Nöbetçi Eczaneler
Türkiye’nin nüfus yapısındaki değişim, işgücüne katılım ve sektörlerin artan çalışan ihtiyacı Konya’dan hazırlanan kapsamlı bir raporla yeniden gündeme taşındı.
Konya Ticaret Odası Stratejik Araştırmalar Merkezi (KOSAM), Türkiye’nin işgücü piyasasındaki yapısal dönüşümü ve demografik gelişmeleri ele aldığı “Bir Milyon Soydaş Göçmen İşgücünün Türkiye’ye Sosyo-Ekonomik Etkileri” raporunu kamuoyuyla paylaştı.
Raporda, küresel ölçekte giderek artan nitelikli işgücü rekabetine dikkat çekilirken Türkiye’nin önümüzdeki dönemde yaklaşık 1 milyon kişilik ilave işgücüne ihtiyaç duyabileceği değerlendirmesi yapıldı.
Suriye’ye dönüşlerin işgücü piyasasına etkisi ele alındı
KOSAM raporunda, Türkiye’de bulunan Suriyelilerin ülkelerine geri dönüşlerinin hızlanması halinde özellikle bazı sektörlerde oluşabilecek işgücü açığına dikkat çekildi.
Bu açığın plansız bir göç politikası yerine, Türkiye ile kültürel ve dilsel yakınlığı bulunan topluluklardan sağlanacak kontrollü, kademeli ve nitelik odaklı işgücü göçüyle yönetilebileceği savunuldu.
Raporda özellikle Azerbaycan, Kazakistan, Kırgızistan, Özbekistan ve Türkmenistan gibi Türk Cumhuriyetleri öne çıkarıldı.
Öztürk: Göç artık ekonomik güvenlik meselesi
Konya Ticaret Odası Başkanı Selçuk Öztürk, rapora ilişkin değerlendirmesinde göç konusunun yalnızca sosyal boyutuyla ele alınamayacağını belirtti.
Göçün aynı zamanda ekonomik güvenlik ve sürdürülebilir kalkınmayla doğrudan ilişkili hale geldiğini ifade eden Öztürk, gelişmiş ekonomilerin yaşlanan nüfusları ve düşen doğurganlık oranları nedeniyle giderek büyüyen işgücü açıklarıyla karşı karşıya olduğunu söyledi.
Öztürk, raporda yer verilen OECD verilerine işaret ederek, İtalya’nın 2028’e kadar 500 bin, Almanya’nın ise 2035’e kadar 7 milyon vasıflı çalışana ihtiyaç duyacağının öngörüldüğünü belirtti.
Türkiye’nin de benzer demografik risklerle karşı karşıya bulunduğunu ifade eden Öztürk, sanayi, tarım, hizmetler ve teknoloji alanındaki çalışan ihtiyacının planlı bir işgücü politikasını zorunlu hale getirdiğini söyledi.
Türk Cumhuriyetlerinden gelecek işgücü için “stratejik fırsat” değerlendirmesi
Raporda Türk Cumhuriyetlerinden gelecek işgücünün Türkiye açısından önemli bir potansiyel taşıdığı görüşüne yer verildi.
Selçuk Öztürk, ortak dil, kültürel yakınlık ve tarihsel bağların uyum sürecini kolaylaştırabileceğini belirterek şu değerlendirmeyi yaptı:
“Dil birliği, kültürel yakınlık ve tarihsel bağlar, entegrasyon sürecini hızlandıran en önemli unsurlardır. Bu durum hem toplumsal kabulü artırmakta hem de kayıtlı istihdamın önünü açmaktadır.”
Raporda bu modelin kayıt dışı istihdamın azaltılması ve işgücünün ihtiyaç duyulan sektörlere yönlendirilmesi açısından da avantaj oluşturabileceği savunuldu.
“Türk Soylu Kart Modeli” önerisi
KOSAM’ın çalışmasında yalnızca işgücü ihtiyacı tespiti yapılmadı; göç ve istihdam politikalarına ilişkin çeşitli öneriler de sıralandı.
Raporda öne çıkan öneriler şöyle:
| Öneri | Amaç |
|---|---|
| Türk Soylu Kart Modeli | İkamet ve çalışma izinlerinin özel bir sistem üzerinden düzenlenmesi |
| Nitelik bazlı değerlendirme | Eğitim, mesleki yeterlilik ve dil seviyesine göre seçim yapılması |
| Dijital işgücü eşleştirme platformu | İşverenlerle göçmen çalışanların güvenli ortamda buluşturulması |
| Mesleki eğitim programları | İŞKUR ve ilgili kurumlarla sektör ihtiyaçlarına uygun eğitim verilmesi |
| Kademeli vatandaşlık modeli | Uzun süre çalışan, üretime katkı sunan ve uyum sağlayan kişilere belirli şartlarla vatandaşlık imkânı |
Öztürk, Avrupa’daki Mavi Kart uygulamasına benzer bir “Türk Soylu Kart Modeli” oluşturulabileceğini belirterek, ikamet ve çalışma izinlerinin bu yapı üzerinden yönetilebileceğini söyledi.
1 milyon kişilik işgücünün ekonomiye katkısı ne olabilir?
KOSAM raporunda, 1 milyon kişilik ek işgücünün Türkiye ekonomisine planlı biçimde kazandırılması halinde özellikle üretim kapasitesi ve sanayinin rekabet gücü açısından olumlu sonuçlar doğurabileceği görüşü dile getirildi.
Rapora göre söz konusu model;
- işgücü açığının azaltılmasına,
- sanayide üretim kapasitesinin artırılmasına,
- tarım ve hizmet sektörlerinde çalışan ihtiyacının karşılanmasına,
- kayıtlı istihdamın geliştirilmesine,
- Türkiye’nin nitelikli insan kaynağı açısından daha cazip hale gelmesine
katkıda bulunabilir.
Öztürk, Türkiye’nin ekonomik büyüklüğünün Türk dünyası içerisindeki konumuna da dikkat çekerek, insan kaynağının stratejik biçimde yönetilmesinin ekonomik büyümenin sürdürülebilirliği açısından önem taşıdığını söyledi.
KOSAM: Kısa vadeli değil, uzun vadeli politika gerekiyor
Raporda özellikle göç ve işgücü yönetiminin geçici çözümlerle yürütülmemesi gerektiğinin altı çizildi.
Türkiye’nin hangi sektörlerde, hangi niteliklerde ve ne kadar işgücüne ihtiyaç duyacağının önceden belirlenmesi; kabul edilecek işgücünün eğitim, mesleki yeterlilik ve dil kriterleri üzerinden değerlendirilmesi önerildi.
KOSAM, 1 milyon soydaş göçmen işgücünün planlı, kademeli ve nitelik temelli şekilde ekonomiye dahil edilmesinin Türkiye’nin üretim gücüne ve uzun vadeli demografik yapısına katkı sağlayabileceği görüşünü ortaya koydu.
Rapordaki 1 milyon kişilik ihtiyaç ve öneriler, KOSAM’ın hazırladığı çalışma kapsamında yapılan değerlendirme ve projeksiyonlara dayanıyor.