktıktan sonraki dönemin kendisi için kolay geçmediğini anlatan Şan, geçmişi geride bırakarak yeni bir başlangıç yapmak istediğini belirtiyor.
Bugün kendi iş yerinin kapısını açan, çayını hazırlayan, müşterilerini karşılayan ve işletmesinin hesabını yapan bir girişimci durumunda.
Şan yaşadığı değişimi şu sözlerle özetliyor:
“Hayata sıfırdan başladım diyebilirim. Çok şükür artık bir işletmeciyim.”
Kadınlar kahvehanesi fikrinin proje hazırlama aşamasında da aklında bulunduğunu anlatan Şan, kadınların kendilerini daha rahat hissedebilecekleri bir alan oluşturmayı amaçladığını ifade ediyor.
İşletmeye gelenlerin yalnızca çay veya kahve içmediğini; kahvaltı yaptığını, müzik dinlediğini, zaman zaman şarkılar söylediğini ve arkadaşlarıyla vakit geçirdiğini anlatıyor. Dileyen müşteriler için ibadet edilebilecek bir ortamın da bulunduğunu belirtiyor.
Şan’a göre kadınların kendilerini rahat hissedebilmesi işletmeye gösterilen ilginin de önemli nedenlerinden biri. Müşterilerden gelen olumlu yorumların sosyal medyaya da yansıdığını söylüyor.
Devlet desteği 535 bin liraya ulaştı
İşletmenin kuruluşunda kullanılan 535 bin lira, İŞKUR tarafından yürütülen Engelli ve Eski Hükümlülerin Kendi İşini Kurma Hibe Desteği kapsamında sağlandı.
Söz konusu mekanizma, engelli ve eski hükümlü çalıştırma yükümlülüğünü yerine getirmeyen işverenlerden tahsil edilen idari para cezalarından oluşan kaynakların istihdamı destekleyen projelerde kullanılmasına dayanıyor. Projeler, ilgili komisyon tarafından değerlendirilerek karara bağlanıyor.
Program 2026 yılında da geniş ölçekte sürüyor. Örneğin yalnızca 2026’nın üçüncü değerlendirme döneminde kendi işini kurma, mesleki eğitim, rehabilitasyon ve destekli istihdam başlıklarındaki 464 proje dosyası değerlendirildi. Ağustos ayındaki dördüncü dönemde ise 449 proje dosyası komisyon gündemine geldi.
İŞKUR’un 2026 yılı beşinci dönem duyurusunda eski hükümlülerin kendi işini kurma projelerine sağlanan desteğin üst sınırı 550 bin lira, engellilerin projelerinde ise 735 bin lira olarak açıklandı. Bu açıdan Derya Beki Şan’a sağlanan 535 bin liralık destek, eski hükümlülere yönelik güncel üst limite oldukça yakın bir finansman anlamına geliyor.
Denetimli Serbestlik Müdürlüğü sürecin içinde yer aldı
Şan’ın projesinde yalnızca finansman ayağı bulunmuyor. Bingöl Denetimli Serbestlik Müdürlüğü de başvuru ve projenin hayata geçirilmesi aşamalarında girişimciye destek verdi.
Bingöl Denetimli Serbestlik Müdürlüğünün resmi olarak açıkladığı çalışma modelinde de denetimli serbestliğin yalnızca kişilerin takip edildiği bir infaz sistemi olmadığı; eğitim, mesleki kurslar, psikososyal destek ve kişinin yeniden üretken biçimde topluma katılmasını amaçlayan uygulamaları kapsadığı belirtiliyor.
Şan da projeyi hazırladığı ve işletmeyi kurduğu dönemde müdürlük çalışanlarından yoğun destek gördüğünü ifade ediyor. Kuruma birçok kez başvurmasına rağmen her seferinde ilgiyle karşılandığını, kendisini rahat hissettiğini anlatıyor.
Müdür Göktaş’tan “anka kuşu” hediyesi
Bingöl Denetimli Serbestlik Müdürü Nasır Göktaş da işletmeyi ziyaret ederek Derya Beki Şan’a dikkat çekici bir hediye verdi.
Göktaş, kendi yaptığı filografi çalışmasını Şan’a takdim etti. Tabloda, anlatılarda küllerinden yeniden doğuşun simgesi olarak kullanılan anka kuşu yer aldı.
Hediye, Şan’ın yaşadığı sürecin ardından yeniden kendi ayakları üzerinde durmasıyla da sembolik bir anlam kazandı.
Göktaş, denetimli serbestlik sisteminin sadece suçla mücadele ve denetim boyutunun bulunmadığını, bireylerin rehabilitasyonu ile yeniden topluma kazandırılmasının da sistemin temel amaçları arasında olduğunu söyledi.
Derya Beki Şan’ın proje için müdürlüğe başvurmasının ardından süreci başından sonuna kadar takip ettiklerini anlatan Göktaş, kadınlara yönelik bu işletmenin Bingöl’de ilk olmasının kendilerini ayrıca sevindirdiğini kaydetti.
Denetimli serbestliğin insan odaklı bir anlayış taşıdığını vurgulayan Göktaş, kurum olarak yeni başlangıçları desteklemeye ve bireylerin tekrar toplumsal hayata katılmalarına katkı vermeye devam edeceklerini belirtti.
Kadınlardan ilgi: Okey oynuyor, sohbet ediyorlar
Kadınlar Kahvehanesi’ne gelenlerden Nisa Beki de işletmenin özellikle kadınların sosyal yaşamı açısından farklı bir boşluğu doldurduğunu düşünüyor.
Beki, arkadaşlarıyla işletmeye gelerek okey oynayabildiklerini, oturup uzun süre sohbet edebildiklerini ve ortamda kendilerini rahat hissettiklerini söylüyor.
İlk gördüğünde konsepte şaşırdığını ifade eden Beki, daha önce Bingöl’de böyle bir işletmeyle karşılaşmadığını belirtiyor. Kadınlara yönelik bağımsız bir sosyalleşme alanının kent açısından güzel bir hizmet olduğunu ifade ediyor.
Şimdi hedef işletmeyi büyütmek
Derya Beki Şan’ın hedefi aldığı destekle açtığı işletmeyi mevcut haliyle bırakmak değil.
Kadınların gösterdiği ilgiden memnun olan Şan, önümüzdeki dönemde iş yerini geliştirmeyi düşünüyor. İlk planlardan biri işletmenin dış bölümünün kapatılması. Böylece açık alanın Bingöl’ün sert kış koşullarında da kullanılabilmesi ve işletmenin kapasitesinin artırılması hedefleniyor.
Şan, kendi yaşadıklarından hareketle özellikle zor bir dönemden geçen kadınlara da umutlarını kaybetmemeleri çağrısında bulunuyor. Ona göre insanın hayatında ağır dönemler olsa bile yeniden başlayabileceği bir yol bulunabiliyor.
Onun ifadesiyle:
“Kadınlar hiç yılmasın, umutlarını kaybetmesin.”
Bingöl’de 535 bin liralık devlet desteğiyle açılan Kadınlar Kahvehanesi böylece yalnızca yeni bir işletme olarak değil; ceza infazı sonrasında ekonomik hayata dönüşün, kadın girişimciliğinin ve yeniden başlangıç yapabilmenin somut örneklerinden biri olarak öne çıktı.